Tanrısız Bir Yaşam – Ateizmin Sonuçları
Life Without God – The Implications Of Atheism
Ateizm, içinde var olduğu bir balonda duran bir entelektüel tutum değildir. Eğer iddiaları doğruysa, kişinin çok karamsar olan kaçınılmaz varoluşsal ve mantıksal sonuçlara varması gerekir. Ateizm altında hayat gülünçtür. Aşağıdaki tartışma Tanrı için rasyonel bir gerekçe sunmayabilir; Tanrı'nın bir yaşam olmadan anlamsız göründüğü için var olduğu da sonuç olarak çıkmaz. Ancak, bu kitaptaki rasyonel argümanların kök salacağı verimli zemini sağlar.
Atheism is not an intellectual position that exists in a bubble. If its claims are true, then one would have to make some inevitable existential and logical conclusions that are very bleak. Under atheism, life is ludicrous. The following discussion may not provide a rational case for God, nor does it follow that God exists simply because life without God seems absurd. However, it does provide the fertile ground in which the rational arguments in this book take root.
Bölüm 1'de tartışıldığı gibi, çoğu ateist, doğaüstü bir şeyin bulunmadığını ve evrendeki her şeyin fiziksel süreçlere başvurularak açıklanabileceğini savunan felsefi natüralistlerdir. Ateizm ile felsefi natüralizmin birleşimi, varoluşsal bir felaket reçetesidir. Formül basittir: Tanrı yoksa, bunun beraberinde getirdiği Tanrı'nın huzurunda hesap verme kavramları da yoksa, nihai bir umut, değer ve amaç da yoktur. Bu, aynı zamanda sonsuz ve anlamlı bir mutluluğun da olmadığı anlamına gelir.
As discussed in Chapter 1, most atheists are philosophical naturalists who hold that there is no supernatural and everything in the universe can be explained in reference to physical processes. Atheism combined with philosophical naturalism is a recipe for existential disaster. The formula is simple: no God, which includes the associated concepts of Divine accountability, equals no ultimate hope, value and purpose. It also leads to no eternal and meaningful happiness.
Bu sonuç eskimiş bir dini klişe değildir; ateizmin mantıksal ve varoluşsal sonuçları üzerine rasyonel düşünmenin bir ürünüdür.
40 This conclusion is not an outdated religious cliché; it is a result of thinking rationally about the logical and existential implications of atheism.
Nihai bir ümit yok.
No ultimate hope.
Umut, bir şeyin olmasına dair beklenti, arzu ve istek duygusu olarak tanımlanır. Hepimiz iyi bir hayat, iyi bir sağlık ve iyi bir iş umarız. Nihayetinde hepimiz ölümsüz, mutlu bir varoluş umarız. Hayat öyle harika bir armağandır ki, hiç kimse bilinçli varoluşunun sona ermesini gerçekten istemez. Benzer şekilde, herkes yanlışların düzeltildiği ve ilgili kişilerin hesap verdiği bir tür nihai adalet olmasını ister. Önemlisi, hayatımız sefil geçtiğinde ya da acı ve ıstırap yaşadığımızda, bir miktar huzur, haz ve rahatlık umarız. Bu, insan ruhunun bir yansımasıdır; karanlık bir tünelin sonunda bir ışık umarız ve huzur ile neşeye sahipsek, onu sürdürmek isteriz. Ateizm Tanrı'yı ve doğaüstü olanı inkâr ettiği için, ahiret kavramını da reddeder. Bu olmadan, acı dolu bir hayatın ardından haz umudu da olamaz. Bu yüzden hayatımızdan sonra olumlu bir şeyin gerçekleşmesi beklentisi kaybolur. Ateizm altında, varoluşumuzun karanlık tünelinin sonunda hiçbir ışık bekleyemeyiz. Üçüncü dünyada doğduğunuzu ve bütün hayatınızı açlık ve yoksulluk içinde geçirdiğinizi hayal edin. Ateist dünya görüşüne göre, yalnızca ölüme mahkûmsunuz. Bunu İslami bakış açısıyla karşılaştırın: hayatımızda yaşanan bütün acı örnekleri daha büyük bir hayır içindir. Bu nedenle, evrenin genel düzeninde, çektiğimiz hiçbir acı ya da ıstırap anlamsız değildir. Tanrı bütün çektiklerimizden haberdardır ve karşılığını verecektir (bkz. Bölüm 11). Ateizme göre ise acılarımız, hazlarımız kadar anlamsızdır. Erdemlilerin büyük fedakârlıkları ve mağdurun sıkıntısı, kayıtsız bir dünyada devrilen domino taşlarıdır. Daha büyük bir hayır ya da daha yüksek bir amaç için gerçekleşmezler. Ahiret ya da herhangi bir mutluluk biçimine dair nihai bir umut yoktur. Ne kadar bir hayat sürersek sürelim, hatta zevk ve muazzam lüks içinde yaşasak bile, çoğumuz kaçınılmaz olarak bir tür kötü kadere ya da daha fazla zevke duyulan bitmek bilmeyen bir arzuya mahkûm olurduk. Kötümser filozof Arthur Schopenhauer, bizi bekleyen umutsuzluğu ve kötü kaderi yerinde bir biçimde anlatmıştır:
Hope is defined as the feeling or expectation and desire for something to happen. We all hope for good lives, good health and a good job. Ultimately, we all hope for an immortal blissful existence. Life is such an amazing gift that no one really wants his or her conscious existence to end. Similarly, everyone desires that there will be some form of ultimate justice where wrongs are made right, and the relevant people will be held accountable. Significantly, if our lives are miserable, or experience pain and suffering, we hope for some peace, pleasure and ease. This is a reflection of the human spirit; we hope for light at the end of the dark tunnel, and if we have tranquillity and joy, we want to keep it that way. Since atheism denies the Divine and the supernatural, it also rejects the concept of an afterlife. Without that, there can be no hope of pleasure following a life of pain. Therefore, the expectation for something positive to happen after our lives is lost. Under atheism we cannot expect any light at the end of the dark tunnel of our existence. Imagine you were born in the third world and spent your whole life in starvation and poverty. According to the atheist worldview, you are merely destined for death. Contrast this with the Islamic perspective: all instances of suffering that happen in our lives are for some greater good. Therefore, in the larger scheme of things, no pain or suffering we undergo is meaningless. God is aware of all our sufferings, and He will provide recompense (see Chapter 11). According to atheism, however, our pains are as meaningless as our pleasure. The immense sacrifices of the virtuous and the distress of the victim are falling dominoes in an indifferent world. They occur for no greater good and no higher purpose. There is no ultimate hope of an afterlife or any form of happiness. Even if we lived a life of pleasure and immense luxuries, most of us would inevitably be doomed to some form of evil fate or an incessant desire for more pleasure. The pessimist philosopher Arthur Schopenhauer aptly described the hopelessness and ill fate that awaits us:
"Biz, bir tarlada kuzular gibiyiz; kasabın gözetiminde eğlenip dururuz; kasap önce birini, sonra bir başkasını av olarak seçer. İyi günlerimizde, başımıza gelecek kötü kaderden habersizizdir: hastalık, yoksulluk, sakatlık, görme ya da akıl yitimi… Varoluşun işkencesinin hiç de az olmayan bir kısmı şuradadır: Zaman, sürekli üzerimize baskı yapar, nefes almamıza izin vermez; hep peşimizden gelir, tıpkı kırbaçlı bir kamçı ustası gibi. Zaman bir an elini çekerse, bunu yalnızca sıkıntının (can sıkıntısının) sefaletine teslim edildiğimiz zaman yapar… Aslında, dünyanın ve insanın var olmasa daha iyi olacağına dair inanç, bizi birbirimize karşı hoşgörülü olmaya yöneltecek niteliktedir. Hatta bu bakış açısından, uygun hitap şeklini Monsieur, Sir, mein Herr değil, "ey dert ortağım", Socî malorum, compagnon de miseres! olarak düşünebiliriz!" Kur'an, bu umutsuzluğa işaret eder. Mü'minin umutsuzluğa düşemeyeceğini savunur; her zaman umut olacaktır ve umut Allah'ın rahmetiyle bağlantılıdır; Allah'ın rahmeti ise bu dünyada ve ahirette kendini gösterecektir: "Şüphesiz ki, kâfir olan topluluk dışında, hiç kimse Allah'ın rahmetinden ümidini kesmez."42
