Bugünkü içinde yaşadığımız toplum da diğer tüm toplumlar gibi bir toplumdur; unsurları her toplumun unsurlarıyla aynıdır ve öğeleri diğer toplumların öğeleriyle aynıdır. Hangi toplumu ıslah edecek reformlar varsa onu ıslah edecektir, hangi toplumu düzeltecek şey varsa onu düzeltecektir. Ancak hükmetmek ve tedavi etmek istediğimiz gerçekliği bilmenin farz olduğunu belirlediğimiz gibi, onunla ilgili her şeyi, koşullarını, şartlarını ve ona bağlı olan her şeyi anlamak da gereklidir. Bu nedenle bu ilke, üzerinde tedavi uygulamak istediğimiz bu gerçeklik, yani toplumumuz hakkında da uygulanmalıdır. Dolayısıyla onu tedavi etmek için hemen harekete geçebilmek adına yalnızca unsurlarını ve öğelerini bilmek yeterli değildir. Aksine, toplumumuzu her türlü belirsizliği gideren ve tüm yönlerine ve boyutlarına aydınlatıcı bir ışık tutan bir biçimde anlamak zorunludur. Bu anlayışa ulaşıldıktan sonra şunu söyleyebilecek miyiz: Toplum hâlâ birleşik düşünce ve duygular üzerine mi kurulu ve örf ile gelenekler hâlâ mevcut mu? Yoksa bunlar kaybolmuş, yerlerini yeni örf, norm ve gelenekler mi almış? Ve toplum üzerinde uygulanan, siyasi birliğini koruyan sistem, halkın akidesinden mi kaynaklanıyor, yoksa onların akidesine karşı mı çıkıp onunla çelişiyor? Bu sistemi onların üzerinde uygulamak için yürütme organı Ümmet adına yetkilendirilmiş miydi, yoksa yalnızca iktidarın ve otoritenin dizginlerini ele geçirmiş bir grubu mu temsil ediyor? Ve bu otorite, kendisine vekil olarak hareket eden başkalarına mı bağlı, yoksa kendisine ve toplumuna karşı samimi mi? Ya da her şey silinip gitmiş ve toplumumuzun artık onu bir araya getiren ayırt edici özellikleri veya birliği kalmamış mıdır; düşüncesi duygusuyla uyum içinde olmayan ve sistemi akidesiyle bir ilişkisi bulunmayan bir toplum mu? Tüm bunlar, gerçekliği her yönüyle bilmek ve anlamakla ilgilidir. Toplumumuzda yaşanan ve var olan durumlar ve koşullar bakımından, bunların nasıl ortaya çıktığını ve ne olduğunu anlamak için, bunları açıklamak ve belirsizlikleri gidermek amacıyla bu durumların ve koşulların ve bunlarla ilgili her şeyin üzerinde durulması gerekir. Böylece onları anlayabilir ve topluma çare sunmanın önündeki veya toplumun ilerlemesini engelleyen tüm engelleri kaldırabiliriz.

The society that we are living in today is a society like any other and its components are the same as any society and its elements are the same as any other society. And what reforms any society will reform it and what corrects any society will correct it. However just as we have stipulated the obligation of knowing the reality that we want to judge upon and treat, it is also necessary to understand everything about it and to understand its circumstances, conditions and everything that is related to it. As such it is necessary to apply this principle upon this reality i.e. upon our society that we want to treat. Therefore it is not sufficient to know its components and elements so that we can go immediately to treat it. Rather it is essential to understand our society in a manner that removes any and every obscurity and throws a revealing light upon all of its aspects and dimensions. After the attainment of this understanding, will it be able to be said that the society is still established upon unified thoughts and sentiments and that the customs and traditions are still present? Or have they disappeared and been replaced by new customs, norms and traditions? And does the system that is applied upon it and safeguards its political unity, emanate from the Aqeedah of the people or does it oppose their Aqeedah and contradict it? And was the executive body delegated on behalf of the Ummah to apply this system upon them or do they represent a group who has merely grabbed the reins of power and authority? And is this authority tied to others acting as an agent to them or is it sincere to itself and its society? Or has everything faded away and our society no longer has any distinguishing characteristics or unity that gathers it together, where its thought is not in harmony with its emotion and its system does not have a relationship with its Aqeedah? All of this in regards to knowing and understanding the reality from all of its dimensions. As for understanding its circumstances, conditions and all that relates to it, then all that happens and exists in our society in terms of circumstances and conditions must be paused at to examine, in order to explain them and remove the obscurities. This is so that we can understand them and remove all of the obstacles that stand in the way of providing a treatment to the society or prevent it from moving forward.

