Tafiya Zuwa ga Allah, Mai Girma
The Journey To Allah, The Sublime
ALAMOMIN BANKWANA:
SYMTOMPS OF FAREWELL:
Lokacin da Kiran Musulunci ya cika kuma sabon addini ya mamaye dukkan al'amura, Manzon Allah ﷺ ya fara nuna wasu alamomi da ke nuna cewa zai bar duniya. Ana iya fahimtar su ta hanyar maganganunsa da ayyukansa:
When the Call to Islam grew complete and the new faith dominated the whole situation. The Messenger of Allâh (Peace be upon him) started to develop certain symptoms that bespoke of leave-taking. They could be perceived through his statements and deeds:
A cikin watan Ramadan na shekara ta goma bayan Hijira, ya keɓe kansa tsawon kwanaki ashirin, sabanin kwana goma da ya saba yi a baya.
1. In Ramadan in the tenth year of Al-Hijra he secluded himself for twenty days in contrast to ten, previously.
2. Mala'ika Jibrilu ya yi nazarin Alƙur'ani sau biyu tare da shi. 3. Maganarsa a Hajjin Wada'i (wato Al-Wida'i):
2. The archangel Gabriel reviewed the Qur’ân twice with him. 3. His words in the Farewell Pilgrimage (i.e. Al-Wida‘):
"Ban san ko zan sake haduwa da ku a wannan wuri ba bayan wannan shekarar."
4. “I do not know whether I will ever meet you at this place once again after this current year.”.
5. Saukar Surat An-Nasr a lokacin Ayyamut-Tashriq. Sa'ad da aka saukar da ita a kansa, sai ya fahimci cewa lokacin rabuwa ya kusa, kuma wannan Surat ta kasance sanarwar mutuwarsa da ke gabatowa ﷺ.
5. The revelation of An-Nasr Chapter amid At-Tashreeq Days. So when it was sent down on him, he realized that it was the parting time and that Surah was an announcement of his approaching death.
6. A farkon watan Safar a shekara ta goma sha ɗaya bayan Hijira, Annabi ﷺ ya fita zuwa Uhud, ya yi addu'ar bankwana ga shahidai. Hakan ya yi kama da yin ban kwana ga matattu da masu rai baki ɗaya. Sa'an nan ya hau mimbari ya yi jawabi ga mutane yana cewa:
6. On the early days of Safar in the eleventh year of Al-Hijra, the Prophet (Peace be upon him) went out to Uhud and observed a farewell prayer to the martyrs. It looked like saying goodbye to both the dead and the living alike. He then ascended the pulpit and addressed the people saying:
7. "Zan riga ku, kuma zan zama shaida a kanku. Na rantse da Allah, nan ba da daɗewa ba za ku same ni a 'Al-Haud' (Kwaruwar Ruwa). An ba ni makullan dukiyoyin duniya. Na rantse da Allah, ba ni tsoron cewa za ku koma masu shirka bayan raina. Amma ina tsoron cewa tara dukiyar duniya zai ja hankalinku har ku fara yanka wuyan juna."
7. “I am to precede you and I have been made witness upon you. By Allâh, you will meet me at the ‘Fountain’ very soon. I have been given the keys of worldly treasures. By Allâh, I do not fear for you that you will turn polytheists after me. But I do fear that acquisition of worldly riches should entice you to strike one another’s neck.”.
8. Wata rana da tsakar dare ya tafi makabartar Al-Baqee‘, ya roƙi Allah Ya gafarta wa shahidan Musulunci. Ya ce: "Aminci ya tabbata a gare ku, ku mazauna kabari! Bari wayewar gari da zai dawo muku ya zama mafi sauƙi fiye da wayewar garin da yake wayewa ga masu rai. Fitintinu suna matsowa gare su kamar kauyukan duhun dare masu hazo, wanda na ƙarshe yana biye da na farko. Na ƙarshe yana ɗauke da mugunta fiye da na farko." Ya ta'azantar da su yana cewa: "Mu ma za mu bi ku."
8. One day, at midnight he went to Al-Baqee‘ cemetry, and implored Allâh to forgive the martyrs of Islam. He said: “Peace be upon you tomb-dwellers! May that morning that dawns upon you be more relieving than that which dawn upon the living. Afflictions are approaching them like cloudy lumps of a dark night — the last of which follows the first. The last one is bearing more evil than the first.” He comforted them saying: “We will follow you.”.