“We are like lambs in a field, disporting themselves under the eye of the butcher, who chooses out first one and then another for his prey. So it is that in our good days we are all unconscious of the evil fate may have presently in store for us—sickness, poverty, mutilation, loss of sight or reason… No little part of the torment of existence lies in this, that Time is continually pressing upon us, never letting us take breath, but always coming after us, like a taskmaster with a whip. If at any moment Time stays his hand, it is only when we are delivered over to the misery of boredom… In fact, the conviction that the world and man is something that had better not have been, is of a kind to fill us with indulgence towards one another. Nay, from this point of view, we might well consider the proper form of address to be, not Monsieur, Sir, mein Herr, but my fellow-sufferer, Socî malorum, compagnon de miseres!” The Qur’an alludes to this hopelessness. It argues that a believer cannot despair; there will always be hope, and hope is connected to God’s mercy, and God’s mercy will manifest itself in this life and the hereafter: “Certainly no one despairs of God’s Mercy, except the people who disbelieve.”42
Ateizm altında nihai adalet, hayatın çölündeki bir serap gibi ulaşılamaz bir hedeftir. Ahiret olmadığı için, insanların hesaba çekileceği yönündeki her beklenti boşunadır. Nazi Almanyası'nı 1940'lı yıllarda düşünelim. Kocasının ve çocuklarının gözünün önünde öldürüldüğünü görmüş masum bir Yahudi kadın, sıra kendisine gelip gaz odasına itilmeyi beklerken adaletten umut edebileceği hiçbir şey kalmamıştır. Nazilerin sonunda yenilgiye uğramış olması, bu adaletin onun ölümünden sonra gerçekleştiği anlamına gelir. Ateizm altında o artık hiçbir şeydir; sadece yeniden düzenlenmiş bir madde yığınıdır ve cansız bir şeye af tanınamaz. İslam ise herkese saf, ilahi ve nihai adalet konusunda umut verir. Hiç kimseye haksızlık edilmeyecek ve herkes hesaba çekilecektir.
Under atheism, ultimate justice is an unachievable goal—a mirage in the desert of life. Since there is no afterlife, any expectation of people being held to account is futile. Consider Nazi Germany in the 1940s. An innocent Jewish lady who just saw her husband and children murdered in front of her has no hope for justice when she is waiting for her turn to be cast into the gas chamber. Although the Nazis were eventually defeated, this justice occurred after her death. Under atheism she is now nothing, just another rearrangement of matter, and you cannot give reprieve to something that is lifeless. Islam, however, gives everyone hope for pure Divine, ultimate justice. No one will be treated unfairly and everyone shall be taken to account:
“O o Gün insanlar, amellerinin kendilerine gösterilmesi için gruplar hâlinde ileri çıkacaklar: kim zerre ağırlığınca bir iyilik yapmışsa onu görecek, kim de zerre ağırlığınca bir kötülük yapmışsa onu görecek.” “Allah, gökleri ve yeryüzünü hak bir amaç için yarattı: her nefsi yaptıklarına göre karşılandırmak için. Onlara zulmedilmeyecek.” Felsefi natüralizm açısından hayat, bir annenin çocuğuna bir oyuncak verip sebepsiz yere geri alması gibidir. Hayat, şüphesiz harika bir armağandır. Ancak tattığımız her zevk, sevinç ve sevgi bizden alınacak ve sonsuza dek kaybolacaktır. Ateist, Tanrı'yı ve ahireti inkar ettiği için, hayatta yaşadığımız zevklerin yok olup gideceği anlamına gelir. Mutluluğun, zevkin, sevginin ve sevincin devam edeceğine dair hiçbir umut yoktur. Ancak İslam'a göre bu olumlu deneyimler, dünyevi hayatımızdan sonra da güçlendirilir ve sürdürülür.
“On that Day, people will come forward in separate groups to be shown their deeds: whoever has done an atom’s weight of good will see it, but whoever has done an atom’s weight of evil will see that.” “God created the heavens and the Earth for a true purpose: to reward each soul according to its deeds. They will not be wronged.” Life, from the perspective of philosophical naturalism, is like a mother giving her child a toy and then taking it back for no reason. Life, without a doubt, is a wonderful gift. Yet any pleasure, joy and love we have experienced will be taken away from us and lost forever. Since the atheist denies the Divine and the hereafter, it means that the pleasures we have experienced in life will disappear. There is no hope of a continuation of happiness, pleasure, love and joy. However, under Islam, these positive experiences are enhanced and continued after our worldly life:
"Orada istedikleri her şey onlarındır ve Bizim katımızda onlar için bundan fazlası da vardır."
“They will have therein whatever they desire and We have more than that for them.”.
“Takva ile yaşayan kimselere güzel bir karşılık ve daha fazlası vardır….” “Şüphesiz o gün cennet ehli, neşeli işlerle meşgul olacaktır… (Onlara şöyle denecektir): ‘Selâmün aleyküm’ (Size selam olsun), Rahîm olan Rabbten bir söz.”
“The people who lived a pious life will have a good reward and more….” “Verily, the dwellers of Paradise that Day, will be busy in joyful things… (It will be said to them): ‘Salamun’ (Peace be on you), a Word from the Lord, Most Merciful.”.
Nihai bir değer yok.
No ultimate value.
Bir insan ile çikolata tavşan arasındaki fark nedir? Bu ciddi bir sorudur. Natüralist bir dünya görüşünü benimseyen birçok ateiste göre, var olan her şey esasen maddenin yeniden düzenlenmesinden ibarettir ya da en azından bilinçsiz, kör fiziksel süreçlere ve nedenlere dayanır.
What is the difference between a human and a chocolate bunny? This is a serious question. According to many atheists who adopt a naturalistic worldview, everything that exists is essentially a rearrangement of matter, or at least based on blind, non-conscious physical processes and causes.
Eğer bu doğruysa, gerçekten önemli mi?
If this is true, then does it really matter?
Eğer bir çekiç alıp çikolatadan bir tavşanı kırsam ve sonra aynısını kendime yapsam, natüralizme göre aralarında gerçek bir fark olmazdı. Çikolata parçaları ile kafatasımın parçaları, aynı şeyin yeniden düzenlenmiş halleri olurdu: soğuk, cansız madde.
If I were to pick up a hammer and smash a chocolate bunny and then I did the same to myself, according to naturalism there would be no real difference. The pieces of chocolate and the pieces of my skull would just be rearrangements of the same stuff: cold, lifeless matter.
Argümana verilen tipik yanıt şu ifadeleri içerir: "Duygularımız var", "Canlıyız", "Acı hissediyoruz", "Bir kimliğimiz var" ve "İnsanız!" Natüralizme göre bu yanıtlar yine de sadece madde düzenlemelerine, daha doğrusu beyindeki nörokimyasal olaylara indirgenir. Gerçekte hissettiğimiz, söylediğimiz ya da yaptığımız her şey maddenin temel bileşenlerine, ya da en azından bir tür fiziksel sürece indirgenebilir. Dolayısıyla bu duygusallık, bir ateist olunduğu takdirde haklı bir temele dayanmaz; çünkü duygular, hisler ve hatta değer duygusu dahil her şey, sadece madde ve soğuk fiziksel süreçlere ve nedenlere dayanır.
The typical response to this argument includes the following statements: “we have feelings”, “we are alive”, “we feel pain”, “we have an identity” and “we’re human!” According to naturalism these responses are still just reduced to rearrangements of matter, or to be more precise, neuro-chemical happenings in one’s brain. In reality everything we feel, say or do can be reduced to the basic constituents of matter, or at least some type of physical process. Therefore, this sentimentalism is unjustified if one is an atheist, because everything, including feelings, emotions or even the sense of value, is just based on matter and cold physical processes and causes.
