Hayal et ki sen, insansıya benzeyen yaratıklarla tanışmak için uzay gemisiyle başka bir gezegene yolculuk yapan bir kâşifsin. Gezegene indiğinde seni rehberin karşılar. Uzay gemisinin, gezegendeki sınırsız bir ülke olan Sphinga'ya indiğini söyler. Şaşkına dönersin ve rehberine gezegende başka ülkeler olup olmadığını sorarsın. O gülerek, "Evet, iki tane var" diye cevap verir. Sen itirazla karşılık verirsin: "Peki, birbirlerinden ayırt edilecek hiçbir şey yoksa, başka bir ülkeye geçtiğini nasıl anlıyorsun?" Rehberin iç çekerek, "Evet, aynı sorunu biz de yaşıyoruz. Sınır yok ve bir ülkenin özellikleri diğerinin özellikleriyle aynı" der. Sen tartışmayı şöyle bitirirsin: "O zaman hepsini tek bir ülke yapmalıydınız, çünkü bana öyle görünüyor." Ardından öğle yemeği için bir grup yetkiliyle buluşmak üzere yolculuğunuza devam edersiniz. Yemek sırasında yetkililerden biri ülkenin krallarını över. Bunu duyunca kibarca sorarsın: "Yani birden fazla kral mı var?" Yetkili, "Evet, iki kralımız var" diye yanıtlar. Şaşkınlığını gizleyemeyen sen, iki kralla ülkenin nasıl işleyebildiğini sorarsın: "Yasalarınızda uyum ve toplumunuzda düzen nasıl sağlanıyor?" Yetkili, "Eh, her zaman hemfikirdirler. İradeleri birdir" diye cevap verir. Kendini tutamayıp karşılık verirsin: "O hâlde gerçekte iki kralınız yok, çünkü ikisi de tek bir irade doğrultusunda hareket ediyor." Bu hikâye, Tanrı'nın yalnızca bir tane olabileceği gerçeği için sunacağım beş argümandan üçünü içeriyor. Hikâyenin ilk bölümü, "kavramsal ayırt edicilik" adını verdiğim bir argümanı özetliyor. Bu argüman, çokluğun var olabilmesi için bir şeyi diğerinden ayıran bazı kavramların bulunması gerektiğini ileri sürer. Örneğin masada iki muz olduğunu söylersem, bunu onlara bakarak doğrulayabilirsin. İki muzu görebilmenin nedeni, boyutları, şekilleri ve masadaki konumları gibi onları birbirinden ayıran kavramların var olmasıdır. Ancak, eğer onları birbirinden ayıracak hiçbir şey yoksa, aralarında ayrım yapamazdınız. Benzer şekilde, bu kitap şimdiye kadar zorunlu, yaratılmamış, güçlü, bilen, her şeyi gören ve yaratılmışlardan münezzeh bir yaratıcının var olduğunu savunduğuna göre, iki yaratıcının bulunduğunu iddia etmek, onları birbirinden ayıran bir kavrama ihtiyaç duyar. Ancak Yaratıcının bir yaratıcı olabilmesi için bu niteliklere sahip olması gerekir. Dolayısıyla, biri diğerinden farklı olmadan iki yaratıcı olduğunu söylemek, temelde yalnızca bir yaratıcı olduğunu söylemek demektir. Eğer bir yaratıcı hakkında doğru olan her şey bir diğeri hakkında da doğruysa, o zaman iki değil, yalnızca bir yaratıcıyı tanımlamış oluruz.

Imagine you are an explorer who took a spaceship to another planet to visit human-like creatures. Once you land on the planet, you meet your guide. He tells you that your spaceship landed on Sphinga, the planet’s borderless country. You are confused and ask your guide if there are any other countries on the planet. He laughs and replies, “Yes, there are two.” You retort, “Well, how do you know when you’re in another country if there is nothing to differentiate them?” Your guide sighs and says, “Yeah, we have the same problem. There are no borders and the features of one country are the same as the other.” You finally end the discussion by saying, “You should have just made them into one country then, because that is what it looks like to me.” You both continue your journey to meet a group of officials for lunch. During the meal, one of the officials praises the kings of the country. Upon hearing this, you politely ask, “You mean, there is more than one king?” The official replies, “Yes, we have two kings.” You seem perplexed and ask how the country can function with two kings. “How do you have harmony in your laws, and order in your society?” The official replies, “Well, they always agree. Their wills are one.” You cannot hold yourself back and you respond, “Well, you do not really have two kings, then. Because they are acting in accordance with one will.” This story contains three of the five arguments I will present for the fact that there can only be one God. The first part of the story summarises an argument that I call ‘conceptual differentiation’. It postulates that in order for multiplicity to exist, there must be some concepts that differentiate one thing from another. For example, if I said that there are two bananas on the table, you would be able to verify that statement by observing them. The reason you can see two bananas is because there are concepts that differentiate them; for example, their size, shape and location on the table. However, if there was nothing to differentiate them, you could not distinguish between them. Similarly, since this book so far has argued that there is a necessary, uncreated creator who is powerful, knowing, All-Aware and transcendent, then to claim that there are two would require a concept that differentiates them. But in order for the Creator to be a creator, He must have these attributes. So saying there are two without one being different from another is basically saying that there is only one creator. If whatever is true of one creator is true of another, then we have just defined one creator and not two.

