Mustafa Kemal Ya Shirya Warware Rikicin da Girka ta Hanyar Yaƙi
Mustafa Kemal Prepares To Settle The Crisis With Greece Through War
Bayan taron London ya gaza, da kuma sanya hannu kan yarjejeniyoyin da Mustafa Kemal ya yi da Faransa, Italiya da Rasha, matsalar Girka ita ce kawai abin da ya rage ba a warware ba daga cikin al'amuran da suka shafi yaƙi. Saboda haka, an ba Mustafa Kemal cikakken 'yanci, ko kuma an ƙarfafa shi, don warware sauran matsalolin da ke tsakaninsa da Girka ta hanyar yaƙi.
In the wake of the London conference failure, and the signing of the treaties between Mustafa Kemal and France, Italy and Russia, the only war related issue to remain unsettled was the Greek crisis. Hence, Mustafa Kemal was either given a free rein or inspired to settle the outstanding problems with Greece through war.
Bu saboda haka, Mustafa Kemal ya fara tara makamai, kayan aiki da harsasai, yana ƙarfafa sojoji da ƙara yawan rundunarsa. Makamai da harsasai suka fara kwararowa zuwa gare shi da yawa ta hanyar da ta nuna a fili cewa yana shirin yaƙi, suna isowa daga Rasha ta layukan Burtaniya a mashigin Bosphorus da gaɓar Tekun Baƙi. Faransa ta fice daga Cilicia, ta janye sojojinta daga can, don haka sojojin Turkiyya suka tsaya a can, kuma kimanin sojoji 80,000 suka nufi gaban Yamma don ƙarfafawa da ƙarfafa shi.
Therefore, Mustafa Kemal set about amassing weapons, equipment and ammunition, equipping the army and increasing his force. Weapons and ammunition started to flow towards him abundantly in a manner that indicated clearly that he was preparing for war, reaching him from Russia via the British lines in the Bosphorus and the Black Sea shores. France evacuated Cilicia and withdrew her troops from there, thus the Turkish forces stationed themselves there and an estimated 80,000 soldiers moved towards the Western front in order to reinforce and consolidate it.
Saboda haka, Girkawa sun damu, kuma sun fahimci cewa wannan shirin tara sojoji an yi shi ne don yaƙar su. Gwamnatin Girka ta ji cewa ƙasashen Turai suna adawa da su, cewa Birtaniya ta juya musu baya, sai ta fara zargin cewa tana ƙarfafa Turkiyya ta yi musu yaƙi.
Consequently, the Greeks became worried and realised that this military build-up was against them. The Greek government sensed that the European states were against them, that Britain had turned her back on them and began to suspect that she was inciting Turkey against them.
Girka Ta Fara Yaƙi Da Turawan Ottoman
Greece Initiates War Against The Turks
لذلك، قررت اليونان شن هجوم على الأتراك دون أن تطلب إذن الحلفاء، لأنها تيقنت أنهم يعارضونها. ولما أحس الحلفاء بأن اليونان على وشك الهجوم على الأتراك، تقدموا باقتراح إلى اليونانيين والأتراك بهدف التوفيق بينهم. غير أنه بدا أن اليونانيين أحسوا بأن هذا الاقتراح كان مناورة لتأخير الأمر، يُقصد بها إعطاء الأتراك فرصة لتجهيز قواتهم وتعزيزها أكثر. فبادروا لذلك إلى بدء القتال ضد الأتراك قبل أن يردوا على اقتراح الحلفاء. ونشب القتال بين اليونانيين والأتراك، واستمر نحو سنة ونصف.
Therefore, Greece decided to initiate an attack against the Turks without seeking the permission of the Allies, for she became certain that they were against her. When the Allies sensed that Greece was on the verge of launching an attack on the Turks, they put forward a proposal to the Greeks and the Turks with the aim of reconciling them. However, it seemed that the Greeks sensed that this proposal was a delaying tactic aimed at giving the Turks a chance to prepare and equip their forces further. Hence, they initiated the fighting against the Turks before responding to the Allies proposal. Fighting broke out between the Greeks and the Turks, and this lasted for approximately a year and a half.
Da zarar yaƙin ya barke, ƙawayen ƙasashe sun bayyana tsaka-tsakinsu a hukumance. Duk da haka, wannan tsaka-tsaki ya bayyana a matsayin abin mamaki, domin Daular Usmaniyya tana ƙarƙashin mamayar Birtaniya ta gaske, kuma a duniya ana ɗaukar ta a matsayin ƙasar da ƙawayen ƙasashe suka mamaye. Saboda haka, duk wani faɗa da zai faru a Turkiyya babu shakka zai shafi matsayin masu mamayar.
