En iyi başlangıç noktası bir tanımdır. Ateizm sözcük anlamıyla "teist olmayan" demektir; başka bir deyişle bir Tanrı ya da tanrılara inanmayan kişi anlamına gelir. Önek olan a "hiçlik" ya da "değil" anlamına gelir; teizm ise theos sözcüğünden türemiştir ve "müdahale eden bir Tanrı ya da tanrıların varlığına inanma" anlamını taşır. Her ikisi de Yunancadır, ancak terimin taşıdığı anlamları açıklamak için yalnızca sözlük anlamına dayanmak yeterli değildir. Peki bir Tanrı ya da tanrılara inanmamak neyi ima eder? Kendini ateist olarak tanımlayan kişinin ateizmi destekleyen olumlu argümanlara sahip olduğunu mu gösterir? Şu anda herhangi bir teist argümanla ikna olmadığı anlamına mı gelir? Yoksa yalnızca hiçbir tanrıya inanmadığı anlamına mı gelir?

The best place to start is with a definition. Atheism linguistically means ‘not a theist’; in other words, someone who does not believe in a God or gods. The prefix a means none or not, and theism, coming from the word theos, denotes a ‘belief in the existence of an intervening God or gods’. Both come from Greek, but relying on the literal meaning is not enough to explain the implications of the term. So what does disbelief in a God or gods imply? Does it indicate that the one who describes himself as an atheist has positive arguments in favour of atheism? Does it mean that they are currently not convinced by any theistic arguments? Or does it mean that they just do not believe in any gods?

Akademisyenler ateizmin tanımı konusunda henüz bir uzlaşıya varmış değiller, ancak benim kaygım felsefi ayrıntılarla uğraşmak değil. Odağım pratik bir meseledir.5 Ortaya koyduğum ilk soruya dönelim: Kendisini ateist olarak tanımlayan bir kişinin ateizm lehine olumlu argümanları olduğunu mu gösterir? Bu anlamda ateist, Tanrı'nın olmadığı yönünde bir bilgi iddiasında bulunan kişidir. Bununla birlikte, böyle bir iddianın gerekçelendirilmesi gerekir. Bu iddia olumlu bir önermedir ve onu destekleyecek bir tür argümana ihtiyaç duyar. Dolayısıyla bu türden bir ateist, konumu için kanıt sunmak zorundadır.

Academics have not reached a consensus on a definition for atheism, but my concern is not with philosophical hair-splitting. My focus is a practical one.5 Let’s address the first question I raised: Does it indicate that the one who describes himself as an atheist has positive arguments in favour of atheism? In this sense, an atheist is someone who makes a knowledge claim—that there is no God. Nevertheless, such a claim requires justification. The claim is a positive assertion, and it requires some sort of argument to back it up. Therefore, this type of atheist must provide evidence for their position.

Bu bizi ikinci soruya götürür: Bu, ateistin şu anda hiçbir teistik argümanla ikna olmadığı anlamına mı geliyor? Bu, ateizmden çok uzak görünüyor ve agnostisizmin alanına giriyor. Böyle bir konumu benimsemek, Tanrı'nın varlığı için iyi bir argüman sunulursa bunu kabul etmek zorunda kalacakları anlamına gelir. Son olarak şu soruyu ele alalım: Bu kişi sadece hiçbir tanrıya inanmayan biri midir? Bir ateist, herhangi bir rasyonel araştırma olmaksızın, salt bir tercihe dayanarak inanmıyorsa, bu inanç, peri masallarına ya da astrolojiye inanmak gibi herhangi başka bir inançtan nasıl farklıdır? Kendi deneyimime göre, sorulan soru şudur: Neden hiçbir tanrıya inanmıyorsunuz?

This leads us to the second question: Does it mean that the atheist is currently not convinced by any theistic arguments? This seems to be far removed from atheism and is entering into the realm of agnosticism. Holding such a position would imply that if a good argument were offered for God’s existence, they would have to accept it. Finally, we have the question: Does it mean that the person is someone who just does not believe in any gods? If an atheist disbelieves based on mere choice, in the absence of any rational investigation, then how does that differ from any other belief, whether it is the belief in fairies or astrology? From my experience, the question why do you believe in no gods?

