Evinizden çıktığınızı ve sokağınızda, gözlerinizin görebildiğinden çok daha uzağa uzanan bir domino sırası bulduğunuzu düşünün. Zamanla giderek biraz daha yükselen bir ses duymaya başlarsınız. Bu ses size tanıdık gelir, çünkü çocukken dominolarla oynardınız; bu, dominoların devrilme sesidir. Sonunda bu muhteşem devrilen domino gösterisinin size doğru yaklaştığını görürsünüz. Temel fizik kurallarının böylesine olağanüstü bir manzara yaratabilmesine büyük hayranlık duyarsınız; ancak son domino ayaklarınızdan birkaç inç uzakta devrildiği için aynı zamanda üzülürsünüz. Az önce yaşanan olaydan hâlâ heyecanlanmış halde, bu harika deneyimi yaratmaktan sorumlu kişiyle karşılaşmayı umarak ilk dominoyu bulmak için sokakta yürümeye karar verirsiniz.

Imagine you walk out of your house and on your street you find a row of dominoes that stretch far beyond what your eyes can see. You start to hear a noise that gets slightly louder as time passes. This noise is familiar to you, as you used to play with dominoes as a child; it is the sound of them falling. Eventually, you see this amazing display of falling dominoes approaching you. You greatly admire how the basic laws of physics can produce such a remarkable spectacle; however, you are also saddened because the last domino has now fallen a few inches away from your feet. Still excited about what has just happened, you decide to walk down the street to find the first domino, hoping to meet the person responsible for producing this wonderful experience.

Şimdi birkaç soru sormak istiyorum. Sokakta yürürken domino zincirinin başladığı yere sonunda ulaşacak mıyım? Yoksa sonsuza dek yürümeye devam mı edeceğim? Bariz cevap, ilk domino taşını sonunda bulacağınızdır. Ancak sizden bunun neden böyle olduğunu sormanızı istiyorum. Ilk domino taşını bulacağınızı bildiğiniz sebep, domino zincirinin sonsuza kadar sürseydi, ayaklarınızın dibine düşen son domino taşının hiç düşmeyeceğini anlamanızdır. Son domino taşının düşebilmesi için sonsuz sayıda domino taşının düşmesi gerekirdi. Oysa sonsuz sayıda domino taşının düşmesi de sonsuz zaman alırdı. Başka bir deyişle, son domino taşı asla düşmezdi. Bunu basit bir şekilde ifade edersek, son domino taşının düşmesi için ondan önceki taşın düşmesi gerektiğini, o taşın düşmesi için de ondan önceki taşın düşmesi gerektiğini biliyorsunuz. Bu sonsuza dek sürseydi, son domino taşı asla düşmezdi. Benzetmeye devam ederek bir soru daha sormak istiyorum. Diyelim ki sokakta yürürken, tüm zinciri başlatan ilk domino taşıyla karşılaştınız. Bu ilk domino taşı hakkında ne düşünürdünüz? Bu taşın kendi kendine düştüğünü düşünür müydünüz? Başka bir deyişle, ilk domino taşının düşüşünün, ona dışsal hiçbir şeye başvurmadan bir şekilde açıklanabileceğini düşünüyor musunuz? Açıkça hayır; bu, gerçeklik hakkındaki temel sezgilerimize ters düşer. Hiçbir şey gerçekten kendi kendine olmaz. Her şeyin bir şekilde açıklanmaya ihtiyacı vardır. Dolayısıyla ilk domino taşının düşüşünün de başka bir şey tarafından tetiklenmiş olması gerekir: bir insan, rüzgâr ya da başka bir nesnenin çarpması gibi. Bu "başka şey" ne olursa olsun, düşen domino taşlarının açıklamasının bir parçasını oluşturmak zorundadır.

Keeping the above scenario in mind, I want to ask you a few questions. As you walk down your street, will you eventually reach where the chain of dominoes began? Or will you keep on walking forever? The obvious response is that you will eventually find the first domino. However, I want you to ask why. The reason you know that you will find the first domino is because you understand that if the domino chain went on forever, the last domino that fell by your feet would never have fallen. An infinite number of dominoes would have to fall before the last domino could fall. Yet an infinite amount of falling dominoes would take an infinite amount of time to fall. In other words, the last domino would never fall. Putting this in simple terms, you know that in order for the last domino to fall, the domino behind must fall prior to it, and for that domino to fall, the domino behind it must fall prior to it. If this went on forever, the last domino would never fall. Sticking with the analogy, I want to ask you another question. Let’s say, walking down the street, you finally come across the first domino which led to the falling of the entire chain. What would your thoughts be about the first domino? Would you think this domino fell ‘by itself’? In other words, do you think the falling of the first domino can somehow be explained without referring to anything external to it? Clearly not; that runs against the grain of our basic intuition about reality. Nothing really happens on its own. Everything requires an explanation of some sort. So the first domino’s fall had to have been triggered by something else—a person, the wind or a thing hitting it, etc. Whatever this ‘something else’ is, it has to form a part of our explanation of falling dominoes.

Yani düşüncelerimizi şöyle özetleyebiliriz: ne domino zincirinin sonsuz sayıda öğe içermesi mümkündür, ne de ilk domino hiçbir sebep olmaksızın düşmeye başlayabilir.174

So to sum up our reflections thus far: neither could the chain of dominoes contain an infinite number of items, nor could the first domino start falling for no reason whatsoever.174

Yukarıdaki benzetme, bağımlılık argümanının bir özetidir. Evren, kabaca bir domino dizisine benzer. Evren ve içindeki her şey bağımlıdır. Bunlar, sonsuza dek başka bir şeye bağlı olan bir şeye bağlı olamazlar. Makul tek açıklama, evrenin ve içindeki her şeyin, varlığı evrenden (ve bunun dışındaki herhangi bir şeyden) bir bakıma bağımsız olan birine ya da bir şeye bağlı olmak zorunda olduğudur. Başka bir deyişle, bu şey evrenin bağlı olduğu şekilde 'bağımlı' olmamalıdır; çünkü bu, zincire bir domino daha eklemek olurdu ve o da ayrıca bir açıklama gerektirirdi. Dolayısıyla, her şeyin dayandığı bağımsız ve ezeli bir Varlık bulunmalıdır. Bu ne kadar basit görünse de, argümanı anlayabilmek için 'bağımlı' ile neyi kastettiğimi tanımlamam gerekecek.

This above analogy is a summary of the argument from dependency. The universe is somewhat like a row of dominoes. The universe and everything within it is dependent. They cannot depend on something else, which in turn depends on something else, forever. The only plausible explanation is that the universe, and everything within it, has to depend on someone or something whose existence is in some ways independent from the universe (and anything else for that matter). Put differently, this thing must not be ‘dependent’ the way the universe is, because that would just add one more domino to the chain, which would then require an explanation. Therefore, there must be an independent and eternal Being that everything depends upon. Simple as this sounds, in order to understand this argument, I will have to define what I mean by ‘dependent’.

Bir şeyin "bağımlı" olduğunu söylemek ne anlama gelir?

What does it mean when we say something is dependent?.

1. Öncelikle, bu gerekli olmayan bir şeydir. "Gerekli" kelimesinin felsefede özel ve teknik bir anlamı vardır.

