Mustafa Kemal Yana Aiki Don Janyewar Gwamnati Daga Yaƙi Da Sanya Yarjejeniyar Zaman Lafiya Da Turawan Ingila
Mustafa Kemal Works Towards The Withdrawal Of The State From The War And The Signing Of A Peace Treaty With The British
Abin mamaki shi ne cewa Mustafa Kemal ya dawo daga Dardanelles zuwa Istanbul yana da nasara akan Turawan Ingila. Wannan nasara tana da tasiri a kan ƙarfin zuciyar sojojin Daular Usmaniyya da kuma musulmi a duk faɗin Daular Usmaniyya. Haka kuma tana da tasiri a kan ƙawayen Ingila. Duk da haka, Mustafa Kemal ya dawo daga yakin da ya jagoranta, wanda ya fito da nasara daga cikinsa, don ya tayar da shakku a zukatan mutane game da ikon Daular na yaƙar Turawan Ingila, kuma ya haifar da ra'ayin cewa Daular ta janye daga yaƙin, ta kuma sanya hannu kan yarjejeniyar zaman lafiya ta daya-daya da Turawan Ingila. Ya dawo ne don ya fara yaƙin cikin gida da Daular, domin ya sa ta watsar da Jamusawa ta koma gefen Turawan Ingila. Idan kafin yakin yana da wannan ra'ayi, ya ajiye shi a boye, amma yanzu da ya dawo daga yaki, sai ya fara yada wadannan ra'ayoyi a tsakanin mutane, musamman jami'an soji, kuma ya yi ƙoƙarin yin tasiri a kan manyan mutane masu iko. Har ma ya fara haduwa da ministoci, yana tattaunawa da su a fili game da ra'ayoyinsa, yana kuma ƙoƙarin yin tasiri a kansu.
What is striking is that Mustafa Kemal returned from the Dardanelles to Istanbul victorious over the British. The victory had its effects on the morale of the Ottoman armed forces and on Muslims all over the Ottoman State. It also had an effect on the Allies. Nevertheless, Mustafa Kemal returned from the battle that he had led and from which he had emerged victorious to arouse peoples doubts about the States ability to fight the British, and to generate the idea of the State withdrawing from the war and signing a unilateral peace treaty with the British. He returned to initiate a domestic battle with the State in order to make her forsake the Germans and side with the British. If before the battle he had held the same opinion, he kept it to himself, but now that he had returned from battle, he started spreading these opinions amongst people, especially the army officers, and attempted to influence the high ranking and powerful personalities. He even started to meet with ministers and talked to them openly of his opinions and attempted to influence them.
Wata rana ya ziyarci ministan harkokin waje a ofishinsa. Ministan harkokin waje a lokacin shi ne Nasimi Beik, wanda yana cikin waɗanda suka ba da shawarar cewa Turkiyya ta shiga yaƙin tare da Jamus. Nasimi Beik ya gaishe Mustafa Kemal da ƙauna a matsayin jarumin Ana Forta, kuma ya yi magana da shi cikin ladabi. Maganarsa cike take da kyakkyawan fata, musamman bayan nasarar da Daular ta samu, da kuma yadda ta ci da kuma koro sojojin ƙawancen Allies a Dardanelles. Ministan harkokin waje ya yaba da wannan nasara, kuma ya san irin tasirin da shan kayen ya yi wa Allies, domin hakan na nufin hana Rasha kayan yaƙi da take matuƙar buƙata, da kuma fallasa Faransa ga harin blitzkrieg na Jamus, saboda rashin ikon Rasha ta ci gaba da yaƙi sakamakon ƙarancin kayan yaƙi, wanda ke nufin Jamusawa za su mallaki gaban gabas. Daidaiton ƙarfi ya karkata zuwa ga Jamusawa da Daular Usmaniyya a kan Allies. Saboda wannan dalili ministan ya kasance cikin kyakkyawan fata. Duk da haka, Mustafa Kemal ya yi ƙoƙarin tada fargaba, ya kuma yi ƙoƙarin shawo kan ministan ya ga abin da yake gani. Da alama ya ji ƙarfin hujjojin ministan, sai ya koma ga barazana, ya ce wa ministan: "Ya kamata ka lura da abin da zan faɗa maka! Idan ka bari 'yan siyasa su ci gaba da yi maka tasiri, za ka tarar da kanka a fuskantar matsala wadda ta fi ka girma, ta fi abin da 'yan siyasa suka yi zato girma." Bisa haka ministan ya damu, sai ya ce cikin girman kai: "Ban san abin da kake nufi ba." Mustafa Kemal ya ce: "Ina nufin ƙasar tana tafiya zuwa halaka, kuma yanzu