Mustalah el-Hadis (Hadisin Sınıflandırılması)
Mustalah Al-hadith (classification Of Hadith)
Mustalah kitapları, hadislerin derecelerine göre çeşitli hadis türlerinden söz eder. Aşağıdaki geniş sınıflandırmalar yapılabilir ve bunların her biri sonraki bölümlerde açıklanmaktadır.
Mustalah books speak of a number of classes of hadith in accordance with their status. The following broad classifications can be made, each of which is explained in the later sections:
• Belirli bir otoriteye, örneğin Peygamber ﷺ, bir Sahabi veya bir Tabiin'e yapılan atfa göre; bu tür hadisler sırasıyla merfû (yükseltilmiş), mevkuf (durdurulmuş) ve makṭû' (kesilmiş) olarak adlandırılır.
• According to the reference to a particular authority, e.g. the Prophet (may Allah bless him and grant him peace), a Companion, or a Successor; such ahadith are called marfu' (elevated), mauquf (stopped) and maqtu' (severed) respectively.
• İsnaddaki halkalara göre, yani rivayet zincirinin kesintisiz mi yoksa kesintili mi olduğuna göre: musnad (desteklenmiş), muttasıl (kesintisiz), munkatı' (kopuk), mu'allak (askıda), mu'dal (karmaşık) ve mursel (aceleyle aktarılmış).
• According to the links in the isnad, i.e. whether the chain of reporters is interrupted or uninterrupted, e.g. musnad (supported), muttasil (continuous), munqati' (broken), mu'allaq (hanging), mu'dal (perplexing) and mursal (hurried).
İsnad'ın her aşamasında yer alan ravilerin sayısına göre yapılan sınıflandırma: mütevâtir (art arda gelen) ve âhâd (tekil). Âhâd, kendi içinde garîb (az bulunan, alışılmadık), azîz (nadir, güçlü) ve meşhûr (ünlü) olarak ayrılır.
• According to the number of reporters involved in each stage of the isnad, e.g. mutawatir (consecutive) and ahad (isolated), the latter being divided into gharib (scarce, strange), 'aziz (rare, strong), and mashhur (famous).
• Hadisin rivayet edilişi biçimine göre, örneğin Arapça 'an ("...den rivayeten"), haddathana ("bize rivayet etti"), akhbarana ("bize haber verdi") veya sami'tu ("işittim") gibi ifadelerin kullanılmasına göre. Bu kategoriye, mudallas (gizlenmiş) ve musalsal (kesintisiz zincirli) hadislerle ilgili tartışma da girer. [Not: Bu kitabın geri kalanında isnadların alıntılanmasında, yukarıda belirtilen ilk rivayet biçimi tek kesik çizgiyle şöyle gösterilecektir: ---. Yukarıda belirtilen diğer üç rivayet biçimi ise, hadisin açık ve doğrudan nakledildiğine güçlü biçimde işaret eder; bunlar çift çizgiyle şöyle gösterilecektir: ===.]
• According to the manner in which the hadith has been reported, such as using the (Arabic) words 'an ("on the authority of"), haddathana ("he narrated to us"), akhbarana (- "he informed us") or sami'tu ("I heard"). In this category falls the discussion about mudallas (concealed) and musalsal (uniformly-linked) ahadith. [Note: In the quotation of isnads in the remainder of this book, the first mode of narration mentioned above will be represented with a single broken line thus: ---. The three remaining modes of narration mentioned above, which all strongly indicate a clear, direct transmission of the hadith, are represented by a double line thus: ===.].
Matn ve isnadın niteliğine göre; örneğin güvenilir bir râvînin eklemesi, yani ziyâdetü'th-thıka, ya da daha güvenilir bir râviye daha zayıf bir râvinin muhalefet etmesi, yani şâzz (shâdhdh, illetli) olarak adlandırılan durum. Bazı durumlarda, kaba bir ifade, makul olmayan bir söz ya da açıkça yanlış bir ifade içeren bir metin, muhaddisler tarafından isnada bakılmaksızın doğrudan reddedilir: böyle bir hadis münker (reddedilmiş) olarak adlandırılır. Bir ifade ya da söz, râvînin metne eklemesi olduğu kanıtlanırsa, mudrec (araya karıştırılmış) olarak ilan edilir.
• According to the nature of the matn and isnad, e.g. an addition by a reliable reporter, known as ziyadatu thiqah, or opposition by a lesser authority to a more reliable one, known as shadhdh (irregular). In some cases, a text containing a vulgar expression, unreasonable remark or obviously-erroneous statement is rejected by the traditionists outright without consideration of the isnad: such a hadith is known as munkar (denounced). If an expression or statement is proved to be an addition by a reporter to the text, it is declared as mudraj (interpolated).
• Gizli bir kusura göre: Senedinde veya metninde gizli bir kusur bulunan hadis. Bu, önceki kategorilerden bazılarına dahil edilebilse de, hadis-i muallel (kusurlu hadis) ayrıca açıklanmaya değerdir. Kusur birçok şekilde ortaya çıkabilir; örneğin, hadis-i muallelin iki türü bilinmektedir: maklub (ters çevrilmiş) ve mudtarib (sarsıntılı).
• According to a hidden defect found in the isnad or text of a hadith. Although this could be included in some of the previous categories, a hadith mu'allal (defective hadith) is worthy to be explained separately. The defect can be caused in many ways; e.g. two types of hadith mu'allal are known as maqlub (overturned) and mudtarib (shaky).
• Ravilerin güvenilirliğine ve hafızasına göre; bir hadis hakkındaki nihai hüküm büyük ölçüde bu etkene bağlıdır: sahih (sağlam), hasen (iyi), da'if (zayıf) ve mevdu' (uydurma, sahte) gibi hükümler esas olarak isnaddaki ravilerin niteliğine dayanır.
• According to the reliability and memory of the reporters; the final judgment on a hadith depends crucially on this factor: verdicts such as sahih (sound), hasan (good), da'if (weak) and maudu' (fabricated, forged) rest mainly upon the nature of the reporters in the isnad.