27 Kundin Tsarin Mulki: TSARIN TATTALIN ARZIKI
27 Constitution: THE ECONOMIC SYSTEM
Mataki na 119.
Article 119.
Gudanar da tattalin arziki shi ne ra'ayin abin da al'umma ya kamata ta zama a lokacin da ake magance biyan bukatun (mutane), don haka abin da al'umma ya kamata ta zama ana ɗaukarsa a matsayin tushen biyan bukatu.
management ofe economics is the view of what the society ought to be when addressing the satisfaction of (human) needs, so what the society ought to be is taken as the basis for satisfying the needs.
Mataki na 120.
Article 120.
Matsalar tattalin arziki ta asali ita ce yadda za a raba kudade da amfani/ hidimomi ga dukkan al'ummar Daula, da kuma sauƙaƙa wa dukkan al'ummar yin amfani da wadannan kudade da amfani/ hidimomi ta hanyar ba su damar yin ƙoƙari da mallakar su.
The fundamental economic problem is how to distribute funds and benefits/ services to all subjects of the State, and to facilitate all the subjects to utilise these funds and benefits/ services by enabling them to strive and possess them.
Mataki na 121.
Article 121.
Kowane mutum dole ne Gwamnati ta biya dukkan bukatunsa na asali gaba ɗaya, kuma dole a tabbatar masa da biyan bukatunsa na jin daɗi (waɗanda ba na asali ba) zuwa mafi girman matsayin da zai yiwu.
Every individual must have all his basic needs provided for completely by the State, and he/she must be guaranteed to satisfy his luxuries (non-basic needs) to the highest possible level.
Mataki na 122.
Article 122.
Allah shi kaɗai ne mamallakin dukiya, kuma Shi ne Ya sanya ɗan Adam ya zama magaji a cikinta. Ta wannan amana ta gama-gari, ɗan Adam ya sami haƙƙin mallakar dukiya. Sakamakon izinin Allah (SWT) ga mutum ya mallaki dukiya, mutum yana da mallakar zahiri.
Allah is alone the owner of property and He has made human beings heirs in it. By this general entrust mankind has acquired the right to possess property. As a consequence of Allah's (swt) permission for the individual to possess property, man has the actual possession.
Mataki na 123.
Article 123.
Akwai nau'o'in dukiya guda uku, su ne: dukiyar mutum ɗaya (dukiya ta sirri), dukiyar al'umma (dukiya ta jama'a), da dukiyar Gwamnati (dukiyar Dawla).
There are three types of property, they are: private property, public property, and State property.
Mataki na 124.
Article 124.
Dukiyar mallaka hukunci ne na Ubangiji wanda dukiyar kanta ko amfanin da ake samu daga gare ta ke tabbatarwa. Sakamakon wannan mallaka, mai mallakarta yana samun amfani daga gare ta ko kuma ya karɓi lada saboda ita.
Private property is a divine rule determined by the property itself or the benefit from it. As a result of this possession, the person who possesses it obtains a benefit from it or receives a return for it.
Kashi na 125.
Article 125.
Dukiyar jama'a ita ce izinin shari'a ga al'umma na shiga cikin samun amfani daga dukiyar kanta.
Public property is the shar’a permission for the community to participate in obtaining benefit from the property itself.
Mataki na 126.
Article 126.
Dukiyar gwamnati ta ƙunshi duk dukiyar da kashe-kashenta ake ƙayyadewa kawai bisa ra'ayin Khaleefah da ijtihadinsa, kamar kuɗaɗen haraji, harajin ƙasa (kharaj) da harajin kai (jizya).
State property comprises all property whose expenditure is determined solely by the view of the Khaleefah and his ijtihad, such as: the funds of taxes, land tax (kharaj) and head tax (jizya).
Mataki na 127.
Article 127.