kana kamar ba ka ganin tana tafiya wannan hanyar. A fili kana tilasta faɗar haka saboda matsayinka na minista; sai dai ra'ayinka na kanka dole ne ya bambanta gaba ɗaya da haka. Ba shakka ba ka yin watsi da dukkan gaskiyar, kuma ba shakka ka san tushen cutar da inda masifar take." Ministan ya firgita. Sannan ya juya zuwa ga Mustafa Kemal ya ce masa da murya mai ƙarfi: "Kanal! Idan ka zo nan ne don ka jefa shakku game da halin da ƙasar take ciki, to bari in faɗa maka cewa ba wannan lokaci ba ne, kuma ba wannan wuri ba ne na jefa irin wannan shakku. Ka yi kuskure da ka zo wurina, domin ni da abokan aikina ministoci muna da cikakken yarda ga Babban Kwamanda; saboda haka ina ba ka shawarar ka je ka gan shi, domin ya kawar maka da waɗannan fargabarka, ya kuma kawar da abubuwan da suke damun ka." Sannan ya sallame shi daga ofishinsa.
On one occasion he visited the foreign minister in his office. The foreign minister at the time was Nasimi Beik, who was from amongst those who suggested that Turkey should enter the war alongside Germany. Nasimi Beik greeted Mustafa Kemal warmly as the hero of Ana Forta and he talked to him in a courteous manner. His talk was full of graceful optimism, especially in the wake of the victory achieved by the State and her defeat and repulsion of the Allies armed forces in the Dardanelles. The foreign minister was appreciative of this victory and was aware of the defeats effect on the Allies, because it meant keeping Russia deprived of the supplies of the war ammunitions she desperately needed, and subjecting France to a German blitzkrieg due to Russias inability to fight through a lack of supplies, which meant that the Germans would secure the eastern front. The balance of power had tilted in favour of the Germans and the Ottoman State against the Allies. It was for this reason that the foreign minister was optimistic. However, Mustafa Kemal attempted to raise pessimism and to convince the minister of his views. It seemed that he sensed the strength of the ministers arguments, thus he resorted to menace and said to the minister : You ought to take note of what I am about to tell you! If you allow the politicians to continue affecting you, you will find yourself facing a problem bigger than you and the politicians will have imagined. Upon this the minister was disquietened and said arrogantly : I do not know what you mean. Mustafa Kemal said : I mean that the country is heading towards destruction, and now you pretend not to see it heading that way. Obviously you are compelled to say this because of your position as minister; however, your personal belief must be completely different to this. You undoubtedly do not ignore the whole reality, and you are undoubtedly aware of the source of the ailment and where the calamity lies. The minister was stunned. He then turned to Mustafa Kemal and said to him in a sturdy tone : Colonel! If you have come here to cast your doubts about the countrys situation, then let me tell you that this is neither the time nor the place to cast such doubts. You have made a mistake by coming to me, for my fellow ministers and I have total faith in the Commander in Chief; I therefore suggest that you go and see him so that he can dissipate these fears of yours and eradicate the things that are worrying you. He then dismissed him from his office.
Washegari da safe, ministan harkokin waje ya yi wa Kwamandan Babban Hafsan bayani game da tattaunawar da ta gudana tsakaninsa da Mustafa Kemal, kuma ya roƙe shi da ya ɗauki matakin da ya dace a kansa. Kwamandan Babban Hafsan ya yanke shawarar korar Mustafa Kemal zuwa yankin Caucasus.
The next morning, the foreign minister briefed the Commander in Chief about the conversation that had taken place between him and Mustafa Kemal and urged him to inflict on him the appropriate punishment. The Commander in Chief decided to banish Mustafa Kemal to the Caucasus.