FARKON CUTAR:
THE START OF THE DISEAS:
A ranar Litinin, ranar ashirin da tara ga watan Safar a shekara ta goma sha ɗaya ta Hijira, ya halarci jana'izar a Al-Baqee'. A hanyar dawowa ya ji ciwon kai, zafinsa ya tashi sosai har ana iya jin zafin a kan ɗamarar kansa.
On Monday the twenty-ninth of Safar in the eleventh year of Al-Hijra, he participated in funeral rites in Al-Baqee‘. On the way back he had a headache, his temperature rose so high that the heat effect could be felt over his headband.
Ya jagorance Musulmai wajen yin salla tsawon kwanaki goma sha ɗaya, duk da cewa yana rashin lafiya. Jimlar kwanakin rashin lafiyarsa ta kasance ko dai goma sha uku ko goma sha huɗu.
He led the Muslims in prayer for eleven days though he was sick. The total number of his sick days were either thirteen or fourteen.
RANA TA ƘARSHE:
THE LAST WEEK:
Lokacin da rashin lafiyarsa ya tsananta, ya tambayi matan sa: "Ina zan kwana gobe?" "Ina zan kwana?" Sun fahimci abin da yake so. Don haka suka ba shi izinin ya zauna duk inda ya so. Ya koma ɗakin ‘Aisha yana jingina — yayin da yake tafiya — da Al-Fadl bin Al-‘Abbas da ‘Ali bin Abi Talib. Da ɗamara a kansa, ya ja ƙafafunsa har ya shiga gidanta. A can ne ya yi sati na ƙarshe na rayuwarsa. ﷺ
When his sickness grew severe he asked his wives: “Where shall I stay tomorrow?” “Where shall I stay?” They understood what he wanted. So they allowed him to stay wherever he wished. He moved to ‘Aishah’s room leaning — while he was walking — on Al-Fadl bin Al-‘Abbas and ‘Ali bin Abi Talib. Head banded as he was, he dragged his feet till he came into her abode. It was there that he spent the last week of his life.
A wannan lokaci, ‘Aisha tana karanta Al-Mu‘awwidhat (Surat 113 da 114 na Alƙur’ani) da sauran addu’o’in neman kariya waɗanda ya riga ya koya mata ﷺ.
During that period, ‘Aishah used to recite Al-Mu‘awwidhat (Chapters 113 and 114 of the Qur’ân) and other supplications which he had already taught her.
KWANA BIYAR KAFIN MUTUWA:
FIVE DAYS BEFORE DEATH:
A ranar Laraba, kwanaki biyar kafin ya rasu, zafin jikin Annabi ﷺ ya tashi sosai, wanda ke nuna tsananin cutar tasa. Ya suma kuma ya sha wahala saboda ciwo. Ya ce: "Ku zuba mini kwarya bakwai na ruwa daga rijiyoyi daban-daban, don in fita in haɗu da mutane in yi magana da su." Sai suka zaunar da shi a cikin wani abu da aka saba amfani da shi wajen wanka, suka zuba masa ruwa har ya ce: "Ya isa. Ya isa."ﷺ
On Wednesday, five days before he died the Prophet’s temperature rose so high signalling the severeness of his disease. He fainted and suffered from pain. “Pour out on me seven Qirab (water skin pots) of various water wells so that I may go out to meet people and talk to them.” So they seated him in a container (usually used for washing) and poured out water on him till he said: “That is enough. That is enough.”.
Sannan ya ji da isashen lafiya don ya shiga Masallaci. Ya shiga ba tare da rawani ba a kansa, ya zauna a kan mimbari, ya yi jawabi ga mutanen da suka taru a kewayensa. Ya ce:
Then he felt well enough to enter the Mosque. He entered it band-headed, sat on the pulpit and made a speech to the people who were gathering together around him. He said:
"La'anar Allah ta tabbata ga Yahudawa da Nasara, domin sun mayar da kaburburan Annabawansu wuraren bauta."
• “The curse of Allâh falls upon the Jews and Christians for they have made their Prophets’ tombs places of worship.”.
Sai ya ce:
Then he said:
"Kada ka mayar da kabarina gunki da ake bautawa."
• “Do not make my tomb a worshipped idol.”.