İkinci bölüm, hem dışlama argümanını hem de tanım argümanını özetler. Dışlama argümanına göre yalnızca bir tane İlahi irade olabilir. Eğer iki yaratıcı olsaydı ve biri bir ağaç yaratmak isteseydi, yalnızca üç seçenek mümkün olurdu. Birincisi, ikisinin birbirini iptal etmesidir; bu rasyonel bir olasılık değildir, çünkü yaratılış vardır ve eğer birbirlerini iptal etmiş olsalardı hiçbir yaratılış olmazdı. İkincisi, yaratıcılardan birinin diğerine üstün gelerek kendi ağacının yaratılmasını sağlamasıdır. Üçüncü seçenek ise ikisinin aynı ağacı aynı şekilde yaratmakta anlaşmasıdır. İkinci ve üçüncü seçenekler tek bir iradenin bulunduğunu ima eder ve bizim tartışmalarımız bağlamında tek bir irade, tek bir yaratıcıya işaret eder. Tanım argümanı ise birden fazla yaratıcının bulunamayacağını ileri sürer. Eğer birden fazla yaratıcı olsaydı, kozmos sahip olduğu uyumu sergilemezdi. Bu kitap, bir yaratıcı için argümanlar sunmakla birlikte, Tanrı'nın geleneksel tasavvurunu da güçlendirmektedir. Geleneksel tasavvur, Tanrı'yı, dışındaki hiçbir şey tarafından sınırlandırılamayan, etkin bir iradeye sahip olarak tanımladığından, mantıken iki sınırsız İlahi iradenin bulunamayacağı sonucu çıkar.

The second part of the story summarises both the argument from exclusion and the argument from definition. The argument from exclusion maintains that there can only be one Divine will. If there were two creators and one wanted to create a tree, only three options would be possible. The first is that they both cancel each other out; this is not a rational possibility since creation exists, and if they cancelled each other out, there would be no creation at all. The second is that one creator overpowers the other by ensuring his tree is created. The third option is that they both agree to create the same tree in the same way. The second and third options imply that there is only one will, and one will in the context of our discussions indicates one creator. The argument from definition asserts that there cannot be more than one creator. If there was more than one creator, the cosmos would not display the harmony that it does. As well as presenting arguments for a creator, this book warrants the traditional conception of God. Since the traditional conception refers to God as having an imposing will that cannot be limited by anything external to Him, then it logically follows there cannot be two unlimited Divine wills.

Bu bölüm, bu delilleri ayrıntılandıracak ve bu yaratıcının tek olması gerektiğini göstermek için iki delil daha sunacaktır:

This chapter will elaborate on these arguments and present another two to show that this creator must be one:

• Dışlama argümanı.

• The argument from exclusion.

• Kavramsal ayırt etme.

• Conceptual differentiation.

• Occam'ın usturası.

• Occam’s razor.

• Tanım yoluyla delil.

• The argument from definition.

• Vahiy delili.

• The argument from revelation.

Dışlama yoluyla delil.

Argument from exclusion.

Bu argüman, birden fazla yaratıcının var olmasının imkânsız olduğunu, çünkü yalnızca tek bir iradenin bulunabileceğini ileri sürmektedir. Yaratıcının bir iradeye sahip olması gerektiğini daha önce tartışmıştım (bkz. Beşinci Bölüm); dolayısıyla kaç iradenin var olabileceğini sorgulamak, bu argümanı ayrıntılı biçimde ele almak için doğal bir zemin oluşturmaktadır. Tartışma uğruna, iki yaratıcının var olduğunu varsayalım. Yaratıcı A bir kayayı hareket ettirmek isterken, yaratıcı B de aynı kayayı hareket ettirmek istesin. Bu durumda ortaya çıkabilecek üç olası senaryo vardır:

This argument maintains that the existence of multiple creators is impossible because there can only be one will. I have already discussed that the Creator must have a will (see Chapter 5), so questioning how many wills can exist leads us nicely to discuss this argument in detail. For the sake of argument, let’s say there were two creators. Creator A wanted to move a rock, and creator B also wanted to move the same rock. There are three possible scenarios that can arise:

1. Yaratıcılardan biri, taşı diğerinin hareket ettirdiğinden farklı bir yöne doğru hareket ettirerek diğerine üstün gelir.

1. One of the creators overpowers the other by moving the rock in a different direction from the other.

2. Bu ikisi birbirini götürür ve taş hareket etmez.

2. They both cancel each other out, and the rock does not move.

3. İkisi de kayayı aynı yönde hareket ettirir.

3. They both move the rock in the same direction.

Birinci senaryo yalnızca tek bir iradenin tezahür ettiğini ima eder. İkinci senaryo ise hiçbir iradenin fiilde olmadığı anlamına gelir. Bu mümkün değildir, çünkü üzerinde irade uygulanan bir şey bulunmalıdır; zira varlık içinde yaratılmış bir âlem mevcuttur. Üçüncü senaryo ise nihayetinde yalnızca tek bir iradeyi tarif eder.

