آیا شخصی ملکیت یوه طبیعی میلان دی؟

Is private ownership a natural propensity?

کمونیستان او د دوی په شان نور خلک ټينګار کوي چې داسې نه دی. دوی دعوه کوي چې هغو لومړنيو ټولنو کې چې "لومړنی کمونيزم" پکې واکمن و، هيڅ شخصي ملکيت نه و. ويلي يې چې ټول شيان د ټولو خلکو عامه ملکيت وو چې د مينې، همکارۍ او وروڼو توب په روحيه لارښود کيدل. دوی په افسوس سره دا خبره کوي چې دا "فرښتني دوره" دوام ونه کړ، ځکه د کرنې د کشف له امله د کرل شوې ځمکې او د توليد د وسيلو په اړه شخړې رامنځته شوې. دا په حتمي توګه جګړې ته لاره هواره کړه. کمونيستان ادعا کوي چې انسانيت د دې ډيرې بدې ناورين د پای ته رسولو لپاره يوازې دا لاره لري چې "لومړني کمونيزم" ته ډير بېرته راستانه شي، چېرته چې هيڅ څوک ملکيت يا خپل شی نه درلود او ټول توليد د ټولو خلکو ترمنځ په مساوي ډول ويشل کېده. دوی باور لري چې دا يوازينۍ لاره ده چې نړۍ ته سوله، مينه او هم اهنګي بېرته راګرځولای شي.

Communists and their likes insist that it is not. They claim that there was no private property in the earliest societies where the "first communism" prevailed. All things, they say, were public property shared by all people who were guided by a spirit of affection, co-operation and brotherhood. They sadly regret that such “an angelic era" did not last because the discovery of agriculture involved disputes over the cultivated land and the means of production. This inevitably led to war. The Communists allege that humanity can put an end to this dreadful evil only by returning more to “the first Communism" where no one had a property or one's own and all production was equally shared by all people. They believe that this is the only way to restore peace, affection and harmony to the world.

له بل ځای، روانپوهان او ټولنپوهان د طبیعي او اکتسابي انساني احساساتو، مفاهیمو او چلندونو ترمنځ په واضح توپیر کې یو له بله سره موافق نه دي.

On the other hand, psychologists and sociologists do not agree upon a clear distinction between natural and acquired human emotions, concepts and manners.

اسی طرح وہ ذاتی ملکیت کے بارے میں بھی اختلاف رکھتے ہیں۔ بعض ماہرینِ نفسیات اور سماجیات کا موقف ہے کہ ذاتی ملکیت ایک فطری رجحان ہے جو انسان کے ساتھ پیدا ہوتا ہے، ماحول کے حالات خواہ کچھ بھی ہوں۔ جبکہ دوسروں کا خیال ہے کہ یہ انسان کے ماحول کے ذریعے حاصل ہوتا ہے۔ ان کے مطابق بچہ اپنے کسی بھی کھلونے سے دستبردار ہونے سے انکار کرتا ہے، یا تو اس لیے کہ کھلونے بہت کم ہیں، یا اس لیے کہ اسے ڈر ہوتا ہے کہ کوئی دوسرا بچہ اسے لے لے گا۔ جب دس بچوں کے لیے صرف ایک کھلونا ہو تو جھگڑا یقینی طور پر شروع ہو جاتا ہے، لیکن، ان کے کہنے کے مطابق، جہاں دس بچوں کے لیے دس کھلونے ہوں تو ہر ایک کے پاس اپنا کھلونا ہوگا اور کوئی تنازعہ نہیں ہوگا۔

Likewise they differ regarding private ownership. Some psychologists and sociologists maintain that private ownership is a natural propensity born with man regardless of the conditions of his environment. Others believe that it is acquired through man's environment. A child, they say, refuses to part with any of his toys either because they are too few or because he fears that another child may take them. When there is just one toy for ten children, quarrel is sure to break out, but, they say, where there are ten toys for ten children everyone will have a toy of his own and there will be no conflict.

ہماری طرف سے کمیونسٹوں اور دیگر ماہرینِ نفسیات و عمرانیات کے دلائل کا جواب یہ ہے: ۱۔ کوئی بھی سائنس دان اس بات کو قطعی طور پر ثابت نہیں کر سکا کہ ذاتی ملکیت کسی فطری جبلت کا نتیجہ نہیں ہے۔ بائیں بازو کے لوگ اس سلسلے میں صرف اتنا کہہ سکتے ہیں کہ اس بات کا کوئی قطعی ثبوت موجود نہیں ہے کہ یہ کسی فطری جبلت کا نتیجہ ہے۔ لیکن یہ ایک الگ سوال ہے۔

Our answer to the arguments put forward by communists and other psychologists and sociologists is as follows:- 1. No scientist has been able to prove beyond all doubt that private ownership is not the outcome of a natural instinct. All that the leftists could say in this regard is that there is no conclusive evidence available that it is the outcome of a natural instinct. But that is another question.