Nan take aka kora shi nan take, ya kuma zauna a can sama da shekara guda ba tare da ya iya aiwatar da wani muhimmin aiki ba.
He was instantly banished and remained there for over a year without being able to undertake any significant activity.
Ganawar da aka yi da ministan harkokin waje ita ce ta farko da Mustafa Kemal ya yi a hukumance don janyo Jiha daga yaƙin da kuma shawo kan shugabanni, ministoci da jami'ai baki ɗaya su yi haka. A lokacin babu wata alama da ta nuna cewa ya bi wannan shiri bisa wata hulɗa ta musamman da Burtaniya. Saboda haka, an ɗauki aikinsa a matsayin ra'ayin kansa kawai da kuma ƙoƙarin nasa shi kaɗai. Ta hanyar korar sa, Jiha ta kuɓuta daga wannan ra'ayi. Sai dai bayan haka an yi jerin abubuwan da suka faru, waɗanda Mustafa Kemal ya fara domin ya aiwatar da tunaninsa da ƙarfi, kuma ya kwace mulki da ƙarfi, a lokacin ne cin amanarsa ta bayyana a fili.
The meeting with the foreign minister marked the first official endeavour by Mustafa Kemal to lure the State out of the war and to persuade the statesmen, ministers and officers alike, to do so. There was no indication at the time to suggest that he pursued such an initiative on the basis of specific contacts with the British. Thus his action was deemed to be a personal opinion and an exertion solely from his part. By banishing him, the State was rid of this idea. However, a series of events took place afterwards, these being initiated by Mustafa Kemal in order to implement his thoughts by force and to seize power by force, whereupon his treason became manifest.
Makircin Mustafa Kemal Akan Gwamnati
Mustafa Kemals Conspiracy Against The State
Game da abin farko kuwa, wannan ya faru ne yayin da yake a yankin Caucasus. An yi yunkurin juyin mulki, aka kuma yi zaton cewa yana da hannu a ciki.
As for the first event, this took place while he was in the Caucasus. An attempted coup was staged and it was thought that he was implicated.
Manjo Yaqub Jamil Beik ya hada kai da abokansa don kifar da gwamnati. Ya faɗa wa abokansa cewa: "Mutanen da suke ganin kansu manya a zahiri ƙanana ne, kuma ƙasar tana kira da a cire su daga muƙamansu, a maye gurbinsu da mutane masu ƙishin ƙasa da gaskiya fiye da su." Abokansa suka katse shi suka ce: "Cire irin waɗannan mutane al'amari ne mai sauƙi, amma ka faɗa mana, wane mutum ne a ra'ayinka zai iya mayar da tsarin mulki ga asalinsa?" Nan take Yaqub ya amsa: "Mustafa Kemal." Daga baya aka gano maƙarƙashiyar, aka kuma kashe Yaqub da abokansa. Mustafa Kemal ya ji labarin wannan abu yayin zamansa a yankin Caucasus. Tasirinsa a kansa ya zama kamar tsawa. Labarin ya isa gare shi ta hannun Doctor Hilmi Beik, wanda shi ma yana cikin maƙarƙashiyar, amma ya samu ya gudu daga Istanbul ya tafi wurin Mustafa Kemal. Gwamnatin Istanbul ta umarci Mustafa Kemal ya kama Doctor Hilmi ya mayar da shi nan take, amma Mustafa Kemal ya aika da telegram ga hukumomi yana cewa: "Doctor Hilmi yana ƙarƙashin kariyata yanzu haka." Gwamnati ba ta iya yin komai sai shiru, domin fito-na-fito da Mustafa Kemal zai jawo mummunan sakamako. Saboda haka ya bayyana a fili ga gwamnati da ga mutane da dama a cikin ƙasa da cikin sojoji cewa Mustafa Kemal yana burin kwace mulki da ja da baya daga yaƙin. Ta haka Mustafa Kemal ya bayyana a fagen siyasa ba kawai da tunanin da yake ɗauke da shi ba, har ma da hanyar da yake nufin aiwatar da waɗannan tunani da ita. Sakamakon haka, ya zama abin taka-tsantsan da fargaba.