1. Firstly, it is something that is not necessary. The word ‘necessary’ has a specific, technical meaning in philosophy.

Yaygın kullanımın aksine, bu terim bir ihtiyacı belirtmez. Aksine, filozoflar bir şeyin zorunlu olduğunu söylediklerinde, onun var olmamasının imkânsız, akla gelmez olduğunu kastederler.175 Bunun kavranması biraz zor bir kavram olabileceğini anlıyorum. Çünkü deneysel tecrübemizdeki hiçbir şey asla zorunlu değildir. Ancak “zorunlu olmak”ın ne anlama geldiğini, tersini düşünerek yeterince kavrayabiliriz. Bir şeyin zorunlu olmaması, var olmak zorunda olmadığı anlamına gelir. Başka bir ifadeyle, bir şeyin var olmamış olabileceği düşünülebiliyorsa, o şey zorunlu değildir. Şu an muhtemelen üzerinde oturduğunuz sandalye açıkça zorunlu değildir; onun hiç var olmadığı binlerce farklı senaryo hayal edebiliriz. Bu sandalyeyi satın almayı seçmemiş olabilirdiniz, üreticisi onu yapmayı seçmemiş olabilirdi ya da satıcısı onu satmayı seçmemiş olabilirdi. Açıktır ki, sandalyeniz çok kolay bir şekilde var olmayabilirdi. İşte bu “orada olmamış olma” ihtimali, bağımlı şeylerin temel bir özelliğidir.

Contrary to popular use, it does not indicate something you need. Rather, when philosophers say something is necessary, they mean that it was impossible, inconceivable for it to not have existed.175 I understand why this may be a bit of a difficult concept to grasp. This is because nothing in our empirical experience is ever necessary. We can, however, get an adequate understanding of what ‘being necessary’ means by thinking about the opposite. A thing or object not being necessary implies that it does not have to exist. In other words, if it is conceivable that a thing could have not existed, it is not necessary. The chair you are presumably sitting on is clearly not necessary—we can imagine a thousand different scenarios where it might not have existed. You may not have chosen to buy it, the manufacturer may not have chosen to make it, or the dealer may not have chosen to sell it. Clearly, your chair very easily could not have existed. Now this possibility of ‘not-having-been-there’ is a key feature of dependent things.

Bu özelliğe sahip bir şeyin varlığını açıklayan bir gerekçeye ihtiyacı vardır. Çünkü var olmayabilecek bir şey için kolayca şu soru sorulabilir: Bu şey neden var? Bu tamamen meşru soru bir açıklama gerektirir. Şeyin kendi kendine var olması söz konusu olamaz, çünkü varlığında zorunlu bir yan yoktur. Şeyin bir şekilde kendini açıkladığını söylemek, az önce tartıştığımız bağımlılık özelliğini inkar etmek olurdu. Dolayısıyla açıklama, şeyin dışında bir şey olmalıdır. Bu bağlamda açıklama, bir şeyin neden var olduğuna dair gerekçe sağlayan, dışsal bir faktörler kümesi anlamına gelir.

Something that has this feature requires an explanation for its existence. This is because for something that might not have existed, you can easily ask: Why does this thing exist? That perfectly legitimate question calls for an explanation. It cannot be that the thing exists on its own, because there is nothing necessary about its existence. To say that the thing somehow explains itself would be to deny the property of dependence we just discussed. Thus, the explanation must be something external to it. An explanation in this context means an external set of factors that provide a reason for why something exists.

Analojimize geri dönersek, bir sandalyenin varoluşunun açıklaması, üreticinin onu yapması, satıcının onu satması ve sizin onu satın almanız gibi bir dizi etkenin bir araya gelmesiyle oluşur. Dolayısıyla bir şey varlığını sürdürmek için dış bir etkenler dizisine ihtiyaç duyuyorsa, bu onun kendisi dışındaki bir şeye bağımlı olduğu anlamına gelir. Sonuç olarak, varoluşu dışarıdaki bir şeye bağlıdır. Bu, temel, sezgisel ve akılcı bir akıl yürütme biçimidir. Çünkü var olan ama var olamayacak bir şeyi sorgulamak, akıllı bir zihnin işaretidir.

Going back to our chair analogy, the collection of a number of factors—e.g., the manufacturer making it, the dealer selling it, and you buying it—form the explanation for the chair’s existence. Therefore, if something requires an external set of factors, it means that it is dependent on something other than itself. Consequently, its existence is dependent on something external. This is a basic, intuitive and rational form of reasoning. This is because questioning something that exists that could not have existed, is the mark of a rational mind.

Bilim insanlarının ne yaptığını düşünün. Gerçekliğin farklı yönlerini işaret ederek şunu sorarlar: Bu çiçek neden böyle? Şu bakteri neden bu hastalığa yol açıyor? Evren neden içinde bulunduğu hızda genişliyor? Bu soruları meşru kılan şey, hiçbirinin zorunlu olmaması, hepsinin farklı olabilecek olmasıdır. Bu kavramı daha iyi anlamak için şu örneği ele alalım:

Think about what scientists do. They point to different features of reality and ask—why is this flower a certain way? Why does that bacteria cause this disease? Why is the universe expanding at the rate that it is? What gives these questions legitimacy is the fact that none of them are necessary; all of them might not have been the way that they are. To facilitate a greater understanding of this concept, consider the following example:

Sabahleyin uyanıp merdivenlerden aşağı iniyorsun ve mutfağa giriyorsun. Buzdolabını açıyorsun ve yumurta kutusunun üstünde bir kalem buluyorsun. Buzdolabının kapağını kapatmadan, kalemin varlığının zorunlu olmadığı sonucuna varıyorsun. Buzdolabındaki kalemin kendiliğinden oraya geldiğini düşünmüyorsun. Kalemin neden yumurta kutusunun üstünde olduğunu sorguluyorsun. Bu soruyu sormanın nedeni, kalemin yumurta kutusunun üstünde bulunmasının zorunlu olmamasıdır. Varlığı ve böyle olmasının bir açıklamaya ihtiyacı vardır. Açıklamalar değişebilir, ancak bir açıklamaya ihtiyaç duyulması, kalemin bağımlı olduğu anlamına gelir. Kalemin buzdolabında neden bulunduğunu ve neden o şekilde olduğunu açıklayacak dış etkenlere ihtiyacı vardır. Örneğin, kalemin üretilmiş olması, oğlunun kalemi bir kırtasiyeden satın alması ve sonra kalemi buzdolabına koyması, kalemin varlığından sorumlu dış etkenleri sağlar. Dolayısıyla kalem bu dış etkenlere bağımlıdır ve bu etkenler kalemin varlığını açıklar.

Waking up in the morning, you go down the stairs and walk into the kitchen. You open the fridge and on top of the egg box you find a pen. You obviously do not close the fridge door and conclude that the pen’s existence is necessary. You do not think that the pen in the fridge got there by itself. You question why the pen is on top of the egg box. The reason you ask this question is because the pen’s existence on the egg box is not necessary. It requires an explanation for its existence and for the way that it is. The explanations can vary, but the fact that an explanation is needed means that the pen is dependent. The pen requires an external set of factors to provide a reason for why it is placed in the fridge, and why it is the way that it is. For instance: the fact that the pen was made, and your son bought the pen from a stationary shop, and then put the pen in the fridge provides the external set of factors responsible for the pen. The pen is therefore dependent on these external factors, and these factors explain the pen’s existence.