The first scenario implies only one will manifests itself. The second scenario means that there is no will in action. This is not possible because there must be a will acted upon, as we have creation in existence. The third scenario ultimately describes only one will.

Bu nedenle, yalnızca bir irade bulunduğundan, yalnızca bir yaratıcı olduğu sonucuna varmak daha akılcıdır.

Therefore, it is more rational to conclude that there is only one creator because there is only one will.

Birden fazla varlık olduğunu ve yine de tek bir iradeye sahip olunabileceğini savunan birine, şöyle bir soruyla karşılık verirdim: Birden fazla varlık olduğunu nereden biliyorsun? Bu, bilgisizlikten kaynaklanan bir argüman gibi görünüyor, çünkü böyle bir iddianın hiçbir kanıtı yok. Bu da bizi bir sonraki argümana götürüyor.

If someone argues that you can have more than one entity and still have one will, I would respond by asking: How do you know there is more than one entity? It sounds like an argument from ignorance, because there is no evidence whatsoever for such a claim. This leads us to the next argument.

Kavramsal ayrım.

Conceptual differentiation.

İki yaratıcının var olabilmesi için, bir şekilde birbirlerinden farklı olmaları gerekir. Örneğin iki ağacınız varsa, boyutlarında, şekillerinde, renklerinde ve yaşlarında farklılık gösterirler. Fiziksel özellikleri birebir aynı olsa bile, bunların gerçekte iki ağaç olduğunu ayırt etmemizi sağlayacak en az bir şey olacaktır. Bu şey yerleşimleri veya konumları da olabilir. Bunu ikizlere de uygulayabiliriz; iki kişi olduğunu biliriz, çünkü onları farklı kılan bir şey vardır. Bu, aynı anda aynı yeri işgal edemeyecekleri gerçeği bile olabilir.

For two creators to exist, they must be different in some way. For example, if you have two trees, they will differ in size, shape, colour and age. Even if they had identical physical attributes, there would be at least one thing that allows us to distinguish that they are in fact two trees. This can include their placement or position. You can also apply this to twins; we know there are two people because something makes them different. This could even be the mere fact that they cannot occupy the same place at the same time.

Eğer birden fazla yaratıcı olsaydı, aralarını ayırt edecek bir şey bulunmalıydı. Ancak eğer her yönden aynı olsalardı, o zaman iki olduklarını nasıl söyleyebiliriz? Bir şey başka bir şeyle özdeşse, birinin doğru olan her şey diğeri için de doğrudur. Diyelim ki A ve B adında iki şeyimiz var. Eğer her bakımdan aynılarsa ve onları birbirinden ayırt etmemizi sağlayacak hiçbir şey yoksa, o zaman onlar aynı şeydir. Bunu varsayımsal bir önermeye dönüştürebiliriz: Eğer A için doğru olan her şey B için de doğruysa, o zaman A, B ile özdeştir.

If there were more than one creator, then there must be something to differentiate between them. However, if they are the same in every possible aspect, then how can we say there are two? If something is identical to another, then what is true of one is also true for the other. Say we had two things, A and B. If they are the same in every way, and nothing allows us to differentiate between them, then they are the same thing. We can turn this into a hypothetical proposition: If whatever is true of A is true of B, then A is identical to B.

Şimdi bunu Yaratıcı'ya uygulayalım. Diyelim ki iki yaratıcı var, adlarına yaratıcı X ve yaratıcı Y diyelim ve yaratıcı X için doğru olan her şey yaratıcı Y için de doğru. Örneğin yaratıcı X Her Şeye Gücü Yeten ve Hikmet Sahibi'dir; o halde yaratıcı Y de Her Şeye Gücü Yeten ve Hikmet Sahibi'dir. Gerçekte kaç yaratıcı vardır? Yalnızca bir tane, çünkü aralarını ayıracak hiçbir şey yoktur. Biri aralarında bir fark olduğunu ileri sürerse, bu durumda başka bir yaratıcıdan değil, yaratılmış bir şeyden söz ediyor olur; çünkü Yaratıcı'ya yakışan sıfatları taşımaz.

Now let us apply this to the Creator. Imagine that two creators exist, called creator X and creator Y, and that whatever is true of creator X is also true of creator Y. For instance, creator X is All-Powerful and All-Wise; so, creator Y is All-Powerful and All-Wise. How many creators are there in reality? Only one, due to the fact that there is nothing to differentiate between them. If someone were to argue that they are different, then they would not be describing another creator but something that is created, as it would not have the same attributes befitting the Creator.

Birisi iki yaratıcının olabileceğinde ve bunların birbirinden farklı olduğunda ısrar ederse, ona basitçe "Aralarındaki fark nedir?" diye sorarım. Bu soruya cevap vermeye çalışırsa, cehaletten argüman yürütmeye girmiş olur; çünkü yanlış sonucunu haklı çıkarmak için kendi uydurduğu kanıtlar üretmek zorunda kalacaktır.

If someone is adamant in claiming that there can be two creators and they are different from each other, then I simply ask, “How are they different?” If they attempt to answer the question, they enter the realm of arguing from ignorance, because they will have to make up evidence to justify their false conclusion.

Ockham'ın usturası.

