Mustalah'ın ve Ricalü'l-Hadis'in Diğer Dalları (Hadislerin ve Ravilerinin Sınıflandırılması)
Further Branches Of Mustalah And Rijal Al-hadith (classification Of Hadith And Their Reporters)
Yukarıda yapılan hadis sınıflandırması, belirli bir rivayetin sahihliğini tespit etmede hayati bir rol oynamaktadır. İbnu's-Salah, kitabında altmış beş terim zikretmiştir; bunların yirmi üçü yukarıda ele alınmıştır. İbnu's-Salah'ın kapsamadığı iki tür, muallak ve mütevatir, diğer kaynaklardan ele alınmıştır. Geriye kalan kırk iki tür, rivayetler arasındaki farkları daha iyi ayırt etmeye yardımcı olan kısaca aşağıda sunulmaktadır.
The above-mentioned classification of ahadith plays a vital role in ascertaining the authenticity of a particular narration. Ibn al- Salah mentions sixty-five terms in his book, of which twenty-three have been discussed above. Two further types not included by Ibn al-Salah, mu'allaq and mutawatir, have been dealt with from other sources. The remaining forty-two types follow in brief, which help further distinguish between different types of narrations.
1. i'tibar ("değerlendirme"), mutaba'ah ("takip") ve shawahid ("şahitler") bilgisi. Hadis âlimleri, yalnızca tek bir kaynaktan rivayet edilen bir hadisin desteklenmesi için sürekli araştırma yaparlar; bu araştırmaya i'tibar denir. Belirli bir hadis için destekleyici bir rivayet bulunamazsa, o hadis fard mutlak (mutlak anlamda tek rivayet) veya garib olarak nitelendirilir. Örneğin, bir hadis şu isnadla rivayet edilmişse: Hammad b. Selemе → Eyyub → İbn Sîrîn → Ebû Hureyre → Peygamber (sallallahu aleyhi ve sellem), Eyyub'tan başka güvenilir bir râvînin de bunu rivayet edip etmediği araştırılır; eğer rivayet ediyorsa buna mutaba'ah tammah (tam takip) denir; etmiyorsa, İbn Sîrîn'den rivayet eden Eyyub dışındaki bir râvî aranır: bulunursa buna mutaba'ah qâsırah (kısmi takip) denir. Mutaba'ah isnada, yani aynı râvîlerden gelen diğer rivayetlere ilişkin olsa da, orijinal hadisin metnini (anlamını) destekleyen, tamamen farklı bir isnadla da olabilen rivayete ise shâhid ("şahit") denir.
1. Knowledge of i'tibar ("consideration"), mutaba'ah ("follow-up") and shawahid ("witnesses"). Traditionists are always in search of strengthening support for a hadith which is reported by one source only; such research is termed i'tibar. If a supporting narration is not found for a particular hadith, it is declared as fard mutlaq (absolutely singular) or gharib. For example, if a hadith is reported through the following isnad: Hammad b. Salamah - -- Ayyub --- Ibn Sirin --- Abu Hurairah --- the Prophet (may Allah bless him and grant him peace), research would be done to ascertain whether another trustworthy reporter has narrated it from Ayyub; if so, it will be called mutaba'ah tammah (full follow-up); if not, a reporter other than Ayyub narrating from Ibn Sirin would be sought: if so, it will be called mutaba'ah qasirah (incomplete follow-up). Whereas mutaba'ah applies to the isnad, i.e. other narrations from the same reporters, a narration which supports the text (meaning) of the original hadith, although it may be through a completely different isnad, is called a shahid ("witness").85.
2. Efrâd (tekil rivayetler)
2. Afrad (singular narrations).
3. Kabul Edilebilir Bir Râvinin Gerektirdiği Karakter Özellikleri
3. The type of character required in an acceptable reporter.
4. Hadisin Alınış Biçimi ve Hadislerin Edinilme Yolları
4. The way a hadith is heard, and the different ways of acquiring ahadith.
5. Bir hadisin nasıl yazıldığı ve kullanılan noktalama işaretleri.
5. How a hadith is written, and punctuation marks used.
6. Hadisin rivayet edilme biçimi.
6. The way a hadith is reported.
7. Muhaddislerde bulunması gereken adaplar.
7. The manners required in traditionists.
8. Hadis öğrencilerinde bulunması gereken adaplar.
8. The manners required in students of Hadith.
9. Yüksek veya düşük isnadı bilmek (yani sırasıyla daha az veya daha çok ravisi olan isnad).
9. Knowledge of a higher or lower isnad (i.e. one with less or more reporters respectively).
10. Zor kelimeleri bilmek
10. Knowledge of difficult words.
11. Mensûh hadisleri bilmek.
11. Knowledge of abrogated ahadith.
12. Metin veya senedde değiştirilmiş kelimeleri bilmek.
12. Knowledge of altered words in a text or isnad.
13. Çelişkili Hadislerin Bilgisi
13. Knowledge of contradictory ahadith.
14. İsnada eklemeler yapılmasını bilmek (yani araya ilave bir raviye ait ismin eklenmesi).