Bu, bir ateistle konuşmaya başlamak için mükemmel bir giriş sorusudur (Bölüm 4'e bakınız). Aldığım yanıta bağlı olarak, karşımdakinin agnostik mi, yoksa herhangi bir olumlu kanıt olmadan inanan bir ateist mi olduğunu ya da Tanrı'nın varlığına karşı bir argüman bulmuş olup olmadığını açıkça anlayabiliyorum. Eğer agnostikse, en iyi strateji Tanrı'nın var olduğuna neden inandığınıza dair iyi gerekçeler sunmaktır. Eğer samimiyseler ve argüman geçerliyse, Yüce Varlık'ın varlığını kabul etmeleri gerekir. Herhangi bir kanıt olmaksızın hiçbir tanrıya inanmıyorlarsa, benim için faydalı olan, inançları hakkında sorgulamalarını ve düşünmelerini sağlamaktır. Onlara şunu sorardım: Tanrı'nın varlığını reddetmek için hangi kanıta sahipsiniz? Ayrıca, akıl yürütme veya entelektüel bir temel olmaksızın, salt seçime dayalı olarak bir şeye inanmanın olumsuz sonuçlarını da göstermeye çalışırdım. Eğer Tanrı'nın varlığına karşı kanıt bulduklarını iddia ederlerse, onlardan o kanıtı isterdim. Bu durumda, bir Müslüman olarak, görevim onların sunduğu kanıtın nasıl yanlış veya yanlış anlaşıldığını göstermek ve aynı zamanda Tanrı'nın neden var olduğuna dair bir savunma sunmak olurdu.

is an excellent conversation starter with an atheist (see Chapter 4). Depending on the response I receive, I clearly know if they are agnostics, atheists who believe without any positive evidence, or if they have found an argument against God. If they are agnostics, then the best strategy is to provide good reasons for why you believe God exists. If they are sincere, and the argument is valid, then they should accept the existence of the Divine. If they believe in no gods without evidence, then what I find useful is to get them to question and think about their beliefs. I would ask them: What evidence do you have to reject God’s existence? I would also show them the negative implications of just believing in something based on mere choice without any reasoning or intellectual basis. If they claim to have found evidence against God’s existence, I would ask them for the evidence. In that case, as a Muslim, it would be my job to show how the evidence they have provided is false or misunderstood, while at the same time presenting a case for why God does exist.

Şimdi, bir ateist olmanın pratikte ne anlama geldiğine dair bir özet. Birincisi, bir ya da birden fazla tanrının varlığına inanmayan olmak şeklinde olumsuz bir iddia var. İkincisi, Tanrı'nın varlığı lehine şu anda öne sürülen argümanların ikna edici olmadığı görüşü var; bu da agnostisizmi ima ediyor. Son olarak, tanrı olmadığı yönünde olumlu bir iddia var. Böyle bir iddianın ise bir argümana ihtiyacı var. Bu konudaki kılı kırk yaran tartışmalara rağmen, benim deneyimime göre pek çok ateist, Tanrı lehine hiçbir argümanla ikna olmadıkları için ateisttir. Bu da çoğu ateistin aslında gerçek anlamda ateist olmadığı, bunun yerine gizli agnostikler olduğu anlamına geliyor. Demek ki umut var; tek yapılması gereken teizm için iyi bir argüman sunmak. Burada önemle belirtmek gerekir ki, önerdiğim pratik tanımlar ikili değildir; her türden ateistin farklı dereceleri vardır. Ateistler bu tanımlardan birine ya da birkaçının bir kombinasyonuna sahip olarak da tarif edilebilir. Keşke iş bu kadar kolay olsaydı. İnsanlar entelektüel robotlar değildir. Hangi dünya görüşünü benimseyeceğimizi, duygusal, sosyal, manevi ve psikolojik etmenlerden oluşan geniş bir yelpaze belirler. Belirli kararlara ya da inançlara yol açan sayısız değişkeni çözmek imkânsızdır. Ancak benim deneyimime göre ateizm, akıl ve bilimden doğan katı bir entelektüel karar değildir. Tam tersine, ateizm psikolojiye derinden kökleşmiştir (bunun bazı ateistler için geçerli olduğunun, tümü için olmadığının farkındayım).

