Hijirar Annabi ﷺ:
Migration Of The Prophet (peace Be Upon Him) :
Bayan da shawarar zalunci ta tabbata, aka aiko Jibrilu zuwa ga Muhammadu ﷺ don ya bayyana masa makircin Quraishawa, kuma ya ba shi izinin Ubangijinsa don ya bar Makka. Ya tsayar masa lokacin hijira, kuma ya roƙe shi kada ya kwana a daren nan a gadonsa na yau da kullum. Da tsakar rana, Annabi ﷺ ya je ya ga abokinsa Abu Bakr, ya shirya tare da shi kome na hijirar da yake niyya. Abu Bakr ya yi mamaki da ganin Annabi ﷺ ya zo ziyarar sa a lokacin da ba a saba ba, amma nan da nan ya fahimci cewa umarnin Allah ya zo, sai ya ba da shawarar su yi hijira tare, Annabi ﷺ kuma ya amince. Domin shirya abubuwan da ake bukata don aiwatar da mugun shirinsu, shugabannin Makka sun zaɓi mutum goma sha ɗaya: Abu Jahl, Hakam bin Abil Al-‘As, ‘Uqbah bin Abi Mu‘ait, An-Nadr bin Harith, Omaiyah bin Khalaf, Zama‘a bin Al-Aswad, Tu‘aima bin ‘Adi, Abu Lahab, Ubai bin Khalaf, Nabih bin Al-Hajjaj da ɗan’uwansa Munbih bin Al-Hajjaj. Duk suna cikin shiri. Yayin da dare ya ƙara yin nisa, sun sanya masu kisan kai kewaye da gidan Annabi ﷺ. Don haka suka yi tsaro duk dare, suna jiran su kashe shi a lokacin da zai fita daga gidansa da safe, suna leƙawa lokaci-lokaci ta wata rami a ƙofar don tabbatar da cewa yana kwance a gadonsa. Abu Jahl, babban abokin gaba na Musulunci, yana yawo da girman kai da ɗaga kai yana yi wa maganar Muhammadu ﷺ ba’a, yana cewa wa mutanen da ke kewaye da shi: “Muhammadu yana da’awar cewa idan kun bi shi, zai naɗa ku sarakuna a kan Larabawa da waɗanda ba Larabawa ba, kuma a Lahira ladanku zai zama Aljannu irin waɗanda ke cikin Jordan; in ba haka ba, zai yanka ku, kuma bayan mutuwa za a ƙone ku da wuta.” Ya yi matuƙar tabbaci game da nasarar mugun shirinsa. Sai dai Allah, Mai Girma, wanda a hannunsa take mulkin sammai da ƙasa, yana yin abin da yake so; Yana ba da taimako, kuma ba a taɓa cin nasara a kansa ba. Ya yi daidai da abin da ya faɗa daga baya wa Annabinsa:
When the iniquitous decision had been made, Gabriel was sent down to Muhammad (Peace be upon him) to reveal to him Quraish’s plot and give him his Lord’s Permission to leave Makkah. He fixed to him the time of migration and asked him not to sleep that night in his usual bed. At noon, the Prophet (Peace be upon him) went to see his Companion Abu Bakr and arranged with him everything for the intended migration. Abu Bakr was surprised to see the Prophet (Peace be upon him) masked coming to visit him at that unusual time, but he soon learned that Allâh’s Command had arrived, and he proposed that they should migrate together, to which the Prophet (Peace be upon him) gave his consent. To make the necessary preparations for the implementation of their devilish plan, the chiefs of Makkah had chosen eleven men: Abu Jahl, Hakam bin Abil Al-‘As, ‘Uqbah bin Abi Mu‘ait, An-Nadr bin Harith, Omaiyah bin Khalaf, Zama‘a bin Al-Aswad, Tu‘aima bin ‘Adi, Abu Lahab, Ubai bin Khalaf, Nabih bin Al-Hajjaj and his brother Munbih bin Al-Hajjaj. All were on the alert. As night advanced, they posted assassins around the Prophet’s house. Thus they kept vigil all night long, waiting to kill him the moment he left his house early in the morning, peeping now and then through a hole in the door to make sure that he was still lying in his bed. Abu Jahl, the great enemy of Islam, used to walk about haughtily and arrogantly jeering at Muhammad’s words, saying to the people around him: “Muhammad claims that if you follow him, he will appoint you rulers over the Arabs and non-Arabs and in the Hereafter your reward will be Gardens similar to those in Jordan, otherwise, he will slaughter you and after death you will be burnt in fire.” He was too confident of the success of his devilish plan. Allâh, the All-Mighty, however, in Whose Hands lie the sovereignty of the heavens and earth, does what He desires; He renders succour and can never be overpowered. He did exactly what He later said to His Prophet:
• "Kuma ka tuna lokacin da waɗanda suka kafirta suke ƙulla maka [ya Muhammadu ﷺ] makirci, don su tsare ka, ko su kashe ka, ko su fitar da kai (daga gidanka, watau Makka); suna ƙulla makirci, Allah kuma yana shirya nasa, Allah ne mafi alherin masu shirya makirci." [8:30].
