6.1 Ma'anar Qiyas
6.1 The meaning of Qiyas
Ma'anar Qiyas a harshe shi ne aunawa, aunawa ko tabbatar da tsawon wani abu, nauyinsa, ko ingancinsa, shi ya sa ake kiran ma'auni da miqyas. A matsayin kalmar ilimin fiqhu, yawancin malamai sun bayyana Qiyas da cewa, „yin amfani da hukuncin wani asali (asl) a kan wani sabon al'amari (far') wanda shari'a ba ta yi magana a kansa ba, saboda dalilin ma'ana ('Illa) wanda yake tattare a cikin dukkan biyun.‟11
The linguistic meaning of Qiyas is means estimation, measuring or ascertaining the length, weight, or quality of something, which is why scales are called miqyas. As a juristic term Qiyas the majority of Ulema have defined Qiyas as, „the application to a new case (far'), on which the law is silent, of the ruling (Hukm) of an original case (asl) because of the effective reason ('Illa) which is in common to both.‟11
Ga misali na Qiyas:
The following is an example of Qiyas:
“Ya ku waɗanda kuka yi imani! Idan an yi kiran sallah a ranar taro (Juma'a), ku gaggauta zuwa ambaton Allah, kuma ku bar duk harkar kasuwanci ta duniya: wannan shi ne mafi alheri a gare ku, idan kun sani. Idan kuma an gama sallah, ku warwatsu a cikin ƙasa, ku nemi falalar Allah; amma ku ambaci Allah da yawa, domin ku samu rabauta!” ()