14. Knowledge of additions made to an isnad (i.e. by an inserting the name of an additional reporter).
15. Gizli kalmış bir tür mürsel hadis bilgisi.
15. Knowledge of a well-concealed type of mursal hadith.
16. Sahabe Bilgisi.
16. Knowledge of the Companions.
17. Tabiîn Bilgisi.
17. Knowledge of the Successors.
18. Büyüklerin küçüklerden rivayet ettiği ilim
18. Knowledge of elders reporting from younger reporters.
19. Aynı yaşta olan ravilerin birbirlerinden rivayet etmesinin bilgisi.
19. Knowledge of reporters similar in age reporting from each other.
20. Ravileri Arasındaki Kardeşlik ve Kız Kardeşliğin Bilinmesi
20. Knowledge of brothers and sisters among reporters.
21. Babaların oğullarından rivayet ettikleri hadislerin bilgisi.
21. Knowledge of fathers reporting from their sons.
22. Babalarından rivayet eden oğulların ilmi.
22. Knowledge of sons reporting from their fathers.
23. İki ravinin aynı otoriteden rivayet ettiği durumları bilmek; örneğin biri bu otoriteden hayatının erken dönemlerinde, diğeri ise yaşlılık döneminde rivayet etmişse. Bu tür durumlarda, iki ravinin vefat tarihleri önem taşıyacaktır.
23. Knowledge of cases where e.g. two reporters report from the same authority, one in his early life and the other in his old age; in such cases the dates of death of the two reporters will be of significance.
24. Yalnızca bir kişinin rivayet ettiği râvilerin bilgisi.
24. Knowledge of such authorities from whom only one person reported.
25. Birden fazla isim ve lakapla bilinen râvilerin bilgisi.
25. Knowledge of such reporters who are known by a number of names and titles.
26. Sahabeler arasında, özellikle de genel olarak rivayet edenler arasında benzersiz isimleri bilmek.
26. Knowledge of unique names amongst the Companions in particular and the reporters in general.
27. İsimleri ve künyeleri bilmek (künye bilgisi).
27. Knowledge of names and by-names (kunyah).
28. Ravilerin Künyelerini Yalnızca İsimleriyle Bilinenlerin Bilgisi
28. Knowledge of by-names for reporters known by their names only.
29. Muhaddislerin lakapları (alkab) hakkında bilgi.
29. Knowledge of nicknames (alqab) of the traditionists.
30. Mu'talif ve mukhtalif bilgisi (yazılışları aynı, ancak okunuşları farklı olan isimler), örneğin Kuraiz ve Kariz.
30. Knowledge of mu'talif and mukhtalif (names written similarly but pronounced differently), e.g. Kuraiz and Kariz.
31. Müttefik ve müftarik bilgisi (isimleri benzer ama kimlikleri farklı olanlar), örneğin "Hanefi": bu adla anılan iki râvi vardır; biri Benî Hanîfe kabilesine mensup olması sebebiyle, diğeri ise belli bir fıkıh mezhebine nispet edilmesi sebebiyle.
31. Knowledge of muttafiq and muftariq (similar names but different identities), e.g. "Hanafi": there are two reporters who are called by this name; one because of his tribe Banu Hanifah; the other because of his attribution to a particular Madhhab (school of thought in jurisprudence).
32. Hem önceki iki türü kapsayan isimler.
32. Names covering both the previous types.
33. Adları birbirine benzeyen, ancak babalarının adlarındaki fark nedeniyle birbirinden ayrılan isimler; örneğin Yezid b. el-Esved ile el-Esved b. Yezid.
33. Names looking similar but they differ because of the difference in their father's names, e.g. Yazid b. al-Aswad and al-Aswad b. Yazid.
34. Babasına değil, başka birine nisbet edilen isimler; örneğin İsmail b. Umeyye. Bu durumda Umeyye, annesinin adıdır.
34. Names attributed to other than their fathers, e.g. Isma'il b. Umayyah; in this case Umayyah is the mother's name.
35. Bu tür lakapların, göründüğünden farklı bir anlamı olduğunu bilmek: Örneğin Ebû Mes'ûd el-Bedrî, Bedir Savaşı'na katıldığı için değil, orada yerleşip yaşadığı için bu adla anılmıştır. Muâviye b. Abdülkerim ed-Dâll ("sapan"), inançlarından ötürü değil, Mekke'ye giderken yolunu kaybettiği için bu lakapla anılmıştır. Abdullah b. Muhammed ed-Da'îf ("zayıf"), ise hadis konusundaki güvenilirliğinden dolayı değil, bedeninin zayıf olması sebebiyle bu lakabı almıştır.
35. Knowledge of such titles which have a meaning different from what they seem to be, e.g. Abu Mas'ud al-Badri, not because he witnessed the battle of Badr but because he came to live there; Mu'awiyah b. 'Abdul Karim al- Dall ("the one going astray"), not because of his beliefs but because he lost his way while travelling to Makkah; and 'Abdullah b. Muhammad al-Da'if ("the weak"), not because of his reliability in Hadith, but due to a weak physique.
36. Muğlak Ravilerin İsimlerini Öğrenerek Bilinmesi
36. Knowledge of ambiguous reporters by finding out their names.
37. Raviyelerin doğum ve ölüm tarihlerini bilmek.
37. Knowledge of the dates of birth and death of reporters.
38. Güvenilir ve Zayıf Râvilerin Bilgisi.
38. Knowledge of trustworthy and weak reporters.
39. Yaşlılığında Karıştıran Güvenilir Râviler Bilgisi
39. Knowledge of trustworthy reporters who became confused in their old age.
40. Belirli Bir Dönemdeki Çağdaşların Bilgisi
40. Knowledge of contemporaries in a certain period.
41. Ravîler arasında âzat edilmiş köleler (mevâlî) hakkında bilgi.
41. Knowledge of free slaves (mawali) amongst the reporters.
42. Ravilerin Memleketleri ve Yerleşik Oldukları Şehirlere Dair Bilgi86
42. Knowledge of the homelands and home towns of reporters.86