Sa'an nan ya miƙa kansa, ya kuma kira mutane su rama duk wani rauni da zai iya jefa su a ciki, yana cewa:
Then he offered himself and invited the people to repay any injuries he might have inflicted on them, saying:
“Duk wanda na taba yi wa bayansa bulala, ga bayana nan a gare shi domin ya ramu daga gare ni. Duk wanda na taba zagin mutuncinsa, ga mutuncina nan domin ya ramu.”
•“He whom I have ever lashed his back, I offer him my back so that he may avenge himself on me. He whom I have ever blasphemed his honour, here I am offering my honour so that he may avenge himself.”.
Sa'an nan ya sauko, ya yi sallar azahar. Ya sake komawa kan mimbari ya zauna a kansa. Ya ci gaba da jawabinsa na farko game da gaba da wasu abubuwa. Sai wani mutum ya ce: "Kana bin ni dirhami uku." Sai Annabi ﷺ ya ce: "Fadl, ka biya shi kuɗinsa." Ya ci gaba da cewa:
KWANAKI HUƊU KAFIN MUTUWARSA:
FOUR DAYS BEFORE HIS DEATH:
A ranar Alhamis, kwana huɗu kafin rasuwar Manzon Allah ﷺ, ya ce wa mutane — duk da cewa yana cikin azaba mai tsanani — : "Ku zo nan. Zan rubuta muku wani abu, domin kada ku taɓa fadawa cikin ɓata." Nan take Ƙumar bin Al-Khaɗɗab ya ce: "Annabin Allah ﷺ yana cikin azaba mai tsanani, kuma kuna da Alƙur'ani tare da ku; Littafin Allah ya ishe ku." Wasu kuwa sun so a yi rubutun. Lokacin da Muhammadu ﷺ ya ji su suna jayayya a kan haka, ya umarce su da su tashi su bar shi shi kaɗai.
On Thursday, four days before the death of the Messenger of Allâh (Peace be upon him), he said to people — though he was suffering from a severe pain: “Come here. I will cause you to write something so that you will never fall into error.” Upon this ‘Umar bin Al-Khattab said: “The Prophet of Allâh (Peace be upon him) is suffering from acute pain and you have the Qur’ân with you; the Book of Allâh is sufficient unto you.” Others however wanted the writing to be made. When Muhammad (Peace be upon him) heard them debating over it, he ordered them to go away and leave him alone.
RANAR DA YA YI WASIYYA DA ABUBUWA UKU:
THE DAY HE RECOMMENDED THREE THINGS:
1. Ya kamata a kori Yahudawa, Nasara da masu shirka daga Larabawa.
1. Jews, Christians and polytheists should be expelled out of Arabia.
Ya ba da shawarar a girmama tare da karɓar baƙuncin wakilai, irin yadda shi ﷺ ya kasance yana yi.
2. He recommended that delegations should be honoured and entertained, in a way similar to the one he used to do.
Na uku kuwa — mai ruwaya ya ce ya manta da shi. Yana iya kasancewa riko da Littafi Mai Tsarki da Sunnah. Yana yiwuwa ya kasance cika da tara sojojin Usama, ko kuma yana iya kasancewa yin salloli da kula da bayi.
3. As for the third — the narrator said that he had forgotten it. It could have been adherence to the Holy Book and the Sunnah. It was likely to be the accomplishment and the mobilization of Osamah’s army, or it could have been performance of prayers and being attentive to slaves.
Duk da matsanancin ciwo da wahalar radadi da yake ji, Annabi ﷺ ya kasance yana jagorantar dukkan sallolin har zuwa wannan ranar Alhamis — kwana huɗu kafin rasuwarsa. A wannan rana ya jagoranci sallar magariba kuma ya karanta:
In spite of the strain of disease and suffering from pain, the Prophet (Peace be upon him) used to lead all the prayers till that Thursday — four days before he died. On that day he led the sunset prayer and recited:
• ○ "Ta hanyar iskoki (ko mala'iku ko Manzannin Allah) da aka aika a jere, daya bayan daya." [77:1], A maraicen ranar ya yi rashin lafiya sosai har ya kasa jure radadin cutar ko fita zuwa masallaci. ‘A’isha ta ce: Annabi ﷺ ya tambaya: "Mutane sun yi sallah ne?" "A'a, ba su yi ba. Suna jiran ka ne." "Ku zuba ruwa a cikin tukunyar wanka." Ya ce. Mun aikata abin da ya umarta. Sai ya yi wanka, ya so ya tashi tsaye, amma ya suma. Da ya farfado, ya sake tambaya: "Mutane sun yi sallah?" Sai irin wannan jerin abubuwan suka sake faruwa sau biyu da sau uku, tun lokacin da ya yi wanka har zuwa lokacin da ya suma bayan kokarinsa na tashi tsaye. Saboda haka ya aika wa Abu Bakr ya jagoranci sallah da kansa. Abu Bakr ya jagoranci sallah a cikin kwanakin nan. Sallolin da aka yi a rayuwar Muhammad ﷺ sun kai sha bakwai.
