Mudallas hadis ve Tedlis.

Mudallas hadith & Tadlis.

Hadis rivayet edenlerin kullandığı farklı rivayet ifadeleri vardır; örneğin (bize rivayet etti), (bize haber verdi), (işittim) ve (-den/-dan aktarılarak, "an" ile) gibi. İlk üç ifade, râvinin hocasından bizzat işittiğini gösterir. Dördüncü ifade ise hem bizzat işitmeyi hem de başka bir râvi aracılığıyla nakli ifade edebilir. Mudelles ("gizlenmiş") hadis, tedlis nedeniyle ortaya çıkan belirsizlik sebebiyle zayıf olan hadistir. Tedlis (gizleme), bir râvinin hocasının kimliğini gizlediği isnadı ifade eder. İbnü's-Salah tedlisin iki türünü anlatır:

Different ways of reporting, e.g. (he narrated to us), (he informed us), (I heard), and (on the authority of) are used by the reporters of hadith. The first three indicate that the reporter personally heard from his shaikh, whereas the fourth mode can denote either hearing in person or through another reporter. A mudallas ("concealed") hadith is one which is weak due to the uncertainty caused by tadlis. Tadlis (concealing) refers to an isnad where a reporter has concealed the identity of his shaikh. Ibn al-Salah describes two types of tadlis:

1. Tedlis el-isnad: Bir kişinin, bizzat karşılaştığı şeyhinden işitmediği bir rivayeti ya da hiç görüşmediği bir çağdaşından aktardığı şeyleri, hadisi bizzat işitmiş izlenimi verecek şekilde nakletmesidir. Mudellis (tedlis yapan kimse) burada genellikle isnadın gerçeğini gizlemek için "şundan rivayet edildi" anlamına gelen an kipini veya "dedi ki" anlamına gelen kal kipini kullanır.

1. tadlis al-isnad. A person reports from his shaikh whom he met, what he did not hear from him, or from a contemporary of his whom he did not meet, in such a way as to create the impression that he heard the hadith in person. A mudallis (one who practises tadlis) here usually uses the mode ("on the authority of") or ("he said") to conceal the truth about the isnad.

2. Tedlîsu'ş-şuyûh. Ravi, şeyhinden bahseder ve ona adını anar; ancak şeyhinin kimliğini gizlemek amacıyla daha az bilinen bir isim, lakap, künye vb. kullanır.38

2. tadlis al-shuyukh. The reporter does mention his shaikh by name, but uses a less well-known name, by-name, nickname etc., in order not to disclose his shaikh's identity.38

Al-'Iraqi (ö. 806), İbn al-Salah'ın Mukaddime'si üzerine yazdığı notlarında tedlisin üçüncü bir türünü ekler:

Al-'Iraqi (d. 806), in his notes on Muqaddimah Ibn al-Salah, adds a third type of tadlis:

3. Tedlîsu't-taswiye. Bunu açıklamak için, güvenilir bir şeyhin zayıf bir ravîden rivayet ettiği, bu zayıf ravînin de başka bir güvenilir şeyhten rivayet ettiği bir isnad varsayalım. Şimdi bu isnadın ravîsi, aradaki zayıf ravîyi atlar; isnad böylece görünüşte yalnızca güvenilir ravîlerden oluşmuş gibi kalır. Yakın şeyhinden işittiğini açıkça gösterir, ancak yakın şeyhini bir sonraki güvenilir ravîye bağlamak için "şu kişiden" anlamına gelen "an" kalıbını kullanır. Sıradan bir öğrenciye bu isnad hiçbir şüpheden ve tutarsızlıktan uzak görünür. Bunun Bakıyye b. el-Velîd, Velîd b. Müslim, el-A'meş ve es-Sevrî tarafından uygulandığı bilinmektedir. Üç tedlîs türü arasında en kötüsü olduğu söylenir.39.

3. tadlis al-taswiyyah. To explain it, let us assume an isnad which contains a trustworthy shaikh reporting from a weak authority, who in turn reports from another trustworthy shaikh. Now, the reporter of this isnad omits the intermediate weak authority, leaving it apparently consisting of reliable authorities. He plainly shows that he heard it from his shaikh but he uses the mode "on the authority of" to link his immediate shaikh with the next trustworthy one. To an average student, this isnad seems free of any doubt or discrepancy. This is known to have been practised by Baqiyyah b. al-Walid, Walid b. Muslim, al-A'mash and al- Thauri. It is said to be the worst among the three kinds of tadlis.39.

İbn Hacer, tedlis yapmış olanları Tabakatu'l-Müdellisin adlı eserinde beş kategoriye ayırmıştır: • Nadiren tedlis yaptıkları bilinenler, mesela Yahya b. Said el-Ensari.

Ibn Hajar classifies those who practised tadlis into five categories in his essay Tabaqat al- Mudallisin: • Those who are known to do it occasionally, such as Yahya b. Sa'id al-Ansari.