۲. هغه مثال چې کمونیستان د خپل دریځ د تایید لپاره یې راوړي، یعنی د ماشومانو او د هغوی د لوبو په اړه، دوی هغه پایلې نشي ثابتولی چې د هغو لپاره یې غواړي. دا چې کله لس ماشومانو ته لس لوبې ورکړل شي، جګړې نه پیدا کیږي، دا د ملکیت د طبیعي غوښتنې شتون نه ردوي. دا معنا لري چې د ملکیت غوښتنه، په روغو حالتونو کې، د بشپړ مساوات له لارې پوره کیدای شي. یادshout مثال د دې غوښتنې شتون نه نفي کوي، خو کیدای شي د هغې ماهیت روښانه کړي. سربیره پردې، هیڅوک نشي کولی انکار وکړي چې ډیر ماشومان به د خپلو ملګرو لوبې غصبولو ته تیار نه وي، که چیرې دوی د هغو لاملونو له امله چې د دوی له واک بهر دي، له دې کار څخه منع نه شي.

2. The example-about children and their toys-which the communists give in support of their stand cannot lead to the conclusions they aim at. That quarrels do not break out when ten children are given ten toys does not rule out the existence of a natural desire for ownership. It means that the desire for ownership may, in healthy cases, be satisfied by absolute equality. The aforesaid example does not rule out the existence of such desire but it may help to define its nature. Besides, no one can deny that many children would not hesitate to usurp the toys of their friends unless they are prevented from doing so for reasons beyond their control.

3۔ جہاں تک اس "فرشتہ صفت دور" کا تعلق ہے جس کے بارے میں کمیونسٹوں کا گمان ہے کہ وہ ابتدائی معاشروں کے ساتھ وابستہ تھا، تو یہ کہا جا سکتا ہے کہ اس طرح کے کسی دور کے حقیقی وجود پر کوئی واقعی ثبوت موجود نہیں۔ اور اگر ایسا کوئی دور گزرا بھی ہوتا تو اس وقت پیداوار کا کوئی ذریعہ نہ ہوتا۔ جو چیز موجود ہی نہ ہو اس پر جھگڑے کیسے پیدا ہو سکتے ہیں؟ اس زمانے میں لوگ اپنی خوراک درختوں سے آسانی اور براہِ راست حاصل کر لیتے تھے۔ جب وہ شکار کو جاتے تو جنگلی جانوروں کے خوف سے گروہوں کی صورت میں جاتے۔ مارے گئے جانوروں کو محفوظ رکھنا ممکن نہ تھا کیونکہ وہ جلد خراب ہو جاتے، لہٰذا انہیں جلد از جلد کھا لینا پڑتا تھا۔ اس صورت میں تنازع کا نہ ہونا ملکیت کی فطری خواہش کے وجود کی نفی نہیں کرتا۔ حقیقت یہ ہے کہ تنازع کا نہ ہونا اس بات کا نتیجہ ہے کہ کوئی ایسی چیز موجود نہ تھی جو جھگڑے کے لائق ہو۔ یہی وجہ ہے کہ زراعت کی دریافت نے تنازع کو جنم دیا۔ اس دریافت نے ایک ایسے رجحان کو متحرک کر دیا جو اب تک سویا ہوا تھا اور جسے عمل پر ابھارنے والا کوئی محرک میسر نہ تھا۔

3. As to "the angelic era" which the communists suppose to have accompanied the earliest societies, it may be said that there is no real evidence that such an era did really exist. Even if there had been such an era, there could have been no means of production at the time. How could disputes arise over something that did not exist? At that time people got their food easily and directly from trees. When they went hunting they had to go in groups for fear of wild animals. It was impossible to store slain animals for they would soon go bad. So they had to be eaten up as soon as possible. The absence of conflict in that case does not rule out the existence of a natural desire for ownership. As a matter of fact, absence of conflict is due to absence of anything worth the strife. This is why the discovery of agriculture brought about conflict. The said discovery stimulated a hitherto dormant tendency which till then lacked the incentive for action.

4. هیڅوک نشي کولای په ډاډه توګه ردّ کړي چې په دومره لرغونې زمانه کې د یوې ښځې د ملکیت لپاره د څو سړو ترمنځ اختلاف شتون نه درلود. د هغه وخت د جنسي کمونیزم د شتون سره سره هم هیڅوک په یقین سره نشي ویلای چې دا پدیده په ټوله ټولنه کې خپره وه یا دا چې شتون یې سړي د هغې ښځې د ملکیت لپاره یو بل سره جګړې ته نه دی اړ ایستلي چې هغه یې ډیره ښکلې ګڼله.

4. No one could firmly deny that at such an early era a conflict could have existed among a number of men for the possession of a particular woman. In spite of the existence of sexual communism in that era no one can say for sure that it was prevalent throughout society or that its existence prevented men from fighting each other for possessing a woman whom they considered very attractive.

دې څخه یوه مهمه پایله راوځي: په هغه ځای کې چې ټول شیان مساوي او ورته وي، د شخړې امکان له منځه تللی شي. مګر تر هغې چې شیان توپیر ولري، شخړه او جګړه په دې خیالي "ملايکي ټولنه" کې هم رامنځته کیدل حتمي دي چې کمونیستان یې د خپلو راتلونکو هیلو بنسټ ږدي.