2. İkincisi, bir şey, bileşenleri ya da temel yapı taşları farklı biçimde düzenlenebilseydi, bağımlıdır. Çünkü o şeyin belirli düzenini belirleyen, o şeyin dışında bir şey bulunmalıdır.176 Bunu bir örnekle açıklayayım:

2. Secondly, something is dependent if its components or basic building blocks could have been arranged in a different way. This is because there must have been something external to that thing which determined its specific arrangement.176 Let me elaborate with an example:

Yolda eve dönerken bir kavşağa gelirsiniz. Orada, "I love you" (Seni seviyorum) üç kelimesini oluşturacak şekilde dizilmiş bir demet çiçek görürsünüz. Bu dizilişin zorunlu olmadığı sonucuna varabilirsiniz. Çiçekler başka bir şekilde de dizilebilirdi; örneğin "I love you" yerine "I adore you" (Seni tapınırcasına seviyorum) yazılabilirdi. Ya da çiçekler hiç dizilmeyip rastgele dağılmış da olabilirdi. Çiçekler başka türlü de dizilebildiğine göre, dizilişlerini onların dışındaki bir güç belirlemiş olmalıdır. Bu durumda bu güç, yerel bahçıvan olabilir ya da bir yerel yönetim projesinin sonucu olabilir. Bu nokta, gözlemlediğiniz hemen her şey için geçerlidir. Bir atom, bir dizüstü bilgisayar ya da bir canlı organizma olsun, her şeyin bileşenleri belirli bir biçimde düzenlenmiştir. Üstelik her temel yapı taşı zorunlu olarak var değildir. Bir şeyin temel bileşenleri kendilerini açıklayamaz ve bu yüzden bir açıklamaya ihtiyaç duyarlar (yukarıdaki birinci tanıma bakınız).

You are driving home and you pass a roundabout. You see a bunch of flowers arranged in the following three words: ‘I love you’. You can conclude that there is nothing necessary about the arrangement of the flowers. They could have been arranged in another way—for example, the words ‘I adore you’ instead of ‘I love you’ could have been used. Alternatively, the flowers could have not been arranged at all—they might have been randomly scattered. Since the flowers could have been set in a different way, some force external to them must have determined their arrangement. In this case, it could have been the local gardener or the result of a local government project. This point holds true for pretty much everything you observe. The components of everything, be it an atom or a laptop or an organism, are composed in a specific way. Furthermore, each basic building block does not exist necessarily. The basic components of something cannot explain themselves and therefore require an explanation (see the first definition above).

3. Üçüncüsü, bir şey, varlığı için kendi dışındaki bir şeye dayanıyorsa bağımlıdır. Kelimenin bu anlamı sağduyuya dayanan yaygın bir anlayıştır. Bir şeyin bağımlı olduğunu açıklamanın bir başka yolu, onun kendi kendini ayakta tutamadığını belirtmektir. Buna evcil bir kedi örnek verilebilir. Kedi kendini ayakta tutmaz; hayatta kalabilmesi için dış şeylere ihtiyaç duyar. Bunlar arasında yiyecek, su, oksijen ve barınak yer alır.

3. Thirdly, a thing is dependent if it relies on something outside itself for its existence. This is a common sense understanding of the word. Another way of explaining that something is dependent is by stating that it is not self-sustaining. An example includes a pet cat. The cat does not sustain itself; it requires external things to survive. These include food, water, oxygen and shelter.

4. Son olarak, bağımlı bir şeyin belirleyici özellikleri, sınırlı fiziksel niteliklere sahip olmasıdır. Bunlar şekil, boyut, renk, sıcaklık, yük, kütle vb. olabilir. Bu neden böyledir?

4. Finally, the defining features of a dependent thing are that it has limited physical qualities. These can include shape, size, colour, temperature, charge, mass, etc. Why is this so?

Eğer bir şeyin sınırlı bir fiziksel özelliği varsa, bu özelliğin kendisi dışındaki bir şey tarafından, örneğin dış bir kaynak ya da dış bir etkenler kümesi tarafından sınırlandırılması gerekir. Aşağıdaki sorular bu noktayı vurgulamaktadır: Bunların bu sınırları neden var?

Well, if something has a limited physical feature, that feature must be limited by something external to itself, such as an external source or external set of factors. The following questions highlight this point: Why does it have these limits?

Neden iki katı büyüklükte, ya da farklı bir şekil veya renkte değil? Bu şey bu sınırlamaları kendine vermedi. Örneğin, büyüklük, şekil, renk ve doku gibi sınırlı fiziksel niteliklere sahip bir kek alıp onun zorunlu olarak var olduğunu iddia etsem, beni aptal sanırdınız. Onun büyüklüğünün, renginin ve dokusunun dışsal bir kaynak tarafından kontrol edildiğini bilirsiniz: bu durumda fırıncı. Sınırlı fiziksel niteliklere sahip şeyler, bu nitelikleri kendileri yaratmadı. Bu sınırlı fiziksel niteliklerin varlığını açıklayacak bir açıklama olmalıdır.

Why is it not twice the size, or a different shape or colour? The thing did not give itself these limitations. For example, if I picked up a cupcake with its limited physical qualities of size, shape, colour and texture, and claimed that it existed necessarily, you would think I was foolish. You know that its size, colour and texture have been controlled by an external source: in this case, the baker. Things with limited physical qualities did not give rise to them. There must be an explanation to explain the existence of these limited physical qualities.

Sınırlı fiziksel niteliklere sahip olan her şeyin sonlu olduğunu ileri sürmek makuldür; bu niteliklerin sebebi olan, onlardan önce var olan bir şey bulunmalıdır. Bu, sınırlı fiziksel her nesnenin bir zaman bir başlangıcı olduğu anlamına gelir; çünkü sınırlı fiziksel nesnelerin ezeli olması düşünülemez. Bunun nedeni, herhangi bir sınırlı fiziksel nesneden önce dışsal bir kaynağın ya da bir dizi etkenin var olmuş olması ve onun sınırlılıklarına sebep olmuş olmasıdır. Diyelim ki bir bitki alıp onun ezeli olduğunu iddia ettim. Buna nasıl karşılık verirsiniz? Böyle bir iddiaya gülersiniz. Bitkinin başlangıcına tanık olmamış olsanız bile, sınırlı fiziksel niteliklerinden dolayı onun sonlu olduğunu bilirsiniz. Ancak sınırlı fiziksel nesneler (evren dahil) ezeli olsaydı bile, bunların bağımlı olduğu ve zorunlu olarak var olmadıkları gerçeği değişmezdi. Bu delil, nesnelerin ezeli olup olmadıklarına ya da bir başlangıcı bulunup bulunmadığına bakılmaksızın geçerlidir.

It is reasonable to assert that all things with limited physical qualities are finite; there must have been something prior that was responsible for their qualities. This means that all limited physical objects at one point had a beginning, because it is inconceivable that limited physical objects are eternal. This is due to the fact that an external source or set of factors must have existed prior to any limited physical object and caused its limitations. Imagine if I picked up a plant and claimed that it was eternal. How would you respond? You would laugh at such an assertion. Even if you didn’t witness the plant’s beginning, you know it is finite because of its limited physical qualities. However, even if limited physical objects (including the universe) were eternal, it would not change the fact that they are dependent and do not exist necessarily. This argument works regardless of whether or not objects are eternal or have a beginning.