Bizim toplumumuz, yani bugün İslam dünyasında var olan toplum, tıpkı diğer tüm toplumlar gibi, aralarında kalıcı ilişkiler bulunan bir insan topluluğu üzerine kuruludur. Bu ilişkiler Nizam (sistem/yönetim) tarafından düzenlenir ve toplumun birliği onun tarafından korunur. Ancak bu toplumda özellikle şu dikkat çekmektedir: Aynı akide birliğine rağmen, toplumun içindeki düşünce birliği zayıflamıştır. Oysa akide, tüm kavram ve düşüncelerin kaynaklandığı ve üzerine inşa edildiği fikri temel olmalıdır. Ancak bu akide, bir fikri temel olarak alınmamış ve insanların, düşünürleri ve aydınları dahil çoğunluğu için artık düşünmenin temeli olarak işlev görmemektedir. Bu, insanların miras olarak devraldığı bir akidedir; amaçlı bir düşünme ve inceleme sürecinin, akıl yürütmenin ve akli bir kanaatin sonucu değildir. Ayrıca bu akide, siyasi bir akide olma yönüyle öldürülmüş, yalnızca manevi bir akide olarak yaşamaya bırakılmıştır. Yine de özleri itibarıyla, parçalarının bazılarına eklenmiş belirsizlikler ve bazı çarpıtmalara rağmen, saf ve berrak olarak kalmaktadır. Bu durum, özellikle insanlar arasındaki ilişkilerde temsil edilen hayat gerçekliğinden ve toplumu yöneten sistemlerden uzaklaştırıldığında, akidenin yalnızca manevi boyuta hapsedilmesi ve siyasetin alanından tamamen uzaklaştırılmasıyla ortaya çıkmıştır. Bu nedenle akide, insanların gönüllerinde manevi bir akide olarak kalmış; Allah ile kulun ilişkisi bakımından, yani ibadetler konusunda, ya da insanın kendisiyle ilişkisi bakımından, yani ahlak konusunda, ya da giyim ve yiyecekleri konusunda dinî inançlarının ve bunlarla ilgili hususların temeli olmaya devam etmiştir. Bu nedenlerle Akîde'nin etkisi yalnızca birey ile sınırlı kaldı; insanların hayatına, toplumsal ilişkilerine, toplumsal sistemlere ya da insanların toplumsal işlerinin yürütülmesine herhangi bir bağlantısı olmadı. Bu sınırlama tamamıyla gerçekleşti; yalnızca evlilik, boşanma, miras ve nafaka (sorumlu olunan kişilerin geçimini sağlama) ile ilgili toplumsal sistemin bazı kısımları bu kapsamın dışında kaldı ve bunlar "şahsî ahvâl hukuku" olarak bilinir hale geldi. Dolayısıyla İslam Akîdesi bu hukuk için kaynak olmaya devam etti; ancak etkisi, toplumun işleri ve sorunlarıyla ilgili düşünce biçimi bakımından sona erdi.