This leads to an important conclusion: where all things are equal and similar the possibility of a conflict may be ruled out. But as long as things are different, conflict and struggle are bound to break out even in the imaginary "angelic society" upon which communists build their future prospects.

۵. په نهایت کې، هېڅوک نشي کولای دا حقیقت رد کړي چې ځینې هغه سړي چې په هغه لومړني دور کې ژوندي وو، غوښتل یې خپل شخصي ځانګړتیا په دې کې وښيې چې خپل زړورتیا او بدني ځواک یې ښوول، یا د نورو لارو څخه یې کار اخیست. ځینې لومړني قبیلې—د به اصطلاح "لومړنۍ کمونستي ټولنې" مثالونه—لا هم د خپلو لوڼو واده یوازې هغو سړو ته ورکول نه غواړي چې سل ټکې وهل زغمي، پرته له دې چې د ستړیا یا درد کومه نښه وښيې.

5. Finally, no one could rule out the fact that some men who lived in that early era desired to achieve personal distinction either by showing their bravery and physical strength or by any other means. Some primitive tribes-examples of the so-called "first communist society"-do still refuse to give their daughters in marriage except to those men who would endure a hundred lashes without showing any signs of weariness or pain.

بې شکه هغه یوازینی سبب چې ځوانان داسې دردناکه امتحان ته د تلو هڅه کوي، د شخصي ویاړ او ځانګړي مقام د ترلاسه کولو خواهش دی.

There is no doubt that the only reason that invites young men to set out for such a painful ordeal is their desire to achieve personal distinction.

که چیزونه په مطلقه برابرۍ کې ژوند کوي، نو باید هغه سبب ولټوو چې ځینې خلک ووایي چې دوی له نورو سره برابر نه دي، بلکې له هغوی څخه غوره دي. دا موږ دې پایلې ته رسوي چې که شخصي ملکیت د طبیعي تمایل پایله نه وي، نو باید له بل طبیعي تمایل سره نږدې اړیکه ولري، یعنې د شخصي امتیاز د ترلاسه کولو هغه تمایل چې له لرغونو وختونو راهیسې په انسان کې شتون لري.

If it is true that all things follow a state of absolute equality, we must then search for a reason that leads some people to assert that they are not equal to but even better than others. This leads us to the conclusion that if private ownership is not the outcome of a natural tendency it must be closely connected with another natural tendency namely the desire to achieve personal distinction present in man from time immemorial.

کمونیستان دعوا کوي چې شخصي ملکیت په تاریخ کې تل له ظلم سره یوځای وه، نو که انسانیت غواړي سوله وساتي او له تلخو جنجالونو ځان وژغوري، نو باید شخصي ملکیت له منځه یوسي.

The communists allege that private ownership has been coupled throughout the ages with injustice and, therefore, if humanity wants to maintain peace and rid itself of bitter conflicts it must abolish private ownership.

لیکن کمیونسٹان دوه مهمې حقیقتونه هیروي: یو دا چې د انسانیت په پرمختګ کې انفرادي هڅو ونډه درلوده، او دا چې د دې نه ځانګړي شوی "د لومړني کمیونزم" "ملائکي دور" کې هم پرمختګ شوی و. داسې ویلی شو چې انساني ټولنې هغه وخت پرمختګ پیل کړ چې د ملکیت په اړه اختلاف وجود ومومی. دا پدې معنا ده چې داسې اختلاف په بشپړ ډول بد شی نه دی. برعکس، د معقولو حدونو په دننه د هغه شتون یو رواني، ټولنیز او اقتصادي ضرورت دی.

But communists seem to forget two important facts: that individual efforts contributed to the progress of humanity and that do progress had been achieved during the so-called "angelic era" of "the first communism". It can be said that humanity started to make any progress only after the existence of conflict over ownership. This means that such conflict is not after all an absolute evil. On the contrary its existence, within reasonable limits, is a psychological, social and economic necessity.

په دې سره دا هم باید په یاد ولرو چې اسلام دا نه منې چې نجي ملکیت د بشریت د ټولو ظلمونو بنسټ دی. هغه سخت ظلم چې په اروپا او نورو غیر اسلامي هیوادونو کې د نجي ملکیت سره یو ځای و، دا ځکه و چې په هغو هیوادونو کې ملکیت لرونکي طبقې پخپله قانون جوړونکي او واکمنان هم وې. دا طبیعي خبره وه چې داسې طبقه داسې قوانین جوړ کړي چې د هغې ګټې وساتي او د نورو طبقو په زیان وي. اسلام د واکمن طبقې شتون نه مني. په اسلام کې قوانین د یوې ځانګړې امتیازي طبقې لخوا نه جوړیږي؛ دا قوانین د رب تعالیٰ لخوا جوړ شوي دي چې ټولې طبقې یې پیدا کړې دي. دا تصور هم ناشونی دی چې الله تعالیٰ ځینو افرادو یا طبقو ته د نورو په زیان امتیاز ورکړي. د داسې امتیاز لپاره به یې څه دلیل وي؟ د اسلام په نظر، واکمن ټول مسلمانان په آزاده توګه ټاکي. هغه د کومې طبقاتي ملاحظې له امله دندې ته نه ټاکل کیږي. له دندې د پیل وروسته واکمن باید هغه قانون تعقیب کړي چې هغه یې نه دی جوړ کړی، بلکه هغه قانون چې خپل رب تعالیٰ نازل کړی دی. په همدې اړه د لومړي خلیفه ابوبکر یوه خبره یادولی شو: "ما ته اطاعت وکړئ تر هغه وخته چې زه ستاسو په اداره کې د رب تعالیٰ اطاعت کوم، خو کله چې زه د رب تعالیٰ نافرماني وکړم، نو تاسو ماته اطاعت مه کوئ". په اسلام کې واکمن هیڅ داسې قانوني واک نه لري چې ځان یا نور د قانون جوړولو امتیازات ورکړي. هغه د دې واک نه لري چې یوه طبقه د بلې څخه غوره وګڼي، یا د ملکیت لرونکي طبقې د سیاسي نفوذ په غبرګون کې داسې قوانین جوړ کړي چې د هغې ګټې وساتي او په ورته وخت کې نورې طبقې ظلم کړي.

