در تقسیم‌بندی یادشده از احادیث، نقش مهمی در تعیین صحت یک روایت خاص نهفته است. ابن الصلاح شصت و پنج اصطلاح را در کتاب خود بیان کرده است که از میان آن‌ها بیست و سه اصطلاح پیش‌تر مورد بحث قرار گرفته است. دو نوع دیگر که ابن الصلاح آن‌ها را ذکر نکرده، یعنی معلَّق و متواتر، از منابع دیگر بررسی شده‌اند. چهل و دو نوع باقی‌مانده به‌طور مختصر در ادامه می‌آیند که به تمایز بیشتر میان انواع گوناگون روایات کمک می‌کنند.

The above-mentioned classification of ahadith plays a vital role in ascertaining the authenticity of a particular narration. Ibn al- Salah mentions sixty-five terms in his book, of which twenty-three have been discussed above. Two further types not included by Ibn al-Salah, mu'allaq and mutawatir, have been dealt with from other sources. The remaining forty-two types follow in brief, which help further distinguish between different types of narrations.

۱. دانش اعتبار، متابعہ اور شواہد۔ محدثین ہمیشہ ایسی حدیث کے لیے تقویت دینے والے شواہد کی تلاش میں رہتے ہیں جو صرف ایک ہی راوی سے منقول ہو؛ ایسی تحقیق کو اعتبار کہا جاتا ہے۔ اگر کسی خاص حدیث کے لیے کوئی تائیدی روایت نہ ملے تو اسے فرد مطلق (مطلقاً منفرد) یا غریب قرار دیا جاتا ہے۔ مثال کے طور پر اگر کوئی حدیث درج ذیل سند سے روایت ہو: حماد بن سلمہ ← ایوب ← ابن سیرین ← ابو ہریرہ ← النبی ﷺ، تو تحقیق کی جاتی ہے کہ کیا کسی اور ثقہ راوی نے ایوب سے یہ حدیث روایت کی ہے؛ اگر ایسا ہو تو اسے متابعہ تامہ کہا جائے گا، ورنہ ابن سیرین سے روایت کرنے والے ایوب کے علاوہ کسی اور راوی کی تلاش کی جاتی ہے: اگر مل جائے تو اسے متابعہ قاصرہ (ناقص متابعہ) کہا جائے گا۔ جبکہ متابعہ کا تعلق سند سے ہوتا ہے، یعنی انہی راویوں سے منقول دیگر روایات سے، جبکہ ایسی روایت جو اصل حدیث کے متن (معنی) کی تائید کرے، خواہ اس کی سند بالکل مختلف ہو، شاہد ("گواہ") کہلاتی ہے۔ ۸۵۔

1. Knowledge of i'tibar ("consideration"), mutaba'ah ("follow-up") and shawahid ("witnesses"). Traditionists are always in search of strengthening support for a hadith which is reported by one source only; such research is termed i'tibar. If a supporting narration is not found for a particular hadith, it is declared as fard mutlaq (absolutely singular) or gharib. For example, if a hadith is reported through the following isnad: Hammad b. Salamah - -- Ayyub --- Ibn Sirin --- Abu Hurairah --- the Prophet (may Allah bless him and grant him peace), research would be done to ascertain whether another trustworthy reporter has narrated it from Ayyub; if so, it will be called mutaba'ah tammah (full follow-up); if not, a reporter other than Ayyub narrating from Ibn Sirin would be sought: if so, it will be called mutaba'ah qasirah (incomplete follow-up). Whereas mutaba'ah applies to the isnad, i.e. other narrations from the same reporters, a narration which supports the text (meaning) of the original hadith, although it may be through a completely different isnad, is called a shahid ("witness").85.

۲. افراد (روایات منفرد)

2. Afrad (singular narrations).

۳. نوع شخصیتی که یک راوی پذیرفته‌شده باید داشته باشد.

3. The type of character required in an acceptable reporter.

۴. روشِ شنیدنِ حدیث و شیوه‌های گوناگونِ تحصیلِ احادیث.

4. The way a hadith is heard, and the different ways of acquiring ahadith.

۵. نحوهٔ نگارش حدیث و علائم نگارشی به‌کاررفته

5. How a hadith is written, and punctuation marks used.

۶. روشِ روایتِ حدیث

6. The way a hadith is reported.

۷. آدابی که در محدثین لازم است

7. The manners required in traditionists.

۸. آداب لازم در طالبان علم حدیث

8. The manners required in students of Hadith.

۹. علمِ اسنادِ عالی و نازل (یعنی اسنادی که راویانش کمتر یا بیشتر باشند، به ترتیب).

9. Knowledge of a higher or lower isnad (i.e. one with less or more reporters respectively).

۱۰. آگاہی از الفاظ مشکل

10. Knowledge of difficult words.

۱۱۔ آگاہی از احادیثِ منسوخہ

11. Knowledge of abrogated ahadith.

۱۲. آگاهی از کلمات تغییریافته در متن یا اسناد (اِسناد).

12. Knowledge of altered words in a text or isnad.

۱۳. آگاهی از احادیثِ متعارض

13. Knowledge of contradictory ahadith.

۱۴. آگاهی از افزودههایی که به اسناد (سلسلهٔ راویان) اضافه شده است (یعنی با درج نام یک راوی اضافی).

14. Knowledge of additions made to an isnad (i.e. by an inserting the name of an additional reporter).

۱۵. دانشِ نوعی پنهان‌شده از حدیثِ مُرسل.

15. Knowledge of a well-concealed type of mursal hadith.

۱۶. علمِ صحابه

16. Knowledge of the Companions.

۱۷. معرفتِ تابعین۔

17. Knowledge of the Successors.

۱۸. دانشِ راویانِ بزرگ‌سال از راویانِ کم‌سن‌تر

18. Knowledge of elders reporting from younger reporters.

۱۹. آگاهی از راویانی که هم‌سن یکدیگر بوده و از یکدیگر روایت کرده‌اند.