So here’s a summary of what it practically means to be an atheist. Firstly, there is the negative assertion that one is simply a disbeliever in a God or gods. Secondly, there is the view that the current arguments for God’s existence are not convincing, which implies agnosticism. Finally, there is the positive assertion that there are no gods. Such an assertion requires an argument. From my experience, regardless of the hair-splitting debates on this issue, many atheists are atheists simply because they are not convinced by any argument in favour for the Divine. This means that most atheists are not really atheists at all, but closet agnostics. So there is hope, and all one has to do is offer a good argument for theism. It is important to note that the practical definitions I have proposed here are not binary; there are varying degrees of each type of atheist. Atheists can also be described as having one or a combination of these definitions. If only it was that easy. Human beings are not intellectual robots. An array of emotional, social, spiritual and psychological factors determines which worldview we adopt. Unravelling the vast number of variables that lead to certain decisions or beliefs is impossible. However, from my experience, atheism is not a strict intellectual decision born out of reason and science. On the contrary, atheism is deeply rooted in psychology (although I appreciate this applies to some and not all atheists).

Misotheizm: Tanrı'ya duyulan nefret.

Misotheism: hatred of God.

Tanrı'nın varlığını reddetmek yerine bu bakış açısı, Tanrı'ya karşı bir nefret ve O'nun var olmamasını isteme duygusunu içerir. Yunanca nefret anlamına gelen misos ile Tanrı anlamına gelen theos kelimelerinden türeyen ve misoteizm olarak bilinen bu dini isyan, uzun süredir karanlıkta gizlenmiştir. Bu Tanrı'ya yönelik suçlamaya biraz ışık tutmanın zamanı geldi; bazıları bunun belirli atasözü türü ateizmlerin psikolojik temeli olduğunu savunabilir. Doçent Bernard Schweizer bu konuda bir kitap yazmıştır. Algernon Charles Swinburne, Zora Neale Hurston, Rebecca West, Elie Wiesel, Peter Shaffer ve Philip Pullman gibi önde gelen düşünür ve yazarların edebi eserlerini inceledikten sonra, onların şefkatli ve merhametli bir Tanrı fikriyle, kötülük ve acının hüküm sürdüğü bir dünyada mücadele ettikleri sonucuna varır. Onların Tanrı'ya duydukları nefretin arkasındaki motivasyonun, "genel olarak takdire şayan hümanist dürtülerle" hareket etmelerinden kaynaklandığını belirtir.6

Although not considered a form of atheism, I thought it would be of great interest to elaborate on another type of rejection of the Divine. Rather than rejecting God’s existence, this perspective involves a hatred of God and a wish that He did not exist. Known as misotheism, coming from the Greek misos, meaning hatred, and theos meaning God, this religious rebellion has been lurking in the dark. It is time some light was shed on this denunciation of God, which some might argue is the psychological basis for certain types of atheism. Associate Professor Bernard Schweizer has written a book on the topic; after sifting through a number of literary works of prominent thinkers and writers, including Algernon Charles Swinburn, Zora Neale Hurston, Rebecca West, Elie Wiesel, Peter Shaffer and Philip Pullman, he concludes that they seem to struggle with the idea of a compassionate and merciful God in a world of evil and suffering. He indicates that the motivation for their hatred of God is due to being “generally motivated by admirable humanistic impulses”6

Schweizer ayrıca nefret eden bu kişinin duygusal ve psikolojik olarak sıkıntılı olduğunu belirtir. Ona göre "psikolojik, duygusal ve fiziksel olarak yaralı olanların Tanrı'dan yüz çevirme ihtimalinin en yüksek olduğu" tamamen doğrudur.7