Major Yaqub Jamil Beik conspired with his friends to topple the government. To quote from what he said to his friends : Those men who think they are big are in fact small and the country calls for their removal from their posts to replace them with men who have more patriotism and more sincerity. His friends interrupted : The removal of such men is a simple matter, but could you tell us about the man who in your view could restore the regime to its old self? Upon this Yaqub instantly replied : Mustafa Kemal. The conspiracy was later uncovered and Yaqub and his friends were executed. Mustafa Kemal heard of this news during his stay in the Caucasus. Its impact upon him was like a thunderbolt. The news reached him via Doctor Hilmi Beik, who was an accessory to the conspiracy, but he had managed to flee from Istanbul and go to Mustafa Kemal. The government in Istanbul had ordered Mustafa Kemal to arrest Doctor Hilmi and send him back at once, but Mustafa Kemal sent a telegram to the authorities in which he said : Doctor Hilmi is as of now under my protection. The government could do little but remain silent, for a confrontation with Mustafa Kemal would have led to adverse consequences. Hence, it became clear to the government and to many personalities within the State and the army that Mustafa Kemal was aspiring to seize power and to withdraw from the war. Thus Mustafa Kemal emerged on the political scene not only with the thoughts that he carried, but also with a method by which he aimed at executing those thoughts. Consequently, he became the object of caution and apprehension.
Juriyar Mustafa Kemal Wajen Kwace Mulki
Mustafa Kemals Persistence In Seizing Power
Game da abu na uku, ya nuna cewa lamarin bai ƙara zama kawai bayyana ra'ayi da tawaye ba, domin Mustafa Kemal ya fara dagewa a kan neman kwace mulki. Ya kuma gudanar da ayyuka iri-iri da za a iya fahimtar daga gare su cewa ya kulla alaka da Turawan Ingila domin aiwatar da tunaninsa.
As for the third event, it reflected the fact that the issue was no longer a mere voicing of an opinion and a mere rebellion, for Mustafa Kemal started to persist in his quest to seize power. He also undertook a host of activities from which one could deduce that he had established contact with the British in order to implement his thoughts.
A ranar 3 ga Yulin 1918, Sarkin Musulunci Muhammad Rashad ya rasu, sai kuma Muhammad Wahid-ud-Deen, wanda aka fi sani da Muhammad na 5, ya gaje shi a kan karagar mulki. Mustafa Kemal ya yanke shawarar cewa lokaci ya yi da zai kwace mulki, domin ya kwanan nan ya raka Wahid-ud-Deen zuwa Jamus inda suka gana da Hindenburg. Anwar ya aika Mustafa Kemal Jamus tare da Wahid-ud-Deen, wanda a lokacin shi ne yake jiran gado, don ya ga da idonsa ƙarfin Jamus a fatan cewa zai canza ra'ayinsa.
On 3rd July 1918, Sultan Muhammad Rashad died and he was succeeded to the throne by Muhammad Wahid-ud-Deen, otherwise known as Muhammad 5th. Mustafa Kemal decided that the opportunity had come for him to seize power, for he had just accompanied Wahid-ud-Deen to Germany where they met with Hindenburg. Anwar had sent Mustafa Kemal to Germany with Wahid-ud-Deen, who at the time was heir apparent, so that he could see for himself the might of Germany in the hope that he would change his views.
Nan da nan bayan sun dawo daga tafiyarsu, sai mutuwar Muhammad Rashad ta faru, Wahid-ud-Deen kuma ya hau karagar mulki. Mustafa Kemal ya yi amfani da wannan dama, domin ya kasance tare da Wahidud-Deen a tafiyar, sai ya yi ƙoƙarin shawo kansa a kan ra'ayoyinsa, domin ya naɗa shi shugaban gwamnati. Ya ziyarci sabon Sarkin a matsayin aboki, Wahid-ud-Deen kuma ya tarbe shi da fara'a da ladabi.
No sooner had they returned from their trip than the death of Muhammad Rashad occurred and Wahid-ud-Deen acceded to the throne. Mustafa Kemal jumped at the opportunity of having just accompanied Wahidud- Deen and attempted to convince him of his views so that he could appoint him the head of the government. He visited the new Sultan on a friendly basis and Wahid-ud-Deen greeted him warmly and courteously.