19. Knowledge of reporters similar in age reporting from each other.

۲۰. آگاهی از برادران و خواهران در میان راویان

20. Knowledge of brothers and sisters among reporters.

۲۱۔ پدرانی که از پسرانشان روایت می‌کنند، دانش آنان

21. Knowledge of fathers reporting from their sons.

۲۲. معرفت روایت پسران از پدرانشان.

22. Knowledge of sons reporting from their fathers.

۲۳. دانستن مواردی که مثلاً دو راوی از یک راوی واحد روایت می‌کنند، یکی در اوایل عمر او و دیگری در پیری او؛ در چنین مواردی تاریخ وفات دو راوی اهمیت پیدا می‌کند.

23. Knowledge of cases where e.g. two reporters report from the same authority, one in his early life and the other in his old age; in such cases the dates of death of the two reporters will be of significance.

۲۴. آگاهی از راویانی که تنها یک نفر از آنان روایت کرده است.

24. Knowledge of such authorities from whom only one person reported.

۲۵. آگاهی از راویانی که به تعدادی از نام‌ها و لقب‌ها شناخته می‌شوند.

25. Knowledge of such reporters who are known by a number of names and titles.

۲۶. آگاهی از نام‌های یکتا (منحصر به فرد) میان صحابه به‌طور خاص و راویان به‌طور عام

26. Knowledge of unique names amongst the Companions in particular and the reporters in general.

۲۷. شناختِ نام‌ها و کنیه‌ها

27. Knowledge of names and by-names (kunyah).

۲۸. دانش کنیههای راویانی که تنها با نامشان شناخته میشوند۔

28. Knowledge of by-names for reporters known by their names only.

۲۹. شناخت لقب‌های محدّثان

29. Knowledge of nicknames (alqab) of the traditionists.

۳۰. علم مؤتلف و مختلف (نام‌هایی که شکل نوشتاری یکسان دارند اما تلفظشان متفاوت است)، مانند کُرَیز و کُرَیز.

30. Knowledge of mu'talif and mukhtalif (names written similarly but pronounced differently), e.g. Kuraiz and Kariz.

۳۱. دانشِ متّفِق و مفترِق (نام‌های یکسان اما هویت‌های متفاوت)، مانند «الحنفی»: دو راوی وجود دارند که به این نام خوانده می‌شوند؛ یکی به سبب قبیله‌اش، بنو حنیفه، و دیگری به سبب انتسابش به یکی از مذاهب فقهی.

31. Knowledge of muttafiq and muftariq (similar names but different identities), e.g. "Hanafi": there are two reporters who are called by this name; one because of his tribe Banu Hanifah; the other because of his attribution to a particular Madhhab (school of thought in jurisprudence).

۳۲. اسمایی که هر دو نوع پیشین را در بر می‌گیرند۔

32. Names covering both the previous types.

۳۳. نام‌هایی که شبیه به هم به نظر می‌رسند اما به‌خاطر تفاوت در نام پدرشان با هم فرق دارند، مانند یزید بن الأسود و الأسود بن یزید.

33. Names looking similar but they differ because of the difference in their father's names, e.g. Yazid b. al-Aswad and al-Aswad b. Yazid.

۳۴. نام‌هایی که به غیر از پدرشان نسبت داده می‌شوند، مانند اسماعیل بن اُمیّه؛ در این مورد، اُمیّه نام مادر است.

34. Names attributed to other than their fathers, e.g. Isma'il b. Umayyah; in this case Umayyah is the mother's name.

۳۵. دانستنِ لقب‌هایی که معنایی غیر از آنچه از ظاهرشان به نظر می‌رسد دارند، مانند: ابومسعود البدری، نه به این دلیل که در جنگ بدر حضور داشته، بلکه چون در آنجا سکونت گزیده بود؛ و معاویة بن عبدالکریم الدال («گمراه»)، نه به سبب عقایدش، بلکه چون در مسیر سفر به مکه راه خود را گم کرده بود؛ و عبدالله بن محمد الضعیف («ناتوان»)، نه به سبب ضعف او در حدیث، بلکه به سبب ضعف جسمانی‌اش.

35. Knowledge of such titles which have a meaning different from what they seem to be, e.g. Abu Mas'ud al-Badri, not because he witnessed the battle of Badr but because he came to live there; Mu'awiyah b. 'Abdul Karim al- Dall ("the one going astray"), not because of his beliefs but because he lost his way while travelling to Makkah; and 'Abdullah b. Muhammad al-Da'if ("the weak"), not because of his reliability in Hadith, but due to a weak physique.

۳۶۔ مبہم راویوں کو ان کے نام معلوم کرکے پہچاننا

36. Knowledge of ambiguous reporters by finding out their names.

۳۷. معرفت تاریخ‌های ولادت و وفات راویان

37. Knowledge of the dates of birth and death of reporters.

۳۸. شناختِ راویانِ ثقه و ضعیف

38. Knowledge of trustworthy and weak reporters.

۳۹. آگاهی از راویان ثقه‌ای که در پیری دچار اختلاط شدند.

39. Knowledge of trustworthy reporters who became confused in their old age.

۴۰. آگاهی از همزمانان در دورهٔ معیّن

40. Knowledge of contemporaries in a certain period.

۴۱. آگاهی راویان از موالی (آزادشدگان)

41. Knowledge of free slaves (mawali) amongst the reporters.

۴۲. آگاهی از وطن‌ها و زادگاه‌های راویان۔86

42. Knowledge of the homelands and home towns of reporters.86