Mustalah el-Hadis, Rical ilmiyle (hadis ravilerinin incelenmesi) yakından ilgilidir. Bir hadisin ravilerini incelerken, Tabiin ve sonrasındaki tanınmış uzmanların yaptığı tevsik ve tenkit değerlendirmeleri büyük yardım sağlamıştır. Bu tür değerlendirmelerin, tevsik derecesinin yüksekten düşüğe doğru sıralanmış örnekleri şöyledir:

Mustalah al-Hadith is strongly associated with Rijal al-Hadith (the study of the reporters of hadith). In scrutinising the reporters of a hadith, authenticating or disparaging remarks made by recognised experts, from amongst the Successors and those after them, were found to be of great help. Examples of such remarks, in descending order of authentication, are:

"İmam (önder), Hafız (koruyucu)."

• "Imam (leader), Hafiz (preserver).".

• "Güvenilir, emin."

• "Reliable, trustworthy.".

• "Hata yapar."

• "Makes mistakes.".

"Zayıf."

• "Weak.".

"Terk edilmiş (hadis âlimleri tarafından)."

• "Abandoned (by the traditionists).".

"Yalancı, hadis uydurmakla bilinirdi."5.

• "Liar, used to fabricate ahadith."5.

Hadis raporcularından, ilk iki ifadedeki gibi oybirliğiyle övülen kişiler, sahih (“sağlam”, daha sonra açıklanacaktır) bir isnada katkıda bulunabilir. Son iki ifadeyle nitelenen bir raporcu içeren bir isnad büyük ihtimalle da'if jiddan (çok zayıf) veya mevdu' (uydurma) olacaktır. Yukarıdaki ortadaki iki ifadenin konusu olan raporcular ise isnadın da'if (zayıf) olmasına yol açar; ancak aynı hadisi bağımsız olarak nakleden birkaç raporcunun bulunması, hadisin derecesini çoğu zaman hasen (iyi) seviyesine yükseltir. Belirli bir raporcu hakkındaki değerlendirmeler birbiriyle çelişiyorsa, yergi için verilen gerekçe, her bir eleştiri türünün ağırlığı, her bir eleştirmenin nispi sertliği veya hoşgörüsü gibi hususların derinlemesine incelenmesinden sonra dikkatli bir hüküm verilmelidir.

Reporters who have been unanimously described by statements such as the first two may contribute to a sahih ("sound", see later) isnad. An isnad containing a reporter who is described by the last two statements is likely to be da'if jiddan (very weak) or maudu' (fabricated). Reporters who are the subject of statements such as the middle two above will cause the isnad to be da'if (weak), although several of them relating the same hadith independently will often increase the rank of the hadith to the level of hasan (good). If the remarks about a particular reporter conflict, a careful verdict has to be arrived at after in-depth analysis of e.g. the reason given for any disparagement, the weight of each type of criticism, the relative strictness or leniency of each critic, etc.

Rical kitaplarında nakledilen en eski değerlendirmeler, Tabiinden bir dizi âlime ve onların ardından gelen, altı kanonik hadis imamının dönemine kadar süren, İslam'ın ilk üç asrını kapsayan kuşaklara dayanır. Yazar, Criticism of Hadith among Muslims with reference to Sunan Ibn Majah adlı tezinde, IV, V ve VI. bölümlerin sonunda bu isimlerin bir listesini vermektedir. Bu alandaki ulaşılabilir en eski eserler arasında İbn Maîn'in Tarih'i (ö. 233), Halife b. Hayyât'ın Tabakât'ı (ö. 240), Buhârî'nin Tarih'i (ö. 256), İbn Ebî Hâtim'in Kitâbu'l-Cerh ve't-Ta'dîl'i (ö. 327) ve Muhammed b. Sa'd'ın Tabakât'ı (ö. 320) bulunmaktadır.

The earliest remarks cited in the books of Rijal go back to a host of Successors, followed by those after them until the period of the six canonical traditionists, a period covering the first three centuries of Islam. A list of such names is provided by the author in his thesis, Criticism of Hadith among Muslims with reference to Sunan Ibn Majah, at the end of chapters IV, V and VI. Among the earliest available works in this field are Tarikh of Ibn Ma'in (d. 233), Tabaqat of Khalifa b. Khayyat (d. 240), Tarikh of al- Bukhari (d. 256), Kitab al-Jarh wa 'l-Ta'dil of Ibn Abi Hatim (d. 327) and Tabaqat of Muhammad b. Sa'd (d. 320).