Our society and I mean the society that currently exists in the Islamic world, is like any society as it is established upon a collection of people who have permanent relationships existing between them, which is taken care of by the Nizhaam (system/regime) and its unity is safeguarded by it. However it is noticeable that in this society specifically the unity of thoughts within it has faded away in spite of the unity of the Aqeedah which is supposed to be the intellectual principle from which all of the concepts and thoughts emanate and are built upon. However this Aqeedah has not been taken as an intellectual basis and no longer acts as the basis of thinking for the majority of the people including their thinkers and educated. It is an Aqeedah that the people have inherited and it was not the result of a purposeful process of thinking and examination and was not the result of thinking and a rational conviction. In addition they killed it in terms of being a political Aqeedah and let it remain living as a spiritual Aqeedah alone. However it still remains pure and clear in its fundamentals despite obscurities that have become attached to some of its parts in addition to some distortions. This was especially the case after it had been distanced from the reality of life represented in the relationships between the people and the systems that governed the society and it was restricted to the spiritual dimension and distanced completely from the area of politics. For this reason it remained as a spiritual Aqeedah within the breasts of the people and it remained the basis for their religious beliefs and what related to the relationships of the individuals with their creator in terms of ‘Ibaadaat (acts of worship) or in terms of the relationship of the people with themselves in terms of Akhlaaq (morals) or their clothing and foodstuffs. For these reasons the effect of the Aqeedah remained restricted to the individual and it had no relationship to the life of the people, their (societal) relationships or the societal systems or the taking care of the (societal) affairs of the people. This restriction was complete, with the exception of some parts of the social system related to marriage, divorce, inheritance and Nafaqah (spending upon those you are responsible for) which became known as the Law of personal circumstance. Therefore the Islamic Aqeedah remained the source for this law whilst its affect ended in respect to the thinking of the people in regards to the affairs of the society and its issues.

Toplumun bu entelektüel temeli (akidesi) kaybettiği zamandan beri, insanların düşüncelerini üzerine inşa edebilecekleri ve hayat sistemlerinin kaynaklandığı bir siyasi akideyi taşımamıştır. Bu durum, belirli felsefi görüşlerin ve kapitalist ile sosyalist düşüncelerin yayılmasına ve bu görüş ve düşüncelerle yetişmiş bir grup düşünür ve aydının varlığına rağmen böyle olmuştur. Bu nedenle toplumda düşünce birliği kalmamış ve insanlar arasında üretken bir düşünme biçimi ortadan kalkmıştır. Aynı zamanda, özgürlük, demokrasi ve sosyalizm gibi düşünceler ile insanların akidesiyle hiçbir ilgisi olmayan diğer görüş, düşünce, hüküm ve kanunlar çevreyi zehirlemiştir. Bu yüzden toplumdaki düşünce birliğinin parçalandığından ve ortadan kalktığından eminiz.

Since the time when the society lost this intellectual basis (their Aqeedah), it has not carried a political Aqeedah which would allow the people to build their thoughts upon it and from which the systems of life emanate. This was despite the spread of certain philosophical opinions and capitalist and socialist thoughts and despite the presence of a group of thinkers and educated people who were imprinted with these opinions and thoughts. For this reason a unity of thoughts did not remain in the society and the productive way of thinking amongst the people became absent. At the same time, the environments were poisoned by some thoughts, like the thoughts of freedom, democracy and socialism amongst other opinions, thoughts, rulings and legislations that had no relationship to the Aqeedah of the people. Therefore we are certain that the unity of thoughts in the society has been broken up and disappeared.

Toplumun bileşenleri arasındaki üçüncü temel olan duygu ve hislerin birliğine gelince, daha önce açıkladık ki Meşâ'ir (duygular), insanların taşıdığı düşüncelerin ve onların derinliklerinde kavramlar hâlinde yoğunlaşmış olanın doğal bir sonucudur. Bu kavramlar çiğnendiğinde öfkelenir, var olduklarında sevinir ve onlarla uyuşan şeylerden hoşnut olurlar. Dolayısıyla insanların sahip olduğu duyguların gerçeği budur. Bu nedenle, düşünce birliğinin yokluğu ve farklı kavramların varlığı üzerine inşa edildiğinde, duygu birliği de yok olmuştur. Düşüncelerdeki farklılık ve çelişkiler yüzünden, hisler ve duyumlar da farklılaşmış, insanların duygu ve hislerini bir araya getiren bir şey kalmamıştır; sadece Akîdeleriyle bağlantılı olan, örneğin Müslüman olmak gibi meseleler müstesna. Bunun dışındakiler için ise, Allah'ın yasaklarının çiğnendiğini gördüklerinde ya da Allah'ın (swt) indirdiğinden başkasıyla hükmedildiğine tanık olduklarında ya da açık ateizm veya ahlaksızlık çağrılarının varlığında, daha birçok diğer konuda duyguları harekete geçmez ve öfkeleri alevlenmez. Durum, bazı şehirlerde, sevinç ve matemin (mutluluk ve üzüntü olaylarının) aynı anda, aynı binanın içinde gerçekleştiği, bunların hiçbirinin diğerlerinin hislerini dikkate almadığı noktaya bile ulaşmıştır.