Yukarıdaki sorumuza geri dönersek: İnsan ile çikolatadan yapılmış bir tavşan arasındaki fark nedir? Ateist bakış açısına göre cevap, gerçek bir fark olmadığıdır. Herhangi bir fark yalnızca bir yanılsamadır; nihai bir değer yoktur. Her şey madde ve önceki fiziksel nedenlere ve süreçlere dayanıyorsa, hiçbir şeyin gerçek bir değeri yoktur. Elbette, bazıları maddenin kendisinin önemli olduğunu savunabilir. Bu doğru olsa bile, bir madde düzeninin diğerinden farkını nasıl takdir edebiliriz? Bir şeyin ne kadar karmaşık olduğu arttıkça, değerinin de arttığı ileri sürülebilir mi? Ama bunun neden herhangi bir değeri olsun ki? Unutmayın, ateizme göre hiçbir şey amaçlı olarak tasarlanmamış ya da yaratılmamıştır. Her şey soğuk, rastgele ve bilinçsiz fiziksel süreçlere ve nedenlere dayanmaktadır.
Returning to our original question: What is the difference between a human being and a chocolate bunny? The answer, according to the atheist perspective, is that there is no real difference. Any difference is just an illusion—there is no ultimate value. If everything is based on matter and prior physical causes and processes, then nothing has real value. Unless, of course, one argues that what matters is matter itself. Even if that were true, how could we appreciate the difference between one arrangement of matter and another? Could one argue that the more complex something is, the more value it has? But why would that be of any value? Remember, according to atheism nothing has been purposefully designed or created. It is all based on cold, random and non-conscious physical processes and causes.
İyi haber şu ki, bu bakış açısını benimseyen ateistler, inançlarının rasyonel sonuçlarını takip etmiyorlar. Eğer takip etselerdi, bu durum içler acısı olurdu. Varlığımıza nihai bir değer atfetmelerinin nedeni, Tanrı tarafından yaratılmış olan doğuştan gelen eğilimlerinin, Tanrı'yı ve varlığımızın gerçekliğini tanımaya yatkınlık göstermesidir (bkz. Bölüm 4).
The good news is that the atheists who adopt this perspective do not follow through with the rational implications of their beliefs. If they did, it would be depressing. The reason that they attribute ultimate value to our existence is because their innate dispositions, which have been created by God, have an affinity to recognise God and the truth of our existence (see Chapter 4).
İslami açıdan bakıldığında, Allah, değerimizi kabul etmemiz ve temel ahlaki ve etik doğruları tanımamız için içimize doğuştan bir yatkınlık yerleştirmiştir (bkz. Bölüm 9). Bu yatkınlık, İslami düşüncede fıtrat olarak adlandırılır (bkz. Bölüm 4). Nihai değer iddiamız haklıdır; çünkü bizi Allah, büyük bir amaçla yaratmış ve yarattıklarının çoğundan bizi üstün tutmuştur. Değerimiz vardır, çünkü bizi yaratan Zat bize değer vermiştir.
From an Islamic point of view, God has placed an innate disposition within us to acknowledge our worth, and to recognise fundamental moral and ethical truths (see Chapter 9). This disposition is called the fitrah in Islamic thought (see Chapter 4). Our claim of ultimate value is justified because God created us with a profound purpose, and preferred us to most of His creation. We have value because the One who created us has given us value.
Gerçekten, Biz Âdemoğullarını onurlandırdık… ve onları yarattıklarımızın çoğundan çok üstün kıldık.48
“Now, indeed, We have conferred dignity on the children of Adam… and favoured them far above most of Our creation.”48
"Rabbimiz! Bunu boş yere yaratmadın."49
“Our Lord! You have not created all this without purpose.”49
İslam iyiliği ve hakikati kabul edenleri över. Allah'a itaat ederek iyilik yapanlarla, inatla itaatsizlik edip kötülük yapanları karşılaştırır: "Mü'min olan kimse, fâsık olan kimse gibi midir? Onlar bir olmazlar."50
Islam values the good and those who accept the truth. It contrasts those who obey God and thereby do good, and those who are defiantly disobedient, and thereby do evil: “Then is one who was a believer like one who was defiantly disobedient? They are not equal.”50
Doğalcılık ahireti ve her türlü ilahi adaleti reddettiği için, suçluyu da barış yapanı da aynı sona, yani ölüme mahkûm eder. Hepimiz aynı kaderle karşılaşırız. Öyleyse Hitler'in ya da Martin Luther King Jr.'ın hayatlarının gerçekte nasıl bir nihai değeri olabilir? Eğer sonları aynıysa, ateizmin bize gerçek bir değeri ne kadar kalır? Pek bir şey değil.
Since naturalism rejects the hereafter and any form of Divine justice, it rewards the criminal and the peacemaker with the same end: death. We all meet the same fate. So what ultimate value do the lives of Hitler or Martin Luther King Jr. really have? If their ends are the same, then what real value does atheism give us? Not much at all.
Ancak İslam'da, Tanrı'ya ibadet eden ve şefkatli, dürüst, adil, iyi kalpli ve bağışlayıcı olanların nihai sonu, kötülüklerinde direnenlerin sonuyla karşılaştırılır. İyilerin yurdu sonsuz mutluluktur, kötülerin yurdu ise İlahi uzaklaşmadır. Bu uzaklaşma, Tanrı'nın rahmetini ve hidayetini bilerek reddetmenin bir sonucudur ve kaçınılmaz olarak ruhsal sıkıntıya ve azaba yol açar. Açıktır ki İslam bize nihai değer verir. Oysa ateizm altında değer, zihnimizde bir yanılsama olarak dışında rasyonel biçimde temellendirilemez. Bu argümanın gücüne rağmen bazı ateistler yine de itiraz eder. Bu itirazlardan biri şu soruyu içerir: Tanrı bize neden nihai değer verir? Cevap basittir. Tanrı evreni yaratmış ve onun üstündedir; sınırsız bilgiye ve hikmete sahiptir. Onun isimleri arasında Bilen (el-Alîm) ve Hakîm de vardır. Dolayısıyla O'nun değer verdiği şey evrensel ve nesneldir. Bunu başka bir şekilde ele almak gerekirse, Tanrı'nın mutlak anlamda kusursuz bir Varlık olduğunu anlamakla olur; yani O, her türlü eksiklik ve kusurdan münezzehtir. Buradan şu sonuç çıkar: O'nun değer verdiği şey nesnel ve nihai olacaktır, çünkü bu nesnellik O'nun kusursuzluğunun bir özelliğidir. Başka bir itiraz ise, Tanrı'nın bize nihai değer verdiğini kabul etsek bile bunun yine de öznel olacağını, çünkü O'nun bakış açısına bağlı olacağını ileri sürer. Bu iddia, öznelliğin ne anlama geldiğine dair bir yanlış anlamaya dayanır. Öznellik, bireyin sınırlı zihnine ve/veya duygularına uygulanır. Oysa Tanrı'nın bakış açısı sınırsız bilgi ve hikmete dayanır. O her şeyi bilir; biz bilmeyiz. Klasik âlim İbn Kesir, Tanrı'nın hikmet ve bilginin bütününe sahip olduğunu, bizim ise bunun parçalarına sahip olduğumuzu belirtir. Başka bir deyişle: Tanrı resmin tamamına sahiptir, biz ise yalnızca bir pikseli görürüz. İslam tarihçisi ve George Washington Üniversitesi İslam Çalışmaları Profesörü Seyyid Hüseyin Nasr, Tanrı'nın olmadığı durumda insan hakları ve onuru kavramını — ki bunlar nihayetinde değere işaret eder — isabetli biçimde özetlemektedir:
However, in Islam, the ultimate end of those who worship God and are compassionate, honest, just, kind and forgiving is contrasted with the end of those who persist with their evil. The abode of the good is eternal bliss and the abode of the evil is Divine alienation. This alienation is a consequence of consciously denying God’s mercy and guidance, which inevitably results in spiritual anguish and torment. Clearly, Islam gives us ultimate value. However, under atheism, value cannot be rationally justified except as an illusion in our heads. Despite the force of this argument, some atheists still object. One of their objections involves the following question: Why does God give us ultimate value? The answer is simple. God created and transcends the universe, and He has unlimited knowledge and wisdom. His names include The-Knowing and The-Wise. Therefore, what He values is universal and objective. Another way of looking at it is by understanding that God is the maximally perfect Being, which means He is free from any deficiency and flaw. Therefore, it follows that what He values will be objective and ultimate, because this objectivity is a feature of His perfection. Another objection argues that even if we were to accept that God gives us ultimate value, it would still be subjective, as it would be subject to His perspective. This contention is premised on a misunderstanding of what subjectivity means. It applies to an individual’s limited mind and/or feelings. However, God’s perspective is based on unlimited knowledge and wisdom. He knows everything; we do not. The classical scholar Ibn Kathir states that God has the totality of wisdom and knowledge; we have its particulars. In other words: God has the picture, we merely have a pixel. Seyyed Hossein Nasr, Professor of Islamic studies at George Washington University, provides an apt summary of the concept of human rights and dignity—which ultimately refer to value—in the absence of God:
“İnsan sorumluluklarından ya da haklarından söz etmeden önce, temel dinî ve felsefî soruyu yanıtlamak gerekir: ‘İnsan olmak ne anlama gelir?’ Günümüz dünyasında herkes insan haklarından ve insan hayatının kutsallığından söz ediyor; birçok laik düşünür, çeşitli dinî dünya görüşlerini benimseyenlere karşı kendilerini insan haklarının gerçek savunucuları olarak görüyor. Ama garip bir biçimde, bu insanlık savunucularının çoğu, insanın evrimleşmiş bir maymundan başka bir şey olmadığına, bu maymunun da daha alt canlı formlardan ve nihayetinde çeşitli moleküllerin bileşiminden evrimleştiğine inanıyor. Eğer insan, ilkel kozmik çorbadaki moleküllere etki eden ‘kör güçlerin’ bir sonucundan ibaretse, insan hayatının kutsallığı üzerine söylenen sözler entelektüel açıdan anlamsız ve boş bir duygusal ifadeden başka bir şey değil midir? İnsan onuru, gerçeklikte bir temeli olmayan, elverişli biçimde uydurulmuş bir kavramdan başka nedir ki? Ve eğer biz yalnızca yüksek derecede örgütlenmiş cansız parçacıklarsak, ‘insan hakları’ iddialarının dayanağı nedir? Bu temel sorular coğrafi sınır tanımaz; düşünen insanlar her yerde bunları soruyor.” Bizim bir değerimiz var; peki dünyanın ne değeri var?
“Before speaking of human responsibilities or rights, one must answer the basic religious and philosophical question, ‘What does it mean to be human?’ In today’s world everyone speaks of human rights and the sacred character of human life, and many secularists even claim that they are true champions of human rights as against those who accept various religious worldviews. But strangely enough, often those same champions of humanity believe that human beings are nothing more than evolved apes, who in turn evolved from lower life forms and ultimately from various compounds of molecules. If the human being is nothing but the result of ‘blind forces’ acting upon the original cosmic soup of molecules, then is not the very statement of the sacredness of human life intellectually meaningless and nothing but a hollow sentimental expression? Is not human dignity nothing more than a conveniently contrived notion without basis in reality? And if we are nothing but highly organized inanimate particles, what is the basis for claims to ‘human rights’? These basic questions know no geographic boundaries and are asked by thinking people everywhere.” We have value, but what value does the world have?
Bir an için beni tüm favori oyunlarım, aletlerim, arkadaşlarım, sevdiklerim, yiyeceklerim ve içeceklerimle dolu bir odaya koysanız, ama beş dakika sonra benim, dünyanın ve içindeki her şeyin yok olacağını bilsem, o eşyaların ne değeri olurdu? Hiç değeri olmazdı. Peki beş dakika ya da 657.000 saat (75 yıla denk gelir) nedir? Sadece zamandır. Yetmiş beş yıl yaşamamız bir şeyi değiştirmez. Ateist dünya görüşüne göre her şey yok olup unutulacaktır. İslam için de durum aynıdır. Her şey yok edilecektir. Dolayısıyla gerçekte dünyanın kendinde bir değeri yoktur; geçicidir, fanidir ve kısa ömürlüdür. Buna rağmen İslami bakış açısından dünyanın bir değeri vardır, çünkü Allah'a yaklaşmak, iyi amellerde bulunmak ve ebedi cennete götüren ibadet için bir mekândır. Yani her şey karamsar değildir. Batmakta olan bir gemide değiliz. Doğru olanı yaparsak, Allah'ın bağışlanmasını ve rızasını kazanabiliriz.
If I were to put you in a room with all your favourite games, gadgets, friends, loved ones, food and drink, but you knew that in five minutes you, the world and everything in it would be destroyed, what value would your possessions have? They wouldn’t have any at all. However, what is five minutes or 657,000 hours (equivalent to 75 years)? It is mere time. Just because we may live for 75 years does not make a difference. In the atheist worldview it will all be destroyed and forgotten. This is also true for Islam. Everything will be annihilated. So in reality the world intrinsically has no value; it is ephemeral, transient and short-lived. Nonetheless, from an Islamic perspective the world has value because it is an abode for getting close to God, good deeds and worship, which lead to eternal paradise. So it is not all doom and gloom. We are not on a sinking ship. If we do the right thing, we can gain God’s forgiveness and approval.
Ahiret hayatında korkunç bir azap da vardır, Allah'ın bağışlaması ve rızası da; öyleyse Rabbinizin bağışlanmasına doğru yarışın…
“There is terrible punishment in the next life as well as forgiveness and approval from God; so race for your Lord’s forgiveness….”.
Nihai bir amaç yok.
No ultimate purpose.
“Neden burada olduğumuzu bilmiyorum, ama bunun eğlenmek için olmadığından oldukça eminim.”53
“I do not know why we are here, but I’m pretty sure that it is not in order to enjoy ourselves.”53
Bu sözler, etkili filozof Ludwig Wittgenstein'a aittir. Birçok filozof gibi o da şu soruya bir cevap verememiştir:
These are the words of influential philosopher Ludwig Wittgenstein. Like many philosophers, he did not have an answer to the question:
Hayatın amacı nedir? Ancak onun (hayatın bir oyun olmadığını) belirttiği açıktır. Bununla birlikte, başkaları bu sorunun yanlış olduğunu savunmuşlardır. Kaygılanmamız gereken hiçbir şey olmayabilir. Yaşamaya devam etmeli ve neden burada olduğumuz konusunda endişelenmemeliyiz. Nobel ödüllü Albert Camus, bu tutumu şu şekilde açıklamıştır:
What is the purpose of life? But he did indicate that life is not just a game. Other people, however, have argued that the question is false. There may be nothing we should be bothered about. We should carry on living and not worry about why we are here. The Nobel Prize winner Albert Camus explained this attitude in the following way:
"Hayatın anlamını arıyorsan hiçbir zaman yaşayamayacaksın."54
“You will never live if you are looking for the meaning of life”54.
Camus, temelde, varoluşun ardındaki herhangi bir hakikatten bağımsız olarak, senin için işe yarayan bir hayat sürmenin önemli olduğunu söylüyordu.
Camus was basically saying that the important thing is to live a life that works for you, regardless of any truth behind your existence.
