با گذشت زمان، شمار راویان در هر اسناد افزایش یافت، و از این رو وضعیت، پذیرش احادیث را به انضباطی سختگیرانه نیازمند ساخت؛ قواعدی که این انضباط را تنظیم می‌کند به «مصطلح الحدیث» (طبقه‌بندی حدیث) معروف است.

As time passed, more reporters were involved in each isnad, and so the situation demanded strict discipline in the acceptance of ahadith; the rules regulating this discipline are known as Mustalah al-Hadith (the Classification of Hadith).

در میان محدثان نخستین، قواعد و معیارهای حاکم بر بررسی حدیث دقیق بود، اما برخی اصطلاحات آنان از یک فرد به فرد دیگر تفاوت داشت. اصول ایشان به تدریج به شکل نظام‌مند نوشته شد، امّا در کتاب‌های گوناگون پراکنده بود؛ مانند «الرّسالة» شافعی (متوفای ۲۰۴)، مقدمهٔ «صحیح» مسلم (متوفای ۲۶۱) و «الجامع» ترمذی (متوفای ۲۷۹). بسیاری از معیارهای محدثان نخستین، مانند بخاری، را محققان بعدی از بررسی دقیق راویان یا اسنادی که آنان می‌پذیرفتند و رد می‌کردند، استنباط کردند.

Amongst the early traditionists (muhaddithin, scholars of Hadith), the rules and criteria governing their study of Hadith were meticulous but some of their terminology varied from person to person, and their principles began to be systematically written down, but scattered amongst various books, e.g. in Al-Risalah of al- Shafi'i (d. 204), the Introduction to the Sahih of Muslim (d. 261) and the Jami' of al-Tirmidhi (d. 279); many of the criteria of early traditionists, e.g. al-Bukhari, were deduced by later scholars from a careful study of which reporters or isnads were accepted and rejected by them.

یکی از نخستین آثاری که کوشید علم مصطلح الحدیث را به شکلی جامع و با اصطلاحات متعارف و پذیرفته‌شده عرضه کند، کتاب الرامهرمزی (متوفای ۳۶۰) بود. سهم بعدی و مهم دیگر، کتاب معرفة علوم الحدیث از الحاکم (متوفای ۴۰۵) بود که پنجاه نوع از انواع حدیث را دربرمی‌گرفت، اما برخی نکات را بی‌پاسخ گذاشته بود؛ ابونعیم اصفهانی (متوفای ۴۳۰) بخش‌های ناقص آن را تکمیل کرد. پس از آن، الکفایة فی علم الروایة از الخطیب البغدادی (متوفای ۴۶۳) و کتابی دیگر درباره شیوه تدریس و فراگیری حدیث نگاشته شد؛ و عالمان بعدی وام‌دار کار خطیب بسیار شمرده می‌شدند.

One of the earliest writings to attempt to cover Mustalah comprehensively, using standard (i.e. generally-accepted) terminology, was the work by al-Ramahurmuzi (d. 360). The next major contribution was Ma'rifah 'Ulum al-Hadith by al- Hakim (d. 405), which covered fifty classifications of Hadith, but still left some points untouched; Abu Nu'aim al-Isbahani (d. 430) completed some of the missing parts to this work. After that came Al-Kifayah fi 'Ilm al- Riwayah of al-Khatib al-Baghdadi (d. 463) and another work on the manner of teaching and studying Hadith; later scholars were considered to be greatly indebted to al-Khatib's work.

پس از تلاش‌های بیشتر قاضی عیاض یحصبی (متوفای ۵۴۴) و ابوحفص میانجی (متوفای ۵۸۰) و دیگران، کتابی پدید آمد که با آنکه حجم اندکی داشت، چنان جامع و در پرداختن نیکو به موضوع بود که تا قرن‌های بعد و تا روزگار ما، مرجع استاندارد هزاران عالم و طالب علم حدیث شد: «علوم الحدیث» ابوعمرو عثمان بن صلاح (متوفای ۶۴۳)، که معمولاً به «مقدمه ابن صلاح» شناخته می‌شود و هنگام تدریس وی در دارالحدیث شهرهای مختلف سوریه تألیف گردید. از جمله بسیار آثار متأخری که بر پایه کتاب ابن صلاح نوشته شده‌اند، این‌هاست:

After further contributions by Qadi 'Iyad al- Yahsubi (d. 544) and Abu Hafs al-Mayanji (d. 580) among others, came the work which, although modest in size, was so comprehensive in its excellent treatment of the subject that it came to be the standard reference for thousands of scholars and students of Hadith to come, over many centuries until the present day: 'Ulum al- Hadith of Abu 'Amr 'Uthman Ibn al-Salah (d. 643), commonly known as Muqaddimah Ibn al-Salah, compiled while he taught in the Dar al-Hadith of several cities in Syria. Some of the numerous later works based on that of Ibn al-Salah are:

• خلاصهای از «المقدمة» و«الإرشاد» تألیف النووی (متوفای ۶۷۶ ه‍. ق)، که بعدها آن را در «التقریب» خلاصه کرد؛ و السیوطی (متوفای ۹۱۱ ه‍. ق) شرحی ارزشمند بر «التقریب» با عنوان «تدریب الراوی» نگاشت.