As for the unity of the feelings and sentiments, which is the third basis from amongst the components of the society, then we have explained that the Mashaa’ir (feelings) are the natural result of the thoughts that the people carry and what is concentrated deep within them in terms of concepts. They get angry when these concepts are contravened and are happy when they exist and are pleased by what agrees with them. This therefore is the reality of the sentiments that the people hold. Therefore built upon the absence of the unity of thought and existence of differing concepts, the unity of the sentiments also became absent. And due to the difference in the thoughts and their contradictions, the sentiments and sensations also became different and there no longer remained that which brought together the sentiments and feelings of the people with the exception of those matters that still remained connected to their Aqeedah like being Muslims for instance. As for other than that, then their sentiments were not stirred or their anger kindled when they saw the violation of the prohibitions of Allah or when they witnessed the ruling by other than what Allah (swt) has revealed or the existence of the open calls to atheism or licentiousness amongst many other matters. Indeed the situation has even reached the extent in some cities that celebrations and mourning (events of happiness and sadness) would take place at the very same time within the very same building without any of them taking into account the feelings of the others.

Toplumun içinde düşüncelerin ve duyguların birliği bulunmadığında, bazı kısmi istisnalar dışında ʿUrf-i ʿÂmm (genel toplumsal örf) da bulunmazdı. Bunun nedeni, ʿUrf-i ʿÂmm'ın yalnızca insanların inandığı ve benimsediği, diğer düşüncelerin dışlanarak kabul edildiği bir düşünce temeline dayanmasıdır; kitleler de davranışlarını düzenleyen kavramlara olduğu gibi buna bağlanır. Bu kavramlar insanların içinde derinlemesine yerleşir ve öfke ile hoşnutluk duyguları bunlara karşılık olarak harekete geçer; sonunda tamamen tanınmış ve insanların alıştığı bir norm haline gelen mutlak bir kanaat düzeyine ulaşır. Düşüncenin kökeni unutulmuş olabilir; onun çıkarıldığı delil ya da dayandığı ilke de unutulmuş olabilir. Bu durum olmasaydı, insanların davranışları ona göre düzenlenirdi. Bu, insanların toplu olarak ihlal edilmesini kabul etmeyeceği ve her ihlalinden öfkeleneceği bir kanuna dönüşürdü. İşte bu, insanların içinde ve arasında derin köklere sahip olan, kitleler arasında ʿUrf-i ʿÂmm (genel toplumsal örf) haline gelen norm türüdür.

In the absence of the unity of the thoughts and the sentiments within the society, the ‘Urf ‘Aamm (public custom) was also absent, with the exception of some partialities. This is because the ‘Urf ‘Aamm (prevailing general custom) is only established upon the basis of a thought that the people believe in and affirm to the exclusion of other thoughts and the masses of the people commit to it like the concepts which regulate their conducts. They are concentrated within the people deeply and the feelings of anger and pleasure are moved in response to them until they reach the level of absolute conviction that has become a fully recognised norm (that the people are accustomed to). The origin of the thought has been forgotten or the evidence that it was extracted from or the principle that it was built upon it. Had this not been the case, then the people’s conduct would have been regulated in accordance to it. It would have become a law which the people collectively would not accept to be violated and would be angry about any violation of it. This is the type of norm that is deep rooted and has become concentrated within and amongst the people thus becoming an ‘Urf ‘Aamm (Public general custom) between the masses of the people.