In addition to this, it should also be borne in mind that Islam does not take it for granted that private ownership underlies all the injustice which afflicted humanity. The serious injustice that accompanied, private ownership in Europe and other non-Islamic countries in general was due to the fact that the propertied classes in those countries were themselves the legislators as well as the rulers. It was only natural that such a class should make the legislations that safeguarded its interests at the expense of the other classes. Islam does not recognize the existence of a ruling class. In Islam laws are not made by a specially privileged class; these had been made by God who created all classes. It is beyond imagination that God should favor some individuals or classes at the expense of others. What reasons could He have for such favoritism? According to Islam, the ruler is freely elected by all the Muslims. He is not nominated to office by virtue of any class consideration. After assuming the duties of his office, the ruler must follow a law which he did not make, a law that was revealed by God Himself. In this connection we may quote a saying by Abu Bakr, the first Caliph: "Obey me as long as I obey God in my rule over you but where I disobey God you shall not obey me". A ruler in Islam has no legal power authorizing him to confer upon himself or others any legislative privileges. He has no power to prefer one class to another or to act in response to the political influence of the propertied class by enacting legislations which safeguard its interests while oppressing other classes.

دا باید ومنل شي چې کله مونږ د اسلامي واکمنۍ خبرې کوو، نو هغه دوره مراد وي چې په هغې کې د اسلام اصول او احکام په خپل حقیقي مفهوم سره پوره تطبيق شوي وو. مونږ هغه دورې ته اشاره نه کوو چې فساد د واکمنۍ نظام د پاچاهۍ په بدلون واړاوه. اسلام داسې حکومتونه نه پېژني او نه شي کېدای چې د داسې واکمنۍ مسؤوليت ومني.

It should be pointed out that when we talk about Islamic rule we refer to that period in Islamic history wherein the principles and instructions of Islam were fully applied in their true sense. We do not refer to the periods when corruption changed the system of rule into a monarchy. Islam does not recognize such governments nor can it be held responsible for such rule.

دا چې هغه اسلامي حکومت چې د خپل ټول عدل او آرمان سره یوازې یوه لنډ دوره پاتې شو، دا باید دا مانا ورنه کړي چې دا یو خیالي نظام دی چې عملي تطبيق ته مناسب نه دی. په هرحال، هغه څه چې یوځل په بریالیتوب سره عملي شوي وي، بیا هم عملي کیدای شي، او د ټولو خلکو دنده ده چې د داسې یوې دورې د بیرته راګرځولو لپاره سخت کار وکړي. خو اوسنی وخت د اسلامي حکومت د بیا تأسیس لپاره له هرکله څخه ډیر مناسب دی.

That Islamic rule with all its justice and idealism remained in force only for a brief era should not mean that it is an imaginary system unfit for practical application. After all, what was successfully applied once may be applied again, and it is the duty of all people to work hard for the restoration of such an era. The present time, however, is more propitious than ever for the re-establishment of Islamic rule.

اسلامي حکومت لاندې به ملکيت والو طبقو ته دا موقع نه ورکول کيږي چې داسې قوانين جوړ کړي څوک چې يوازې د دوی د ګټو خدمت وکړي. اسلام حکم کوي چې ټول خلک د يوې ورته قانون له مخې وګڼل شي، د انساني حقونو يا وقار په اړه د هيڅ ډول تبعيض پرته. د قانون د ځينو حکمونو په تفسير کې د اختلاف په صورت کې - کوم چې د ځمکې په هر قانون کې پېښيږي - فقيهان به وروستی خبره کوي. دا په ويار ثبتولو وړ ده چې لوي مسلمان فقيهانو هيڅکله داسې قانون تفسير نه کړ چې د ملکيت والو طبقو ګټې د بې وزلو طبقو په زيان وساتي. برعکس، دوی تل د کارګر طبقو بنسټيزو غوښتنو پوره کولو ته ځانګړې تمايل درلود او هغوی ته يې بشپړ حق ورکاوه. په حقيقت کې، ځينو مسلمانو فقيهانو تر دې هم ولاړ چې کارګر يا بزګر د خپل کارټکي سره د ګټو (تر دې چې ګټې په کې شاملې دي) په برخه کې شريک وګڼي.