• ○ “By the winds (or angels or the Messengers of Allâh) sent forth one after another.” [77:1], In the evening he grew so sick that he could not overcome the strain of disease or go out to enter the Mosque. ‘Aishah said: The Prophet (Peace be upon him) asked: “Have the people performed the prayer?” “No. They haven’t. They are waiting for you.” “Put some water in the washing pot.” Said he. We did what he ordered. So he washed and wanted to stand up, but he fainted. When he came round he asked again “Have the people prayed?” Then the same sequence of events took place again and again for the second and the third tifrom the time he washed to the time he fainted after his attempts to stand up. Therefore he sent to Abu Bakr to lead the prayer himself. Abu Bakr then led the prayer during those days. They were seventeen prayers in the lifetime of Muhammad(Peace be upon him).
RANA ɗaya ko biyu kafin mutuwa:
A DAY OR TWO PRIOR TO DEATH:
A ranar Asabar ko Lahadi, Annabi ﷺ ya ji cewa ya sami sauki sosai da zai iya yin sallah; sai ya fita yana jingina a kan mutum biyu domin ya yi sallar azahar. Abu Bakr, wanda a lokacin yana shirin jagorantar sallar, ya ja baya lokacin da ya gan shi yana zuwa; amma Annabi ﷺ ya yi masa alama da hannu ya zauna a inda yake, sannan ya ce: “Ku zaunar da ni kusa da shi.” Suka zaunar da shi a gefen hagu na Abu Bakr. Annabi ﷺ ya jagoranci sallar, Abu Bakr kuma yana bin sa, yana ɗaga muryarsa a kowane “Allahu Akbar” (watau Allah ne Mafi girma) da Annabi ﷺ ke faɗa, domin mutane su ji a fili.
On Saturday or on Sunday, the Prophet (Peace be upon him) felt that he was well enough to perform the prayer; so he went out leaning on two men in order to perform the noon prayer. Abu Bakr, who was then about to lead the prayer withdrew when he saw him coming; but the Prophet (Peace be upon him) made him a gesture to stay where he was and said: “Seat me next to him.” They seated him on the left hand side of Abu Bakr. The Prophet (Peace be upon him) led the prayer, and Abu Bakr followed him and raised his voice at every ‘Allâhu Akbar’ (i.e. Allâh is the Greatest) the Prophet (Peace be upon him) said, so that the people may hear clearly.
RANA KAFIN RASUWARSA:
A DAY BEFORE HIS DEATH:
A ranar Lahadi, kwana ɗaya kafin ya rasu, Manzon Allah ﷺ ya 'yantar da bayinsa, ya bayar da dinari bakwai da yake da su sadaka, sannan ya ba Musulmi makamansa kyauta. Don haka da dare ya yi, sai 'Aisha ta karɓi man fitila daga maƙwabciyarta don ta haska fitilarta. Ko sulkensa ma an ajiye shi a matsayin tabbaci wajen wani Bayahude don sa'o'i talatin na sha'ir.
On Sunday, a day before he died, the Prophet (Peace be upon him) set his slaves free, paid as a charity the seven Dinars he owned and gave his weapons as a present to the Muslims. So when night fell ‘Aishah had to borrow some oil from her neighbour to light her oil-lantern. Even his armour was mortgaged as a security with a Jew for thirty Sa‘ (a cubic measure) of barley.