Ya nuna masa karimci, har ma ya kunna masa sigari. Wannan ya ƙarfafa Mustafa Kemal ya yi magana da shi a fili game da ra'ayoyinsa. Saboda haka, ya fara bayyana dabarunsa, yana jaddada masa cewa halakar da ke barazana ga ƙasar tana kusa. Haka kuma, cewa Sarki ya kamata ya karɓi cikakken iko da rundunonin soja da kansa, ya kuma cire wa Anwar da kwamandojin Jamus duk iko, domin ya zama mutumin da ke riƙe da mulki a zahiri, ba kawai Sarki a suna ba. Ya kuma tabbatar da shirinsa na ɗaukar nauyin Babban Kwamandan Soja, ta haka yana ceto Daular Usmaniyya daga gefen hallaka da take tsaye a kai.
Mustafa Kemal Ya Bar Siriya Ya Mika Ta Ga Turawan Ingila
Mustafa Kemal Evacuates Syria And Surrenders Her To The British
Ta kuma a cikin abu na huɗu, hakan ya bayyana ne a lokacin da Mustafa Kemal ya tafi gaban Siriya don yaƙar Turawan Ingila, sai ya maimakon haka ya mika ƙasar gare su ya janye zuwa Anatoliya. Bayan da aka ba shi umarninsa, ya tafi hedikwatarsa a gaban Siriya, ya isa can a ƙarshen watan Agusta na 1918, kuma ya kai rahoto ga babban kwamandan Jamus Liman von Sanders, domin Falkenhayn ya riga ya koma Jamus a lokacin bazara. von Sanders ya tarbe shi da fara'a, domin ya san shi tun zamanin Ana Forta, sai ya mika masa kwamandan runduna ta bakwai wadda ke rike da tsakiyar layin tsaro. Bayan ya karɓi kwamandan rundunar a gaba, ya koka da cutar koda, sai ya kasance a kwance a cibiyar umarni a Nablus daga ranar 1 ga Satumba 1918. A ranar 19 ga Satumba harin Turawan Ingila a gaba ya fara, sai Mustafa Kemal ya janye tare da sojojinsa zuwa Kogin Urdun. Daga nan ya ketare kogin, ya tara sojojinsa, ya nufi hamada, yana janyewa cikin gaggawa tare da su a gefen layin dogo, ba tare da tsayawa ba har sai da suka isa Dimashƙu.
As for the fourth event, this was reflected in the fact that when Mustafa Kemal travelled to the Syrian front to fight the British, he instead surrendered the country to them and withdrew to Anatolia. After having been given his orders, he travelled to his headquarters in the Syrian front and arrived there at the end of August in 1918 and he reported to the German High Commander Liman von Sanders, for Falkenhayn had already returned to Germany in the spring. von Sanders greeted him warmly, for he knew him since the days of Ana Forta, and he handed him the command of the seventh army which dominated the middle part of the line of defence. After assuming the command of the army at the front, he complained of kidney troubles, and he remained bed ridden at the commands centre in Nablus from 1st September 1918. On 19th September the British attack on the front started, so Mustafa Kemal withdrew with his troops back to the River Jordan. He then crossed the river and gathered his troops and headed towards the desert, hastily withdrawing with them alongside the railway line, without pause until they reached Damascus.
A Dimashq, Babban Kwamanda von Sanders ya umarce shi a ranar 27 ga Satumba da ya kafa sabon layin kariya a Riaq, don haka ya tafi ya cika wannan aiki. Daga nan ya koma wajen Liman von Sanders ya sanar da shi cewa zai zama ba amfani ba a shirya layin kariya a Riaq, kuma tsara sojoji zai bukaci lokaci mai yawa. Ya kuma ba da shawarar cewa sojoji su janye wasu mil 100 zuwa Halab, su bar dukan Siriya, don su toshe hanyar zuwa Turkiyya kanta a fuskar abokan gaba masu ci gaba.
In Damascus, the High Commander von Sanders ordered him on 27th September to establish a new defence line in Riaq, so he went to accomplish that task. He then went back to Liman von Sanders and informed him that it would be useless to organise a line of defence in Riaq and that the organising of troops would require ample time. He also suggested that the army should withdraw a further 100 miles towards Aleppo and abandon the whole of Syria, so that they could block the way to Turkey itself in the face of the advancing enemies.