Occam’s razor.

Bu doğrultuda, hâlâ birden fazla yaratıcı veya birden fazla sebep öne süren bazı akılsız ve inatçı insanlar bulabiliriz. Occam'ın usturası ışığında bu, sağlam bir argüman değildir. Occam'ın usturası, 14. yüzyıl mantıkçısı ve Fransiskan rahip William of Occam'a atfedilen felsefi bir ilkedir. Bu ilke şöyle emreder: 'Pluralitas non est ponenda sine necessitate'; İngilizcesi: 'Çokluk, zorunluluk olmadan öne sürülmemelidir.' Başka bir deyişle, en basit ve en kapsayıcı açıklama en iyisidir.

In light of the above, we might find a few irrational and stubborn people who still posit a plurality of creators or causes. In light of Occam’s razor, this is not a sound argument. Occam’s razor is a philosophical principle attributed to the 14th century logician and Franciscan friar, William of Occam. This principle enjoins: ‘Pluralitas non est ponenda sine necessitate’; in English: ‘Plurality should not be posited without necessity.’ In other words, the simplest and most comprehensive explanation is the best one.

Bu durumda, evrenin Yaratıcısının iki, üç ya da hatta bin yaratıcının bir birleşimi olduğuna dair elimizde hiçbir kanıt yoktur; dolayısıyla en basit açıklama Yaratıcının birinin olduğudur. Birden fazla yaratıcı öne sürmek, argümanın kapsamlılığına da bir şey katmaz. Yani daha fazla yaratıcı eklemek, argümanın açıklayıcı gücünü ya da kapsamını artırmazdı. Her şeye gücü yeten bir yaratıcının evreni yarattığını iddia etmek, iki her şeye gücü yeten yaratıcının onu yarattığını iddia etmek kadar kapsamlıdır. Her şeye gücü yeten olduğu için bir yaratıcı yeterlidir. Bence birden fazla yaratıcı öne sürmek, açıklayıcı güç ve kapsamı aslında azaltır; çünkü çözdüğünden çok daha fazla sorun yaratır. Örneğin şu sorular, bu tür çok tanrıcılığın mantıksızlığını gözler önüne serer: Birçok ezeli varlık nasıl bir arada var olabilir? Çatışan iradelerin olasılığı ne olacaktır? Birbirleriyle nasıl etkileşirler?

In this case, we have no evidence that the Creator of the universe is actually a combination of two, three or even one thousand creators, so the simplest explanation is that the Creator is one. Postulating a plurality of creators does not add to the comprehensiveness of the argument either. In other words, to add more creators would not enhance the argument’s explanatory power or scope. To claim that an All-Powerful creator created the universe is just as comprehensive as claiming that two All-Powerful creators created it. One creator is all that is required, simply because it is All-Powerful. I would argue that postulating multiple creators actually has reduced explanatory power and scope; this is because it raises far more problems than it solves. For example, the following questions expose the irrationality of this form of polytheism: How do many eternal beings co-exist? What about the potential of any conflicting wills? How do they interact?

Yaygın bir itiraz şudur: Bu ilkeyi Mısır'daki piramitlere uygularsak, en basit açıklama olduğu için onların tek bir kişi tarafından yapıldığı görüşünü benimsemek zorunda kalırız ki bu saçmadır. Ancak bu, ilkenin yanlış uygulanmasıdır, çünkü kapsamlılık noktasını göz ardı eder. Piramitlerin tek bir kişi tarafından inşa edildiği görüşü en basit ve en kapsamlı açıklama değildir, zira cevaplamadan bıraktığı soruların sayısı yanıtladığından çok daha fazladır. Örneğin, tek bir adam piramitleri nasıl inşa edebilirdi? Onların birçok insan tarafından yapıldığını öne sürmek çok daha kapsamlıdır. Buna bağlı olarak, birisi evrenin o kadar karmaşık olduğunu, bu nedenle yalnızca tek bir yaratıcının onu yarattığını öne sürmenin saçma olacağını söyleyebilir. Bu iddia, geçerli olsa da yerinde değildir. Tüm evreni yaratan güçlü bir Varlık, birden fazla yaratıcıdan çok daha tutarlı ve basit bir açıklamadır; çünkü birden fazla yaratıcı, bir önceki paragrafta belirtilen cevaplanamaz soruları gündeme getirir. Buna rağmen eleştirmen, piramitleri yapanın bir kişi değil, Her Şeye Gücü Yeten bir yaratıcı olduğunu savunmaya devam edebilir. Bunun sorunu şudur: Evrenin içindeki hiçbir şey Her Şeye Gücü Yeten bir Varlık değildir ve piramitler binalar olduğundan, binalar ise etkin bir sebep (eylemde bulunan bir kişi ya da kişiler) tarafından inşa edildiğinden, piramitler de aynı türden bir sebep tarafından yaratılmış olmalıdır. Bu da bizi orijinal noktaya geri götürür: Piramitlerin inşası için bu sebeplerden birden fazlasına ihtiyaç duyulmuştur.