As soon as the hostilities had broken out, the Allies declared officially their neutrality. However, this neutrality seemed bizarre, for the Ottoman State was still under effective British occupation and was considered internationally to be occupied by the Allies. Hence, any fighting taking place in Turkey would undoubtedly affect the position of the occupiers.
Ta yaya zai yiwu su zauna a tsaka-tsaki? Hanya ta dabi'a da za su bi ita ce su goyi bayan Girka, ko kuma su tsaya mata gaba don hana yaƙin ya faru. Amma zama a tsaka-tsaki ya saɓa wa dabi'a, musamman a wannan lokaci mai tsanani.
So how could it be possible for them to remain neutral? The natural course of action would have been for them to support Greece, or to stand against her in order to prevent the fighting from taking place. But to take a neutral stand was unnatural, especially in this critical situation.
Duk da haka, tsaka-tsakin ya faru a zahiri, kuma Girka ta rage cikin rudani tana mamakin dalili bayan da abokiyar kawancenta Birtaniya ta bar ta. Ya kamata a ce ta mika wuya ta amince da tattaunawa, amma ba ta yi haka ba.
Nevertheless the neutrality did effectively occur and Greece was left wondering in confusion after being let down by her British ally. Naturally she should have surrendered and accepted negotiations, but she did not.
Sojojin Girka sun janye saboda matsin lambar Allies duk da nasarar da suka samu
The Greek Army Withdraws Under The Allies Pressure Despite Its Victory
A ranar 7 ga Satumba, 1922, da misalin ƙarfe 2:00 na dare, labari ya zo cewa sojojin Girka sun soke harinsu kuma sun fara janyewa. Nan take sojojin Turkiyya suka juya wa Girkawa baya, suka kai musu hari yayin da suke janyewa; Girkawa suka koma bayan Sakarya, sannan suka koma wurin farkon zamansu kusa da layin dogo na Anatoliya. A hanyar, sun ƙone ƙauyuka, sun lalata rijiyoyi da dinamait, suna kwashe shanu tare da kashe duk wanda suka haɗu da shi. Sun bar bayansu ɓarna mai nisan ɗaruruwan mil, daga ƙarshe kuma suka bar Izmir. A ranar 9 ga Satumba, Turkawa suka sake ƙwace Izmir ba tare da harbi ko ɗaya ba. Duk da haka, su kuma sun ƙone rabin birnin domin share duk wata alamar mamayar Girka ta ƙarshe. Birtaniya, Faransa da Italiya suka yi kira da a yi yarjejeniyar tsagaita wuta, wadda aka yi a ranar 11 ga Satumba, 1922, Girkawa kuma suka mika Trakya har zuwa Marij.
On 7th September 1922 at 2.00 am, news came that the Greek army had aborted its offensive and had started to withdraw. At this, the Turkish army turned on the Greeks and launched a counter attack while they were retreating; the Greeks retreated beyond Sakarya then back to their initial position near the Anatolian railway line. Along the way, they burnt the villages and wrecked wells with dynamite, carrying along cattle and killing anyone they encountered. They left behind hundreds of miles of destruction and finally evacuated Izmir. On 9th September, the Turks recaptured Izmir without even firing one single shot. However, they in turn burnt half the city in order to erase the last trace of the Greek occupation. Britain, France and Italy called for a truce, which was held on 11th September 1922 and the Greeks relinquished Trakya up to Marij.
Don haka, yakin da ke tsakanin Girka da Turkiyya ya zo ƙarshe.
Thus, the war between Greece and Turkey came to an end.
Wannan takaitaccen bayani ne na abubuwan yaƙi da suka faru tsakanin Mustafa Kemal da Girkawa kamar yadda suka gudana a zahiri, ba kamar yadda farfagandar Yammacin duniya ta so nuna su a lokacin ba. Waɗannan abubuwan sun nuna cewa janyewar Girkawa da kuma ficewarsu daga ƙasashen da suka mamaye ba sakamakon wani yaƙi mai yanke hukunci ba ne da ya faru tsakaninsu da Mustafa Kemal, kuma suka sha kashi a cikinsa. Akasin haka, a lokacin da Girkawa suka fara janyewa da ficewa, su ne suke da rinjaye, kuma sojojin Turkiyya ne aka ci su, kuma ɗabi'arsu ta yi ƙasa ƙwarai, kuma yanke ƙauna ya fara raunana su.