. Schweizer also indicates that the misotheist is emotionally and psychologically troubled. He argues that it is “quite true that the psychologically, emotionally, and physically wounded are most likely to turn away from God”7

…ve, ve bunun "misotheism" (Tanrı'ya karşı nefret) ateşini söndürmeye ya da ateizme giden yolu kapatmaya yardımcı olacağı kesinlikle belli değildir."8

, and that it is “by no means certain that more effective forms of ministering would help douse the fires of misotheism or block the path to atheism”8

Bu düşünür ve yazarlar farklı türden tanrı düşmanlarını temsil etseler de, hepsi Tanrı'nın insan acısındaki rolünü sorgulamaktadır:

. Although these thinkers and writers represent different types of misotheists, they all question God’s role in human suffering:

"Misotheistin durumu farklıdır. Onun için, yaygın kötülüğün iyiliksever bir Tanrı imgesiyle bağdaşmaması gerçek bir sorundur; yalnızca teolojik tartışmaların kıl yarma çabası değildir. Misotheistler Tanrı'nın gerçek suçlayıcılarıdır ve rastgele kötülük ile hak edilmemiş acılardan onu sorumlu tutacaklardır. Böylece ateistler ve misotheistler, Tanrı'nın insan acısındaki rolü sorusuna zıt yönlerden yaklaşırlar: inanmayan, misotheistin dayanaksız bir kurgu üzerine geçersiz bir iddiada bulunduğunu söyler. Misotheistin kendisine göre ise, tam da bir inanan olduğu için, Tanrı bir günah keçisi değil, kötülüğün bir suç ortağı ya da kışkırtıcısıdır."9

“The situation is different for the misotheist. To him, the incompatibility of widespread evil with the image of a benevolent God is a real problem, not merely a case of hair-splitting theological arguments. Misotheists are genuine accusers of God, and they will hold him accountable for random evil and undeserved suffering. Thus, atheists and misotheists come to the question of God’s role in human suffering from opposed directions: the unbeliever would say that the misotheist makes an invalid claim based on fiction. To the misotheist himself, precisely because he is a believer, God is not a scapegoat but an accomplice or an instigator of evil.”9

Schweizer’ın çalışması oldukça incelikli. Misoteizmi agnostik misoteistler, mutlak misoteistler ve siyasi misoteistler olmak üzere sınıflandırıyor. Profesörün temel noktasını özetlersek, misoteisti güdüleyen temel soru şudur: İnsanlık, Tanrı'nın izin verdiği tüm bu kötülük ve acılara layık olmak için ne yapmıştır? Benim deneyimime göre, pek çok ateistin gizli misoteist olduğunu savunabilirim. Bu sonuca genellikle işaret eden sorulardan biri şudur: Eğer Tanrı var olsaydı, O'na ibadet eder miydiniz? (bkz. 15. Bölüm). Karşılaştığım pek çok ateistin cevabı hayır olur ve bunun gerekçesi olarak sıklıkla dünyadaki "gereksiz" ve "amaçsız" kötülük ve acı miktarını gösterirler. Bu insanların, diğer duyarlı canlılara yapılan zulme karşı duyduğu kaygı ve ıstırabı anlıyorum; ancak hem ateistler hem de misoteistler, gizli bir tür egosantrizmden muzdariptir. Bu, dünyaya kendi gözlerinden başka hiçbir bakış açısıyla bakmamak için özel bir çaba göstermeleri anlamına gelir. Ancak bunu yaparak bir tür duygusal ya da manevi yanılgıya düşerler. Tanrı'yı antropomorfize ederler ve O'nu sınırlı bir insana dönüştürürler. Tanrı'nın dünyayı bizim gördüğümüz gibi gördüğünü varsayarlar ve bu yüzden kötülüğü durdurması gerektiğini düşünürler. O bunun devam etmesine izin verirse, sorgulanması ve reddedilmesi gerektiği sonucuna varırlar.