A popular objection to this argument is that if we were to apply this principle to the pyramids in Egypt, we would absurdly adopt the view that they were made by one person, because it seems to be the simplest explanation. This is a misapplication of the principle, because it ignores the point about comprehensiveness. Taking the view that the pyramids were built by one person is not the simplest and most comprehensive explanation, as it raises far more questions than it answers. For instance, how could one man have built the pyramids? It is far more comprehensive to postulate that it was built by many men. In light of this, someone can say that the universe is so complex that it would be absurd to postulate that only one creator created it. This contention, although valid, is misplaced. A powerful Being creating the whole universe is a far more coherent and simple explanation than a plurality of creators, because a plurality of creators raises the unanswerable questions stated in the previous paragraph. Nevertheless, the critic may continue to argue that it wasn’t one person that created the Pyramids, but an All-Powerful creator. The problem with this is that nothing within the universe is an All-Powerful Being, and since the Pyramids are buildings, and buildings are built by an efficient cause (a person or persons that act), then the Pyramids must have been created by the same type of cause. This leads us back to the original point, that more than one of these causes was required to build the Pyramids.

Tanım argümanı.

The argument from definition.

Akıl, eğer birden fazla yaratıcı olsaydı evrenin kaos içinde olacağını gerektirir. Ayrıca kozmostaki düzeyde bir düzen de bulunmazdı. Kur'an'da da benzer bir delil vardır: "Eğer göklerde ve yerde Allah'tan başka ilahlar olsaydı, ikisi de bozulup giderdi." Note: the rule says write "God" not "Allah" in the original text, so the translation should use the Turkish word for God, as follows: Akıl, eğer birden fazla yaratıcı olsaydı evrenin kaos içinde olacağını gerektirir. Ayrıca kozmostaki düzeyde bir düzen de bulunmazdı. Kur'an'da da benzer bir delil vardır: "Eğer göklerde ve yerde Tanrı'dan başka ilahlar olsaydı, ikisi de bozulup giderdi."294

Reason necessitates that if there were more than one creator, the universe would be in chaos. There would also not be the level of order we find in the cosmos. The Qur’an has a similar argument: “Had there been within the heavens and Earth gods besides God, they both would have been ruined.”294

Klasik bir tefsir olan Tefsîrü'l-Celâleyn şöyle der: "Eğer gökler ve yer, Allah'tan başka ilahlar bulunsaydı, elbette düzenlerini kaybederdi; çünkü birden fazla hükümdar olduğunda olduğu gibi, aralarında mutlaka bir iç çekişme olurdu: Birbirlerine karşı çıkarlar ve işlerde birbirleriyle uyuşmazlardı."295

The classical commentary known as Tafsir al-Jalalayn states: “Heaven and the Earth would have lost their normal orderliness since there would have inevitably been internal discord, as is normal when there are several rulers: they oppose one another in things and do not agree with one another.”295

Ancak şu itiraz yapılabilir: arabanızı birden fazla kişi yaptı; biri tekerlekleri taktı, bir başkası motoru kurdu, bir diğeri de bilgisayar sistemini monte etti. Belki evren de aynı şekilde yaratılmıştır. Bu örnek, karmaşık bir nesnenin birden fazla yaratıcı tarafından meydana getirilebileceğini göstermektedir.

However, one might point out that since more than one person made your car—one person fitted the wheels, someone else installed the engine and another person installed the computer system—maybe the universe was created in the same way. This example indicates that a complex object can be created by more than one creator.

Bu itirazı yanıtlamak için anlaşılması gereken şey, önceki bölümlerde tartışılan evrenin kökenine ilişkin en akılcı açıklamanın, yalnızca bir "yaratıcı" fikri değil, Tanrı kavramı olduğudur. Araba örneğinin gösterdiği gibi, soyut düzeyde birden fazla yaratıcı olasılığı bulunabilir; ancak birden fazla Tanrı olamaz. Bunun nedeni, Tanrı'nın tanımı gereği, dışındaki hiçbir şeyle sınırlanamayan, egemen bir iradeye sahip Varlık olmasıdır. Eğer iki ya da daha fazla Tanrı olsaydı, iradeleri arasında bir rekabet ortaya çıkar ve bu da kaosa ve düzensizliğe yol açardı. Gözlemlediğimiz evren matematiksel yasalar ve düzen tarafından yönetilmektedir; dolayısıyla onun tek bir egemen iradenin sonucu olması mantıklıdır. İlginç olan şu ki, yukarıdaki itiraz aslında ilahi birliği destekler. Arabanın çalışabilmesi için, onu yapmakla sorumlu olan farklı kişilerin tasarımcının genel "iradesine" uyması gerekmiştir. Tasarım, arabayı yapanların iradelerini sınırlamıştır. Tanrı ise tanımı gereği, iradesi kendisi dışındaki hiçbir şey tarafından sınırlanamaz; dolayısıyla birden fazla ilahi irade olamaz.

In order to respond to this contention, what has to be understood is that the most rational explanation for the origins of the universe, as discussed in the previous chapters, is the concept of God and not just a ‘creator’. There may be an abstract conceptual possibility of multiple creators, as highlighted by the car example, but there cannot be more than one God. This is because God, by definition, is the Being that has an imposing will that cannot be limited by anything external to Him. If there were two or more Gods, they would have a competition of wills, which would result in chaos and disorder. The universe we observe is governed by mathematical laws and order; therefore, it makes sense that it is the result of one imposing will. Interestingly, the objection above actually supports Divine oneness. In order for the car to work, the different people who were responsible for making it had to conform to the overall ‘will’ of the designer. The design limited the wills of those responsible for making the car. Since God, by definition, cannot have His will limited by anything outside of Himself, it follows that there cannot be more than one Divine will.