This was the summary of the war events which took place between Mustafa Kemal and the Greeks as they really occurred, not as the Western propaganda wanted to portray them at the time. These events indicate that the withdrawal of the Greeks and their retraction from the lands they had occupied was not as a consequence of a decisive battle that took place between them and Mustafa Kemal and which they lost. Contrary to this, at the time when the Greeks started to retreat and evacuate, they had the upper hand and the Turkish armed forces were the vanquished, and their morale was very low and despair had started to enfeeble them.
Turawan Ingila Sun Ƙaddamar da Babban Talla ga Mustafa Kemal
The British Launch A Huge Publicity For Mustafa Kemal
Turawan Ingila sun yi amfani da wadannan yaƙe-yaƙe tsakanin Turkawa da Girkawa a matsayin hanyar da za ta ba Mustafa Kemal damar soke Khilafah. Musamman Ingila, ta ba wa labarin fikafikai, ta yada shi ko'ina a cikin duniyar Musulunci; ta samar da babbar talla ga Mustafa Kemal a cikin da wajen Turkiyya, har ya zama sananne ko'ina a matsayin jarumi wanda ya kori Girkawa ya kuma yi yaƙi da dukkan kawayen, ya kore su. Har ma ana kiransa da Mai Cin Nasara. Wannan shi ne abin da ya ba Mustafa Kemal damar kafa kansa da ƙarfi a kasar, da kuma kai wa Musulmai da mulkin Musulunci mummunan bugu, wanda ya bayyana a soke Khilafah da cire ikon Musulunci daga fuskar duniya.
The British exploited these battles between the Turks and the Greeks as a means to enable Mustafa Kemal to abolish the Khilafah. Britain in particular, gave wing to the news and spread it widely throughout the Islamic world; she generated a huge publicity for Mustafa Kemal inside and outside Turkey until he became known everywhere as the victor who repelled the Greeks and fought all the allies and expelled them. He was even referred to as the Conqueror. This was what enabled Mustafa Kemal to firmly establish himself in the country and to deal the Muslims and the rule of Islam a fatal blow, reflected in the abolishment of the Khilafah and the removal of the authority of Islam from the face of the earth.
Dangane da batun korar Helenawa daga Trakya, wannan yaudara ce bayyananniya, wadda ta bayyana a kan cewa, da zarar sojojin Girka sun fice daga Asiya Ƙarama, sojojin Mustafa Kemal sun yi gaba zuwa arewa domin ƙwace Trakya daga hannunsu. Lokacin da Faransa, Italiya da Biritaniya suka bayyana matsayinsu na tsaka-tsaki a ranar 15 ga Mayu, 1921, sun kafa yankin tsaka-tsaki wanda ya ƙunshi wani fili da ya shimfiɗa a kewayen gaɓar Bosphorus da Dardanelles, kuma sun hana ɓangarorin biyu masu yaƙi wucewa ta cikin wannan yanki. A gaskiya Helenawa sun yi ƙoƙarin wucewa ta yankin tun farko lokacin da suke shirin mamaye Istanbul, amma Harrington ya hana su. Daga baya Mustafa Kemal ya yi yunƙurin wucewa ta cikinsa, shi ma Harrington ya yi ƙoƙarin hana shi. Sai dai Mustafa Kemal ya yi watsi da wannan hanawa, sojoji kuwa suka ci gaba da shiga yankin ba tare da la'akari da hakan ba. Rundunonin sojojin Turkiyya sun taru a kan gaɓar teku, suka tsaya kusa da Dardanelles. Saboda haka Harrington ya shirya don gwabza fada mai yanke hukunci. Ya tara sojojin da aka girke a Istanbul, ya aika da runduna da dama don kare Çanakkale da gaɓar tekun yankin Asiya.
As for the issue of expelling the Greeks from Trakya, this was a flagrant farce manifested by the fact that once the Greek forces evacuated Asia Minor, the forces of Mustafa Kemal moved northwards in order to recapture Trakya from them. When France, Italy and Britain declared their neutral stand on 15th May 1921, they established a neutral zone which was composed of an area spread around the Bosporus and the Dardanelles shores, and they prevented the two warring factions from passing through this zone. In fact the Greeks had attempted to pass through the zone before when they were about to occupy Istanbul, but Harrington prevented them from doing so. Then Mustafa Kemal attempted to pass through it but Harrington also attempted to prevent him. However, Mustafa Kemal ignored this prevention and the army went on penetrating the area regardless. The Turkish armed forces gathered along the coast and stopped near the Dardanelles. Thus Harrington prepared for a showdown. He gathered the troops deployed in Istanbul and sent several platoons to protect Canak Kale and the Asian coastline.