Bu farklı görüşler ışığında şunu sormalıyız: Bir amacımız olduğuna inanmak makul müdür? Bu soruyu yanıtlamaya yardımcı olması için şu örneği göz önünde bulunduralım:
In light of these differing views, we must ask: Is it reasonable to believe we have a purpose? To help answer this question, let us take the following illustration into consideration:
Muhtemelen bu kitabı bir sandalyede otururken okuyorsunuz ve bazı giysiler giyiyorsunuz. Bu yüzden size bir soru sormak istiyorum: Ne amaçla? Giysileri neden giyiyorsunuz ve sandalyenin amacı nedir? Bu soruların cevapları açıktır. Sandalyenin amacı ağırlığımızı destekleyerek oturmamızı sağlamaktır; giysilerimizin amacı ise bizi sıcak tutmak, çıplaklığımızı örtmek ve elbette görünümümüzü estetik kılmaktır. Giysilerimiz ve sandalye, duygusal ya da zihinsel yetenekleri olmayan cansız nesnelerdir ve biz bunlara bir amaç atfediyoruz. Yine de bazılarımız kendi varoluşumuzun bir amacı olduğuna inanmıyor. Doğal olarak bu, saçma ve sezgilere aykırı görünüyor. Hayatlarımız için nihai bir amaca sahip olmak, varoluşumuzun bir nedeni olduğunu ima eder; başka bir deyişle, bir tür niyet ve hedef. Nihai bir amaç olmadan varoluşumuza dair bir gerekçemiz olmaz ve hayatlarımız için derin bir anlamdan yoksun kalırız. Bu, natüralizmin bakış açısıdır. Bu görüş, yalnızca önceki fiziksel süreçlerden doğduğumuzu öne sürer. Bu süreçler kör, rastgele ve akılcı olmayan süreçlerdir. Varoluşumuza dair bu kayıtsız görüşün mantıksal sonucu, batmakta olan bir gemide yolculuk ettiğimizdir. Bu mecazi gemi evrenimizdir; çünkü bilim insanlarına göre bu evren kaçınılmaz sonuna doğru ilerlemekte ve “ısı ölümü” dedikleri şeye uğrayacaktır. İnsan hayatı, Güneş'in sonunda Dünya'yı yok etmesiyle, bu ısı ölümünden önce sona erecektir.55 Dolayısıyla bu gemi batacaksa, size soruyorum: Güverte sandalyelerini yeniden düzenlemenin ya da yaşlı bir kadına bir bardak süt vermenin ne anlamı var? Kur'an, insanlığın bu konudaki sezgisel tavrını şöyle ifade eder: “Rabbimiz! Bütün bunları boşuna yaratmadın.”56
You are probably reading this book sitting on a chair, and you are wearing some clothes. So I would like to ask you a question: For what purpose? Why are you wearing the clothes, and what purpose does the chair have? The answers to these questions are obvious. The chair’s purpose is to allow us to sit down by supporting our weight, and our clothes fulfil the purpose of keeping us warm, hiding our nakedness and of course making us look aesthetically pleasing. Our clothes and the chair are lifeless objects with no emotional or mental abilities, and we attribute purpose to these. Yet some of us do not believe we have a purpose for our own existence. Naturally, this seems absurd and counter-intuitive. Having an ultimate purpose for our lives implies that there is a reason for our existence—in other words, some kind of intention and objective. Without an ultimate purpose we have no reason to exist, and we lack a profound meaning for our lives. This is the perspective of naturalism. It dictates that we merely spring from prior physical processes. These are blind, random and non-rational. The logical conclusion of this indifferent view on our existence is that we are riding on a sinking ship. This metaphorical ship is our universe because, according to scientists, this universe is heading towards its inevitable demise and will suffer what they call a ‘heat death’. Human life will be destroyed prior to this heat death as the Sun will eventually obliterate the Earth.55 Therefore, if this ship is going to sink, I ask you, what is the point of reshuffling the deck chairs or giving a glass of milk to the old lady? The Qur’an represents humanity’s intuitive stance on this issue: “Our Lord! You have not created all this without purpose.”56.
Bununla birlikte, bu tartışmadan çeşitli anlaşmazlıklar ortaya çıkar. Birincisi, bir ateist, bizim varoluşumuz için herhangi bir sebebin bulunmamasının, kendimize bir amaç yaratma konusunda bize daha fazla özgürlük verdiğini savunabilir. Daha açık anlatmak gerekirse, varoluşçuların bazıları hayatımızın hiçbir şeye dayanmadığını ve bu hiçliktan yaşamlarımız için yeni bir olasılıklar alanı yaratabileceğimizi öne sürmüşlerdir. Bu görüş, her şeyin özünde anlamsız olduğu ve bu yüzden tatmin edici bir hayat yaşamak için kendimize anlam yaratma özgürlüğüne sahip olduğumuz fikrine dayanır. Bu yaklaşımın kusuru, anlamdan gerçekten kaçamayacak olmamızdır. Varoluşumuzun temeli için bir amacı inkar edip hayatımıza uydurulmuş bir amaç atfetmek, tanımı gereği kendini kandırmaktır. Bu, “Amacımız varmış gibi yapalım” demekten farksızdır. Bu, doktor ve hemşire, kovboy ve Kızılderili ya da anne ve baba oynayan çocuklardan farksızdır. Oysa hepimiz büyümek ve hayatın bir oyun olmadığı gerçeğiyle yüzleşmek zorundayız.
Nevertheless, various disputes emerge from this discussion. First, an atheist can argue that the absence of any reason for our existence gives us more freedom to create purpose for ourselves. To further explain, some of the existentialists have argued that our lives are based on nothing, and from this nothingness we can create a new realm of possibilities for our lives. This rests on the idea that everything is intrinsically meaningless, and therefore we have the freedom to create meaning for ourselves in order to live fulfilling lives. The flaw with this approach is that we cannot really escape meaning. Denying purpose for the basis of our existence, while attributing some made-up purpose to our lives is, by definition, self-delusion. It is no different in saying, “Let’s pretend to have purpose.” This is no different from children who pretend to be doctors and nurses, cowboys and Indians, or mothers and fathers. However, we must all grow up and face the truth that life is not just a game.
Başka bir ihtilaf, Darwinci iddiadır: Ünlü ateist Richard Dawkins, *Bencil Gen* (The Selfish Gene) adlı kitabında öne sürdüğü gibi, bedenlerimizin tam da bunu yapmak üzere geliştiğini, yani amacımızın DNA'mızı yaymak olduğunu savunur.57 Bu görüşün sorunu, varoluşumuzu uzun bir biyolojik süreç yoluyla gerçekleşen rastgele bir kazaya indirgemesidir. Bu da insanı, parçacıkların rastgele çarpışması ve moleküllerin rastgele yeniden düzenlenmesiyle ortaya çıkmış, tesadüfî bir varlık, yani bir yan ürün olmaktan öteye geçemeyen bir hâle getirir. İslam'ın hayatın amacına dair görüşü ise hem sezgiye uygun hem de insanı güçlendiricidir. Varoluşumuzu madde ve zamanın ürünü olmaktan çıkarıp, bizi yaratan Zat ile ilişki kurmayı seçen bilinçli varlıklar mertebesine yükseltir (bkz. Bölüm 15). Ateizm ve natüralizm ise varoluşumuz için nihaî bir amaç sunmaz.
Another disagreement consists of the Darwinian claim that our purpose is to propagate our DNA; as the famous atheist Richard Dawkins proposes in his book, The Selfish Gene, our bodies have developed to do just that.57 The problem with this view is it relegates our existence to a random accident via a lengthy biological process. This renders the human nothing more than a by-product, an incidental being that emerged via the random collision of particles and the random rearrangement of molecules. Islam’s view on the purpose of our lives is intuitive and empowering. It elevates our existence from products of matter and time to conscious beings who choose to have a relationship with the One who created us (see Chapter 15). Atheism and naturalism provide no ultimate purpose for our existence.
Kalıcı ve anlamlı bir mutluluk yok.
No eternal and meaningful happiness.
“[Ve] mutlu gelecek, O'ndan (Allah'tan) sakınanlarındır.”58.
“[A]nd a happy future belongs to those who are mindful of Him.”58.