Yukarıdaki kapsamlı bağımlılık tanımını uygulamak, evrenin ve içindeki her şeyin bağımlı olduğu sonucuna götürür. Aklınıza gelen herhangi bir şeyi düşünün: bir kalem, bir ağaç, güneş, bir elektron ya da hatta bir kuantum alanı. Bunların hepsi bir biçimde bağımlıdır. Eğer bu doğruysa, algıladığımız her şey, evren dahil, aşağıdaki yollardan biriyle açıklanabilir:

Applying the above comprehensive definition of what it means to be dependent leads us to conclude that the universe and everything within it is dependent. Reflect on anything that comes to mind—a pen, a tree, the sun, an electron, and even a quantum field. All of these things are dependent in some way. If this is true, then all that we perceive—including the universe—can be explained in one of the following ways:

1. Evren ve algıladığımız her şey ezeli, zorunlu ve bağımsızdır.

1. The universe and all that we perceive are eternal, necessary and independent.

2. Evrenin ve algıladığımız her şeyin varlığı, kendisi de bağımlı olan başka bir şeye bağlıdır.

2. The existence of the universe and all that we perceive depends on something else which is also dependent.

3. Evrenin ve algıladığımız her şeyin varlığı, kendi zatından var olan ve bu yüzden ezeli ve bağımsız olan başka bir şeyden türemektedir.

3. The universe and all that we perceive derives its existence from something else that exists by its own nature and is accordingly eternal and independent.

Her açıklamayı ele alacak ve evrenin ve içindeki her şeyin bağımlılığını en iyi hangisinin açıkladığını tartışacağım.

I will take each explanation and discuss which one best explains the dependency of the universe and everything within it.

1. Evren ve algıladığımız her şey ezeli, zorunlu ve bağımsızdır.

1. The universe and all that we perceive are eternal, necessary and independent.

Evrenin ve algıladığımız her şeyin kendinden var olarak ezeli olması ve kendine yeterli olması mümkün müdür? Bu, rasyonel bir açıklama değildir. Evren ve algıladığımız bütün şeyler zorunlu olarak var değildir; var olmamış da olabilirlerdi. Ayrıca sınırlı fiziksel niteliklere sahiptirler. Kendi sınırlılıklarını kendilerinin doğuramayacağına göre, bu sınırlılıkları onlara dışarıdan bir şeyin dayatmış olması gerekir. Evren ve algıladığımız bütün şeyler, kendi varlıkları sebebiyle kendilerini açıklamazlar ve bileşenleri başka bir düzende de bir araya gelebilirdi. Dolayısıyla onlar bağımlıdır ve bağımlı şeyler bağımsız olarak var olmazlar. Evren ezeli olsaydı bile, onun sınırlı fiziksel niteliklerini doğuran dışsal bir etkenler kümesinin bulunması gerekirdi. Ayrıca evrenin bileşenleri ya da temel yapı taşları başka bir düzende olabilirdi ve evren hiç var olmamış da olabilirdi. Evren, kendi varlığı sebebiyle kendini açıklayamaz. Bu hususlar göz önüne alındığında, evrenin ezeliliğinin varlığına bir açıklama getirdiği görüşünü güvenle reddedebiliriz (bu nokta aşağıda daha ayrıntılı açıklanmaktadır).

Could the universe and everything that we perceive exist eternally and depend on themselves? This is not a rational explanation. The universe and all the things that we perceive do not necessarily exist; they could have not existed. They also have limited physical qualities. Since they could not give rise to their own limitations, something external must have imposed these limitations on them. The universe and all the things we perceive do not explain themselves by virtue of their own existence, and their components could have been arranged in a different way. Therefore, they are dependent, and dependent things do not exist independently. Even if the universe were eternal, it still stands that there must have been an external set of factors that gave rise to its limited physical qualities. In addition, the universe’s components or basic building blocks could have been arranged in a different way, and the universe could have not existed. The universe cannot explain itself by virtue of its own existence. With these considerations, we can safely reject the view that the eternity of the universe somehow provides an explanation for its existence (this point is explained further below).

2. Evrenin varlığı ve algıladığımız her şey, kendisi de bağlı olan başka bir şeye bağlıdır.

2. The existence of the universe and all we perceive depends on something else which is also dependent.

Evrenin ve algıladığımız her şeyin varlığı, kendisi de bağımlı olan başka bir şeye bağlı olamaz. Evren ve algıladığımız her şey kendi kendini açıklamadığına göre, onları açıklamak için bir başka bağımlı şey öne sürmek hiçbir şeyi açıklamaz. Çünkü evreni ve var olan her şeyi açıklaması gereken bu bağımlı şey de kendi varlığı için bir açıklamaya ihtiyaç duyar. Dolayısıyla bağımlı olan şeyleri açıklamanın tek yolu, bağımlı olmayan ve bu yüzden zorunlu olan bir şeye başvurmaktır.

The existence of the universe and all that we perceive could not depend on something else which is also dependent. Since the universe and all that we perceive do not explain themselves, then postulating another dependent thing to explain them does not explain anything at all. This is because the dependent thing that is supposed to explain the universe and everything that exists, also requires an explanation for its existence. Therefore, the only way to explain things that are dependent is by referring to something that is not dependent and therefore necessary.

Buna rağmen, birisi algıladığımız her şeyin varlığının başka bir şeye bağlı olduğunu, bunun da yine başka bir şeye bağlı olduğunu ve bu şekilde sonsuza dek gidildiğini ileri sürebilir. Bu doğru değildir. Örneğin: Bu evren, başka bir evrenle açıklanabilir mi; bu evren de başka bir evrenle açıklanır ve açıklamalar zincirinin sonsuza dek sürdüğü varsayılabilir mi? Bu, açıklama gerektirme sorununu çözmez. Birbirine bağlı sonsuz sayıda evren bulunsa bile, yine şu soru sorulabilir: Bu sonsuz evren zinciri neden vardır? Evren ezeli olsun ya da olmasın, varlığı için yine bir açıklamaya ihtiyaç duyar.

Despite this, someone may argue that the existence of all we perceive depends on something else, which in turn depends on another thing, ad infinitum. This is false. For instance: Could this universe be explained by another universe, which in turn is explained by another universe, with the series of explanations continuing forever? This would not solve the problem of requiring an explanation. Even if there were an infinite number of universes all dependent on each other, we could still ask: Why does this infinite chain of universes exist? Whether or not the universe is eternal, it still requires an explanation for its existence.

Şimdi bir örnek düşünün. Sonsuz sayıda insan olduğunu hayal edin. Her insan, anne babasının biyolojik faaliyeti sonucu meydana gelmiştir ve bu anne babaların her biri de kendi anne babalarının biyolojik faaliyeti sonucu meydana gelmiştir, bu böyle sonsuza kadar devam eder. Yine de şu soruyu sormak tamamen makul olurdu: Neden hiç insan var? Bu insan zincirinin bir başlangıcı olmasa bile, zincirin bir açıklamaya ihtiyaç duyduğu gerçeği değişmez. Zincirdeki her insan var olmayabilecekken ve sınırlı fiziksel niteliklere sahipken, bağımlıdır ve zorunlu değildir. Yine de bir açıklamaya ihtiyaç duyarlar. İnsan zincirinin sonsuz olduğunu söylemek, açıklama ihtiyacını hiçbir şekilde ortadan kaldırmaz.

Consider the following example. Imagine there are an infinite number of human beings. Each human being was produced by the biological activity of their parents, and each of these parents was in turn produced by the biological activity of their parents, ad infinitum. It would still be perfectly reasonable to ask: Why are there any human beings at all? Even if this chain of human beings had no beginning, the fact remains that this chain requires an explanation. Since each human being in the chain could have not existed and possesses limited physical qualities, they are dependent and not necessary. They still require an explanation. Just saying the chain of human beings is infinite does nothing to change the need for an explanation.