• “And (remember) when the disbelievers plotted against you [O Muhammad (Peace be upon him)] to imprison you, or to kill you, or to get you out (from your home, i.e. Makkah); they were plotting and Allâh too was planning, and Allâh is the Best of the planners.” [8:30].
A wannan lokaci mai tsanani, shirye-shiryen Quraishawa sun ci tura gaba ɗaya duk da tsaurin kewayen da suka yi wa gidan Manzon Allah ﷺ. Manzon Allah ﷺ da Ali suna cikin gidan. Manzon Allah ﷺ ya umarci Ali ya kwanta a gadonsa ya rufe kansa da alkyabbarsa kore, kuma ya tabbatar masa da cikakken tsaro ƙarƙashin kariyar Allah, ya kuma gaya masa cewa babu wata cuta da za ta same shi. Sa'an nan Manzon Allah ﷺ ya fita daga ɗakin, ya watsa wa maharan dunƙulen ƙasa, ya sami nasarar wucewa ta cikinsu yana karanta ayoyi daga Alqur'ani mai girma: {وَجَعَلْنَا مِن بَيْنِ أَيْدِيهِمْ سَدًّا وَمِنْ خَلْفِهِمْ سَدًّا فَأَغْشَيْنَاهُمْ فَهُمْ لَا يُبْصِرُونَ}
At that critical time the plans of Quraish utterly failed despite the tight siege they laid to the Prophet’s house, the Prophet (Peace be upon him) and ‘Ali were inside the house. The Prophet (Peace be upon him) told ‘Ali to sleep in his bed and cover himself with his green mantle and assured him full security under Allâh’s protection and told him that no harm would come to him. The Prophet (Peace be upon him) then came out of the room and cast a handful of dust at the assassins and managed to work his way through them reciting verses of the Noble Qur’ân:
"Kuma Mun sanya shinge a gabansu, da shinge a bayansu, Muka lulluɓe su, don haka ba sa iya gani." [36:9].
•“And We have put a barrier before them, and a barrier behind them, and We have covered them up, so that they cannot see.” [36:9].
Ya tafi kai tsaye zuwa gidan Abu Bakr, wanda nan take ya raka shi, dukansu suka fita zuwa kudu, suka hau kan tsaunin Thawr mai tsayi, suka yanke shawarar neman mafaka a cikin kogo. Masu kisan da suka kewaye gidan suna jiran lokacin da zasu kai farmaki sai wani ya zo ya sanar da su cewa Manzon Allah ﷺ ya riga ya bar gidan. Suka yi gaggawar shiga, sai suka ga abin mamaki matuka cewa mutumin da ke kwance a gadon Manzon Allah ﷺ ba Muhammad ﷺ ba ne, Ali ne. Wannan ya haifar da hayaniya a dukan garin. Don haka Manzon Allah ﷺ ya bar gidansa a ranar 27 ga watan Safar, shekara ta goma sha huɗu ta Annabta, wato 12/13 ga Satumba, 622 miladiyya.
He proceeded direct to the house of Abu Bakr who, immediately accompanied him and both set out southwards, clambered up the lofty peak of Mountain Thawr, and decided to take refuge in a cave. The assassins who laid siege to the house were waiting for the zero hour when someone came and informed them that the Prophet (Peace be upon him) had already left. They rushed in and to their utter surprise, found that the person lying in the Prophet’s bed was ‘Ali not Muhammad (Peace be upon him). This created a stir in the whole town. The Prophet (Peace be upon him) had thus left his house on Safar 27th, the fourteenth year of Prophethood, i.e. 12/13 September 622 A.D.