Dukiyar mallakar mutum ta ruwa da ta kadara mai tsayayyiya tana takaitawa ta hanyoyin Shari'a (asbab) kamar haka:
Private property consisting of liquid and fixed assets is restricted by the following divine means (asbab):
Aiki.
a. Work.
b. Gado.
b. Inheritance.
c. Neman dukiya don rayuwa.
c. Acquisition of property to survive.
d. Gudummawa daga kuɗin Gwamnati ga wani ɗan ƙasa.
d. A donation from State funds to a citizen.
e. Kuɗaɗen da mutum ya samu ba tare da aiki ba, kuma ba ta hanyar siyayya ba.
e. Funds obtained by individuals neither by effort nor through purchase.
Mataki na 128.
Article 128.
Ana takaita tasarrufin dukiya ta hanyar izinin Mai shari'a, watau Allah, (swt), ko wajen kashe ta ko saka ta cikin hannun jari. An haramta almubazzaranci, yawan barna da kuma rowa. Haka kuma an haramta kamfanonin jari-hujja, ƙungiyoyin hadin kai, dukkan sauran ma'amaloli marasa halal, riba, zamba, mallakar kasuwa shi kaɗai (monopoly), caca da makamantansu.
The disposal of property is restricted by the permission of the Legislator, i.e., Allah, (swt) whether it is spending or investing of property. Squandering, extravagance and miserliness are forbidden. Also forbidden are the capitalist companies, co-operatives, all other illegal transactions, usury (riba), fraud, monopolies, gambling and the like.
Mataki na 129.
Article 129.
Filin al-ushriyya shi ne filin da ke cikin yankin Larabawa da kuma filin da masu shi suka musulunta yayin da suke mallakar sa, watau kafin Daular Musulunci ta same su da jihadi. Filin al-kharajiyya kuwa shi ne duk wani filin da ba na yankin Larabawa ba, wanda aka buɗe da jihadi, watau da yaƙi ko da sulhu. Filin al-ushriyya tare da amfanin sa mallakar daidaikun mutane ne. Filin al-kharajiyya kuwa mallakar Daula ne, sai dai daidaikun mutane su ne masu mallakar amfanin sa. Kowa yana da haƙƙin musayar filin al-ushriyya da amfanin filin al-kharajiyya ta hanyar kwangilolin shari'a. Dukkan mutane za su iya gādon waɗannan, kamar yadda ake gādon sauran dukiya.
Tithed land (al ushriah) constitutes land within the Arabian peninsula and land whose owners had embraced Islam whilst possessing the land, (i.e. before the Islamic State encountered them by jihad ). Tax land (al kharajiah) is all land, other than the Arabian peninsula, which was opened by jihad, i.e. war or peace. Al ushriah land, together with its benefits, is owned by individuals. Al kharajiah land is owned by the State, and individuals own its benefits. Everyone has the right to exchange, through shar’a contracts, tithed land and the benefits from tax land. All people can inherit these, the same as with other properties.
Mataki na 130.
Article 130.
Ana mallakar ƙasar da ba a noma ba (muwat) ta hanyar rayar da ƙasar, watau ta hanyar shayar da ita, ko ta hanyar kiyaye ta, watau ta hanyar gina shinge. Amma ƙasar da aka noma ba za a iya mallakar ta ba sai ta hanyoyin shari'a, kamar: gado, saye, ko kyauta daga Gwamnati.
Uncultivated (muwat) land is acquired by giving life to the land, i.e. irrigating it, or by protecting it, i.e. erecting fencing. Cultivated land can only be acquired by way of shar’a means, such as: inheritance, purchasing or through a donation from the State.
Mataki na 131.
Article 131.
Hayar da ƙasa, ko ƙasar ushriyya ce ko ƙasar kharajiyya, don noma haramun ne. Ba da gona ga wani ya noma a kan rabi ga ƙasar da aka dasa bishiyoyi a cikinta halal ne, kuma ba da gona a kan rabi ga kowace ƙasa ta sauran haramun ne.
Leasing land, whether al ushriah land or al kharajiah land, for agriculture is forbidden. Sharecropping of land planted with trees is permitted, and sharecropping on all other land is forbidden.
Mataki na 132.
Article 132.