Under Islamic rule, the propertied classes will not be given the chance to make laws which serve their interests only. Islam prescribes that all people must be treated according to the same laws without any discrimination regarding human rights or dignity. In case of any differences as to the interpretation of some provisions of law-which happens with respect to every law on earth-the jurisprudents will have the last word. It is to be recorded with pride that the great Muslim jurisprudents did never interpret any law in a manner which might serve the interests of the propertied classes at the expense of the poorer ones. On the contrary, they have always been especially inclined to satisfy the basic demands of the working classes and to give them their full due. In fact, some Muslim jurisprudents went so far as to regard the workman or the peasant to be in partnership (as far as profits are concerned) with his employer.

له بلې، اسلام انساني فطرت دومره ټيټه نه ګڼي چې دې ته ژمنه وکړي چې ملکیت په حتمي ډول ظلم او استحصال ته لار هواروي. د انساني فطرت د پاکولو او روزنې په ډګر کې، اسلام بې ساري بریا تر لاسه کړه. ځینو مسلمانانو ملکیت درلود، خو "هغه څه چې دوی ته ورکړل شوي وو، د هغو لپاره په زړونو کې هېڅ هوس نه لرلو، بلکې نورو ته د ځانونو پر وړاندې لومړیتوب ورکولو، که څه هم د دوی برخه غربت وو" (الحشر: ۹). نو دوی په خوښۍ سره خپل ملکیت له نورو سره شریکاوه، پرته لدې چې د بخښنې او د خدای له لوري د اجر پرته بل څه تمه ولري.

On the other hand, Islam does not rate human nature so low as to take it for granted that ownership will always inevitably lead to injustice and oppression. In the field of refining and educating human nature, Islam achieved an unmatched success. Some Muslims owned property yet "they entertained no desire in their hearts for that which hath been given them but give preference to others over themselves though poverty become their lot" (Iix: 7). So they willingly shared their own property with others without expecting any return save forgiveness and recompense from God.

مونږ باید تل د داسې عالي او لوړو مثالونو یادونه وکړو، که څه هم دا ډېر کم دي. دا باید د یوې رڼا په توګه وګڼل شي چې زموږ د راتلونکو ګامونو لارښوونه کوي او هغه عالي لاسته راوړنې را څرګندوي چې انسانیت پراخه کې د راتلونکي لپاره هڅه کولی شي.

We should always try to remember such noble and lofty examples-rare as they may be. They should be regarded as a ray of light that guides our future steps and unfolds to us the noble achievements which humanity may aspire to realize in future.

په دې باید پوه شو چې اسلام نه غواړي چې موږ د خیالونو په نړۍ کې ژوند وکړو، او نه هم دا غواړي چې عامه ګټې په بشپړ ډول د نامعلومو "ښو نیتونو" پورې تړلې وي۔

It should be understood that Islam never wants us to live in a world of dreams nor does it make the public interests wholly dependent on uncertain "good intentions".

اسلام د نفس د پاکولو او پاکیزګۍ ډیره پاملرنه کوي، خو هیڅکله عملي ملاحظات نه هیروي. د اسلامي قانون جوړونې په نتیجه کې مال په عادلانه توګه ویشل کیږي. اسلام یوازې د نفس د پاکولو پر ځای نه، بلکې عادلانه قوانین هم نافذوي، او په دې ډول یو سالم ټولنې لپاره مناسب بنسټونه ږدي. شاید دا همدا خبره وه چې عثمان بن عفان، دریم خلیفه، په پام کې درلوده کله چې ویلي وو: "خدای هغه څه د واک په ځواک مهار کوي چې په قرآن یې مهار نه کوي." د ملکیت د پوښتنې په اړه ویلی شو چې ملکیت په ځینو دورو کې پرته له دې وجود درلود چې ظلم ته لاره پرانیزي. اسلام د ځمکې ملکیت اجازه ورکړه، خو هیڅکله یې اجازه نه ورکړه چې دا ملکیت د اروپا په څیر فیوډالیزم ته لاره پرانیزي. اسلام د اقتصادي او ټولنیزو قوانینو په نفاذ سره اړین احتیاطي تدابیر ونیول، چې فیوډالیزم یې مخه ونیوله او حتی هغو کسانو ته چې هیڅ ځمکه نه لري یو درناوی ورې ژوند ټینګ کړ. دغه تضمین و چې بې وزله طبقه د مالدارو طبقې له استحصال څخه وساتله.

Despite its excessive care for the purification and refinement of souls, Islam never forgets practical considerations. Islamic legislation ensures a fair distribution of wealth. By not only concentrating on the purification of the soul but also enacting just legislation, Islam lays the proper foundations for a healthy society. Perhaps this was what Othman Ibn Affan, the third Caliph, had in mind when he said: "God restrains by power what He does not restrain by the Quran." To return to the question of ownership, it can be said that ownership existed in certain ages without leading to injustice. Islam permitted ownership of land but never allowed it to lead to feudalism as it did in Europe. Islam took the necessary precautions by enacting economic and social legislations which precluded feudalism and ensured a respectful standard of living even for those who did not own any land. It was such a guarantee that protected the poor class from exploitation by the propertied one.