Dalilin cewa Quraish za ta yi duk abin da za ta iya don neman sa, sai ya yi musu wata dabara mai wayo: maimakon ya bi hanyar Madinah a arewacin Makkah, kamar yadda mushrikai za su yi tsammani, sai ya yi tafiya ta hanyar da ba a zata ba, wadda take kudancin Makkah kuma take kai zuwa Yemen. Ya yi tafiya na mil 5 har ya isa wani dutse mai duwatsu masu kaifi da ake kira Thawr. A can takalmansa sun lalace; wasu sun ce yakan yi tafiya da yatsun kafa ne don kada ya bar alama a bayansa. Abu Bakr (Allah ya yarda da shi) ya ɗauke shi a kafaɗa zuwa saman dutsen, zuwa wani kogo da aka sa masa suna bisa sunan dutsen, Kogon Thawr. Abu Bakr ne ya fara shiga don ya bincika kogon ya tabbatar da cewa yana da aminci, ya toshe dukkan ramuka da guntayen tufafinsa, ya tsaftace shi, sannan ya roki Annabi ﷺ ya shiga. Annabi ﷺ ya shiga, nan take ya kwantar da kansa a cinyar Abu Bakr ya yi barci. Ba zato ba tsammani sai wani kwari mai dafi ya soki ƙafar Abu Bakr. Zafin ya yi tsanani har hawaye suka zubo masa a fuskar Annabi ﷺ. Nan take Annabi ﷺ ya shafa miyarsa a ƙafar Abu Bakr, sai zafin ya tafi nan da nan. Sun zauna a cikin wannan kogo tsawon dare uku, Juma'a, Asabar da Lahadi. ʿAbdullahi ɗan Abu Bakr yana zuwa wurinsu bayan faɗuwar rana, yana kwana a can, yana sanar da su sabon halin da ake ciki a Makkah, sannan yana tashi da safe ya haɗu da mutanen Makkah kamar yadda ya saba, don kada ya jawo hankali kan ayyukansa na ɓoye. ʿĀmir ɗan Fuhairah, yayin da yake tare da sauran makiyayan Makkah suna kiwon garken maigidansa Abu Bakr, yakan sata ya tafi kogon kowace yamma da ƴan awaki, yana ba mazaunan kogon madara mai yawa.
Knowing already that Quraish would mobilize all its potentials to find him, he played a clever trick on them and instead of taking the road to Madinah in north side of Makkah as the polythiest would expect, he walked along a road least expected lying south of Makkah and leading to Yemen. He walked for 5 miles until he reached a rough rocky mountain called Thawr. There his shoes were worn out, some said he used to walk tiptoe in order not to leave a trail behind him. Abu Bakr (May Allah be pleased with him) carried him up the mountain to a cave called after the name of the mountain, Cave Thawr. Abu Bakr first entered to explore the cave and be sure that it was safe, closed all holes with pieces torn off from his clothes, cleaned it and then asked the Prophet (Peace be upon him) to step in. The Prophet (Peace be upon him) went in and immediately laid his head in Abu Bakr’s lap and fell asleep. Suddenly Abu Bakr’s foot was stung by a poisonous insect. It hurt so much that his tears fell on the Prophet’s face. The Prophet (Peace be upon him) immediately applied his saliva on Abu Bakr’s foot and the pain went off on the spot. They confined themselves to this cave for three nights, Friday, Saturday and Sunday. ‘Abdullah, the son of Abu Bakr would go to see them after dusk, stay the night there, apprise them of the latest situation in Makkah, and then leave in the early morning to mix with the Makkans as usual and not to draw the least attention to his clandestine activities. ‘Amir bin Fuhairah, while in the company of other shepherds of Makkah tending his master Abu Bakr’s flock, used to stole away unobserved every evening with a few goats to the cave and furnished its inmates with a plentiful supply of milk.
Quraish kuwa, a gefe guda, sun cika da mamaki da fushi lokacin da aka tabbatar da labarin tserewar sahabbai biyu. Sun kawo ‘Ali zuwa Al-Ka‘bah, suka doke shi da tsanani, suka tsare shi a can na tsawon awa ɗaya suna ƙoƙari sosai su sa shi ya bayyana asirin ɓacewar ‘yan gudun biyu, amma babu abin da suka samu. Sai suka je wajen Asma’, ’yar Abu Bakr, amma ita ma a nan ƙoƙarinsu ya tafi a banza. Yayin da suke a ƙofarta, Abu Jahl ya mari yarinyar da ƙarfi har ’yan kunnenta suka karye.