Bu seçenek ayrıca bağımlılıkların sonsuz bir zincirinin mümkün olduğunu varsayar. Ancak bu tasavvur edilemez. Bunu açıklamak için, bu evrenin varlığının başka bir evrene bağlı olduğunu, o evrenin varlığının da başka bir evrene bağlı olduğunu ve böyle devam ettiğini düşünün. Bu evren hiç var olabilir miydi? Cevap hayırdır, çünkü bu evrenin var olabilmesi için sonsuz sayıda bağımlılığın önceden kurulmuş olması gerekirdi. Unutmayın, sonsuz sayıda şeyin bir sonu yoktur; dolayısıyla bağımlılıkların sonsuz bir kümesi olsaydı bu evren var olamazdı.

This option also assumes that an infinite regress of dependencies is possible. However, this is inconceivable. To illustrate this point, imagine the existence of this universe was dependent on another universe, and the existence of that universe was also dependent on another universe, and so on. Would this universe ever come to be? The answer is no, because an infinite number of dependencies would need to be established before this universe could exist. Remember, an infinite number of things do not end; therefore, this universe could not exist if there were an infinite set of dependencies.

3. Evrenin ve algıladığımız her şeyin varlığı, kendi zatından var olan ve bu yüzden ezeli ve bağımsız olan başka bir şeyden türemektedir.

3. The universe and all that we perceive derives its existence from something else that exists by its own nature and is accordingly eternal and independent.

Madem ki algıladığımız her şey bir şekilde bağımlıdır, o hâlde en makul açıklama, her şeyin varlığının bağımsız ve dolayısıyla ezeli olan başka bir şeye bağlı olduğudur. Bağımsız olmak zorundadır, çünkü bağımlı olsaydı, bir açıklamaya ihtiyaç duyardı. Ezeli de olmak zorundadır, çünkü ezeli olmasaydı, yani sonlu olsaydı, bağımlı olurdu; zira sonlu şeylerin varlıkları için bir açıklamaya ihtiyaçları vardır. Bu nedenle, evrenin ve algıladığımız her şeyin, ezeli ve bağımsız bir şeye bağlı olduğu sonucuna varabiliriz. Bu durum en iyi şekilde Allah'ın varlığıyla açıklanır. Bağımlılık argümanı, İslam düşünce geleneği tarafından desteklenmektedir. Her şeyi var eden ve varlığa getiren, bağımsız bir Varlık kavramı Kur'an'ın çeşitli yerlerinde vurgulanmaktadır. Örneğin, Allah şöyle buyurur:

Since everything we perceive is dependent in some way, then the most rational explanation is that the existence of everything depends on something else that is independent, and therefore eternal. It has to be independent because if it were dependent, it would require an explanation. It also has to be eternal because if it was not eternal—in other words, finite—it would be dependent as finite things require an explanation for their existence. Therefore, we can conclude that the universe, and everything that we perceive, depends upon something that is eternal and independent. This is best explained by the existence of God. The argument from dependency is supported by the Islamic intellectual tradition. The concept of an independent Being that is responsible for bringing everything into existence is highlighted in various places in the Qur’an. For example, God says:

"Tanrı, var olan her şeyden müstağnidir."178

“God is independent of all that exists.”178

“Ey insanlar! Muhtaç olan sizsiniz, Allah ise zengin olandır, övgüye layık olandır.”179

“O mankind! It is you who stand in need of God, whereas He alone is self-sufficient, the One whom all praise is due.”179

Klasik müfessir İbn Kesir, yukarıdaki ayet hakkında şunları söyler: "Onlar yaptıkları her işte Ona muhtaçtırlar, fakat O'nun onlara hiçbir ihtiyacı yoktur... O, her türlü ihtiyaçtan münezzeh olmasıyla tektir ve ortağı ya da eşi yoktur."180

The classical exegete Ibn Kathir comments on the above verse: “They need Him in all that they do, but He has no need of them at all… He is unique in His being free of all needs, and has no partner or associate.”180

İslam'ın entelektüel geleneği, İbn Sina (Batı'da Avicenna olarak bilinir) gibi isimler yetiştirdi; o da benzer bir argümanı ortaya koydu. Ona göre Allah, Vâcibü'l-Vücûd, yani zorunlu olarak var olandır. İbn Sina, Allah'ın zorunlu olarak var olduğunu ve her şeyin varlığından O'nun sorumlu olduğunu savundu. Allah'tan başka her şey bağımlıdır; İbn Sina bunu Mümkinü'l-Vücûd olarak tanımladı.

Islam’s intellectual tradition produced the like of Ibn Sina (known in the West as Avicenna), who articulated a similar argument. He maintained that God is Waajib al-Wujood, necessarily existent. Ibn Sina argued that God necessarily exists and He is responsible for the existence of everything. Everything other than God is dependent, which Ibn Sina described as Mumkin al-Wujud.

Bağımlılık argümanı, Râzî, Gazzâlî ve İmâmu'l-Haremeyn el-Cüveynî gibi birçok etkili İslam âliminin de benimsediği ve uyarladığı bir argümandır. Gazzâlî bu argümanın özlü bir özetini sunar:

181 The argument from dependency has also been adopted—and adapted—by many other influential Islamic scholars, some of whom include Al-Razi, Al-Ghazali and Imam al-Haramayn al-Juwayni. Al-Ghazali provides a concise summary of this argument:

“Varlığın kendisini inkâr etmek mümkün değildir. Bir şeyin var olması gerekir; hiçbir şeyin var olmadığını söyleyen kimse akla ve zorunluluğa hakaret etmiş olur. Bu durumda, varlığın kendisinin inkâr edilemeyeceği önermesi zorunlu bir öncüldür. Şimdi ilke olarak kabul edilen bu Varlık ya zorunludur ya da olumsaldır… Bu şu demektir: Bir varlık ya kendi kendine yeterli olmalı ya da bağımlı olmalıdır… Buradan şöyle bir akıl yürütürüz: Varlığı kabul edilen şey zorunluysa, o zaman zorunlu bir Varlığın varlığı kanıtlanmış olur. Eğer varlığı olumsalsa, her olumsal varlık zorunlu bir Varlığa bağlıdır; çünkü onun olumsallığının anlamı, varlığının ve yokluğunun eşit ölçüde mümkün olmasıdır. Böyle bir niteliğe sahip olan şeyin varlığının tercih edilebilmesi, belirleyici veya seçici bir failsiz mümkün değildir. Bu da zorunludur. Dolayısıyla bu zorunlu öncüllerden zorunlu bir Varlığın varlığı kanıtlanmış olur.”182.

“There is no denying existence itself. Something must exist and anyone who says nothing exists at all makes a mockery of sense and necessity. The proposition that there is no denying being itself, then, is a necessary premise. Now this Being which has been admitted in principle is either necessary or contingent… What this means is that a being must be self-sufficient or dependent… From here we argue: If the being the existence of which is conceded be necessary, then the existence of a necessary Being is established. If, on the other hand, its existence is contingent, every contingent being depends on a necessary Being; for the meaning of its contingency is that its existence and non-existence are equally possible. Whatever has such a characteristic cannot have its existence selected for without a determining or selecting agent. This too is necessary. So from these necessary premises the existence of a necessary Being is established.”182.

Özetle, İslam itikadına göre Allah:

In summary, according to Islamic theology, God is:

Bağımsız.

• Independent.