Kowane mai gona yana da wajibci ya yi amfani da filinsa; wadanda ba su da karfi kuwa a ba su bashi daga baitul-mal domin su sami damar yin hakan. Duk wanda ya bar filinsa a sake, watau bai yi amfani da filin ba, har shekara uku, za a karbe masa shi a ba wani.
Every landlord is obliged to use his land; those who are needy are to be given a loan from the treasury (bayt ul-mal) to facilitate this. Anyone who leaves his land fallow, i.e., does not use the land, for three years will have it taken from him to be given to another.
Mataki na 133.
Article 133.
Nau'o'i uku masu zuwa sun zama dukiyar jama'a:
The following three categories constitute public property:
a. Abubuwan amfanin jama'a, kamar filayen gari (wuraren shakatawa na gari).
a. Public utilities, such as the town parks.
b. Albarkatun ma'adinai masu yawa, kamar filayen mai.
b. Vast mineral resources, like oil fields.
c. Abubuwan da, saboda yanayinsu, ba sa yuwuwar mallakar daidaikun mutane, kamar koguna.
c. Things which, by their nature, preclude ownership by individuals, such as rivers.
Mataki na 134.
Article 134.
Masana'antu da yanayinsu mallakar mutum ne na kansa. Duk da haka, suna bin ƙa'idar kayan da ake ƙerawa a cikinsu. Idan kayan mallakar mutum ne na kansa, to ana ɗaukar masana'antar a matsayin mallakar mutum na kansa, kamar masana'antar saƙa. Idan kuma kayan mallakar jama'a ne, kamar ma'adanin ƙarfe, to ana ɗaukar masana'antar a matsayin mallakar jama'a.
Factories by their nature are private property. However, they follow the rule of the product manufactured within them. If the product is private property, the factory is considered to be private property, like a textile mill. If the product is a public property, like iron ore, then the factory is considered to be a public property.
Mataki na 135.
Article 135.
Gwamnati ba ta da hakkin mayar da mallakar mutum ta kansa zuwa mallakar jama'a, saboda mallakar jama'a an tabbatar da ita ne ta yanayinta, ba ta ra'ayin gwamnati ba.
The State has no right to change private property into public property, because public property is determined by its nature and not by the view of the State.
Mataki na 136.
Article 136.
Kowa a cikin Jiha yana da hakkin ya yi amfani da dukiyar jama'a, kuma Jiha ba ta da hakkin ta ba wani mutum damar mallaka, ya mallaki ko ya yi amfani da dukiyar jama'a shi kaɗai.
Everybody in the State has the right to utilise public property, and the State has no right to allow any individual to singularly possess, own or utilise public property.
Mataki na 137.
Article 137.
Gwamnati tana da izinin kare wasu sassan filayen da ba a noma ba ko kadarorin jama'a don amfanin kowane daga cikin 'yan ƙasa.
The State is allowed to protect parts of the uncultivated land or public property on behalf of any of the citizens' interests.
Mataki na 138.
Article 138.
Tara da kuɗi, koda an biya zakka a kansu, haramun ne.
Hoarding funds, even if zakah is paid on it, is forbidden.
Mataki na 139.
Article 139.
Ana karɓar zakka daga Musulmi a kan dukiyoyinsu da shari'a ta ƙayyade, watau kuɗi, kayan ciniki, dabbobi da hatsi. Ba a karɓar ta daga abin da shari'a ba ta ƙayyade ba. Ana karɓar zakka daga kowane mai dukiya, ko yana da cikakken hakki na shari'a (mukallaf), watau balagagge mai hankali, ko kuma ba shi da shi, watau yaro ko mahaukaci. Ana rubuta ta a wani asusu na musamman na bayt ul-mal, kuma ba a kashe ta sai dai a ɗaya ko fiye daga cikin nau'o'in mutane takwas da aka ambata a cikin Alƙur'ani mai girma.
Zakah is collected from Muslims on their properties that are specified by shar’a, i.e. money, trading goods, cattle and grain. It is not taken from anything not specified by the shar’a. Zakah is taken from every owner whether legally responsible (mukallaf), i.e. mature and sane, or not, i.e. immature and insane. It is recorded in a specific account of the bayt ul-mal and is not to be spent except for one or more of the eight categories of people mentioned in the Glorious Qur'an.