RANA TA ƘARSHE A RAYUWA:
THE LAST DAY ALIVE:
A cikin wani hadisi da Anas bin Malik ya ruwaito, ya ce: "Yayin da Musulmi suke yin sallar asuba a ranar Litinin — Abu Bakr ne yake jagorantar su — sai suka yi mamakin ganin Manzon Allah ﷺ yana ɗaga labulen ɗakin ‘Aisha. Ya kalli su yayin da suke sallah a jere-jere cikin tsari, sai ya yi murmushi cikin farin ciki. Da ya gan shi, Abu Bakr ya koma baya ya shiga cikin layi, ya ba shi dama ya jagoranci sallar, domin ya yi zaton Annabi ﷺ yana son fita ya yi sallah." Anas ya ce: "Musulmin da suke sallah sun yi murna ƙwarai, har sun kusa mantawa da sallarsu saboda farin ciki. Manzon Allah ﷺ ya yi musu alama da hannu su ci gaba da sallarsu, sannan ya shiga ɗakin, ya sauke labulen."
In a narration by Anas bin Malik, he said: “While the Muslims were performing the dawn prayer on Monday — led by Abu Bakr, they were surprised to see the Messenger of Allâh (Peace be upon him) raising the curtain of ‘Aishah’s room. He looked at them while they were praying aligned properly and smiled cheerfully. Seeing him, Abu Bakr withdrew to join the lines and give way to him to lead the prayer. For he thought that the Prophet (Peace be upon him) wanted to go out and pray.” Anas said: “The Muslims, who were praying, were so delighted that they were almost too enraptured at their prayers. The Messenger of Allâh (Peace be upon him) made them a gesture to continue their prayer, went into the room and drew down the curtain.”.
Manzon Allah ﷺ bai rayu ba har zuwa lokacin sallah na gaba. Lokacin da rana ta yi, Annabi ﷺ ya kira Fatimah ya gaya mata wani abu cikin muryar sirri wanda ya sa ta yi kuka. Sannan ya yi mata raɗa da wani abu kuma wanda ya sa ta yi dariya. 'Aisha ta tambaye ta bayan rasuwar Annabi ﷺ game da wannan kuka da dariya, sai Fatimah ta amsa: "Karo na farko ya bayyana mini cewa ba zai warke daga rashin lafiyarsa ba, sai na yi kuka. Sannan ya faɗa mini cewa ni ce zan zama ta farko daga cikin iyalansa da za ta same shi, sai na yi dariya."
The Messenger of Allâh (Peace be upon him) did not live for the next prayer time. When it was daytime, the Prophet (Peace be upon him) called Fatimah and told her something in a secret voice that made her cry. Then he whispered to her something else which made her laugh. ‘Aishah enquired from her after the Prophet’s death, as to this weeping and laughing to which Fatimah replied: “The first time he disclosed to me that he would not recover from his illness and I wept. Then he told me that I would be the first of his family to join him, so I laughed.”.
Ya yi wa Fatima bushara cewa za ta zama sarauniyar dukkan mata na duniya. Fatima ta ga irin tsananin azabar da ta same mahaifinta. Sai ta ce: "Irin tsananin azabar da mahaifina yake ciki!" Game da wadannan kalmomi, Manzon Allah ﷺ ya ce:
He gave Fatimah glad tidings that she would become the lady of all women of the world. Fatimah witnessed the great pain that afflicted her father. So she said: “What great pain my father is in!”. To these words, the Prophet (Peace be upon him) remarked:
ANNABI YA RASU RAI DA SHI:
THE PROPHET BREATHES HIS LAST:
Lokacin da azabar mutuwa ta fara, ‘Aisha ta jingina shi a jikinta. Tana cewa: Daga cikin ni'imomin Allah a kaina shi ne Manzon Allah ﷺ ya rasu a gidana, alhali ina raye. Ya rasu tsakanin ƙirjina da wuyana yayin da yake jingine a jikina. Allah ya haɗa miyarsa da tawa a lokacin mutuwarsa. Domin ‘Abdur Rahman — ɗan Abu Bakr — ya shigo yana riƙe da Siwak (watau tushen wata shuka ta hamada da ake amfani da ita wajen goge haƙora) a hannunsa, alhali ina jingina Manzon Allah ﷺ a jikina. Na lura yana kallon Siwak ɗin, sai na tambaye shi — domin na san yana son sa — “Kana so in ɗauko maka shi?” Ya gyada kai alamar amincewa. Na ɗauka na ba shi. Da yake ya yi masa tauri, na tambaye shi “Ko in yi masa laushi maka?” Ya gyada kai alamar amincewa. Sai na yi masa laushi da miyata, ya kuwa goge haƙoransa da shi. A wata riwayar kuma an ce: “Sai ya goge haƙoransa (Istanna) yadda ya fi kyau.” Akwai kwano na ruwa (Rakwa) kusa da hannunsa, mai ɗauke da ruwa a ciki. Ya saka hannunsa a ciki ya shafa fuskarsa da shi, ya ce:
When the pangs of death started, ‘Aishah leant him against her. She used to say: One of Allâh’s bounties upon me is that the Messenger of Allâh (Peace be upon him) died in my house, while I am still alive. He died between my chest and neck while he was leaning against me. Allâh has mixed his saliva with mine at his death. For ‘Abdur Rahman — the son of Abu Bakr — came in with a Siwak (i.e. the root of a desert plant used for brushing teeth) in his hand, while I was leaning the Messenger of Allâh (Peace be upon him) against me. I noticed that he was looking at the Siwak, so I asked him — for I knew that he wanted it — “Would you like me to take it for you?” He nodded in agreement. I took it and gave it to him. As it was too hard for him, I asked him “Shall I soften it for you?” He nodded in agreement. So I softened it with my saliva and he passed it (on his teeth), In another version it is said: “So he brushed (Istanna) his teeth as nice as he could.” There was a water container (Rakwa) available at his hand with some water in. He put his hand in it and wiped his face with it and said:
"Babu abin bautawa da gaskiya sai Allah. Mutuwa tana cike da zafin radadi."
• “There is no god but Allâh. Death is full of agonies.”.
Nan da nan bayan ya gama goge haƙorinsa da Siwak, sai ya ɗaga hannunsa ko yatsansa sama, ya kalli sama zuwa rufin ɗaki, yana motsa leɓunansa. Sai ‘Aishah ta saurare shi. Ta ji shi yana cewa: “Tare da waɗanda Ka yi wa ni'ima da Annabawa da masu gaskiya (As-Siddeeqeen), da shahidai da masu kyautatawa. Ya Allah, ka gafarta mini, ka yi mini rahama, ka haɗa ni da Abokantaka ta sama.” Sannan a lokaci-lokaci ya ce: “Abokantaka mafi ɗaukaka ta sama. Ga Allah muke komawa, kuma gare Shi muke komawa neman taimako da wurin ƙarshe.” Wannan lamari ya faru da safiya mai tsananin haske a ranar Litinin, goma sha biyu ga watan Rabi‘ al-Awwal, a shekara ta goma sha ɗaya ta Hijira. Yana da shekara sittin da uku da kwana huɗu a lokacin da ya rasu. ﷺ
SAHABBAI DA DAMUWAR ANNABI ﷺ:
THE COMPANIONS' CONCERN OVER THE PROPHET'S DEATH:
Labarin babban rashi ya yadu nan da nan a ko'ina cikin Madina. Baƙin ciki mai zurfi ya mamaye kowane sashe da kusurwar Madina. Anas ya ce:
The great (loss) news was soon known by everybody in Madinah. Dark grief spread on all areas and horizons of Madinah. Anas said:
"Ban taɓa ganin wata rana mafi kyau ko mafi haske ba fiye da ranar da Manzon Allah ﷺ ya zo mana; kuma ban taɓa ganin wata rana mafi muni ko mafi duhu ba fiye da ranar da Manzon Allah ﷺ ya rasu a cikinta."
• “I have never witnessed a day better or brighter than that day on which the Messenger of Allâh (Peace be upon him) came to us; and I have never witnessed a more awful or darker day than that one on which the Messenger of Allâh (Peace be upon him) died on.”.
Lokacin da ya rasu, Fatima ta ce: "Ya Baba, wanda Ubangijinsa ya amsa addu'arsa! Ya Baba, wanda mazauninsa Aljannah ne. Ya Baba, wanda zan sanar da Jibril rasuwarsa."
When he died, Fatimah said: “O Father, whom his Lord responded to his supplication! O Father, whose abode is Paradise. O Father, whom I announce his death to Gabriel.”
HALIN 'UMAR:
‘UMAR ATTITUDE:
ʿUmar, wanda ya firgita har ya kusa rasa hayyacinsa, ya tsaya a gaban mutane yana cewa: "Wasu daga cikin munafukai suna ikirarin cewa Manzon Allah ﷺ ya mutu. Manzon Allah ﷺ bai mutu ba, amma ya tafi wurin Ubangijinsa kamar yadda Musa ɗan ʿImrān ya yi. Ya yi nesa da su na dare arba'in, daga bisani ya dawo, duk da cewa sun ce ya mutu. Na rantse da Allah, Manzon Allah ﷺ zai dawo, kuma zai yanke hannaye da ƙafafun waɗanda suke ikirarin mutuwarsa."