Schweizer’s study is quite nuanced. He categorises misotheism into agnostic misotheists, absolute misotheists and political misotheists. To summarise the professor’s main point, the misotheist is motivated by a key question: What has humanity done to deserve God and all the evil and suffering that He allows to occur? From my experience, I would contend that quite a few atheists are closet misotheists. One question to ask that usually testifies to this conclusion is: If God did exist, would you worship Him? (see Chapter 15). The response from many atheists that I have encountered would be no, and they frequently cite the amount of ‘unnecessary’ and ‘gratuitous’ evil and suffering in the world. Although I empathise with their concern and anguish at the suffering inflicted on fellow sentient beings, atheists and misotheists alike suffer from a veiled type of egocentrism. This means they make special effort not to see the world from any perspective other than through their own eyes. However, in doing so, they commit a type of emotional—or spiritual—fallacy. They anthropomorphise God and turn Him into a limited man. They assume that God must see things the way we see things, and therefore He should stop the evil. If He allows it to continue, He must be questioned and rejected.

Mukayese etmek, insanı Tanrı ile karşılaştırmak, insanların her şeyi bütünsel olarak kavrayamadığını gözler önüne serer. Tanrı'ya karşı nefretle dolu olan kişi (misotheist), bu noktada muhtemelen insanın Tanrı'dan daha merhametli olduğunu ileri sürecektir. Bu da onun kendi bakış açısının ötesine geçip bakamadığını ve Tanrı'nın eylemlerinin ve iradesinin, bizim erişemediğimiz İlahi bir akıl ile uyum içinde olduğunu kavrayamadığını daha da açıkça ortaya koyar. Tanrı, kötülüğün ve acının varlığından hoşnut değildir. Tanrı bu şeylerin olmasını engellemez, çünkü bizim görmediğimiz bir şeyi görür; bunu kötülük ve acının devam etmesinden hoşnut olduğu için yapmaz. Tanrı resmin tamamına sahiptir, biz ise yalnızca bir pikseli görebiliriz. Bunu anlamak, ruhsal ve entelektüel bir huzur sağlar, çünkü inanan kişi dünyada olup biten her şeyin, üstün bir İlahi hikmete ve üstün bir İlahi iyiliğe dayanan bir düzenle uyum içinde olduğunu bilir. Bunu kabul etmeyi reddetmek ise tam da Tanrı nefretçisinin kibir, benmerkezcilik ve nihayetinde umutsuzluk bataklığına düştüğü yerdir. O imtihanı kaybetmiştir; Tanrı'ya duyduğu nefret, Tanrı'nın kim olduğunu unutmasına ve İlahi hikmetin, merhametin ve iyiliğin gerçekliğini reddetmesine yol açar (bkz. Bölüm 11).

Comparing man with God exposes their inability to understand things holistically. The misotheist would probably at this point exclaim that this means man has more compassion than God. This further highlights their inability to see things from beyond their perspective, and reveals their failure to fathom that God’s actions and will are in line with a Divine reason that we cannot access. God is not content with the occurrence of evil and suffering. God does not stop these things from happening because He sees something we do not, not because He is content with evil and suffering to continue. God has the picture and we merely have a pixel. Understanding this facilitates spiritual and intellectual tranquillity because the believer understands that ultimately, all that occurs in the world is in line with a superior Divine wisdom that is based on superior Divine goodness. Refusing to accept this is actually where the misotheist falls into the quagmire of arrogance, egocentrism and ultimately, despair. He has failed the test; his hatred of God makes him forget who God is and dismiss the fact of Divine wisdom, mercy and goodness (see Chapter 11).

Ateizm ve Felsefi Natüralizm.

Atheism and Philosophical Naturalism.