• Her şeyin kendisine bağlı olduğu Zat.

• The Being that everything depends on.

• Her şeyi ayakta tutan.

• The One that sustains everything.

Sonsuz.

• Everlasting.

• Kendi kendine yeten.

• Self-sufficient.

• Vâcibü'l-Vücûd (zorunlu olarak var olan).

• Waajib al-Wujood (necessarily existent).

Şimdi bu argümana yöneltilen başlıca itirazlardan bazılarını ele alacağım.

I will now address some of the key objections against this argument.

Evren bağımsız olarak var olur.

The universe exists independently.

Ateistlerin tipik bir savı şudur: Eğer Tanrı'nın bağımsız ve zorunlu olduğunu söylüyorsak, neden aynı şeyi evren için de söyleyemeyelim? Bu itiraz birkaç nedenle yersizdir. Birincisi, evrenin zorunlu olduğuna dair hiçbir şey yoktur; evren var olmayabilirdi. İkincisi, evrenin bileşenleri farklı bir biçimde düzenlenmiş olabilirdi. Bu bileşenleri kuarklar olarak ya da bir tür kuantum alanı olarak görsek de, yine de şu soru ortaya çıkar:

A typical atheist contention is: If we are saying that God is independent and necessary, why cannot we say the same thing for the universe? This is a misplaced contention for the following reasons. Firstly, there is nothing necessary about the universe; it could have not existed. Secondly, the components of the universe could have been arranged in a different way. Whether one considers these components to be quarks or some type of quantum field, it still raises the question:

Neden bu şekilde düzenlenmişler? Kuarklar ya da alanlar, var olan koleksiyon yerine başka bir düzenlemeyle de var olabilirdi; buradan evrenin bağımlı olduğu sonucu çıkar.183

Why are they arranged the way that they are? Since a different arrangement of quarks or fields could have existed instead of the collection that does exist, it follows that the universe is dependent.183

Evrende algıladığımız her şey sınırlı fiziksel niteliklere sahiptir; bunlar arasında galaksiler, yıldızlar, ağaçlar, hayvanlar ve elektronlar da vardır. Belirli bir şekle, boyuta ve fiziksel forma sahiptirler. Bu nedenle etrafımızda algıladığımız, tüm evreni oluşturan bu şeyler sonlu ve bağımlıdır.

Everything we perceive within the universe has limited physical qualities; this includes the galaxies, stars, trees, animals and electrons. They have a specific shape, size and physical form. As such, these things that we perceive around us—the things that make up the entire universe—are finite and dependent.

Evren sadece kaba bir gerçekliktir.

The universe is just a brute fact.

Başka bir iddiaya göre evren hakkında hiçbir soru sorulmamalıdır. Ünlü radyo tartışmasında filozof Bertrand Russell, Peder Copleston'a şunu söylemişti: "Evrenin orada olduğunu ve bundan ibaret olduğunu söylerim."184 Bu tutum açıkçası entelektüel bir kaçıştır. Şu havada asılı yeşil top benzetmesini düşünelim:185

Another contention suggests that we should not ask any questions about the universe. During his famous radio debate with Father Copleston, the philosopher Bertrand Russell said, “I should say that the universe is just there, and that’s all”184. This position is frankly an intellectual cop-out. Consider the following hovering green ball analogy:185

Hayal edin ki yerel parkta yürüyorsunuz ve çocuk oyun alanının ortasında havada asılı duran yeşil bir top görüyorsunuz. Nasıl tepki verirdiniz? Bunu oyun alanının zorunlu bir parçası olarak kabul edip yanından geçip giderdiniz mi? Elbette hayır; neden var olduğunu ve neden o şekilde olduğunu sorgulardınız. Şimdi topu bir evren büyüklüğüne çıkarın. Soru yine geçerliliğini korur: Top neden var, ve neden o şekilde? Dolayısıyla evrenin neden o şekilde olduğunu sorgulamanın geçerliliği de böyledir.

Imagine you were walking in your local park and you saw a hovering green ball in the middle of the children’s playground. How would you react? Would you walk by and accept it as a necessary part of the playground? Of course not; you would question why it exists and how it is the way that it is. Now, extend the ball to the size of a universe. The question still remains: Why does the ball exist and why is it the way that it is? Hence, the validity of questioning why the universe is the way that it is.

Ayrıca, bu iddia saçmadır, çünkü bilimin kendisini baltalar. Bilim topluluğu içinde evrenin varlığını ve temel özelliklerini açıklamaya çalışmaya adanmış bir çalışma alanı vardır. Bu alana kozmoloji denir. Bu, tamamen meşru bir bilimsel araştırma alanıdır ve evreni bir ‘kaba gerçek’ olarak nitelendirmek, köklü bir bilimsel uygulamaya haksızlık etmektir.

Furthermore, this contention is absurd because it undermines science itself. Within the scientific community is a field of study dedicated to trying to explain the existence and basic features of the universe. This field is called cosmology. This is a perfectly legitimate field of scientific enquiry, and to label the universe as a ‘brute fact’ does a disservice to an established scientific practice.

Bilim sonunda bir cevap bulacaktır!

Science will eventually find an answer!.

Bu itiraz, bu bölümde sunulanların bir "boşluklardaki Tanrı" (God of the gaps) yanılgısı olduğunu ileri sürmektedir. İtiraza göre bilimsel olaylara dair bilgisizliğimiz, Tanrı'nın varlığının ya da İlahi faaliyetin kanıtı olarak alınmamalıdır; çünkü bilim eninde sonunda bir açıklama sunacaktır. Bu itiraz yerinde değildir; çünkü bağımlılık argümanı bilimsel bir soruyu ele almayı amaçlamaz. Onun konusu metafiziktir; bağımlı şeylerin doğasını ve bunların doğurduğu sonuçları anlamaya çalışır. Bu argüman bütün bilimsel açıklamalara ve olgulara uygulanabilir. Örneğin, doğal olguları açıklamak için pek çok evren kuramlaştırsak bile, bu evrenler yine bağımlı olacaktır. Neden? Çünkü bu açıklamaların bileşenleri farklı biçimlerde düzenlenebilir ve kendi varoluşlarıyla açıklanamazlar; ya varlıklarını sürdürmek için kendileri dışındaki bir şeye ihtiyaç duyarlar ya da sınırlı fiziksel niteliklere sahiptirler. Dolayısıyla bunlar bağımlıdır ve bu bölümde tartışıldığı gibi, bağımlı bir şeyi yine bağımlı bir başka şeyle açıklayamazsınız. Bilim camiasının bağımsız ve ezeli bir şey bulduğunu ve bunun evrenin varlığını açıkladığını iddia etmesi durumunda ise bundan kanıt isterim. Böyle bir kanıtı sunduklarında, duyularla algılanabilen şeylerin sınırlı fiziksel niteliklere sahip olduğu ve bu nedenle bağımlı sayıldığı için, kendi kendilerini çelişkiye düşürmüş olacaklardır.

This objection argues that what has been presented in this chapter is a form of the ‘God of the gaps’ fallacy. It argues that our ignorance of scientific phenomena should not be taken as proof of God’s existence or Divine activity, because science will eventually provide an explanation. This is a misplaced objection because the argument from dependency does not aim to address a scientific question. Its concern is with metaphysics; it seeks to understand the nature and implications of dependent things. This argument can be applied to all scientific explanations and phenomena. For example, even if we were to theorise many universes as an explanation for natural phenomena, they would still be dependent. Why? Because the components of these explanations could be arranged in a different way and cannot be explained by virtue of their own existence, or they require something else outside of themselves to exist and have limited physical qualities. Therefore, they are dependent, and—as discussed in this chapter—you cannot explain a dependent thing with another dependent thing. If members of the scientific community claim to have found something that is independent and eternal, and in turn explained the existence of the universe, I would ask for proof. Interestingly, the minute they provide some empirical proof would be the moment they contradict themselves, because things that can be sensed have limited physical qualities, therefore qualifying as dependent.