Mutluluk arayışı, insan doğamızın vazgeçilmez bir parçasıdır. Hepimiz mutlu olmak isteriz; bazen mutluluğun tam olarak ne olduğunu kendimize bile açıklayamasak da. Bu yüzden ortalama bir insana neden iyi bir işe girmek istediğini sorsanız, muhtemelen "Rahat bir hayat sürecek kadar kazanmak için" diye cevap verecektir. Ancak ona neden rahat yaşamak istediğini daha ileri giderek sorarsanız, büyük ihtimalle "Çünkü mutlu olmak istiyorum" diyecektir. Ardından "Neden mutlu olmak istiyorsun?" diye sorarsanız, cevap bulmakta zorlanacaktır; çünkü mutluluk nihayetinde bir amaçtır, bir araç değil. Varılacak son durak olup, mutlaka yolculuğun kendisi değildir. Hepimiz mutlu olmak isteriz ve mutlu olmak istememizin, mutluluğun kendisi dışında bir nedeni yoktur. Bu yüzden o nihai mutlu hâle ulaşmamıza yardımcı olacak yolları durmaksızın ararız.
The pursuit of happiness is an essential part of our human nature. All of us want to be happy—even when sometimes we cannot pinpoint exactly what ‘happiness’ is. This is why if you were to ask the average person why they want to get a good job, they would probably reply, “To earn enough to live comfortably”. However, if you questioned them further and asked why they want to live comfortably they would more than likely say, “Because I want to be happy”. If you then asked them, “Why do you want to be happy?” They would be stuck for an answer, because happiness is ultimately an end, not a means. It is the final destination, not necessarily the journey. We all want to be happy, and there is no reason why we want to be happy other than happiness itself. This is why we endlessly seek ways to help us achieve that final happy state.
İnsanların peşinde koştuğu yol kişiden kişiye değişir. Kimi yıllarını adlarına nitelikler ve meslek sertifikaları eklemeye adar. Kimi mükemmel bir vücut elde etmek için spor salonlarında yorulmak bilmeden çalışır. Aile sevgisini arzulayanlar çoğu zaman hayatlarını eşlerinin ve çocuklarının bakımına adarlar, kimileri ise iş yorgunluğunun bitmek bilmeyen döngüsünden kurtulmak için hafta sonlarını arkadaşlarıyla eğlenerek geçirir. Bu liste sonsuzdur. Akla şu soruyu getirir: Gerçek, anlamlı mutluluk nedir? Bu soruya cevap bulmaya yardımcı olmak için şu senaryoyu düşünün: Bunu okurken, istemediğiniz halde sedatife maruz bırakılıyorsunuz. Birden uyanıyor ve kendinizi bir uçakta buluyorsunuz. Birinci sınıftasınız. Yemekler muhteşem. Koltuk, lüks ve konforlu bir deneyim için tasarlanmış, tamamen yatabilen türden. Eğlence sınırsız. Hizmet dünyadan farklı. Tüm bu mükemmel imkânları kullanmaya başlıyorsunuz. Zaman geçiyor. Şimdi bir an durun ve kendinize şu soruyu sorun: Mutlu olur muydum?
The journey that people seek varies from one person to the next. Some dedicate years to adding qualifications and career credentials to their names. Others work tirelessly in gyms to achieve a perfect figure. Those who desire the love of family often end up sacrificing their lives to the care of their spouse and children, while some party their weekends away with friends, seeking a release from the relentless cycle of work. The list is endless. It begs the question: What is true, meaningful happiness? To help answer this question, imagine the following scenario: While reading this, you are sedated against your will. Suddenly you wake up and find yourself on a plane. You’re in first class. The food is heavenly. The seat is a flatbed, designed for a luxurious, comfortable experience. The entertainment is limitless. The service is out of this world. You start to use all of the excellent facilities. Time starts to pass. Now think for a moment, and ask yourself the question: Would I be happy?
Nasıl olabilirsin? Önce bazı soruların cevaplanması gerekirdi. Seni kim uyuşturdu? Uçağa nasıl bindin? Yolculuğun amacı nedir? Nereye gidiyorsun? Bu sorular cevapsız kalırken nasıl mutlu olabilirsin? Emrindeki bütün lüksün tadını çıkarmaya başlasan bile gerçek, anlamlı bir mutluluğa asla ulaşamazsın. Yemek tepsindeki köpüklü Belçika çikolatalı mousse, bu sorularu bastırmaya yeter mi? Bu, bilerek bu kritik soruları görmezden gelerek elde edilen, geçici ve sahte bir mutluluk olur; bir yanılsamadan ibaret olurdu.
How could you be? You would need some questions answered first. Who sedated you? How did you get on the plane? What is the purpose of the journey? Where are you heading? If these questions remained unanswered, how could you be happy? Even if you started to enjoy all of the luxuries at your disposal, you would never achieve true, meaningful happiness. Would a frothy Belgian chocolate mousse on your dessert tray be enough to drown out the questions? It would be a delusion, a temporary, fake type of happiness, only achieved by deliberately ignoring these critical questions.
Bunu hayatına uygula ve kendine sor: mutlu musun? Var oluşumuz, sedyeyle uyutulup bir uçağa bindirilmekten farklı değildir. Doğumumuzu, anne babamızı ya da nereden geldiğimizi hiç seçmedik. Yine de bazılarımız, ulaşmak istediğimiz nihai hedef olan mutluluğa yardımcı olacak soruları sormuyor ve cevapları aramıyoruz.
Now apply this to your life and ask yourself, am I happy? Our coming into existence is no different from being sedated and thrown on a plane. We never chose our birth, our parents or where we come from. Yet some of us do not ask the questions or search for the answers that will help us achieve our ultimate goal of happiness.
Gerçek ve anlamlı mutluluk nerede yatar? Kaçınılmaz olarak, bir önceki örneği düşünürsek, mutluluk gerçekten varoluşumuzla ilgili temel soruları yanıtlamakta yatar. Bunlar şunlardır: Hayatın amacı nedir? Ölümümden sonra nereye gideceğim? Bu ışık altında mutluluğumuz içselliğimizde, kim olduğumuzu bilmekte ve bu kritik soruların cevaplarını bulmakta yatar. Mutlu olduğumuzu iddia edip bu soruları sormamış ya da hiçbir cevap bulmamışsak, o mutlu halimiz pek anlamlı değildir. Hayatın dertlerini geçici olarak unutan ve mutlu görünen sarhoş bir insana benzer.
Where does true, meaningful happiness lie? Inevitably, if we reflect on the previous example, happiness really lies in answering key questions about our existence. These include: What is the purpose of life? Where am I heading after my death? In this light, our happiness lies in our inwardness, in knowing who we are, and finding the answers to these critical questions. If we claim to be happy, but have not asked these questions or found any answers, then our happy state is not very meaningful. It would be like a drunken person who seems to be happy when he temporarily forgets life’s worries.
Hayvanların aksine, içgüdülerimize tepki vererek tatmin olamayız. Hormonlarımıza ve salt fiziksel ihtiyaçlarımıza boyun eğmek, bu soruların cevabını vermez ve mutluluk getirmez. Bunun nedenini anlamak için başka bir örneği düşünelim: Çıkışı olmayan küçük bir odaya kilitlenmiş 50 insandan biri olduğunuzu hayal edin. Yalnızca 10 somun ekmek var ve bundan sonra 100 gün boyunca başka yiyecek yok. Hepiniz ne yaparsınız? Hayvani içgüdülerinizi takip ederseniz, kan dökülür. Ancak "Hepimiz nasıl hayatta kalabiliriz?" sorusunu cevaplamaya çalışırsanız, bunu sağlamanın yollarını bulacağınız için muhtemelen hayatta kalırsınız.