Yan siyasa da jami'an gwamnati sun yi wa Mustafa Kemal gargaɗi game da soke Khilafah
The Politicians And The Officers Warn Mustafa Kemal Against Abolishing The Khilafah
A wannan lokacin, matakin ayyukan cikin gida ya ƙare, kuma abin da ya rage kawai shi ne warware batun taron zaman lafiya.
By now, the phase of the domestic actions had ended and only the settlement of the issue of the peace conference was still pending.
A lokaci guda kuma, 'yan siyasa da jami'an soja sun fahimci cewa Mustafa Kemal yana niyyar soke Khilafah. An kafa wata babbar kashi a Majalisar Dokoki don adawa da shi a wannan batu mai muhimmanci, kuma sun bayyana masa a fili cewa a shirye suke su tsaya masa a kan hakan. Wani babban bangare na rundunonin soja shi ma ya fahimci haka.
Meanwhile, the politicians and officers sensed that Mustafa Kemal intended to abolish the Khilafah. An overwhelming majority was formed in the National Assembly to oppose him in this critical issue, and they made it clear to him that they were ready to stand against him in it. A large section of the armed forces also sensed this.
General Kathim Qara Bakir Pasha shi ne mafi tsananin goyon bayan Sarkin Musulmi a cikinsu; saboda haka ya yi gargaɗi ga Mustafa Kemal a cikin wani jawabi inda ya ce: Ba za a iya ɗaukar sabon kundin tsarin mulki a matsayin doka mai inganci ta fuskar halal ba, tun da ba a tuntubi ƙasar ba kuma ba a nemi ra'ayinta a kan wannan al'amari mai muhimmanci ba. Al'umma kaɗai ce za ta iya yanke hukunci a kan irin tsarin mulkin da take so. Sannan ya kammala jawabinsa da waɗannan kalmomi na barazana: Na yi alkawarin hana duk wani mataki da aka ɗauka da nufin mayar da ƙasar daga Sarautar Sarki zuwa jamhuriya, komai tsadar hadaya. Tun da Kathim Qara Bakir mutum ne mai daraja a cikin dukkan sojoji, kuma tun da talakawa suna girmama hikimarsa da hangen nesansa kuma suna amincewa da shi, zai iya tada al'umma da sojoji su yi wa Mustafa Kemal adawa. Mustafa Kemal ya fahimci haka, sai ya yi gaggawar kwantar masa da hankali. Saboda haka ya rubuta masa yana cewa: Kundin tsarin mulkin da Majalisar Dokoki ta Ƙasa ta shirya ba shi ne na ƙarshe ba. Tsari ne na ƙa'idodi na gaba ɗaya da aka shirya don zama jagora ga waɗanda suke son mulkin ƙasar bisa tsarin dimokuraɗiyya ba tare da rikici ba. Babu wani abu a cikin waɗannan dokoki da ke nuna cewa za a raunana Sarautar mai tsarki da Khilafah mai tsarki, ko kuma nuna ƙarfafa karɓar tsarin mulkin jamhuriya. Waɗanda suke tunanin cewa muna son lalata Sarautar Sarki da maye gurbin mulkin Sarki da mulkin jamhuriya, a zahiri suna rayuwa a wata duniya ta daban da wadda muke rayuwa a cikinta, wato duniyar tatsuniya da tunani. Wannan wasiƙa ta yi tasiri ga Kathim Qara Bakir da kowa. Hakan ya sa hadari ya lafa, Mustafa Kemal kuwa ya fahimci cewa ba zai iya kafa jamhuriya ba sai ya dogara da wata ƙarfi mai ƙarfi da za ta ba shi damar murkushe waɗannan abokan adawa. Saboda haka ya fara shirya irin wannan ƙarfi da dukkan ƙoƙarinsa. Ya samu taimako daga babban talla da Turawan Ingila suka yada game da shi a cikin Turkiyya da ko'ina a duniyar Musulunci. Saboda haka, lokacin da ya ji cewa ya samu ƙarfin da ake bukata, kuma lokacin da ya iya dogara da wani ƙarfi mai ƙarfi da ke goyon bayansa a cikin sojoji, sai ya fara aiwatar da manufofin da ya kasance yana ɓoye wa Khilafah - ya fara tunanin soke ta yayin da ake gudanar da taron zaman lafiya don duba al'amuran ƙasar.