Bir dizi hadis âlimi, el-Buhârî (ö. 256), Müslim (ö. 261), Ebû Dâvud (ö. 275), et-Tirmizî (ö. 279) ve en-Nesâî'nin (ö. 303) meşhur beş hadis kitabındaki râvilerin bilgilerini toplamak ve onların sahih ya da zayıf olduklarına dair ayrıntılı değerlendirmelerde bulunmak amacıyla özel çalışmalar yaptılar. İbn Mâce'nin (ö. 273) râvilerini de kapsayan ilk büyük eser, hâfız Abdulgani el-Makdisî'nin (ö. 600) on ciltlik *el-Kemâl fî Esmâi'r-Ricâl* adlı eseridir. Daha sonra Cemâleddin Ebû'l-Haccâc Yûsuf b. Abdurrahman el-Mizzî (ö. 742), bu eserin düzenlenmiş ve kısaltılmış bir versiyonunu hazırladı; râvilerin memleket ve ülkelerine göre sınıflandırıldığı bu esere *Tehzîbü'l-Kemâl fî Esmâi'r-Ricâl* adını verdi ve on iki cilt halinde yayımladı. Ayrıca, el-Mizzî'nin yetenekli öğrencilerinden biri olan Şemseddin Ebû Abdullah Muhammed b. Ahmed b. Osman b. Kaymaz ed-Zehebî (ö. 748), hocasının eserini özetleyerek iki kısaltma hazırladı: daha uzun olanı *Tezhîbü't-Tehzîb*, daha kısa olanı ise *el-Kâşif fî Esmâi Ricâli'l-Kutubi's-Sitte* adını taşımaktadır.

A number of traditionists made efforts specifically for the gathering of information about the reporters of the five famous collections of hadith, those of al-Bukhari (d. 256), Muslim (d. 261), Abu Dawud (d. 275), al- Tirmidhi (d. 279) and al-Nasa'i (d. 303), giving authenticating and disparaging remarks in detail. The first major such work to include also the reporters of Ibn Majah (d. 273) is the ten-volume collection of al-Hafiz 'Abd al-Ghani al-Maqdisi (d. 600), known as Al-Kamal fi Asma' al-Rijal. Later, Jamal al-Din Abu 'l-Hajjaj Yusuf b. 'Abd al-Rahman al-Mizzi (d. 742) prepared an edited and abridged version of this work, punctuated by places and countries of origin of the reporters; he named it Tahdhib al- Kamal fi Asma' al-Rijal and produced it in twelve volumes. Further, one of al-Mizzi's gifted pupils, Shams al-Din Abu 'Abdullah Muhammad b. Ahmad b. 'Uthman b. Qa'imaz al- Dhahabi (d. 748), summarised his shaikh's work and produced two abridgements: a longer one called Tadhhib al-Tahdhib and a shorter one called Al-Kashif fi Asma' Rijal al-Kutub al- Sittah.

Mizzi'nin eserine yönelik benzer bir çalışma İbn Hacer (ö. 852) tarafından yapıldı; o, asıl eserin yaklaşık üçte birinin çıkarıldığı, uzun ama özetlenmiş bir versiyon hazırladı ve bunu on iki daha kısa ciltlik Tehzibü't-Tehzib adıyla yayımladı. Daha sonra bu eseri, nispeten mütevazı iki ciltlik Takribü't-Tehzib adlı bir esere kadar daha da kısalttı.

A similar effort with the work of al-Mizzi was made by Ibn Hajar (d. 852), who prepared a lengthy but abridged version, with about one- third of the original omitted, entitled Tahdhib al-Tahdhib in twelve shorter volumes. Later, he abridged this further to a relatively-humble two- volume work called Taqrib al-Tahdhib.

al-Dhahabi'nin eseri de düzenlemesiz kalmadı; el-Hazracî (Safiyyüddin Ahmed b. Abdullah, ö. 923'ten sonra) onu özetledi ve değerli eklemeler yaparak el-Hulasa adlı eserini ortaya koydu. Bu alanda benzer nitelikte bir dizi eser ya yalnızca güvenilir râvileri ele alır, örneğin el-Ucelî'nin (ö. 261) Kitabü's-Sikat'ı ve el-Dhahabi'nin Tezkiretü'l-Huffaz'ı; ya da yalnızca zayıf görülen râvileri ele alır, örneğin en-Nesâî'nin Kitabü'd-Duafâ ve'l-Metrûkîn'i ile Muhammed b. Hibban el-Büstî'nin (ö. 354) Kitabü'l-Mecruhîn'i. Bu alanda hem sika hem de zayıf görülen çok sayıda râviyi içeren iki eser daha vardır: el-Dhahabi'nin Mîzânü'l-İ'tidâl'i ve İbn Hacer'in Lisânü'l-Mîzân'ı.

The work of al-Dhahabi was not left unedited; al- Khazraji (Safi al-Din Ahmad b. 'Abdullah, d. after 923) summarised it and also made valuable additions, producing his Khulasah. A number of similar works deal with either trustworthy reporters only, e.g. Kitab al-Thiqat by al-'Ijli (d. 261) and Tadhkirah al-Huffaz by al-Dhahabi, or with disparaged authorities only, e.g. Kitab al-Du'afa' wa al-Matrukin by al- Nasa'i and Kitab al-Majruhin by Muhammad b. Hibban al-Busti (d. 354). Two more works in this field which include a large number of reporters, both authenticated and disparaged, are Mizan al-I'tidal of al- Dhahabi and Lisan al-Mizan of Ibn Hajar.