کتاب‌های مصطلح الحدیث، احادیث را بر اساس جایگاه و وضعیتشان به چند دسته تقسیم می‌کنند. می‌توان این تقسیم‌بندی کلی را در نظر گرفت که هر یک از آن‌ها در بخش‌های بعدی توضیح داده شده است:

Mustalah books speak of a number of classes of hadith in accordance with their status. The following broad classifications can be made, each of which is explained in the later sections:

بر اساس انتساب به یک مرجع مشخص، مثلاً پیامبر ﷺ، یکی از صحابه، یا یکی از تابعین، این احادیث به ترتیب مرفوع (بالا‌برده‌شده)، موقوف (متوقف‌شده) و مقطوع (گسسته) نامیده می‌شوند.

• According to the reference to a particular authority, e.g. the Prophet (may Allah bless him and grant him peace), a Companion, or a Successor; such ahadith are called marfu' (elevated), mauquf (stopped) and maqtu' (severed) respectively.

بر اساس پیوستگی یا گسستگی حلقه‌های سلسلهٔ اسناد، مانند مسند (متصل به پیامبر)، متصل (پیوسته)، منقطع (گسسته)، معلق (آویخته)، معضل (دشوار و پیچیده) و مرسل (شتاب‌زده).

• According to the links in the isnad, i.e. whether the chain of reporters is interrupted or uninterrupted, e.g. musnad (supported), muttasil (continuous), munqati' (broken), mu'allaq (hanging), mu'dal (perplexing) and mursal (hurried).

بر اساس تعداد راویانی که در هر مرحله از اسناد حضور دارند، مانند متواتر (پیاپی) و آحاد (منفرد)، که اخیر به غریب (کمیاب، ناآشنا)، عزیز (نادر، قوی) و مشهور (معروف) تقسیم می‌شود.

• According to the number of reporters involved in each stage of the isnad, e.g. mutawatir (consecutive) and ahad (isolated), the latter being divided into gharib (scarce, strange), 'aziz (rare, strong), and mashhur (famous).

• بر اساس شیوه‌ای که حدیث با آن نقل شده است، مانند استفاده از واژه‌های عربی 'عَن ("از طریق")، حدّثنا ("او برای ما روایت کرد")، أخبرنا (- "او به ما خبر داد") یا سمعتُ ("شنیدم"). در این دسته، بحث درباره احادیث مُدلَّس (پنهان‌شده) و مُسلسل (با پیوند یکنواخت) قرار می‌گیرد. [توجه: در نقل اسناد در بقیهٔ این کتاب، شیوهٔ نخست نقل که در بالا ذکر شد با یک خط شکسته تک‌خطی به این شکل نمایش داده می‌شود: ---. سه شیوهٔ باقی‌مانده نقل که در بالا ذکر شد و همگی به‌شدت بر انتقال روشن و مستقیم حدیث دلالت می‌کنند، با یک خط دوگانه به این شکل نمایش داده می‌شوند: ===.].

• According to the manner in which the hadith has been reported, such as using the (Arabic) words 'an ("on the authority of"), haddathana ("he narrated to us"), akhbarana (- "he informed us") or sami'tu ("I heard"). In this category falls the discussion about mudallas (concealed) and musalsal (uniformly-linked) ahadith. [Note: In the quotation of isnads in the remainder of this book, the first mode of narration mentioned above will be represented with a single broken line thus: ---. The three remaining modes of narration mentioned above, which all strongly indicate a clear, direct transmission of the hadith, are represented by a double line thus: ===.].

با توجه به ماهیت متن (متن حدیث) و سند، مانند افزودهٔ راوی موثّق که به آن «زیادةُ الثّقة» گفته می‌شود، یا مخالفت راوی کم‌اعتبارتر با راوی موثق‌تر که «شاذّ» (نامعتبر و بی‌اعتبار) نامیده می‌شود. در برخی موارد، متنی که شامل عبارتی زشت، سخنی نامعقول یا بیانی آشکارا نادرست باشد، محدثان بدون توجه به سند آن را کاملاً رد می‌کنند: چنین حدیثی «مُنکَر» (ناپسند و مردود) خوانده می‌شود. اگر ثابت شود که عبارتی یا سخنی به‌دست یک راوی به متن افزوده شده است، آن را «مُدرَج» (درج‌شده) می‌نامند.

• According to the nature of the matn and isnad, e.g. an addition by a reliable reporter, known as ziyadatu thiqah, or opposition by a lesser authority to a more reliable one, known as shadhdh (irregular). In some cases, a text containing a vulgar expression, unreasonable remark or obviously-erroneous statement is rejected by the traditionists outright without consideration of the isnad: such a hadith is known as munkar (denounced). If an expression or statement is proved to be an addition by a reporter to the text, it is declared as mudraj (interpolated).

• بر اساس یک عیب پنهان که در اسناد یا متن حدیث یافت می‌شود. اگرچه این مورد ممکن است در برخی از دسته‌های پیشین نیز جای گیرد، حدیث معلّل (حدیث دارای علت) شایسته است که به‌طور جداگانه توضیح داده شود. این عیب به روش‌های گوناگونی ایجاد می‌شود؛ برای نمونه، دو نوع از حدیث معلّل به نام‌های مقلوب (واژگون‌شده) و مضطرب (آشفته) شناخته شده‌اند.

• According to a hidden defect found in the isnad or text of a hadith. Although this could be included in some of the previous categories, a hadith mu'allal (defective hadith) is worthy to be explained separately. The defect can be caused in many ways; e.g. two types of hadith mu'allal are known as maqlub (overturned) and mudtarib (shaky).

• بر اساس میزان اعتماد و حافظهٔ راویان؛ داوریِ نهاییِ دربارهٔ یک حدیث به این عامل بستگیِ تعیین‌کننده دارد: احکامی چون صحیح، حسن، ضعیف و موضوع (ساختگی، جعلی) عمدتاً بر ماهیت راویانِ موجود در اسناد استوار است.

• According to the reliability and memory of the reporters; the final judgment on a hadith depends crucially on this factor: verdicts such as sahih (sound), hasan (good), da'if (weak) and maudu' (fabricated, forged) rest mainly upon the nature of the reporters in the isnad.