‘Umar, who was so stunned that he almost lost consciousness and stood before people addressing them: “Some of the hypocrites claim that the Messenger of Allâh (Peace be upon him) died. The Messenger of Allâh (Peace be upon him) did not die, but went to his Lord in the same way as Moses bin ‘Imran did. He stayed away for forty nights, but finally came back though they said he had been dead. By Allâh, the Messenger of Allâh (Peace be upon him) will come back and he will cut off the hands and legs of those who claim his death.”
HALIN ABU BAKR:
ABU BAKR'S ATTITUDE:
Abu Bakr ya bar gidansa a As-Sunh ya zo masallaci a kan wata doki mace. A masallaci ya sauka ya shiga. Bai yi magana da kowa ba, sai ya ci gaba har ya shiga gidan ‘Aishah, ya tafi kai tsaye inda Manzon Allah ﷺ yake. Annabi ﷺ yana rufe da wani alkyabba na Yaman. Ya bude fuskarsa, ya sunkuya, ya sumbace shi, ya yi kuka. Sannan ya ce: “Ina fansar ubana da uwata saboda ku. Lalle Allah ba zai sa ku mutu sau biyu ba. Kun riga kun dandana mutuwar da Allah ya kaddara.”
Abu Bakr left his house at As-Sunh and came forth to the Mosque on a mare-back. At the Mosque, he dismounted and entered. He talked to nobody but went on till he entered ‘Aishah’s abode, and went directly to where the Messenger of Allâh (Peace be upon him) was. The Prophet (Peace be upon him) was covered with a Yemeni mantle. He uncovered his face and tended down, kissed him and cried. Then he said: “I sacrifice my father and mother for your sake. Allâh, verily, will not cause you to die twice. You have just experienced the death that Allâh had ordained.”.
Sai ya fita ya ga ‘Umar yana magana da mutane. Ya ce: “‘Umar, ka zauna.” ‘Umar ya ki zama. Mutane suka raba ‘Umar suka nufi Abu Bakr, wanda ya fara jawabi yana cewa: “To, duk wanda ke bautawa Muhammad ﷺ, to, Muhammad ﷺ ya mutu yanzu. Amma duk wanda ke bautawa Allah, to, Shi Mai Rai ne koyaushe, kuma ba Ya mutuwa. Allah ya ce:
Then he went out and found ‘Umar talking to people. He said: “‘Umar, be seated.” ‘Umar refused to do so. People parted ‘Umar and came towards Abu Bakr, who started a speech saying: l “And now, he who worships Muhammad (Peace be upon him). Muhammad is dead now. But he who worships Allâh, He is Ever Living and He never dies. Allâh says:
"Muhammadu ﷺ ba wani abu ba ne face sai Manzo, kuma lallai Manzanni da yawa sun shude kafin shi. Shin idan ya mutu ko aka kashe shi, za ku juya baya a kan dugadugan ku (kamar kafirai)? Kuma wanda ya juya baya a kan dugadugansa, ba zai cutar da Allah ko kadan ba, kuma Allah zai saka wa masu godiya."" [3:1]."
‘Muhammad (Peace be upon him) is no more than a Messenger, and indeed (many) Messengers have passed away before him. If he dies or is killed, will you then turn back on your heels (as disbelievers)? And he who turns back on his heels, not the least harm will he do to Allâh, and Allâh will give reward to those who are grateful.’” [3:1].
Ibn ‘Abbas ya ce: “Wallahi, kamar dai mutane ba su taba jin wannan ayar ta Alkur’ani ba sai lokacin da Abu Bakr ya karanta ta a matsayin tunatarwa. Sai mutane suka fara karanta ta har babu wani mutum da bai karanta ta ba.” Ibn Al-Musaiyab ya ruwaito cewa ‘Umar ya ce: “Wallahi, da na ji Abu Bakr yana fadar haka sai na fadi kasa. Na ji kamar kafafuwana ba su iya daukar ni ba, don haka na fadi lokacin da na ji shi yana fadar haka. Sai a lokacin ne na tabbatar da cewa Muhammad ﷺ ya rasu da gaske.”