Mataki na 140.
Article 140.
Ana karɓar Jizyah (harajin kai) daga waɗanda ba Musulmi ba (ahlul-dhimma). Ana karɓarta daga maza manya idan suna da ikon biyan ta a kuɗi. Ba a karɓar ta daga mata ko yara.
Jizyah (head-tax) is collected from the non-Muslims (dhimmis). It is to be taken from the mature men if they are financially capable of paying it. It is not taken from women or children.
Mataki na 141.
Article 141.
Ana karɓar haraji (harajin ƙasa) daga ƙasar kharajiyya bisa ga abin da za ta iya samarwa. Amma dangane da ƙasar ushriyya, zakka tana wajaba a kanta bisa ga abin da take samarwa a zahiri.
Kharaj (land-tax) is collected on al-kharajiah land according to its potential production. However, in respect of al ushriah land zakah is payable on it, on the basis of its actual production.
Mataki na 142.
Article 142.
Musulmi suna biyan haraji ne kawai wanda shari'a ta halatta, domin ya rufe kashe-kashen bayt ul-mal, bisa sharadin cewa ana karbarsa ne a kan abin da ya wuce bukatun mutum. Dole ne harajin ya isa ya biya bukatun Dawla.
The Muslims only pay the tax that shar’a has permitted to cover the expenditure of bayt ul-mal, on condition that it is levied on that which is surplus to the individual's needs. The tax must be sufficient to cover the demands of the State.
Mataki na 143.
Article 143.
Gwamnati tana da hakkin karɓar haraji daga al'ummar Musulmi idan kuɗaɗen Baitul-mal ba su isa ba don biyan kuɗin da ake buƙata wajen aiwatar da dukkan ayyukan da Shari'a ta wajabta wa Musulmi su yi. Gwamnati ba ta da izinin sanya haraji a kan mutane don wani aiki da Shari'a ba ta wajabta wa Musulmi su yi ba. Saboda haka, gwamnati ba ta da izinin karɓar kuɗin shari'a ko na sassan gwamnati ko na hukumomi, ko don cika wata moriya.
The State has the right to collect tax from the ummah when the funds of bayt ul-mal are inadequate to cover the expenditure required to undertake all the functions the shar’a has obliged the Muslims to perform. The State is not allowed to impose a tax on the people for a function the shar’a has not obliged the Muslims to undertake. Thus, the State is not allowed to collect fees for the courts or departments or administrations, or for accomplishing any interest.
Kasafin kuɗin Ƙasa yana da hanyoyin samun kuɗi na dindindin waɗanda Ahkam Shari'ah ta tsara. Kasafin kuɗin kuma ana ƙara raba shi zuwa sassa. Kuɗaɗen da aka ware wa kowane sashe da al'amuran da aka ware kuɗin dominsu, duk ana yanke su ne bisa ra'ayin Khalifa da ijtihadinsa.
The budget of the State has permanent sources decided by the AHkam Shari’ah. The budget is further divided into sections. The funds assigned to each section and the matters for which the funds are allocated are all decided by the view of the Khaleefah and his ijtihad.
Mataki na 145.
Article 145.
Manyan hanyoyin samun kudin shiga na dindindin ga bayt ul-mal sune: ganima (faya), jizya, kharaj, daya bisa biyar na dukiyar da aka binne (rikaz), da zakka. Dukkan wadannan kudade ana tara su, ko akwai bukatar su ko babu, a kan tsari na dindindin.
The permanent sources of income for bayt ul-mal are: spoils (faya), jizyah, kharaj, a fifth of the buried treasure (rikaz) and zakah. All these funds are collected, whether there is a need for them or not, on a perpetual basis.
Mataki na 146.
Article 146.