Bilim, bağımsız ve ezelî bir şeyi asla keşfedemez; bunun yalnızca deneysel olması nedeniyle değil, aynı zamanda bilimin yalnızca gözlemlenebilir, bağımlı şeyler üzerinde çalışması nedeniyle de böyledir. Dolayısıyla bilimin bilimsel olmayan bir nesneyi keşfedeceğini söylemek anlamsızdır! Gelin bir an durup bilimin ne olduğunu düşünelim. Bir disiplin olarak bilim, cevaplar ve açıklamalar sunmakla ilgilenir (bkz. Bölüm 12).

Science cannot ever discover anything independent and eternal, not only because it would be empirical, but also because science only works on observable dependent things. Therefore, it makes no sense to say that science would discover an unscientific object! Let’s take a moment and think about what science is. Science, as a discipline, is in the business of providing answers and explanations (see Chapter 12).

Yalnızca bağımlı şeylerin açıklamaları olabilir. Bu düşünce ışığında, bilimin kapsamının bağımlı nesnelerin alanıyla sınırlı olduğunu fark ederiz. Dolayısıyla bilim, yalnızca başka bir bağımlı nesneyle ilgili bir yanıt verebilir. Bu argümanın metafizik doğasını ele alamaz. Daha önce açıkladığımız gibi, bağımlı bir nesneyi yine bağımlı bir nesneyle açıklayamazsınız, çünkü o bağımlı nesnenin de bir açıklamaya ihtiyacı olacaktır. (Hatırlarsanız, varlığı için başka bir şeye bağımlı olan ve bu şeyin de kendisi başka bir şeye bağımlı olan bir şeyin, sonsuza dek giden bir zincir hâlinde var olamayacağını da daha önce tartışmıştık.) Açıklama ise bağımsız ve ezeli bir şey olduğundan, bilim sınırlı bir ampirik ve bağımlı şeyler kapsamına sahip olduğu için bu tartışmaya asla girememektedir.

Only dependent things can have explanations. With this in mind, we realise the scope of science is restricted to the realm of dependent objects. Therefore, science can only provide an answer that would relate to another dependent object. It cannot address the metaphysical nature of this argument. As we have explained, you cannot explain a dependent object with another dependent object, because that dependent object would also require an explanation (and if you recall, we have already discussed that there cannot be a thing that depends on something else to exist, which in turn depends on still another thing, ad infinitum). Since the explanation is something that is independent and eternal, science can never enter into the discussion because it has a limited scope of empirical, dependent things.

Siz Tanrı'nın var olduğunu varsaydınız; çünkü O, zorunlu olarak var olan tek şeydir.

You’ve assumed God exists, as He is the only thing that necessarily exists.

Bu bölümdeki tartışma Tanrı'yı önceden varsaymamıştır. Tartışma, Tanrı'ya ulaşmak için zorunluluk kavramını uydurmamıştır. Bunun yerine, evrenin ve algıladığımız her şeyin bağımlılığı, zorunlu olarak var olan, ezeli ve bağımsız bir varlığın bulunması gerektiği sonucuna götürmüştür. Bu sonuç, İslam'ın Tanrı tanımını anlamlı kılmaktadır. Zorunluluk ve bağımlılık kavramları felsefede iyi bilinen ve tartışılan kavramlardır (bu argümanda bağımlılık sözcüğünün kullanımı felsefede genellikle kontenjanlık [contingency] olarak anılır). Bunlar, Tanrı açıklamasını arka kapıdan sokmak için uydurulmuş kavramlar değildir.

The argument in this chapter has not assumed God. The argument has not made up the idea of necessity in order to lead to God. Rather, the dependency of the universe and everything that we perceive has led to the idea that there must be an eternal, independent being that exists necessarily. This conclusion makes sense of the Islamic definition of God. The ideas of necessity and dependency are well known and discussed in philosophy (the use of the word dependency in this argument is usually referred to as contingency in philosophy). They are not made up concepts to try and sneak the God explanation via the backdoor.

"Tanrı bir açıklama gerektirmez mi?"

“Doesn’t God require an explanation?”.

Bu bölümde sunulan argüman, zorunlu olarak var olan, ezelî ve bağımsız bir varlığın bulunması gerektiği sonucuna ulaşmıştır. Bu, İslami Tanrı tasavvurunu anlamlı kılmaktadır. Zorunlu bir varlık bir açıklamaya ihtiyaç duymaz. Teknik olarak, böyle bir varlık kendisi dışındaki bir şeye başvuran bir açıklamaya ihtiyaç duymaz (bağımlı şeylerin aksine). Aksine, zorunlu bir varlık kendi varlığı sayesinde açıklanır. Başka bir deyişle, onun var olmamış olması imkânsızdı. Bu nedenle, kendisi dışında bir açıklamaya ihtiyacı yoktur.

The argument presented in this chapter has concluded that there must be an eternal, independent being that exists necessarily. This makes sense of the Islamic conception of God. A necessary being doesn’t require an explanation. Technically, such a being doesn’t require an explanation that refers to something external to it (unlike dependent things). Rather, a necessary being is explained by virtue of its own existence. In other words, it was impossible for it to have not existed. Therefore, it doesn’t require an explanation external to itself.

Kompozisyon Yanılgısı.

The Fallacy of Composition.

Kompozisyon yanılgısı, bütünün bireysel parçalarının sahip olduğu özelliklere sahip olması gerektiğini yanlış bir biçimde sonuç olarak çıkaran bir akıl yürütme hatasıdır.186 Ancak böyle bir iddiada bulunmak her zaman yanlış değildir. Bazı bütünlerin, bireysel parçalarında bulunan özellikleri içerebileceği doğrudur; fakat bu her zaman geçerli değildir. Örneğin bir duvar (bütün) tuğlalardan (bireysel parçalar) yapılmıştır. Tuğlalar serttir, dolayısıyla duvar da serttir. Bu doğrudur. Buna karşılık, bir Acem halısını düşünelim. Halı (bütün) ipliklerden (bireysel parçalar) oluşur; bireysel iplikler hafif olduğu için halinin de hafif olduğunu sonuçlandırmak yanlış olurdu. Bunlara dayanarak itiraz eden kişi, evrenin bağımlı parçalardan oluştuğu için bağımlı olmasının mantıksal olarak gerekmediğini ileri sürebilir. Ancak bu, yersiz bir itirazdır. Deneyimimize göre bağımlı şeyler her zaman bağımlı bütünler oluşturur. Örneğin bir ev bağımlı malzemelerden yapılmıştır ve ev bağımlıdır. Sınırlı fiziksel niteliklere sahiptir, var olmayabilirdi ve temel yapı taşları farklı bir biçimde düzenlenebilirdi. Benzer şekilde evren de bağımlı şeylerden oluştuğu için bağımlıdır. İtiraz eden kişinin, bağımlı şeylerin bağımlı bütünler oluşturmadığını göstermesi gerekir; ispat yükü ona aittir.