Quraish, on the other hand, were quite baffled and exasperated when the news of the escape of the two companions was confirmed. They brought ‘Ali to Al-Ka‘bah, beat him brutally and confined him there for an hour attempting desperately to make him divulge the secret of the disappearance of the two ‘fugitives’, but to no avail. They then went to see Asma’, Abu Bakr’s daughter, but here also their attempts went in vain. While at her door Abu Jahl slapped the girl so severely that her earring broke up.
Sun taru manyan Makkah suka yi wani taro na gaggawa don yanke shawara kan matakin da za a ɗauka nan gaba, da kuma bincika dukkan hanyoyin da za su taimaka wajen kama mutanen biyu. Suka yanke shawarar toshe duk hanyoyin da suka fita daga Makkah, suka sa masu tsaron makamai masu nauyi a kan dukkan hanyoyin fita da ake tsammani. An sanya lada na raƙuma 100 a kan kan kowannensu. Mahayan dawaki, sojojin ƙasa da masu bin diddigin sawun ƙafa suka bi ko'ina a cikin ƙasar. Har sun taɓa isa bakin kogon da Annabi ﷺ da Abu Bakar suke ɓoye a ciki. Da Abu Bakar ya ga abokan gaba a nesa sosai, sai ya yi raɗa wa Annabi ﷺ cewa: "Me zai faru idan sun duba ta cikin rami su gano mu?" Annabi ﷺ, cikin natsuwar da Allah ya ba shi, ya amsa: "Ka yi shiru, Abu Bakar! Me kake tunani game da waɗannan mutum biyu da Na uku a tare da su shi ne Allah?" Lallai abin mu'ujiza ne daga Allah, masu bin sawun suna ɗan matakai kaɗan daga kogon.
The notables of Makkah convened an emergency session to determine the future course of action and explore all areas that could help arrest the two men. They decided to block all avenues leading out of Makkah and imposed heavy armed surveillance over all potential exits. A price of 100 camels was set upon the head of each one. Horsemen, infantry and tracers of tracks scoured the country. Once they even reached the mouth of the cave where the Prophet (Peace be upon him) and Abu Bakr were hiding. When he saw the enemy at a very close distance, Abu Bakr whispered to the Prophet (Peace be upon him): “What, if they were to look through the crevice and detect us?” The Prophet (Peace be upon him) in his God-inspired calm replied; • “Silence Abu Bakr! What do you think of those two with whom the Third is Allâh.” It was really a Divine miracle, the chasers were only a few steps from the cave.
Har tsawon kwana uku Muhammad ﷺ da Abu Bakr suka zauna a cikin kogon, Quraishawa kuma suka ci gaba da matsananciyar nemansu don kama su. Wani mutum mai suna ‘Abdullah bin Uraiquit, wanda har lokacin bai karɓi Musulunci ba, amma Abu Bakr ya amince da shi, kuma ya ɗauke shi haya a matsayin jagora, ya isa kogon bayan dare uku bisa ga shiri, yana kawo raƙumai biyu na Abu Bakr. Labarinsa ya tabbatar wa waɗannan ‘yan gudun hijira masu daraja cewa binciken ya sassauta. Lokacin tafiya ya zo. Nan Abu Bakr ya miƙa wa Annabi ﷺ dabba mai saurin tafiya don ya hau. Shi kuma ya amince, bisa sharadin cewa zai biya farashinta. Suka ɗauki abincin da Asma’,’yar Abu Bakr, ta kawo, ta ɗaure shi a cikin ɗamararta bayan ta yage ta gida biyu, saboda haka aka laƙaba mata suna: “Asma’ mai ɗamara biyu.” Annabi ﷺ, Abu Bakr da ‘Amir bin Fuhairah suka tafi, jagoransu ‘Abdullah bin Uraiquit kuma ya bi da su ta hanyoyin da ba a cika bi ba tare da hanyar gaɓar teku. Wannan ya faru ne a watan Rabi‘ul Awwal, shekara ta 1 bayan Hijira, wato Satumba 622 A.Z. Ƙafilar ƙanƙanta ta ratsa ƙauyuka da yawa a hanyarsu zuwa Quba’. A wannan yanayi, ya dace a bayyana wasu abubuwan ban sha'awa da suka faru a cikin wannan tafiya mai gajiyarwa:
3. Quraish, kamar yadda muka riga muka ambata, sun bayyana cewa duk wanda ya kama Muhammad ﷺ zai samu rakuma ɗari a matsayin lada. Wannan ya ƙarfafa mutane da yawa su gwada sa'arsu. Daga cikin waɗanda suke neman Annabi ﷺ da abokinsa domin su ci wannan lada akwai Suraqah, ɗan Malik. Da ya samu labarin cewa an hango wasu mutum huɗu a wata hanya, sai ya yanke shawarar bin su a ɓoye domin shi kaɗai ya zama wanda zai ci ladan. Ya hau doki mai sauri ya bi su da gudu. A hanya dokin ya yi tuntuɓe, shi kuma ya faɗi ƙasa. Lokacin da ya fito da kibiya don ya duba ko ya ci gaba da binsu ko a'a, kamar yadda Larabawa ke yi a irin wannan yanayi, sai ya ga alamun ba su da kyau. Amma son dukiya ya rufe masa ido gaba ɗaya, sai ya ci gaba da binsu. Sau ɗaya kuma ya sake faɗuwa irin wannan faɗuwar, amma bai kula da hakan ba. Ya sake hawa kan sirdi ya kuma yi ta gudu cikin sauri har ya kusa kusa da Annabi ﷺ. Zuciyar Abu Bakr ta yi ta tashin hankali, yana ta waiwaye, yayin da Annabi ﷺ ya kasance cikin natsuwa yana ci gaba da karanta ayoyin Alƙur'ani.
3. Quraish, as we have already mentioned, had declared that whoever would seize Muhammad (Peace be upon him) would receive a hundred camels as reward. This had spurred many persons to try their luck. Among those who were on the lookout for the Prophet (Peace be upon him) and his companion in order to win the reward was Suraqah, the son of Malik. He, on receiving information that a party of four, had been spotted on a certain route, decided to pursue it secretly so that he alone should be the winner of the reward. He mounted a swift horse and went in hot pursuit of them. On the way the horse stumbled and he fell on the ground. On drawing a lot so as to divine whether he should continue the chase or not, as the Arabs used to do in such circumstances, he found the omens unpropitious. But the lust for material wealth blinded him altogether and he resumed the chase. Once more he met with the same fate but paid no heed to it. Again he jumped onto the saddle and galloped at a break-neck speed till he came quite close to the Prophet (Peace be upon him). Abu Bakr’s heart agitated and he kept looking back while the Prophet (Peace be upon him) remained steadfast and continued reciting verses of the Qur’ân.
Dokin Suraqah ya yi ta tuntuɓe, ya kuma fāɗi daga kansa, wannan ya farkar da shi daga halin da yake ciki, sai ya gane cewa gargaɗi ne daga Allah akan mugun shirin da yake shirin aikatawa ga Annabi ﷺ. Ya zo wajen ƙungiyar matafiyan da zuciya mai nadama, ya roƙi Annabi ﷺ gafara cikin tawali'u sosai. Ya yi magana da Annabi ﷺ da abokinsa, yana cewa: "Mutanenka (mutanen Quraishawa) sun yi alkawarin lada mai yawa ga duk wanda ya kama ku." Ya ƙara da cewa ya ba su abinci, amma sun ƙi karɓarsa. Sun roƙe shi kawai ya kare tafiyarsu ya kuma makantar da masu bautar gumaka ga inda suke ɓoye. Sai Annabi ﷺ ya yafe masa, ya tabbatar da hakan da wata alama da 'Amir bin Fuhairah ya rubuta a kan takardar fata. Suraqah ya koma Makka da sauri, ya yi ƙoƙarin hana shirye-shiryen waɗanda ke bin Muhammad ﷺ da abokansa masu daraja. Abokin gābansa mai tsananin ƙiyayya ya zama mumini mai gaskiya.
A ranar Litinin, 8 ga Rabi'ul Awwal, shekara ta goma sha huɗu da aika annabci, watau 23 ga Satumba, 622, Manzon Allah ﷺ ya isa Quba'.
On Monday, 8th Rabi‘ Al-Awwal, the fourteenth year of Prophethood, i.e. September 23rd. 622, the Messenger of Allâh arrived at Quba’.