Idan kudaden da ake samu daga hanyoyin samun kudin shiga na dindindin na bayt ul-mal ba su isa su biya kashe-kashen Jiha ba, to ana halatta a karbi haraji daga Musulmai domin biyan kashe-kashen da bayt ul-mal ya wajaba ya biya. Wadannan wajibai sune kamar haka:
If the revenues derived from the permanent sources of income for bayt ul-mal are insufficient to cover the expenditure of the State, it is permitted to collect taxes from the Muslims to cover the expenditure obliged on bayt ul-mal. The obligations are the following:
a. Bukatun talakawa, mabukata, matafiya, da kuma cika farillar jihadi.
a. The needs of the poor, the needy, the wayfarers, and to perform the obligation of jihad.
b. Biyan albashin ma'aikata, da shugabanni, da kuma kayyadaddun abubuwan bukata ga sojoji.
b. Remuneration of the salaries of the employees, the rulers and the provisions for the soldiers.
c. Samar da fa'idodi da hidimomin jama'a da ke wajaba a kan Baitul-mali, kamar gina hanyoyi, hako ruwa, kafa masallatai, makarantu da asibitoci. Tabbatar da hadin kan Baitul-mali.
c. Providing benefits and public utilities due on bayt ul-mal., such as constructing roads, extracting water, erecting mosques, schools and hospitals. Unify bayt ul-mal.
d. Biyan bukatun gaggawa, kamar bala'o'in halitta, yunwa, ambaliya da girgizar ƙasa.
d. Meeting emergencies, like natural disasters, famine, floods and earthquakes.
Mataki na 147.
Article 147.
Kuɗaɗen shiga da aka samu daga dukiyoyin jama'a da na Gwamnati, dukiyar mutanen da suka mutu ba tare da magada ba, dukiyar mushrikai da suka yi ridda, da harajin kwastam da ake karɓa a iyakokin ƙasa (thoghoor), duk ana rubuta su a Bayt ul-Mal.
Income derived from public and State property, people dying without heirs properties of the apostates and customs levied at the state's borders (thoghoor), are all recorded in bayt ul-mal.
Mataki na 148.
Article 148.
Kudaden bayt al-mal ana rarraba su ga wadannan nau'o'in mutane shida kamar haka:
The expenditure of bayt ul-mal is distributed among the following six categories of people as follows:
a. Nau'o'in mutane takwas da suke da hakkin cin kudin zakka. Idan babu kudi a cikin wannan babin, ba a ba su komai ba.
a. The eight categories of people entitled to partake of the zakah funds. If there are no funds in this chapter they are not given any money.
b. Talakawa, mabukata, matafiya, masu bashi da jihadi ana ba su kuɗi daga hanyoyin samun kuɗi na dindindin a duk lokacin da kuɗin asusun zakka ba su isa ba. Idan kuɗin hanyoyin samun kudi na dindindin bai isa ba, ba za a ba masu bashi taimako ba. Dole ne a ba talakawa, mabukata, matafiya da jihadi kuɗi daga harajin da aka tara musamman don haka; kuma idan ya zama dole - don hana su fadawa cikin barna - a ba su kuɗi daga lamunin da Dawla ta karɓa musamman don haka.
b. The poor, the needy, the wayfarers, the debtors and jihad are funded from the permanent sources of revenues whenever there are insufficient funds in the zakah account. When there are inadequate funds from the permanent revenues, the debtors are not to receive assistance. The poor, the needy, the wayfarers and jihad must be funded from the taxes collected for this purpose; and if required - to prevent them from falling into corruption - they are to be funded from loans raised by the State for this purpose.
c. Dole ne Bayt ul-mal ya biya kuɗaɗen mutanen da ke yin wasu ayyuka ko hidima ga Jiha, kamar ma'aikata, shugabanni da sojoji. Idan kuɗi ba su isa ga wannan manufa ba, dole ne a karɓi haraji nan take domin biyan kuɗaɗen su, kuma a ciyo bashi idan ana tsoron cin hanci da rashawa zai biyo baya.
c. Bayt ul-mal must fund those people who perform certain duties or services for the State, such as employees, rulers and soldiers. If there are insufficient funds for this purpose, taxes must be collected immediately to meet their expenses, and loans should be raised if it is feared that corruption might ensue.