Ancak şu savunulabilir: birden fazla Tanrı aynı iradede uzlaşabilir ya da her biri kendi alanına sahip olabilir. Bu durumda onların iradeleri sınırlı ve edilgen olur; bu da tanım gereği artık Tanrı olmamaları anlamına gelir.

However, one may argue that multiple Gods can agree to have the same will or they can each have their own domain. This would mean that their wills are limited and passive, which would require that they are not Gods any more, by definition.

12. yüzyılda yaşamış Müslüman düşünür ve filozof İbn Rüşd, Batı geleneğinde Averroes olarak da bilinir; bu argümanı şöyle özetler:

The 12th century Muslim thinker and philosopher Ibn Rushd, also known as Averroes in the western tradition, summarises this argument:

“Ayetin… anlamı, doğası gereği insanın içgüdülerine yerleştirilmiştir. İki kralın bulunduğu, her birinin eyleminin diğerinin eylemiyle aynı olduğu bir durumda aynı şehri yönetmelerinin mümkün olmayacağı açıktır; çünkü aynı türden iki failden tek ve aynı bir eylem ortaya çıkamaz. Buna göre, eğer birlikte hareket etselerdi şehir mahvolurdu; birinin hareket edip diğerinin etkisiz kalması durumu hariç. Bu ise İlahlığın sıfatıyla bağdaşmaz. Aynı türden iki eylem tek bir özne üzerinde bir araya geldiğinde, o özne zorunlu olarak bozulur.”296.

“The meaning of the… verse is implanted in the instincts [of man] by nature. It is self-evident that if there are two kings, the actions of each one being the same as those of the other, it would not be possible [for them] to manage the same city, for there cannot result from two agents of the same kind one and the same action. It follows necessarily that if they acted together, the city would be ruined, unless one of them acted while the other remained inactive; and this is incompatible with the attribute of Divinity. When two actions of the same kind converge on one substratum, that substratum is corrupted necessarily.”296.

Vahiy delili.

The argument from revelation.

Daha basit bir yol, Allah'ın birliğine dair kanıt sunmak, vahye başvurmaktır. Bu argüman şöyle ileri sürer: Eğer Tanrı kendini insanlığa bildirmişse ve bu vahyin Ondan geldiği kanıtlanabiliyorsa, O'nun kendisi hakkında söylediği şey doğrudur. Ancak bir şüpheci bu argümanın altında yatan bazı varsayımları sorgulayabilir. Bunlar arasında Tanrı'nın kendini insanlığa bildirdiği ve vahyin bir kitap biçiminde olduğu varsayımları yer alır. Önce son varsayımı ele alalım. Eğer Tanrı kendini insanlığa bildirmişse, bunun öğrenilebileceği yalnızca iki olası yol vardır: içsel ve dışsel. "İçsel" derken kastettiğim, Tanrı'nın kim olduğunu yalnızca içe dönük düşünme ve içselleştirme yoluyla öğrenebilmenizdir; "dışsel" derken kastettiğim ise Tanrı'nın kim olduğunu kendi dışınızdan gelen bir iletişim yoluyla öğrenebilmenizdir; başka bir deyişle, bu bilginin gerçek dünyada somutlaşmış olmasıdır. Tanrı hakkında içsel yoldan bilgi edinmek şu nedenlerle inandırıcı görünmemektedir:

A simpler way of providing evidence for God’s oneness is to refer to revelation. This argument postulates that if God has announced himself to humanity, and this revelation can be proven to be from Him, then what He says about Himself is true. However, a sceptic may question some of the assumptions behind this argument. These include that God has announced Himself to humankind and that the revelation is in the form of a book. Let’s first tackle the last assumption. If God has announced Himself to humankind, there are only two possible ways to find out: internally and externally. What I mean by ‘internally’ is that you can find out who God is solely by introspection and internalisation, and what I mean by ‘externally’ is that you can find out who God is via communication from outside of yourself; in other words, it is instantiated in the real world. Finding out about God internally is implausible for the following reasons:

1. İnsanlar birbirinden farklıdır; psikologların "bireysel farklılıklar" dediği özelliklere sahiptirler. Bunlar arasında DNA, yaşantılar, sosyal çevreler, zihinsel ve duygusal kapasiteler, cinsiyet farklılıkları ve daha birçokları yer alır. Bu farklılıklar, içgözlem veya sezgi yoluyla bir şeyi içselleştirme yeteneğimizde rol oynar.

1. Human beings are different; they have what psychologists call ‘individual differences’. These include DNA, experiences, social contexts, intellectual and emotional capacities, gender differences and many more. These differences play a role in our ability to internalise via introspection or intuition.