Da zarar labarin isowar Muhammadﷺ ya fara yaduwa, sai taron jama'a suka fito daga Madinah suna cincirindo. Suna zuwa kowace safiya, suna jiran bayyanarsa cikin shauki, har sai zafin rana na tsakar rana wanda ba a iya jurewa ya tilasta musu komawa birni. Wata rana kuwa, bayan sun tafi kamar yadda suka saba, kuma bayan dogon jira da duba, sai suka koma birni, sai wani Bayahude, da ya hangi wasu matafiya uku sanye da fararen kaya suna tafiya zuwa Madinah, ya yi ihu daga saman wani tudu: "Ya ku mutanen Larabawa! Kakanku ya zo! Wanda kuke ta jiran zuwansa cikin shauki ya zo!" Nan take Musulmi suka yi gaggawar fita dauke da makamansu (don kare shi). Labari mai daɗi ya bazu cikin birni da sauri, mutane kuma suka yi tattaki don tarbar baƙonsu mai daraja.
As soon as the news of Muhammad’s arrival began to spread, crowds came flocking out of Madinah . They would come every morning and wait eagerly for his appearance until forced by the unbearable heat of the midday sun to return. One day they had gone as usual, and after a long wait and watch they retired to the city when a Jew, catching a glimpse of three travellers clad in white winding their way to Madinah , shouted from the top of a hillock: “O you people of Arabia! Your grandfather has come! He, whom you have been eagerly waiting for, has come!” The Muslims immediately rushed holding their weapons, (to defend him). The joyful news soon spread through the city and people marched forward to greet their noble guest.
Ibn Al-Qayyim ya ce: "Kabbarar 'Allahu Akbar' (Allah shi ne Mafi girma) ta yi ta amsawa a cikin Banu 'Amr bin 'Auf. Farin cikin Muhammadu ﷺ ya ƙaru daidai da haka, amma da wata hikima da lokaci da kuma dacewa ta musamman, ya tsaya. Natsuwa ta lulluɓe shi, sai aka saukar da wahayin:
Ibn Al-Qayyim said: “The shouts of ‘Allâhu Akbar’ (Allâh is Great) resounded in Banu ‘Amr bin ‘Auf. Muhammad’s (Peace be upon him) elation correspondingly increased, but with rare sense of timing and propriety, called a halt. Serenity enveloped him and the ٌevelation was sent down:
"... to, lalle Allah ne Majiɓinsa (Ubangiji, Maigida ko Mai kāriya), kuma Jibril, da salihan muminai - bayan haka kuma, mala'iku - su ne mataimakansa." [66:4].
• “... then verily, Allâh is his Maula (Lord, Master or Protector), and Gabriel, and the righteous among the believers, - and furthermore, the angels - are his helpers.” [66:4].
RAYUWA A MADINA:
LIFE IN MADINAH:
Zamanin Madina za a iya raba shi zuwa matakai uku:
The Madinese era could be divided into three phases:
1. Mataki na farko ya kasance da matsala da rikici mai yawa, da cikas masu yawa daga cikin gida, tare da wani raƙuman ƙiyayya daga waje da nufin shafe addinin da ke tasowa gaba ɗaya. Ya ƙare da Yarjejeniyar Zaman Lafiya ta Al-Hudaibiyya a watan Dhul Qa‘da na shekara ta 6 bayan Hijira.
1. The first phase was characterized by too much trouble and discord, and too many obstacles from within coupled by a hostile wave from without aiming at total extermination of the rising faith. It ended with Al-Hudaibiyah Peace Treaty in Dhul Qa‘da 6 A.H.
2. Mataki na biyu ya ƙunshi yarjejeniyar zaman lafiya da shugabannin mushirikai, kuma ya ƙare da fath (cin nasarar) Makka a watan Ramadan, shekara ta 8 bayan hijira. Haka kuma, a wannan mataki ne Annabi ﷺ ya kira sarakuna a bayan Larabawa zuwa shiga cikin Musulunci.
2. The second phase featured a truce with the pagan leadership and ended in the conquest of Makkah in Ramadan 8 A.H. It also witnessed the Prophet (Peace be upon him) inviting kings beyond Arabia to enter the fold of Islam.
3. A mataki na uku, mutane sun karɓi Musulunci a runduna-runduna. Kabilu da sauran mutane sun isa Madina domin su miƙa biyayya ga Annabi ﷺ. Wannan mataki ya ƙare da rasuwar Annabi ﷺ a watan Rabi'ul Awwal, shekara ta 11 bayan Hijira.
3. In the third phase, people came to embrace Islam in hosts. Tribes and other folks arrived in Madinah to pay homage to the Prophet (Peace be upon him). It ended at the death of the Prophet (Peace be upon him) in Rabi‘ Al-Awwal 11 A.H.