d. Baitul-mal zai bayar da kuɗin ayyuka da abubuwan amfani masu muhimmanci kamar hanyoyi, masallatai, asibitoci da makarantu. Idan kuɗi ba su isa ba, sai a karɓi haraji domin biyan kuɗin su.
d. Bayt ul-mal shall fund the essential services and utilities such as the roads, mosques, hospitals and schools. If there are insufficient funds, taxes must be collected to cover their cost.
e. Ayyukan da ba su da muhimmanci sosai da kuma abubuwan amfani na al'umma ana biyan kuɗinsu ne daga baitul-mal, amma idan kuɗi ba su isa ba, ba a samar da su, sai a jinkirta su.
e. Non-essential services and utilities are funded by bayt ul-mal, but when there are insufficient funds available they are not financed and accordingly delayed.
f. Dole ne a biya diyyar bala'o'i, kamar girgizar ƙasa da ambaliyar ruwa, daga Baitul-mal; idan kuɗaɗen da ake da su ba su isa ba, za a karɓi rance nan take, kuma daga baya za a biya shi daga haraji.
f. Disasters, such as earthquakes and floods, must be financed by bayt ul-mal; if there are insufficient funds available, loans are to be raised immediately, and will be repaid later from taxes.
Mataki na 149.
Article 149.
Ya kamata Gwamnati ta samar da aikin yi ga dukkan 'yan kasar da ke da zama ɗan ƙasar.
The State should provide employment for all subjects holding citizenship of the State.
Mataki na 150.
Article 150.
Ma'aikatan kamfanoni da masu aikin kansu suna da haƙƙoƙi da wajibai iri ɗaya da na ma'aikatan Gwamnati. Duk wanda ke aiki don albashi, ko menene nau'in aikin, ana ɗaukarsa ma'aikaci. Idan aka samu saɓani tsakanin mai aiki da ma'aikaci game da matakin albashi, za a tantance matakin albashin bisa kasuwa. Idan kuma suka saba kan wani abu dabam, to za a tantance kwangilar aikin bisa ƙa'idodin shari'a.
Company employees and the self-employed have the same rights and duties as employees of the State. Everyone who works for a wage, irrespective of the nature of the work, is considered an employee. In matters of dispute, between employer and employee over salary levels, the salary level is to be assessed on the basis of the market. If they disagree over something else, the employment contract is to be assessed according to the rules of the shar’a.
Mataki na 151.
Article 151.
Ana ƙayyade albashi bisa ga amfanin aikin, ko amfanin ma'aikaci, ba bisa ga ilimi da/ko cancantar ma'aikaci ba. Ba za a sami ƙarin albashi na shekara-shekara ga ma'aikata ba. Maimakon haka, za a ba su cikakken darajar albashin da suka cancanta saboda aikin da suke yi.
The salary is to be determined according to the benefit of the work, or the benefit of the employee, and not according to the knowledge and/or qualifications of the employee. There are to be no annual increments for employees. Instead, they are to be given the full value of the salary they deserve for the work they do.
Mataki na 152.
Article 152.
Gwamnati za ta tabbatar da kuɗin rayuwar wanda ba shi da kuɗi, ba shi da aiki, kuma ba shi da dangin da ke da alhakin ciyar da shi. Gwamnati ce ke da alhakin samar da masauki da kula da nakasassu da masu naƙasa.
The State is to guarantee the living expenses of the one who has no money, no work and no relatives responsible for his financial maintenance. The State is responsible for housing and maintaining the disabled and handicapped people.
Mataki na 153.
Article 153.
Dole ne Daula ta yi ƙoƙari wajen yaɗa dukiya a tsakanin dukkan al'umma, kuma ta haramta yaɗa dukiya a tsakanin wani ɓangare kawai na al'umma.
The State must endeavour to circulate wealth among all the subjects and forbids the circulation of wealth among only a sector of society.
Mataki na 154.
Article 154.