په بل اړخ، که فرض کړو چې په اسلام کې سرمایه‌داري شتون درلودلی شي، باید دا پوه شو چې اسلام به یوازې هغه ډوله سرمایه‌داري اجازه ورکړې وه چې د عامه ګټې خدمت وکړي. د انسان د طبیعت پاکولو او پاکیزه کولو سره او په ورته وخت کې د اړینو قوانینو جوړولو سره، اسلام به نه پریښودې چې سرمایه‌داري په یوه ظالمه او استحصالي ځواک بدله شي. په دې ډول اسلام به نړۍ د هغو خرابيو څخه خلاصه کړې وه چې نن ورځ لويدیځ نړۍ یې اخته کړې ده. سربیره پردې، د اسلام لاندې د شخصي ملکیت اجازه د ځینو محدودیتونو تابع وه. مثلاً دا حکم شوی و چې عامه سرچینې عامه ملکیت دي. هلته چې د عدالت اصولو دا غوښتل، اسلام شخصي ملکیت منع کاوه او یوازې هغه وخت یې اجازه ورکوله چې د ظلم او ستم په وړاندې رضايتمن تضمینات شتون ولري.

On the other hand, granting that capitalism might have existed in Islam, it must be understood that Islam would have permitted only such type of capitalism as would serve the public interest. By purifying and refining human nature and at the same time making the necessary legislations, Islam would not have allowed capitalism to grow into an oppressive and exploiting force. By so doing Islam would have relieved the world from the evils which plague the present western world. Besides, the permission of private ownership under Islam was subject to certain restrictions. It was prescribed, for example, that public resources are public property. Where principles of justice required it, Islam prohibited private ownership and permitted it only when satisfactory guarantees had been made against injustice and oppression.

په دې خبره روښانه کولو لپاره، موږ کولای شو د غیر مسلم هېوادونو یوه بېلگه واخلو، یعنې د سکندینېویا هېوادونه. انګریزان، امریکایان او فرانسویان چې د نژادي او ملي تبعیض سخت ملاتړ کوي، خو دا مني چې د سکندینېویا خلک په ځمکه کې تر ټولو متمدن او مهربانه خلک دي. باید وویل شي چې دغه هېوادونو شخصي ملکیت نه دی لغوه کړی، بلکې د ثروت د عادلانه ویش لپاره لازمي تضمینات یې رامنځته کړي دي. دغه تضمینات طبقاتو ترمنځ واټن کموي او په ورته وخت کې دا هم حکم کوي چې اجرت باید د کار سره مناسب وي. دې اړوند ویلای شو چې د سکندینېویا هېوادونه د نړۍ له نورو هرو هېوادونو زیات د اسلام د ځینو اړخونو د تحقق ته نږدې شوي دي.

In order to make this point clear, we may borrow an example from non-Muslim countries i.e., the Scandinavian states. The English, the Americans and the Frenchstaunch advocates of racial and national discrimination-admit that the Scandinavian peoples are the most civilized and affectionate peoples on earth. It is to be pointed out that such countries have not abolished private ownership but made necessary guarantees for a fair distribution of wealth. Such guarantees bridge the gap between the classes and at the same time prescribe that wages should be proportionate to work. It can be said that the Scandinavian states have in this connection come closer than any other state in the world-to a realization of some aspects of Islam.

د اقتصادي نظام کو د هغه ټولنیز او فکري فلسفو څخه جلا کول ناممکن دي چې د هغه تر شا پروت دي. که موږ هغه درې نظریې وڅیړو چې اوس خپریږي، یعنې سرمایه‌داري، کمونیزم او اسلام، نو به ومومو چې په هره نظریه کې اقتصادي نظام او د ملکیت تیوري د هغې ټولنیز شالید سره نږدې تړاو لري. لکه څنګه چې مخکې یادونه وشوه، سرمایه‌داري په دې انګیرنه ولاړه ده چې فرد یو نه تېریدونکی وجود دی، چې آزادي یې باید د ټولنیزو محدودیتونو لاندې نه راځي. له دې امله سرمایه‌داري د بې‌قیده شخصي ملکیت اجازه ورکوي.

It is impossible to separate any economic system from the social and intellectual philosophies underlying it. If we review the three doctrines that are currently propagatedcapitalism, communism and Islam-we shall realize how the economic system and the theory of ownership in each doctrine are closely related to their social background. As previously mentioned, capitalism is based on the assumption that the individual is an inviolable being whose freedom must not be subjected to any social restrictions. It follows that capitalism tends to permit unrestricted private ownership.

له بلې، کمونیزم دا عقیده لري چې ټولنه بنسټ ده او فرد هیڅ جلا او خپلواک وجود نه لري. له همدې امله کمونیزم ټول املاک د دولت (د ټولنې د استازي په توګه) ملکیت ته ورکوي، او په دې ډول ټولو افرادو څخه دا حق اخیستل کیږي.

On the other hand, communism is based on the belief that the Community is the base and that the individual has no separate existence of his own. Therefore, communism renders unto the state (as representative of the community) the ownership of all properties, thus depriving all individuals of such a right.