The fallacy of composition is a fallacy of reasoning that mistakenly concludes that the whole must have the same properties as its individual parts.186 However, making such a claim is not always fallacious. It could be that some wholes contain the properties that exist within its individual parts; however it is not always the case. For example, a wall (the whole) is made of bricks (individual parts). Bricks are hard, therefore the wall is hard. This is true. Conversely, take into consideration a Persian rug. The rug (the whole) is made up of threads (individual parts); it would be false to conclude that since the individual threads are light the rug is also light. With respect to the above, the objector may argue that it does not logically follow the universe is dependent because it is made up of dependent parts. Nevertheless this is a misplaced objection. From our experience dependent things always form dependent wholes. For example, a house is made up of dependent materials and a house is dependent. It has limited physical qualities, it could have not existed and its fundamental building blocks could have been arranged in a different way. Similarly the universe is made up of dependent things therefore it is dependent. The onus of proof is on the objector to show that dependent things do not make up dependent wholes.

Bu bölümü bitirmeden önce, Professor Alexander R. Pruss ve Professor Joshua L. Rasmussen'in kaleme aldığı Necessary Existence kitabını okumanızı öneririm.187 Kitap, bu argümana yöneltilen benzer ve diğer akademik itirazları ele almaktadır. Ayrıca İslami bakış açısını derinlemesine incelemek için Mohammed Hijab'ın Kalam Cosmological Arguments kitabını okumanızı da tavsiye ederim.188

Before I end this chapter, I advise reading the book Necessary Existence by Professor Alexander R. Pruss and Professor Joshua L. Rasmussen.187 The book addresses similar and other academic objections to this argument. I also recommend reading Mohammed Hijab’s book Kalam Cosmological Arguments for an in-depth Islamic perspective.188

Manevi bir notla bitirmek.

Ending on a spiritual note.

Bu Tanrı anlayışı yalnızca entelektüel bir alıştırma olmamalıdır; aksine insanın Tanrı'ya karşı derin bir özlem ve sevgi duymasını sağlamalıdır. Bu bölümde, Tanrı'nın zorunlu olarak var olduğu ve her şeyin yalnızca O'nun sayesinde var olabileceği sonucuna vardık. Bu anlamda biz insanlar, Tanrı'ya yalnızca felsefi anlamda değil, kelimenin olağan kullanımıyla da bağımlıyız; O'nsuz burada olamazdık ve sahip olduğumuz her şey nihayetinde yalnızca O'na borçludur.

This understanding of God is not just an intellectual exercise; rather, it should instil a deep sense of yearning and love for God. In this chapter, we have concluded that God necessarily exists and everything can only exist because of Him. In this sense, we as human beings are not only dependent on God in the philosophical sense, but also in the normal use of the word; we couldn’t be here without Him, and everything that we have is ultimately due to Him alone.

Bu harika kısa hikâye bize şunu öğretir: Nihayetinde Allah'a muhtaç olduğumuza ve bu dünyada ve ahirette başarımızın O'nun sınırsız rahmetine bağlı olduğuna göre, Allah'a teslim olmalı ve O'nun iradesini yerine getirmeliyiz.

The following marvellous short story teaches us that, since we are ultimately dependent on God, and our success in this life and the hereafter lies with His boundless mercy, we should submit to God and accomplish His will:

Bir gün, maymunların tarlaları harap etmesine karşı amansız düşmanı olan küçük köpeğimle birlikte tarlalarımı gözetmeye çıktım. Büyük sıcakların mevsimiydi. Köpeğim ve ben öyle bunalmıştık ki neredeyse nefes alamıyorduk. Birimizin yakında bayılacağını düşünmeye başladım. Sonra, Tanrı'ya şükürler olsun ki, dalları ferahlatıcı bir yeşil kubbe oluşturan bir Tiayki ağacı gördüm. Köpeğim sevinçle küçük sesler çıkararak bu mübarek gölgeye yöneldi.

“One day I set out to tend my fields, accompanied by my little dog, sworn enemy of the monkeys which ravaged the plantations. It was the season of great heat. My dog and I were so hot that we could scarcely breathe. I began to think that one or other of us would soon fall in a faint. Then, thank God, I saw a Tiayki tree, the branches of which presented a vault of refreshing greenery. My dog gave little cries of joy and turned towards this blessed shade.

Gölgeye ulaştığında, olduğu yerde kalmak yerine dilini sarkıtarak bana geri döndü. Yan tarafının hızla inip kalktığını görünce ne kadar bitkin olduğunu anladım. Gölgeye doğru yürüdüm. Köpeğim sevinçle doluydu. Sonra bir an için yoluma devam ediyormuş gibi yaptım. Zavallı hayvan acıklı bir şekilde inledi, ama yine de kuyruğu bacaklarının arasında olduğu halde beni takip etti. Açıkça umutsuzluğa kapılmıştı, ama ne olursa olsun peşimden gelmeye kararlıydı. Bu sadakat beni derinden etkiledi. Bu hayvanın, buna mecbur olmadığı halde, beni izlemek için ölümü bile göze almaya hazır olmasını tam olarak nasıl takdir edebilirdim? Kendi kendime, "Beni efendisi olarak gördüğü için bağlıdır, sadece yanımda kalmak uğruna hayatını riske atıyor" dedim. "Ey Rabbim," diye haykırdım, "Sıkıntılı ruhumu iyileştir! Sadakatimi, küçümseyerek 'köpek' dediğim bu varlığın sadakati gibi kıl! Ona verdiğin gibi, bana da hayatımı yönetme gücünü ver ki Senin iradeni yerine getirebileyim ve —'Nereye gidiyorum?' diye sormadan— bana gösterdiğin yolda yürüyebileyim! Bu köpeğin yaratıcısı ben değilim, ama yine de binlerce acıya katlanarak itaatkârlıkla beni takip ediyor. Bu erdemi ona veren Sensin, ey Rabbim. Senden isteyen herkese —tıpkı benim gibi— Sevgi erdemini ve Sevgi'nin cesaretini ver!" Sonra geri dönüp gölgeye sığındım. Sevinçle dolu küçük yoldaşım, sanki benimle ciddi bir konuşma yapmak istercesine, gözleri gözlerime bakacak şekilde karşıma uzandı.189

When he had reached the shade, instead of staying where he was, he came back to me, his tongue out. Seeing how his flanks were palpitating, I realised how completely exhausted he was. I walked towards the shade. My dog was full of joy. Then, for a moment, I pretended to continue on my way. The poor beast groaned plaintively, but followed me none the less, his tail between his legs. He was obviously in despair, but determined to follow me, whatever might come of it. This fidelity moved me profoundly. How could one fully appreciate the readiness of this animal to follow me, even to death, although he was under no constraint to do so? He is devoted to me, I said to myself, because he regards me as his master and so risks his life simply to stay beside me. ‘Oh my Lord,’ I cried, ‘Heal my troubled soul! Make my fidelity like that of this being whom I call, contemptuously, a dog. Give me, as You have given to him, the strength to master my life so that I may accomplish Your will and follow—without asking, Where am I going?—the path upon which You guide me! I am not the creator of this dog, yet he follows me in docility, at the cost of a thousand sufferings. It is You, Lord, who has gifted him with this virtue. Give, O Lord, to all who ask it of You—as I do— the virtue of Love and the courage of Charity!’ Then I retraced my steps and took refuge in the shade. Full of joy, my little companion lay down facing me so that his eyes were turned to mine, as though he wished to speak seriously to me.”189