Gwamnati na daukar nauyin baiwa kowane talaka damar biyan bukatunsa na alatu (bukatu marasa muhimmanci) da kuma cimma daidaito a cikin al'umma gwargwadon kudaden da take da su, ta hanyoyi kamar haka:
The State tackles the task of enabling every subject to satisfy his luxuries (non-basic needs,) and to achieve equality in society in accordance with the funds available to her, in the following way:
a. Gwamnati tana ba dukkan 'yan ƙasarta kadarori masu ruwa da marasa ruwa daga cikin waɗanda suke a hannun Baitul-mal, da ganima na yaƙi, da sauransu.
a. The State grants all its citizens liquid and fixed assets from those owned by bayt ulmal, and from the war booties, etc.
b. Gwamnati tana bayar da gudummawa daga filayen noma da take nomawa ga waɗanda filayensu ba su isa ba ko kuma ba su da wani fili. Waɗanda suke da fili amma ba sa amfani da shi ba a ba su wani fili. Waɗanda ba su iya amfani da filayensu ana ba su tallafin kuɗi domin su iya amfani da filayen nasu.
b. The State donates from its cultivated land to those who have insufficient or no land. Those who possess land but do not use it are not given land. Those who are unable to use their land are given financial assistance to enable them to use their land.
c. Waɗanda ba su iya biyan basussukansu ana ba su kuɗi daga zakkah, da ganima ta yaƙi, da sauransu.
c. Those who are unable to settle their debts are given funds from zakah, and the war booty, etc.
Mataki na 155.
Article 155.
Gwamnati tana sa ido kan harkokin noma da kayayyakinsa bisa ga buƙatun manufofin noma, domin a cimma iyakar damar ƙasar wajen samar da amfani mafi girma.
The State supervises agricultural affairs and their products in accordance with the needs of the agricultural policy, so as to achieve the potential of the land to its greatest level of production.
Mataki na 156.
Article 156.
Gwamnati tana kula da dukkan al'amuran masana'antu. Tana kai tsaye ta dauki nauyin wadancan masana'antu da ke cikin dukiyar jama'a.
The State supervises the whole affairs of industry. It directly undertakes those industries included in the public property.
Mataki na 157.
Article 157.
Ciniki da ake yi da ƙasashen waje ana tantance shi ne bisa ga ƙasar da ɗan kasuwa yake da zama a cikinta, ba bisa ga asalin kayan ba. 'Yan kasuwa daga ƙasashen da ke cikin yaƙi da Dawla ana hana su yin ciniki a cikin Dawla, sai dai idan an ba su izini na musamman, ko dai ga ɗan kasuwan ko ga kayan. 'Yan kasuwa daga ƙasashen da suke da yarjejeniya da Dawla ana mu'amala da su bisa ga sharuɗɗan yarjejeniyoyin. 'Yan kasuwa waɗanda 'yan Dawla ne ana hana su fitar da duk wani kaya da abokan gaba za su iya amfana da shi ta fuskar soja, masana'antu ko tattalin arziki. Sai dai ba a hana su shigo da duk wata dukiya da suke mallaka ba. Duk ƙasar da akwai yaƙi na gaskiya tsakaninmu da 'yan ƙasarta (kamar Isra'ila) an keɓe ta daga waɗannan dokoki. Dokokin da suka shafi ainihin ƙasar yaƙi suna aiki a kan irin wannan ƙasa a dukkan alaƙoyinta da ita, ko ta ciniki ko ta wata hanya.
Foreign trade is assessed on the basis of the citizenship of the trader and not the origin of the goods. Merchants from countries in a state of war with the State are prevented from trading in the State, unless given a special permission for the merchant or the goods. Merchants from countries that have treaties with the State are treated according to the terms of the treaties. Merchants who are subjects of the State are prevented from exporting any goods that the enemies could benefit of militarily, industrially or economically. However, they are not prevented from importing any property they own. Any country that we have real war between us and its citizens (such as Israel) is excluded from these rules. The rules applicable to the actual land of war apply to such country in all the relations with it whether trade or otherwise.