Örneğin:

So for example:

Ebû Hureyre (ra), Resûlullah (ﷺ)'in şöyle buyurduğunu rivayet etmiştir:

Abu Hurairah (ra) related from the Messenger (saw) that he said:

Kim Allah'a ve ahiret gününe iman ediyorsa, misafirine ikram etsin.

Whoever believes in Allah and the last day must honour his guest.

(Buhârî, Müslim, İmam Ahmed, Nesâî, İbn Mâce).

(Al-Bukhaari, Muslim, Imaam Ahmad, An-Nasaa’iy, Ibn Majah).

Bu ifade bir düşüncedir ve kaynağı, bunu söyleyen kişinin inandığı ve kendisine iman edenlerin tabi olduğu Vahiy'dir. Bu, gerçekliği kavranmış ve kendisine tasdik gerçekleşmiş bir düşünce olduğundan, ona inanan kişinin davranışlarını düzenleyen bir kavrama dönüşmüştür. Zaman ilerledikçe misafiri ağırlama meselesi normal ve düzenli bir konu haline gelmiş, insanlar arasında yayılmış ve onları düzenleyerek bir 'Âdet (örf) haline gelmiştir. Ayrıca bu âdet insanların kitlelerini kapsamış ve bu konuya öyle alışmışlardır ki, bu durum damarlarında dolaşmaya başlamış, hiç kimse onu ihlal etmeye cesaret edemez olmuştur. Eğer biri bunu ihlal ederse, insanların öfkesine, alaycılığına ve kızgınlığına maruz kalacak ve onun onuruyla ilgili bir takım suçlamalarla itibarsızlaştırılacaktır.

This statement is a thought and its source is the Wahi (revelation) that the one who said it believes in and is followed by those who believe in him. This is because it is a thought which its reality has been comprehended and Tasdeeq (affirmation) has occurred in respect to it, so that it has become a concept that regulates the conduct of the one who believes in it. As time progressed the issue of honouring the guest became a normal and regular matter, it proceeded with the people and regulated them so that it became an ‘Aadah (norm). Additionally this norm encompassed the masses of the people and they became accustomed to this matter until it began to run in their veins and to the point where nobody dared to violate it. If someone did violate it then he would be exposed to the anger, scorn and indignation of the people and he would be maligned by a number of accusations that relate to his dignity.

Ancak bu insanlar arasındaki halka başvurup bu 'Urf'un (âdetin) delilini, üzerine bina edildiği düşünceyi ve bu düşüncenin kaynağını sorsak, onun delilini bilen, kökenini ve dayandığı Allah Resûlü'nün (ﷺ) hadisini bilebilen pek az kişiden başkasını bulamazsınız. Ayrıca bugünkü toplumumuz bir 'Urf'un (âdetin) hâkimiyeti altında değildir; düşünceler ona galip gelmez ve duyguları hiçbir şeyle sarsılmaz. Bu, toplumumuzla ilgili olarak, onun tedavisi ve iyileştirilmesi için bir plan koymadan önce bilinmesi ve anlaşılması gereken açık bir gerçektir.

However if we were to ask the masses from amongst these people about the evidence for this ‘Urf (custom), the thought that it is built upon and the source of this thought, then you would not find except a very small number of people who are capable of providing its evidence, know its origin and the Hadeeth of the Messenger of Allah (saw) that it is based on. In addition, our society today is not governed by an ‘Urf (custom), thoughts do not prevail over it and their sentiments are not shaken by anything. This is the clear reality that is necessary to know and understand in relation to our society before laying down a plan for its cure and treatment.