اسلام یوه بل ټولنیز تصور لري او په همدې کې د هغه اقتصادي نظام هم بل ډول دی. د فرد او ټولنې د اړیکو په اړه اسلام دا ټینګار کوي چې فرد دوه سره یوځای ظرفیتونه لري: یو د یو خپلواک فرد ظرفیت او بل د ټولنې د یو غړي ظرفیت. د دواړو ظرفیتونو په وړاندې د هغه ځواب کله کله له بل ځواب څخه ډیر پیاوړی وي، مګر په پای کې هغه دواړه سره یوځای کوي او سره اړخ ور کوي.

Islam holds a different social concept and, therefore, it adopts a different economic system. With respect to the individual-community relationship, Islam maintains that an individual has two simultaneous capacities: his capacity as an independent individual and his capacity as a member of the community. His response to either capacity may at times be greater than his response to the other one but he will finally combine and harmonize both.

هغه ټولنیز مفهوم چې په داسې یوه عقیده ولاړ وي، فرد له خپلې ټولنې نه نه جلا کوي او نه یې دوه متضاد ځواکونه بولي چې یو بل ته ماتې ورکول غواړي۔ ځکه فرد یو خپلواک وجود لري او په ورسره د ټولنې یو غړی هم دی، نو قانون جوړونې ته لازم دي چې د فرد او ټولنې د تمایلاتو تر منځ، او همدارنګه د هر فرد او نورو د ګټو تر منځ اړیکې څه ناڅه سمې کړي۔ خو دا هماهنګي داسې باید ترلاسه شي چې له یوې ګټې نه د بلې د ګټې په خاطر سترګې پټې نه شي۔ قانون باید د ټولنې د ګټې په نامه د افرادو د ړنګولو موخه ونه لري، او نه باید دا اجازه ورکړي چې د یو یا څو افرادو د ګټې په خاطر ټولنه وڅيږي او ټوټې‌ټوټې شي۔

The social concept based on such a belief does not separate the individual from his community nor does it regard them as two conflicting forces trying to overcome one another. Since an individual has an independent existence and is at the same time a member of the community, it is required of legislation to establish harmony between individual and communal propensities as well as between the interests of each individual and those of others. But such harmony must be achieved without sacrificing either interest for the good of the other. Legislation should not aim at the crushing of individuals for the sake of society nor should it allow society to disintegrate for 'the sake of one or more individuals.

د اسلام اقتصادي نظام د هغه هم‌اهنګۍ پر تصور ولاړ دی چې پورته یادونه ورته وشوه، او دا د سرمایه‌دارۍ او کمونیزم ترمنځ یوه ډول منځنۍ لاره ده. دا دواړو نظامونو ښې خوښې یوځای کوي، پرته له دې چې د هیڅ یو له غلطیو یا انحرافونو سره مل شي. اسلام په اصل کې شخصي ملکیت ته اجازه ورکوي، خو هغه داسې محدودیتونو ته تابع کوي چې په پای کې یې زیان نه رسوي. اسلام ټولنې ته او د ټولنې د استازي په توګه واکمن ته اجازه ورکوي چې د ملکیت د تنظیم لپاره اړین قوانین وضع کړي، او کله چې ګڼه ګوڼه د عامه ګټې غوښتنه وګڼي، نو دغه قوانین بدل کړي.

The economic system of Islam is based on the above-mentioned concept of harmony which is some sort of a happy medium between capitalism and communism. It combines the merits of both systems without making the mistakes or deviations of either. It permits private ownership in principle but subjects it to such restrictions as would render it quite harmless. Islam authorizes the community and the ruler in his capacity as the representative of the community to enact the necessary legislation organizing ownership and to change such legislation whenever he deems that the public interest requires it.

اسلام د شخصي ملکیت منلو ته اجازه ورکوي، ځکه چې دا قدرت لري چې د هغې څخه راپیدا کیدونکي هر ډول فسادونه د مختلفو لارو په واسطه له منځه یوسي. په یاد لري چې شخصي ملکیت په اصل کې اجازه ورکول، او ټولنې ته د هغې د تنظیم او محدودولو واک ورکول، له دې ډیر غوره ده چې ملکیت په بشپړه توګه لغو شي، په دې نا‌څرګنده فرض باندې چې دا نه طبیعي تمایل دی او نه بشري اړتیا. دا حقیقت چې شوروی روسیې ته د شخصي ملکیت یوه ځانګړې (کوچنۍ) کچه اجازه ورکول پرې ایښودل شوي، روښانه ثبوت دی چې د بشري طبیعت تمایلاتو پوره کول، د فرد او عامې ګټې دواړو لپاره غوره شی دی. ﷺ

Islam approves of private ownership since it has ti1e power to eliminate by various means any evils that may result from it. It will be remembered that permission of private ownership in principle while vesting the community with the power to organize and restrict it is a much better arrangement than outright abolition of ownership on the uncertain assumption that it is neither a natural propensity nor a human necessity. The fact that Soviet Russia has had to permit a certain (small) degree of private ownership is clear evidence that satisfying the propensities of human nature is the best thing for both the individual and public interest.