Mataki na 158.
Article 158.
Duk daidaikun mutanen Dawla suna da hakkin kafa dakunan bincike da ci gaba masu alaƙa da dukkan al'amuran rayuwa. Ya kamata kuma Dawla ta kafa irin wadannan dakunan bincike.
All individual subjects of the State have the right to establish research and development laboratories connected with all life's affairs. The State should also establish such laboratories.
Mataki na 159.
Article 159.
Ba a barin daidaikun mutane mallakar dakunan gwaje-gwaje masu samar da abubuwan da za su iya cutar da al'ummah ko kuma gwamnati.
Individuals are prevented from possessing laboratories producing materials that could harm the ummah or the state.
Mataki na 160.
Article 160.
Gwamnati tana samar da kiwon lafiya kyauta ga kowa, amma ba ta hana amfani da kiwon lafiya mai zaman kansa ba, haka kuma ba ta hana sayar da magani.
The State provides free health care for all, but it does not prevent using private medical care nor the sale of medicine.
Mataki na 161.
Article 161.
Ba a halatta amfani da jari na ƙasashen waje da zuba shi a cikin Jiha ba. Haka nan an haramta bai wa baƙi haƙƙin mallaka ko izinin gudanar da kasuwanci (franchise).
The use of foreign capital and its investment within the State is forbidden. It is also prohibited to grant franchises to foreigners.
Sashe na 162.
Article 162.
Gwamnati tana fitar da kuɗinta na kanta, wanda ya zama mai zaman kansa daga dukkan kuɗaɗen ƙasashen waje.
The State issues its own currency, which is independent of all foreign currencies.
Mataki na 163.
Article 163.
Kuɗin Jiha za a takaita shi ga zinariya da azurfa, ko an yi su sikeli ko ba a yi ba. Babu wani nau'in kuɗi na Jiha da aka halatta banda haka. Jiha na iya fitar da tsabar kuɗi da ba ta zinariya ko azurfa ba, muddin baitul-mal na Jiha yana da adadin zinariya da azurfa daidai da wanda zai rufe tsabar kuɗin da aka fitar. Don haka, Jiha na iya fitar da tsabar kuɗi da sunanta daga tagulla, jan karfe ko takardun kuɗi da sauransu, matuƙar an rufe su gaba ɗaya da zinariya da azurfa.
The currency of the State is to be restricted to gold and silver, whether minted or not. No other form of currency for the State is permitted. The State can issue coinage not of gold or silver provided that the treasury of the State (bayt ul-mal) has the equivalent amount of gold and silver to cover the issued coinage. Thus, the State may issue coinage in its name from brass, bronze or paper notes etc. as long as it is covered completely by gold and silver.
Mataki na 164.
Article 164.
Jائز ne ne a musayar kuɗin ƙasa da kuɗin wasu ƙasashe kamar yadda ake musayar kuɗin ƙasar da kanta. Ya halatta farashin musayar tsakanin kuɗaɗe biyu ya bambanta matuƙar kuɗaɗen sun bambanta da juna. Sai dai irin waɗannan ciniki dole ne su kasance hannu da hannu, kuma su zama ciniki kai tsaye ba tare da jinkiri ba. Farashin musayar zai iya canzawa ko sauyawa ba tare da wani takura ba, muddin yana tsakanin kuɗaɗe biyu daban-daban. Dukkan 'yan ƙasa za su iya sayen kuɗin da suke buƙata daga cikin ƙasar ko daga wajenta, kuma za su iya sayen kuɗin da ake buƙata ba tare da samun izini a gaba ko makamancin haka ba.
It is permissible to have exchange between the State currency and the currency of other states like the exchange between the state's own coinage. It is permissible for the exchange rate between two currencies to differ provided the currencies are different from each other. However, such transactions must be undertaken in a hand-to-hand manner and constitute a direct transaction with no delay involved. The exchange rate can change/fluctuate without any restrictions as long as it is between two different currencies . All citizens can buy whatever currency they require from within or outside the State, and they can purchase the required currency without obtaining prior permission or the like.