Bu nedenle, düşünmenin sonuçları farklı olacaktır. Bu süreçler yalnızca Tanrı hakkında bilgi edinmek için kullanılsaydı, O'na dair kavrayışımızda kaçınılmaz olarak farklılıklar ortaya çıkardı. Bu, tarihsel bakış açısından da doğrudur. MÖ 6000'deki antik dünyadan günümüze kadar, yaklaşık 3700

Therefore, the results of thinking will differ. If these processes were solely used to find out about God, inevitably differences in our conception of Him would arise. This is true from a historical point of view. From the ancient world of 6000 BCE to the present, there are records of approximately 3,700

Tanrı'ya ait farklı isimler ve kavramlar.

different names and concepts for God.

2. Madem Allah'ın var olduğu sonucuna varmak için kullanılan yöntem bir "sağduyu" yöntemidir (filozoflar bunu "akılcı düşünce", Müslüman kelamcılar ise "fıtri düşünce" olarak adlandırır), o hâlde Allah'ın varlığını yalnızca doğrulamak yerine O'nun kim olduğunu bulmaya çalışmak yanlış bir çıkarım olurdu. Akıl yürütmemizin sınırları vardır. Soyut düşünme ve fiziksel dünya üzerine yapılan tefekkürler yalnızca bir yaratıcının var olduğu, O'nun kudret sahibi, bilen vb. olduğu sonucuna götürebilir. Bu sonuçların ötesine geçmek spekülatif olurdu. Kur'an yerinde bir soruyla sorar: "Allah hakkında bilmediğiniz şeyleri mi söylüyorsunuz?"297 İçe bakarak (iç gözlem yoluyla) Allah'ın kim olduğunu bulmaya çalışmak, bir farenin bir galaksiyi kavramsallaştırmaya çalışmasına benzerdir. İnsan ebedi, benzersiz ve güçlü değildir. Bu nedenle insan, Allah'ın kim olduğunu kavramsallaştıramaz. Allah'ın bunu sana dış vahiy yoluyla bildirmesi gerekir.

2. Since the method used to conclude that God does exist is a ‘common sense’ method (referred to by philosophers as ‘rational thought’ and by Muslim theologians as ‘innate thinking’), then trying to find out who God is, rather than just affirming His existence, would be fallacious. There are limits to our reasoning. Abstract thinking and reflections on the physical world can only lead us to the conclusion that a creator exists, and He is powerful, knowing, etc. To go beyond those conclusions would be speculative. The Qur’an aptly asks, “Do you say about God that which you do not know?”297 Trying to find out who God is via introspection would be like a mouse trying to conceptualise a galaxy. The human being is not eternal, unique and powerful. Therefore, the human being cannot conceptualise who God is. God would have to tell you via external revelation.

Örnek olarak şunu düşünün: Tanrı'nın var olduğu bilgisi, kapının çalınmasına benzer; bir şeyin orada olduğunu güvenle varsayarsınız, ama kimin olduğunu bilir misiniz? Kimseyi beklemiyordunuz, bu yüzden kapının ardındaki kişinin kim olduğunu öğrenmenin tek yolu, o kişinin size söylemesidir. Dolayısıyla, Tanrı bir şey söylemişse veya bildirmişse, bunun insanın dışından gelmesi gerektiği sonucuna varabilirsiniz. Bunun dışındaki her şey yalnızca varsayımdan ibaret olurdu.

Take the following example into consideration. Your knowledge that God exists is like the knocking of the door; you safely assume that something is there, but do you know who it is? You weren’t expecting anyone, so the only way to find who is behind the door is if the person tells you. Therefore, you can conclude that if God has said or announced anything, it must be external to the human being. Anything else would be mere speculation.

İslami bakış açısına göre, bu dış iletişim Kur'an'dır (bkz. Bölüm 13). Çünkü Tanrı'dan geldiğini iddia eden ve İlahi bir metnin ölçütlerine uyan tek metin odur. Bu ölçütler şunları içerir:

From an Islamic perspective, this external communication is the Qur’an (see Chapter 13), as it is the only text to claim to have come from God that fits the criteria for a Divine text. These criteria include:

1. Bu, Tanrı'nın varlığına ilişkin akli ve sezgisel sonuçla tutarlı olmalıdır. Örneğin, bir kitapta Tanrı'nın 40 bacaklı bir fil olduğu söyleniyorsa, bu kitabın Tanrı'dan olmadığını güvenle varsayabilirsiniz; çünkü Tanrı evrenin dışında ve bağımsız olmalıdır. Bir fil, biçimi ne olursa olsun, bağımlı bir varlıktır. Bunun nedeni, boyut, şekil ve renk gibi sınırlı fiziksel niteliklere sahip olmasıdır. Sınırlı fiziksel niteliklere sahip her şey bağımlıdır, çünkü bu sınırlılıklarını doğuran dış etkenler vardır. Tanrı ‘fiziksel’ değildir ve bağımsızdır. Bu nedenle, sınırlı fiziksel niteliklere sahip hiçbir şey Tanrı olamaz (bkz. Bölüm 6).

1. It must be consistent with the rational and intuitive conclusion of God’s existence. For example, if a book says God is an elephant with 40 legs, you could safely assume that this book is not from God, as God must be external to the universe and independent. An elephant, regardless of form, is a dependent being. This is because it has limited physical qualities, such as size, shape and colour. All things with limited physical qualities are dependent because there are external factors that gave rise to their limitations. God is not ‘physical’ and is independent. Therefore, nothing with limited physical qualities can be God (see Chapter 6).