• An abridgement of Muqaddimah, Al-Irshad by al- Nawawi (d. 676), which he later summarised in his Taqrib; al-Suyuti (d. 911) compiled a valuable commentary on the latter entitled Tadrib al-Rawi.

اختصار علوم الحدیث، اثر ابن کثیر (متوفای ۷۷۴)، الخلاصه، اثر الطیبی (متوفای ۷۴۳)، المنهل، اثر بدرالدین بن جماعه (متوفای ۷۳۳)، المقنع، اثر ابن الملقن (متوفای ۸۰۲) و محاسن الاصطلاح، اثر البلقینی (متوفای ۸۰۵)، که همگی مختصرهایی از مقدمهٔ ابن الصلاح هستند.

• Ikhtisar 'Ulum al-Hadith of Ibn Kathir (d. 774), Al-Khulasah of al-Tibi (d. 743), Al- Minhal of Badr al-Din b. Jama'ah (d. 733), Al- Muqni' of Ibn al-Mulaqqin (d. 802) and Mahasin al-Istilah of al-Balqini (d. 805), all of which are abridgements of Muqaddimah Ibn al- Salah.

• النكت للزركشي (متوفى ۷۹۴)، و التقييد والإيضاح للعراقي (متوفى ۸۰۶) و النكت لابن حجر العسقلاني (متوفى ۸۵۲)، که همه حاشیههایی بر نکات مطرحشده توسط ابن الصلاح هستند.

• Al-Nukat of al-Zarkashi (d. 794), Al-Taqyid wa 'l-Idah of al-'Iraqi (d. 806) and Al-Nukat of Ibn Hajar al-'Asqalani (d. 852), all of which are further notes on the points made by Ibn al- Salah.

• الفیۃ الحدیث للعراقی، وهی إعادۃ صیاغۃ للمقدمۃ فی شکل منظومۃ طویلۃ، وقد صارت موضوعاً لعدۃ شروح، منها شرحان لمؤلفها نفسه (أحدهما طویل والآخر مختصر)، وفتح المغیث للسخاوی (المتوفی سنۃ ۹۰۳)، وقطر الدرر للسیوطی، وفتح الباقی للشیخ زکریا الأنصاری (المتوفی سنۃ ۹۲۸).

• Alfiyyah al-Hadith of al-'Iraqi, a rewriting of Muqaddimah in the form of a lengthy poem, which became the subject of several commentaries, including two (one long, one short) by the author himself, Fath al-Mughith of al-Sakhawi (d. 903), Qatar al-Durar of al- Suyuti and Fath al-Baqi of Shaykh Zakariyyah al-Ansari (d. 928).

• «الاقتراح» از ابن دقیق العید (متوفای ۷۰۲). «تنقیح الأنظار» از محمد بن ابراهیم الوزیر (متوفای ۸۴۰)، که شرحی از امیر الصنعانی (متوفای ۱۱۸۲) بر آن نوشته شده است.

• Al-Iqtirah of Ibn Daqiq al-'Id (d. 702). Tanqih al-Anzar of Muhammad b. Ibrahim al- Wazir (d. 840), the subject of a commentary by al-Amir al-San'ani (d. 1182).

• «نخبة الفكر» ابن حجر عسقلانی، که بارها موضوع شرحهای متعددی بوده است؛ از جمله شرحی از خود مؤلف، شرحی از پسرش محمد، و شرحهای علی القاری (درگذشته ۱۰۱۴)، عبدالرؤوف المناوی (درگذشته ۱۰۳۱) و محمد بن عبدالهادی السندی (درگذشته ۱۱۳۸). از کسانی که «نخبة الفکر» را به صورت نظم بازگو کردهاند، الطوفی (درگذشته ۸۹۳) و الأمیر الصنعانی هستند.

• Nukhbah al-Fikr of Ibn Hajar al-'Asqalani, again the subject of several commentaries, including one by the author himself, one by his son Muhammad, and those of 'Ali al-Qari (d. 1014), 'Abd al-Ra'uf al-Munawi (d. 1031) and Muhammad b. 'Abd al-Hadi al-Sindi (d. 1138). Among those who rephrased the Nukhbah in poetic form are al-Tufi (d. 893) and al- Amir al-San'ani.

• الفیۃ الحدیث للسیوطی، که جامع‌ترین اثر منظوم در این زمینه است۔ المنظومۃ البیقونیہ از البیقونی، که افرادی از جمله الزرقانی (متوفای ۱۱۲۲ھ) و نواب صدیق حسن خان (متوفای ۱۳۰۷ھ) آن را شرح و بسط داده‌اند۔ قواعد التحدیث از جمال الدین القاسمی (متوفای ۱۳۳۲ھ)۔

• Alfiyyah al-Hadith of al-Suyuti, the most comprehensive poetic work in the field. Al-Manzumah of al-Baiquni, which was expanded upon by, amongst others, al-Zurqani (d. 1122) and Nawab Siddiq Hasan Khan (d. 1307). Qawa'id al-Tahdith of Jamal al-Din al-Qasimi (d. 1332).

توجيه النظر للطاهر الجزائري (ت ۱۳۳۸ هـ)، وهو ملخص لكتاب «معرفة علوم الحديث» للحاكم.

• Taujih al-Nazar of Tahir al-Jaza'iri (d. 1338), a summary of al-Hakim's Ma'rifah.