• Muhaddisler tarafından kabul edilenler: ya iyi bir şöhrete sahip olmaları ve tedlis vakalarının nispeten az olması nedeniyle, mesela Sufyân es-Sevrî (ö. 161); ya da yalnızca sahih kaynaklardan rivayette bulunmaları nedeniyle, mesela Sufyân İbn Uyeyne (ö. 198).

• Those who are accepted by the traditionists, either because of their good reputation and relatively few cases of tadlis, e.g. Sufyan al-Thauri (d. 161), or because they reported from authentic authorities only, e.g. Sufyan Ibn 'Uyainah (d. 198).

• Bunu çok yapanlar arasında olanlar; muhaddisler, açıkça doğrudan işittiğini belirterek rivayet edilmiş hadisleri bunlardan kabul etmişlerdir. Bunlardan biri, Sahih Müslim'de rivayetleri toplanmış olan, Sahabi Cabir b. Abdullah'tan nakledilen hadisleriyle tanınan Ebu'z-Zübeyr el-Mekkî'dir. Bunların kabul edilip edilemeyeceği konusunda görüşler farklıdır.

• Those who practised it a great deal, and the traditionists have accepted such ahadith from them which were reported with a clear mention of hearing directly. Among these are Abu 'l- Zubair al Makki, whose ahadith narrated from the Companion Jabir b. 'Abdullah have been collected in Sahih Muslim. Opinions differ regarding whether they are acceptable or not.

• Önceki kategoriye benzer, ancak hadis âlimleri bu kategoridekilerin rivayetlerinin, "işittim" gibi bir ifadeyle işittiklerini açıkça belirtmedikçe reddedilmesi gerektiği konusunda hemfikirdirler; bu kategoriye bir örnek Bakiyye b. el-Velid'dir.

• Similar to the previous category, but the traditionists agree that their ahadith are to be rejected unless they clearly admit of their hearing, such as by saying "I heard"; an example of this category is Baqiyyah b. al- Walid.

• Tedlis dışında başka bir sebeple kusurlu görülen kişilerin rivayetleri, doğrudan işittiklerini kabul etmiş olsalar bile reddedilir. Bunların istisnasını, zayıflıkları daha az dereceli bulunan raviler oluşturur; bunlara, meşhur Mısırlı kadı İbn Lehî'a örnek verilebilir. İbn Hacer bu tür 152 raviyi isimleriyle zikretmektedir.40.

• Those who are disparaged due to another reason apart from tadlis; their ahadith are rejected, even though they admit of hearing them directly. Exempted from them are reporters such as Ibn Lahi'ah, the famous Egyptian judge, whose weakness is found to be of a lesser degree. Ibn Hajar gives the names of 152 such reporters.40.

Tedlis, özellikle son üç kategoridekiler, o kadar hoş görülmeyen bir davranıştır ki Şu'be (ö. 170) şöyle demiştir: "Tedlis yalanın kardeşidir" ve "Zina etmek bana, tedlis yoluyla rivayet etmekten daha hoştur."41.

Tadlis, especially of those in the last three categories, is so disliked that Shu'bah (d. 170) said, "Tadlis is the brother of lying" and "To commit adultery is more favourable to me than to report by way of Tadlis."41.

Musalsal.

Musalsal.

Musalsal (birbirine zincirlenmiş) isnad, bütün ravilerin ve Peygamber ﷺ'in de aynı rivayet lafzını kullandığı, yani 'an, haddesenâ vb. gibi, ayrıca hadisi rivayet ederken başka bir söz veya tavsiyede bulunma ya da belli bir davranışı tekrarlama gibi özelliklerin tümünün birbirine bağlı olduğu isnaddır. Hâkim, her biri farklı bir karakteristik tekrar edilen özelliğe sahip sekiz böyle isnad örneği verir: 1) "sami'tu" (işittim) ifadesinin kullanılması.

A musalsal (uniformly-linked) isnad is one in which all the reporters, as well as the Prophet (may Allah bless him and grant him peace), use the same mode of transmission such as 'an, haddathana, etc., repeat any other additional statement or remark, or act in a particular manner while narrating the hadith. Al-Hakim gives eight examples of such isnads, each having a different characteristic repeated feature: l use of the phrase sami'tu (I heard):

• "stand and pour water for me so that I may illustrate the way my shaikh performed ablution" Çeviri: • "Kalk ve bana su dök ki, şeyhimin abdestini nasıl aldığını sana göstereyim."

• the expression "stand and pour water for me so that I may illustrate the way my shaikh performed ablution".

• haddesenâ (bize rivayet etti).

• haddathana (he narrated to us).

• amarani (bana emretti).

• amarani (he commanded me).

• sakalı tutmak.

• holding one's beard.

• beş parmak üzerinden sayarak örnekleme.

• illustrating by counting on five fingers.

"I testify that ..."; ve.

• the expression "I testify that ..."; and.

parmakların birbirine kenetlenmesi.42.

•interlocking the fingers.42.

Müsalsel bilgisi, tedlis ihtimalini dışlamaya yardımcı olur.

Knowledge of musalsal helps in discounting the possibility of tadlis.