Nizam (sistem/düzen) ile ilgili olarak, o, toplumun bileşenleri arasında dördüncü temel unsur ve birliğini korumak ile işlerini yürütmek için temel ana direktir. Dolayısıyla günümüz toplumunda Nizam'ın temel görevi, dağınık siyasi birimlerde temsil edilen bu parçaların devamını sağlayarak Ümmet'in parçalanmasını ve bölünmesini korumaktır. Bu, Nizam'ın toplumun birliğinin koruyucusu ve güvencesi olduğunu söyleyen görüşe karşılık gelmektedir; ancak içinde bulunduğumuz gerçeklikte o, bunun tam tersini temsil etmektedir. Nizam'ın bugünkü gerçek durumu ve halkın Akide'si ile ilişkisine gelince, halkın üzerine dayatılmış, halkın Akide'si ile hiçbir ilişkisi olmayan ve halkın örf, kavram ve düşüncelerinden kaynaklanmayan bir düzen olduğunu söyleyebiliriz. Aksine, üzerlerine dayatılmış kapitalist bir sistemdir ve buna rağmen halkın Nizam'a itaatten ve ona bağlı kalmaktan başka bir şeyi yoktur. Çıkarları ona bağlıdır, işleri onun emirleriyle yönetilir ve insanların kimlikleri ile ikametgâhları, içinde bulundukları toprak parçası ve Nizam tarafından belirlenmiştir. Dolayısıyla bu düzen onlara dayatılmış, ama aynı zamanda inandıkları düşüncelere ya da inançlara uyup uymadığına bakılmaksızın kurallarına bağlı kalmaktadırlar. Bu nedenle halkın büyük çoğunluğunun suçu mevcut Nizam'a yüklediğini ve onu her türlü bozulmanın kaynağı ve her felaketin temeli olarak gördüğünü görmekteyiz. Halk onun değiştirilmesini ister ve nitekim Allah'a (SWT) onu değiştirmesi ve boyunlarından kaldırması için dua etmektedir. Bu durum, daha önce de belirtildiği gibi, yerine konacak bir alternatifin zihinlerde bulunmamasına ve gerçekten bir değişim ya da yeni bir sistem üzerine ciddi biçimde düşünülmemiş olmasına rağmen devam etmektedir; bu durum değişimi savunanları da kapsamaktadır. Çünkü, daha önce de zikrettiğimiz gibi, onların hareket edecekleri, düşüncelerini ve sistemlerini alacakları bir fikri temelleri (esası) yoktur. Yolsuzluğun sebeplerini ve nedenlerini anlamak, hedefleri belirlemek ve bir alternatif ya da yerine konacak bir şey ortaya koymak için kullanabilecekleri verimli bir düşünme biçimine de sahip değildirler. Bu yüzden İslam dünyasında mevcut rejimi değiştirmeyi hedefleyen pek çok hareket ve siyasi parti görmekteyiz; ancak bugüne kadar programlarına ya da yöntemlerine, neyle değiştirmek istedikleri bir alternatifi koymamışlardır. İslam dünyasında rejimin değiştirilmesini hedefleyen ayaklanmalar, darbeler ve devrimler yaşanmış, bu devrimcilerin ve darbecilerin pek çoğu hatta iktidara gelmiştir. Buna rağmen sistemi değiştirememişlerdir, çünkü bir alternatifleri yoktu. Eğer bazı değişiklikler olduysa, bunlar yalnızca acil bir sorunu çözmek, başka bir toplumdan alınmış yeni bir şeyi getirmek ya da devrim sırasında dile getirilen sloganlara karşılık olarak bir şeyi uygulamak içindi. Oysa yeni başkan olan devrim kahramanı, yönettiği devletin anayasasını değiştirirken büyük bir gurur duyar; kendisinin halk için seçip onlara dayattığı anayasanın en az elli bir devletin farklı anayasalarından çıkarılıp alındığıyla övünür! Dolayısıyla bu, toplumumuzun üç ana bileşeninin, yani düşüncelerin, duyguların ve sistemlerin tasviridir. Ve bu tasvir, toplumumuzu rengi olmayan su ve tadı olmayan koku gibi hale getiren ve buna sebep olan şeyin bir betimlemesidir. Bunlar, iyileşmesini felç eden, bedenini hasta düşüren ve kaburgalarını kıran temel hastalıklarıdır. Keşke mesele yalnızca bunlarla sınırlı kalsaydı; ancak bu temel hastalıklardan doğan yan (temel olmayan) hastalıklar, yarattıkları tehlikeler bakımından bunlardan aşağı kalmaz.