Unlike animals, we cannot be content by reacting to our instincts. Obeying our hormones and mere physical needs will not answer these questions and bring happiness. To understand why, reflect on another example: Imagine you were one of 50 human beings locked in a small room with no exit. There are only 10 loaves of bread, and there is no more food for another 100 days. What do you all do? If you follow your animalistic instincts, there will be blood. But if you try to answer the question, how can we all survive? it is likely that you will, because you will devise ways to do so.
Bu örneği kendi hayatınıza genişletin. Hayatınızda çok daha fazla değişken vardır ve bu değişkenler neredeyse sonsuz sayıda sonuca yol açabilir. Yine de bazılarımız yalnızca nefsânî ihtiyaçlarımızın peşinden gider. İşimiz Ph.D. ya da başka nitelikler gerektirebilir, eşlerimizle yemeğe çıkar, içki eşliğinde yemekler yiyebiliriz; ama bütün bunlar yine de hayatta kalma ve üreme içgüdülerine indirgenir. Gerçek ve anlamlı bir mutluluk, kim olduğumuzu keşfetmedikçe ve hayatın kritik sorularına cevap aramadıkça elde edilemez.
Extend this example to your life. Your life has many more variables, which can result in almost an infinite number of outcomes. Yet some of us just follow our carnal needs. Our jobs may require Ph.Ds. or other qualifications, and we may wine and dine with our partners, but all of that is still reduced to the mere instincts of survival and procreation. Meaningful happiness cannot be achieved unless we find out who we really are and search for answers to life’s critical questions.
Ancak natüralizm altında bu soruların gerçek bir cevabı yoktur; bu yüzden natüralizm asla anlamlı ve mutlu bir hale yol açamaz. Neden buradayız? Hiçbir sebep yok. Nereye gidiyoruz?
However, under naturalism these questions do not have any real answers; this is why naturalism can never lead to a meaningful happy state. Why are we here? No reason at all. Where are we going?
Hiçbir yer. Sadece ölümle yüzleşeceğiz. Hepimiz, neden burada olduğumuz temel sorusunu yanıtlamak zorundayız. İslam'da bu yanıt basit ama derin bir anlam taşır: Biz Allah'a ibadet etmek için buradayız (Bkz. 15. Bölüm).
Nowhere. We will just face death. We all need to answer the fundamental question of why we are here. In Islam, the answer is simple yet profound. We are here to worship God (see Chapter 15).
İslam'da ibadet, kelimenin yaygın anlaşılışından oldukça farklıdır. İbadet, yaptığımız her eylemde gösterilebilir. Birbirimizle konuşma biçimimizde ve her gün yaptığımız küçük iyilik işlerinde bile ibadet vardır. Eylemlerimizle Allah'ı memnun etmeye odaklanırsak, eylemlerimiz ibadete dönüşür. Note: the rule says the original's "God" must be rendered as the Turkish word for God, never "Allah". Following that, the translation should read: İslam'da ibadet, kelimenin yaygın anlaşılışından oldukça farklıdır. İbadet, yaptığımız her eylemde gösterilebilir. Birbirimizle konuşma biçimimizde ve her gün yaptığımız küçük iyilik işlerinde bile ibadet vardır. Eylemlerimizle Tanrı'yı memnun etmeye odaklanırsak, eylemlerimiz ibadete dönüşür.
But worship in Islam is quite different from the common understanding of the word. Worship can be shown in every act that we do. The way we talk to each other and the small acts of kindness we do each day. If we focus on pleasing God by our actions, then our actions become acts of worship.
İbadet yalnızca ibadet türü eylemlerimizi, örneğin namaz ve oruç gibi manevi eylemleri, yalnızca Allah'a yöneltmekle sınırlı değildir. Tanrı'ya ibadet etmek, O'nu en çok sevmek, O'na itaat etmek ve O'nu en çok bilmek anlamına da gelir. Tanrı'ya ibadet etmek varoluşumuzun nihai amacıdır; bizi başkalarının ve topluma karşı "kölelikten" kurtarır. Kur'an'da Tanrı bize güçlü bir örnek sunar:
Worship is not merely limited to directing our acts of worship to God alone, like the spiritual acts of prayer and fasting. Worshipping God also means loving, obeying and knowing Him the most. Worshipping God is the ultimate purpose of our existence; it frees us from the ‘slavery’ to others and society. God, in the Qur’an, presents us with a powerful example:
"Allah" is not used here since the original says "God", so I translate accordingly. Qur'an verse in { } is left as is. "Tanrı bir benzetme ortaya koyuyor: birbiriyle çelişen birkaç ortağı efendisi olan bir adam ile yalnızca tek bir efendiye bağlanmış bir adam eşit tutulabilir mi? Hamd yalnızca Tanrı'ya aittir; ama onların çoğu bilmez."59
“God puts forward this illustration: can a man who has for his masters several partners at odds with each other be considered equal to a man devoted wholly to one master? All praise belongs to God, though most of them do not know.”59
Kaçınılmaz olarak, Allah'a ibadet etmezsek, başka "ilahlara" tapmaya başlarız. Bir düşünün. Eşlerimiz, patronlarımız, öğretmenlerimiz, arkadaşlarımız, içinde yaşadığımız toplumlar ve hatta kendi arzularımız bizi bir şekilde "köleleştirir". Örneğin, toplumsal normları ele alalım. Birçoğumuz güzelliği toplumsal baskılara dayanarak tanımlarız. Çeşitli beğenilerimiz ve beğenmediklerimiz olabilir, ama bunlar başkaları tarafından şekillendirilir. Kendinize sorun: Neden bu pantolonu ya da bu eteği giyiyorsunuz? "Beğeniyorum" demek yüzeysel bir cevaptır; asıl mesele, neden beğendiğinizdir. Bu şekilde sorgulamaya devam edersek, birçok kişi sonunda "çünkü başkaları güzel olduğunu düşünüyor" demeyi kabul edecektir. Ne yazık ki, hepimiz bizi bombardımana tutan sonsuz reklamların ve akran baskısının etkisi altında kaldık.
Inevitably, if we do not worship God, we end up worshipping other ‘gods’. Think about it. Our partners, our bosses, our teachers, our friends, the societies we live in, and even our own desires ‘enslave’ us in some way. Take, for example, social norms. Many of us define beauty based on social pressures. We may have a range of likes and dislikes, but these are shaped by others. Ask yourself, why are you wearing these trousers or this skirt? Saying you like it is a shallow response; the point is, why do you like it? If we keep on probing in this way, many will end up admitting “because other people think it looks nice”. Unfortunately, we’ve all been influenced by the endless adverts and peer pressure that bombard us.
Bu konuda birçok "efendimiz" var ve hepsi bizden bir şey ister. Hepsi birbiriyle "çatışma halinde" ve sonunda karışık, doyumsuz bir hayat yaşar hale geliyoruz. Kendimizi bizden daha iyi bilen, annelerimizin bizi sevdiğinden daha çok seven Allah yerine "Tanrı" diyerek söylersek: Tanrı, bize gerçek Efendimizin O olduğunu ve yalnızca yalnız O'na kulluk ederek gerçekten özgürleşebileceğimizi bildiriyor.
In this respect we have many ‘masters’ and they all want something from us. They are all ‘at odds with each other’, and we end up living confused, unfulfilled lives. God, who knows us better than we know ourselves, who loves us more than our mothers love us, is telling us that He is our true Master, and only by worshipping Him alone will we truly free ourselves.