2. Tutarlı olmalıdır; hem iç hem de dış tutarlılığa sahip olmalıdır. Yani, örneğin 20. sayfada Tanrı'nın bir olduğu, 340. sayfada ise üç olduğu yazıyorsa, bu giderilemez bir iç tutarsızlık olurdu. Ayrıca kitap evrenin yalnızca 6.000 yaşında olduğunu söylüyorsa, bu bir dış tutarsızlık olurdu, çünkü gerçeklik evrenin bundan daha yaşlı olduğunu doğrular (ancak gerçeklik anlayışımız değişebilir; Bölüm 12'ye bakınız).

2. It must be internally and externally consistent. In other words, if it says on page 20 that God is one and then on page 340 its says God is three, that would be an internal, irreconcilable inconsistency. Additionally, if the book says that the universe is only 6,000 years old, then that would be an external inconsistency as reality affirms that the universe is older than that (however, our understanding of reality can change; see Chapter 12).

3. Bu, aşkın olana işaret eden ipuçlarına sahip olmalıdır. Vahiy, Yüce Olan'dan geldiğini gösteren ve doğalcı açıklamalarla yeterince açıklanamayan unsurlar içermelidir. Basit bir ifadeyle, Allah'tan geldiğine dair kanıtlar barındırmalıdır.

3. It must have signposts to the transcendent. The revelation must contain material that indicates it is from the Divine and that it cannot be adequately explained naturalistically. In simple terms, it must have evidence to show that it is from God.

Kur'an'ın ilahi bir metin olduğunu gösteren işaretler vardır. Bu kitap doğalcı bir açıklamayla izah edilemez; dolayısıyla en iyi açıklama doğaüstü açıklamalardır. Bu işaretlerden bazıları şunlardır:

The Qur’an has signposts that indicate it is a Divine text. The book cannot be explained naturalistically; therefore, supernatural explanations are the best explanation. Some of these signposts include:

1. Kur'an'ın dilsel ve edebi benzersizliği (Bkz. 13. Bölüm).

1. The Qur’an’s linguistic and literary inimitability (see Chapter 13).

2. Kur'an'daki bazı tarihî anlatımlar, vahiy zamanında insanın bilebileceği şeyler değildi.

2. Some of the historical accounts in the Qur’an could not have been known to man at the time of revelation.

3. Eşsiz düzeni ve yapısı.298.

3. Its unique arrangement and structure.298.

Sonuç olarak, Tanrı'nın insanlığa ne bildirdiğini bilmenin tek yolu dışsal vahiy olduğuna ve bu vahyin Kur'an olduğu kanıtlanabildiğine göre, onun Tanrı hakkında söylediği şeyler doğrudur. Kur'an, Tanrı'nın birliği konusunda açıkça nettir: "Kitap ehli ile ancak en güzel yöntemle tartışın; ancak onlardan zulmedenler başka. Ve deyin ki: 'Bize indirilene de, size indirilene de inandık. Bizim ilahımız da sizin ilahınız da birdir; biz O'na teslim olanlarız.'"299

To conclude, since the only way to know what God has announced to humankind is via external revelation, and this revelation can be proven to be the Qur’an—then what it says about God is true. The Qur’an is explicitly clear concerning His oneness: “And do not argue with the people of the Scripture except in a way that is best, except for those who commit injustice among them, and say, ‘We believe in that which has been revealed to us and revealed to you. And our God and your God is one; and we are Muslims [in submission] to Him.’”299

Bu, Allah'ın birliğini göstermek için kullanılabilecek bazı delillerdir; ancak bu konu gerçekten anlaşıldığında insanın vicdanı üzerinde derin etkileri olacaktır. Bizi yaratan tek bir Allah varsa, her şeye ayrılık ve bölünmüşlük şeklindeki soyut bakış açılarımızla değil, O'nun birliği üzerinden bakmamız gerekir. Biz bir insan ailesiyiz ve kendimizi bu şekilde görürsek, bu durum toplumumuz üzerinde derin etkiler yaratabilir. Eğer Allah'ı seviyor ve O'na iman ediyorsak, O'nun yarattıklarına şefkat ve merhamet göstermeliyiz. Tıpkı Peygamber Muhammed ﷺ'in buyurduğu gibi:

These are some of the arguments that can be used to show that God is one; however, this topic—once truly understood—will have some profound effects on the human conscience. If one God has created us, it follows that we must see everything via His oneness and not our abstracted perspectives of disunity and division. We are a human family, and if we see ourselves this way, it can have profound effects on our society. If we love and believe in God, then we should show compassion and mercy to what He has created. Just like what the Prophet Muhammad صلى الله عليه وسلم said:

"Merhametli olanlara, Rahman olan (Allah) merhamet eder. Yeryüzündekilere merhamet edin ki, göklerdeki (Allah) da size merhamet etsin."300

“Those who are merciful will be shown mercy by the Most Merciful. Be merciful to those on the Earth and the One in the heavens will have mercy upon you.”300