ولې باید د شخصي ملکیت لغوه کړو؟ او د کومو موخو لپاره باید اسلام ته دا ډول بلنه ورکړو چې دا کار وکړي؟

Why shall we abolish private ownership? For what ends shall we call upon Islam to do so?

کمونیزم دا ادعا کوي چې د شخصي ملکیت لغوه کول د خلکو ترمنځ د مساوات د رامنځته کولو او د واکمنۍ او قدرت د طبعي غوښتنې د منځه وړلو یوازینی لار ده. روسیې د تولیدي وسیلو ملکیت لغو کړ، خو ایا روسیې د دې لغوه کیدو په وسیله هغه اهداف لاسته راوړي چې تمه یې درلوده؟ باید په یاد وي چې روسیې د ستالین په مشرۍ د هغو کارګرانو لپاره چې د دې کولو وس لرل، د خپلې خوښې اضافي کاري شفټ معرفي کړ، ترڅو د اضافي معاش په بدل کې کار وکړي. په دې کار سره روسیې د کارګرانو د معاشونو ترمنځ توپیر رامنځته کړ.

Communism alleges that the abolition of private ownership is the only means to establish equality among people and to suppress the inherent desire for domination and power. Russia abolished ownership of the means of production but has it realized the objectives it hoped to achieve by such abolition? It will be remembered that Russia under Stalin had to introduce a voluntary overtime work shift for those who had the energy to do it in return for extra wages. By so doing Russia was creating differences in the wages paid to workers.

ایا په روسیه کې ټول خلک یو شان معاش اخلي؟ ایا امکان لري چې ډاکټران او نرسان یو شان معاش ترلاسه کړي؟ د کمونیستي تبلیغاتچیانو خلک ډیر وخت دا ویلي دي چې په روسیه کې انجینیران تر ټولو لوړ معاش اخلي او هنرمندان تر ټولو لوی عاید راټولوي. د دې خبرو په ویلو سره دوی نا خبره اعتراف کوي چې په روسیه کې د مختلفو طبقو ترمنځ د معاشونو توپیر شتون لري. دا توپیرونه نه یوازې د بیلابیلو طبقو د غړو ترمنځ، بلکې د ورته طبقې د غړو ترمنځ هم ښکاره دي.

Do all people in Russia receive the same wages? Is it possible that doctors and nurses draw the same salaries? Communist propagandists often tell us that engineers get the highest wages in Russia and that artists collect the biggest income. By saying this they unwittingly admit the existence of differences in wages among the various classes in Russia. Such, differences are noticeable not only among members of the various classes but also among members of the same class.

دا پوښتنه په خپله د اسلامي کتاب ژباړه نه ده، خو ستاسو د حکم سره سم دا متن په پښتو ژباړل کیږي: آیا کمونستي روسیې د تسلط غوښتنې یا شخصي امتیاز د ترلاسه کولو هڅې له منځه وړې دي؟ که داسې وي، نو د سرِ اتحادیو مشران، د فابریکو مدیران، لوړ پوړي اداري مامورین او کمیسارې څنګه ټاکل کیږي؟ د واکمنې کمونستي ګوند فعاله غړي څنګه جلا او ټاکل کیږي؟

Has communist Russia managed to wipe out the instinct of domination or the desire to achieve personal distinction? If so, how are trade union leaders, factory managers, senior administrators and commissars selected? How do they sort out active members of the ruling Communist Party?

د ملکیت د لغوه کولو یا تصویب کولو له پوښتنې پرته، ایا موږ باید دا ومنو چې د واکمنۍ او شخصي امتیاز غوښتنه د انسان په طبیعت کې موجوده ده؟

Apart from the question of the abolition or approval of private ownership, should we not admit that the desire for domination and personal distinction is inherent in human nature?

څرنګه چې د ملکیت له منځه وړل نه شو کولی بشریت د هغه لوی شر څخه وژغورلی چې کمونیزم یې لوی شر بولي، نو ولې باید د هغې لاره تعقیب کړو او داسې لاره غوره کړو چې د انساني فطرت سره په ټکر کې وي، او په دې ډول یو ناممکن هدف د پلي کولو هڅه وکړو؟

Since the abolition of ownership could not rescue humanity from what communism regards as a great evil, why should we follow its example by taking a course that conflicts with human nature and thus attempt to realize an impossible end?

که کمونیستان وایی چې د روسیې په طبقو او افرادو کې توپیرونه دومره کم دي چې د تجمل یا محرومیت سبب شي، نو موږ کولی شو ووایو چې—کمونیزم له پیدا کیدو دمخه د تیرو دیارلس پیړیو په اوږدو کې—اسلام د خپلو اصولو په جملو کې دا هم شامل کړی و چې د خلکو تر منځ واټنونه باید له منځه یوړل شي، تجمل منع دی، او محرومیت باید له منځه یوړل شي.

If the communists say that the differences among the classes and the individuals in Russia are too small to lead to luxury or deprivation we may say that-thirteen centuries before communism came into existence-Islam included among its principles the necessity of bridging the gaps among people, prohibiting luxury and wiping out deprivation.