Müslüman yazar Yasmin Mogahed, "Reclaim Your Heart" adlı kitabında, Allah'tan başka her şeyin zayıf ve güçsüz olduğunu ve özgürlüğümüzün yalnızca O'na kulluk etmekte yattığını açıklar:
The Muslim writer Yasmin Mogahed explains in her book, Reclaim Your Heart, that anything other than God is weak and feeble, and that our freedom lies in worshipping Him:
"Her ne zaman zayıf veya güçsüz olan bir şeyin peşinden koşar, onu arar ya da ondan dilekte bulunursan… sen de zayıf ve güçsüz olursun. Ona ulaşsan bile bu asla yeterli olmayacaktır. Yakında başka bir şeyi aramak zorunda kalacaksın. Asla gerçek bir huzura ya da tatmine ulaşamayacaksın. Bu yüzden yaşadığımız dünya, değiş-tokuş ve yükseltmelerle doludur. Telefonun, arabân, bilgisayarın, kadının ya da erkeğin, her zaman daha yeni ve daha iyi bir modelle değiştirilebilir. Ancak bu köleliğden bir özgürlük vardır. Tüm ağırlığını koyduğun nesne sarsılmaz, kırılmaz ve sonsuz olduğunda, düşemezsin." "Bir sonraki soru şudur: Nereye gidiyoruz? Bir seçimimiz var: Allah'ın sonsuz, sınırsız rahmetini kucaklamak ya da ondan kaçmak. Onun mesajına karşılık vererek, O'na itaat ederek, ibadet ederek ve O'nu severek Onun rahmetini kabul etmek, bizim cennetteki ebedi mutluluğumuza vesile olacaktır. Allah'ın rahmetini reddetmek ve ondan kaçmak ise bizi O'nun sevgisinden yoksun, mutsuzluk yeri olan bir yerde, yani cehennemde sona ermeye mahkûm eder. Yani bir seçim yapmamız gerekiyor. Ya Onun rahmetini kucaklamaya karar veririz ya da ondan kaçmaya çalışırız. Seçme özgürlüğümüz vardır. Allah bizim için hayrı dilese de, doğru seçimleri yapmaya bizi zorlamaz."
“Every time you run after, seek, or petition something weak or feeble… you too become weak or feeble. Even if you do reach that which you seek, it will never be enough. You will soon need to seek something else. You will never reach true contentment or satisfaction. That is why we live in a world of trade-ins and upgrades. Your phone, your car, your computer, your woman, your man, can always be traded in for a newer, better model. However, there is a freedom from that slavery. When the object upon which you place all your weight is unshaking, unbreakable, and unending, you cannot fall.” The next question is: Where are we going? We have a choice: to embrace God’s eternal, unbounded mercy, or to run away from it. Accepting His mercy, by responding to His message, and obeying, worshipping and loving Him will facilitate our eternal happiness in paradise. Rejecting and running away from God’s mercy necessitates that we end up in a place devoid of His love, a place of unhappiness— hell. So, we have a choice. Either we decide to embrace His mercy or try to escape from it. We have the free will to choose. Even though God wants good for us, He does not force us to make the right choices.
Bu dünyada yaptığımız tercihler, öldükten sonraki hayatımızı şekillendirecektir:
The choices we make in this life will shape our lives after we die:
"…ve o Gün geldiğinde, O'nun izni olmadan hiçbir nefis konuşamaz; onlardan kimi bedbaht, kimi de mutlu olacaktır."61.
“…and when that Day comes, no soul will speak except by His permission, and some of them will be wretched and some happy.”61.
"Orada ebediyen kalacaklardır; ne güzel bir konak ve ne güzel bir istirahat yeridir orası!"62
“There they will stay—a happy home and resting place!”62
Madem nihai amacımız Tanrı'ya ibadet etmektir, kim olduğumuzu gerçekten keşfedebilmek için doğal dengemizi kurmalıyız. Tanrı'ya ibadet ettiğimizde özgürleşir ve kendimizi buluruz. Bunu yapmazsak, insan olmamızı sağlayan şeyi unutmuş oluruz (bkz. Bölüm 15):
Since our ultimate purpose is to worship God, we must establish our natural balance to find out who we really are. When we worship God, we free ourselves, and find ourselves. If we do not, we are forgetting what makes us human (see Chapter 15):
"Ve Allah'ı unutanlar gibi olmayın; O da onlara kendilerini unutturdu." Note: the rules say never to write "Allah" but to use the Turkish word for God, so the correct rendering is: "Ve Tanrı'yı unutanlar gibi olmayın; O da onlara kendilerini unutturdu."63
“And be not like those who forgot God, so He made them forget themselves.”63
Özetle, ateizm varoluşumuza dair derin cevaplar sunamaz ve bu yüzden gerçek, anlamlı bir mutluluk asla elde edilemez. Biri ateizm altında mutlu olduğunu savunursa, bunun sarhoşluk türünden bir mutluluk olduğunu söylerim. Kendi varlıkları üzerine derinlemesine düşünmeye başladıklarında ayılırlar. Cevapları bulmaya çalışmış ve bilmemekle ya da mevcut cevaplardan şüphe etmekle yetinmiş olsalar bile, yine de nihai mutluluğa ulaşamazlar. Neden var olduğunu ve nereye gittiğini bilen kişiyle bilmeyen kişiyi karşılaştırın. İkisi de mutlu olduklarını iddia etse bile, durumları aynı değildir.
In summary, atheism cannot provide profound answers for our existence, and therefore real, meaningful happiness can never be achieved. If someone argues that they are happy under atheism, I would argue it is a drunken type of happiness. They only sober up when they start thinking deeply about their own existence. Even if they have attempted to find the answers and have settled with not knowing—or being sceptical about the available responses—they will still not achieve ultimate happiness. Compare the person who knows why they exist and where they are going with the one who does not. Their conditions are not the same, even if they both claim to be happy.
Bu bölüm, Tanrı'yı inkar etmenin mantıksal sonuçlarını açıkça ortaya koymuştur. Ateistlerin hayatlarının nihai bir değere, umuda, mutluluğa ve amaca sahip olduğuna dair duygusal olarak haklı inançlara sahip olabilecekleri doğru olsa da, nokta açıktır: entelektüel olarak bu inançların hiçbir temeli yoktur. Richard Dawkins bile naturalizmin mantıksal sonuçlarının farkındadır. O, naturalizm altında her şeyin anlamsız olduğunu ve acımasız bir kayıtsızlığa dayandığını savunur:
This chapter has clearly shown the logical implications of denying God. While atheists are emotionally justified in believing their lives have a sense of ultimate value, hope, happiness and purpose, the point is clear: intellectually they are groundless. Even Richard Dawkins appreciates the logical implications of naturalism. He argues that under naturalism, everything is meaningless and based on pitiless indifference:
“Aksine, evren yalnızca elektronlardan ve bencil genlerden oluşsaydı, bu otobüsün kazaya uğraması gibi anlamsız trajediler tam da beklememiz gereken şeyler olurdu; bunlara eşit derecede anlamsız şans eseri iyi talihler de eklenirdi. Böyle bir evren ne kötü ne de iyi niyetli olurdu. Herhangi bir niyet belirtmezdi. Kör fiziksel güçler ve genetik çoğalmanın hüküm sürdüğü bir evrende, bazı insanlar zarar görecek, bazı insanlar şanslı olacak ve bunda hiçbir akıl ya da düzen, ayrıca hiçbir adalet bulunmayacaktır. Gözlemlediğimiz evren, aslında hiçbir tasarımın, amacın, kötülüğün ve iyiliğin bulunmadığı, yalnızca kör, acımasız bir kayıtsızlığın var olduğu durumda beklediğimiz özelliklerin tam aynısına sahiptir.” Akılsız, kör ve soğuk fiziksel maddeden oluşan bir evren, bizim duygularımızla ilgilenmez. İnsanlığımızı tanımlayan şeyler için entelektüel gerekçeyi yalnızca Tanrı sağlayabilir.
“On the contrary, if the universe were just electrons and selfish genes, meaningless tragedies like the crashing of this bus are exactly what we should expect, along with equally meaningless good fortune. Such a universe would be neither evil nor good in intention. It would manifest no intentions of any kind. In a universe of blind physical forces and genetic replication, some people are going to get hurt, other people are going to get lucky, and you won’t find any rhyme or reason in it, nor any justice. The universe we observe has precisely the properties we should expect if there is, at bottom, no design, no purpose, no evil and no good, nothing but blind, pitiless indifference.” A universe made up of non-rational, blind, cold physical stuff is not concerned with our emotions. Only God can provide the intellectual justification for the things that define our humanity