Atheizmin İslami tanımını tartışmadan önce, bu bölüm bu kitabın birçok bölümünde atıfta bulunulacak bir kavramı tanıtmak için iyi bir fırsat. Atеizm gibi, felsefi natüralizm de Tanrı'yı ve doğaüstü olanı reddeder. Bu nedenle, çoğu ateistin bir dünya görüşü olarak felsefi natüralizmi benimsemesi şaşırtıcı değildir. Felsefi natüralizm, evrendeki tüm olguların fiziksel süreçler aracılığıyla açıklanabileceği görüşüdür. Bu fiziksel süreçler körü körüne ve akıl dışıdır. Yani bunlar bir amaca ya da bir varış noktasına yönelik olarak kasıtlı biçimde yönlendirilmemişlerdir ve şeyler ya da fikirler arasında mantıksal ilişkiler yaratıp tanıyamazlar.

Ateizmin Kısa Tarihi

A brief history of atheism.

İslam tarihinde ateizm, 8. yüzyılda ortaya çıkan Dehriyye'nin ortaya çıkışına kadar büyük bir toplumsal ve entelektüel tehdit oluşturmadı. Bu düşünürler, tüm bilginin yalnızca deneysel yöntemle elde edilebileceğine inanan ampiristlerdi. Kozmosun ezeli olduğuna ve varlığındaki her şeyden sorumlu olan dört niteliğden oluştuğuna inanıyorlardı. Onlara göre her şey her zaman var olmuştu ve bir yaratıcıya veya yapıcıya ihtiyaç duymuyordu.14

In Islamic history Atheism was not a major social and intellectual threat until the emergence of the 8th century Dahriyya. These thinkers were empiricists who believed that all knowledge could only be acquired via the empirical method. They believed that the cosmos was eternal and composed of four qualities, which were responsible for everything that existed. They argued that everything had always existed and did not require any creator or maker.14

Faraj el-İsfahani'nin Kitabü'l-Eğani'sine göre, ünlü fakih ve geleneksel mezheplerden birinin kurucusu olan Ebu Hanife, 8. yüzyılda bir Dahri ile tartışmıştır. Ebu Hanife'nin, kamuya açık münazaralarda Dahriyye'yi entelektüel açıdan ezdiği bilinmektedir (bkz. 8. Bölüm). İslam âlimlerinin birçoğu Dahriyye'nin iddialarına cevap vermiştir; bunlar arasında Gazali, İbnü'l-Cevzi, el-Cahiz, Muhammed b. Şebib, İbn Kuteybe ve Ebu Îsa el-Verrak da bulunmaktadır.15 Gazali, Kimyâü's-saâdet adlı kitabında Dahriyye'yi evreni ve onun amacını bütüncül bir biçimde kavrayamayan indirgemeci kimseler olarak tanımlar. Onların, önlerinde gördükleri mürekkebin ya da kalemin üzerinden gözlerini kaldıramayan ve bu yüzden kimin yazdığını göremeyen, kâğıt parçası üzerindeki karıncalara benzediklerini ileri sürer.16

According to Kitab al-Aghani by Faraj al-Isfahani, Abu Hanifa, the famous jurist and founder of one of the traditional schools of thought, debated a Dahri in the 8th century. Abu Hanifa was known to have intellectually hammered the Dahriyya in public debates (see Chapter 8). Many of the Islamic scholars responded to the claims of the Dahriyya, including Al-Ghazali, Ibn al-Jawzi, al-Jaḥiẓ, Muhammad b. Shabib, Ibn Qutayba, and Abu ‘Isa al-Warraq.15 In Al-Ghazali’s book, Kimiyaʾ-yi sa‘adat, he describes the Dahriyya as reductionists who do not have a holistic understanding of the universe and its purpose. He asserts that they are like ants on a piece of paper that cannot lift their eyes from the ink or the pen they see before them, thus failing to see who is writing.16

İslam tarihinde ateizmin varlığı, açık bir fikir tartışması ve münazara ortamını gözler önüne seriyor; böyle bir ortam ancak karşılıklı saygı ve hoşgörüyle mümkün olabilirdi. Kur'an-ı Kerim, çeşitli inançların bulunmasının Allah'ın (Tanrı'nın) iradesinin bir parçası olduğunu ve hiçbir biçimde zorlamanın değil, karşılıklı saygı ve hoşgörünün esas alınması gerektiğini açıkça ortaya koymaktadır:

1960'lı yıllardan sonra mantıksal pozitivizmin sonu geldi. Bunun başlıca nedenlerinden biri, kendi kendini çürütmesiydi. Mantıksal pozitivistlerin anlam ölçütüne göre her önerme fiziksel deneyimle doğrulanmak zorundaydı; ancak bu ölçütün kendisi fiziksel deneyimle doğrulanamazdı. Dolayısıyla ölçütün kendisi anlamsız hale geliyordu. Mantıksal pozitivizmin çöküşünün ardından akademik dünya teizmin entelektüel olarak yeniden dirilişine tanıklık etti. Time dergisi 1980'de entelektüel teizmin yükselişini şöyle yorumladı: "Yirmi yıl önce neredeyse kimsenin öngöremeyeceği sessiz bir düşünce ve tartışma devriminde Tanrı yeniden geri dönüyor. En ilginç olanı, bunun teologlar ya da sıradan inananlar arasında değil, akademik filozofların keskin entelektüel çevrelerinde gerçekleşiyor olmasıdır; oysa bu çevrelerde uzun zamandır görüş birliği, Yüce Olan'ı verimli tartışmanın dışında tutmuştu."27

Post 1960s saw the death of logical positivism. One of the key reasons for its demise was the fact that it was self-defeating. The logical positivists’ criterion for meaning was that any statement had to be verified by physical experience; however, the criterion itself could not be verified by physical experience. Consequently, the criterion itself was meaningless. After the demise of logical positivism, the academic world saw the intellectual resurrection of theism. Time magazine in 1980 commented on the rise of intellectual theism: “In a quiet revolution in thought and argument that hardly anybody could have foreseen only two decades ago, God is making a comeback. Most intriguingly, this is happening not amongst theologians or ordinary believers, but in the crisp intellectual circles of academic philosophers, where the consensus had long banished the Almighty from fruitful discourse.”27

Teizmin entelektüel canlanmasının bir nedeni, 20. yüzyılın ortalarındaki çarpıcı bilimsel keşiflerdi. Bunlar arasında evrenin kozmik bir başlangıcı olduğunu öne süren 'Büyük Patlama' da yer alır. Bu, evrenin durağan ve ezeli olduğunu, dolayısıyla bir yaratıcıya ihtiyaç duymadığını savunan geleneksel düşünceden bir kopuştu (bkz. Bölüm 5). 1970'lerde kozmologlar, evrenin yasalarının ve düzeninin, insan gibi karmaşık ve bilinçli yaşamın var olabilmesi için tasarlanmış ve ince ayarlanmış gibi göründüğünü açıkça gösteren ilginç bir olgu olan ince ayar (fine tuning) fenomenini keşfettiler (bkz. Bölüm 8). 20. yüzyılın başlarında, biyolojinin temel işleyişine dair anlayışımız son derece yetersizdi. Canlıların yapı taşları olan hücreleri, sadece homojen protoplazma kütleleri sanıyorduk. Ancak 1953'te James Watson ve Francis Crick, hücrenin bilgi depolama aygıtı olan DNA'nın çift sarmal yapısını ortaya koydu. Bu keşfin ardından moleküler biyoloji devrimi devam etti ve mikroskobik düzeyde giderek daha fazla büyüleyici ve sofistike özellikler gün yüzüne çıkarıldı. Crick (kendisi bir ateist olmasına rağmen), genetik kodun evrenselliğinden o kadar etkilendi ki, bunun tesadüfen gerçekleşemeyeceğine ikna oldu ve bir tür dünya dışı müdahalenin söz konusu olduğunu savundu.28 Bu keşifler ve bilimdeki ilerlemeler, ayrıca bunların felsefi çıkarımları, teizmi kademeli olarak entelektüel ve akademik tartışma masasına geri getirdi. Bugün teizm, tamamen saygın bir görüş konumundadır.