برخی از امور واجب هستند و برخی دیگر مستحب.

Some aspects are obligatory (waajib) and others are recommended (mustahabb).

ما باید اطمینان حاصل کنیم که در سحری چیزی بخوریم و بنوشیم، و آن را تا نزدیک اذان فجر به تأخیر بیندازیم. پیامبر ﷺ فرمود: «سحری بخورید، زیرا در سحری برکت است.» (روایت البخاری، فتح، ۴/۱۳۹). «سحری غذای پربرکت است و در آن مخالفت با اهل کتاب نهفته است. چه سحری خوبی است برای مؤمن، خرما.» (روایت أبو داود، شماره ۲۳۴۵؛ صحیح الترغیب، ۱/۴۴۸).

We should make sure that we eat and drink something at suhoor, and that we delay it until just before the adhaan of Fajr. The Prophet (peace and blessings of Allaah be upon him) said: “Have suhoor, for in suhoor there is blessing (barakah).” (Reported by al-Bukhaari, Fath, 4/139). “Suhoor is blessed food, and it involves being different from the people of the Book. What a good suhoor for the believer is dates.” (Reported by Abu Dawood, no. 2345; Saheeh al-Targheeb, 1/448).

تأخیر نکردن در افطار، زیرا پیامبر ﷺ فرمود: «مردم تا زمانی که افطار را به تأخیر نیندازند، در خیر خواهند بود.» (روایت البخاری، فتح، ۴/۱۹۸). افطار کردن به همان شیوهای که در حدیث انس (رضی الله عنه) آمده است: «پیامبر ﷺ پیش از نماز، با خرمای تازه افطار میکرد؛ اگر خرمای تازه نبود، خرمای خشک میخورد؛ و اگر خرمای خشک نبود، چند جرعه آب مینوشید.» (روایت الترمذی، ۳/۷۹ و دیگران. او گفته است که این حدیث غریب حسن است. در الإرواء، شماره ۹۲۲، صحیح شمرده شده است). پس از افطار، خواندن دعایی که در حدیث ابن عمر (رضی الله عنهما) روایت شده است؛ بر اساس آن، پیامبر ﷺ هنگام افطار میفرمود: «ذهب الظمأ، وابتلت العروق، وثبت الأجر إن شاء الله» (تشنگی رفت، رگها تر شد و پاداش ثابت شد، إن شاء الله). (روایت أبو داود، ۲/۷۶۵؛ الدارقطنی سند آن را حسن شمرده است، ۲/۱۸۵). پرهیز از گناه، زیرا پیامبر ﷺ فرمود: «هرگاه یکی از شما روزهدار بود، نباید گناه کند…» (روایت البخاری، فتح، شماره ۱۹۰۴). پیامبر ﷺ فرمود: «کسی که سخن دروغ و عمل به آن را رها نکند، خداوند نیازی ندارد که او خوراک و نوشیدنی خود را ترک کند.» (البخاری، فتح، شماره ۱۹۰۳). روزهدار باید از هرگونه کار حرام، همچون غیبت، سخن زشت و دروغ بپرهیزد، وگرنه ممکن است پاداش روزهاش یکسره از دست برود. پیامبر ﷺ فرمود: «چهبسا روزهداری از روزهاش جز گرسنگی بهرهای نبرد.» (روایت ابن ماجه، ۱/۵۳۹؛ صحیح الترغیب، ۱/۴۵۳).

Not delaying iftaar, because the Prophet (peace and blessings of Allaah be upon him) said: “The people will be fine so long as they do not delay iftaar.” (Reported by al-Bukhaari, Fath, 4/198). Breaking one's fast in the manner described in the hadeeth narrated by Anas (may Allaah be pleased with him): “The Prophet (peace and blessings of Allaah be upon him) used to break his fast with fresh dates before praying; if fresh dates were not available, he would eat (dried) dates; if dried dates were not available, he would have a few sips of water.” (Reported by al-Tirmidhi, 3/79 and others. He said it is a ghareeb hasan hadeeth. Classed as saheeh in al-Irwa’, no. 922). After iftaar, reciting the words reported in the hadeeth narrated by Ibn ‘Umar (may Allaah be pleased with them both), according to which the Prophet (peace and blessings of Allaah be upon him), when he broke his fast, would say: “Dhahaba al-zama’, wa’btallat al-‘urooq, wa thabat al-ajru in sha Allaah (Thirst is gone, veins are flowing again, and the reward is certain, in sha Allaah).” (Reported by Abu Dawood, 2/765; its isnaad was classed as hasan by al-Daaraqutni, 2/185). Keeping away from sin, because the Prophet (peace and blessings of Allaah be upon him) said: “When any of you is fasting, let him not commit sin…” (Reported by al-Bukhaari, al-Fath, no. 1904). The Prophet (peace and blessings of Allaah be upon him) said: “Whoever does not stop speaking falsehood and acting in accordance with it, Allaah has no need of him giving up his food and drink.” (Al-Bukhaari, al-Fath, no. 1903). The person who is fasting should avoid all kinds of haraam actions, such as backbiting, obscenity and lies, otherwise his reward may all be lost. The Prophet (peace and blessings of Allaah be upon him) said: “It may be that a fasting person gets nothing from his fast except hunger.” (Reported by Ibn Maajah, 1/539; Saheeh al-Targheeb, 1/453).

از جمله چیزهایی که می‌تواند نیکی‌های انسان را نابود کند و گناهان را به بار آورد، این است که انسان خود را سرگرم برنامه‌های مسابقه‌ای تلویزیونی، سریال‌های عاشقانه، فیلم‌ها و مسابقات ورزشی کند، به مجالس بیهوده بنشیند، با افراد بدکار و بیکاره در کوچه و خیابان بگردد، بی‌هدف رانندگی کند، و خیابان‌ها و پیاده‌روها را شلوغ کند. در نتیجه، ماه‌های تهجد، ذکر و عبادت برای بسیاری از مردم به ماهی تبدیل می‌شود که در آن روز را می‌خوابند تا گرسنگی را احساس نکنند؛ پس نمازهایشان را از دست می‌دهند و فرصت خواندن آن‌ها را به جماعت نیز از کف می‌دهند، سپس شب‌ها را به سرگرمی و ارضای هوس‌های خود می‌گذرانند. برخی حتی با احساس ناخوشایند از این ماه استقبال می‌کنند و تنها به لذت‌هایی می‌اندیشند که از آن‌ها محروم خواهند شد. برخی در ماه رمضان به سرزمین‌های کافران سفر می‌کنند تا تعطیلات خود را بگذرانند! حتی مساجد نیز از این بدی‌ها در امان نیستند؛ مانند ظاهر شدن زنانی که آرایش و عطر زده‌اند، و حتی خانه‌ی محترم خداوند نیز از این آفات به دور نیست. برخی این ماه را فصل گدایی قرار می‌دهند، با آنکه نیازی ندارند. بعضی با مواد آتش‌زای خطرناک و مانند آن خود را سرگرم می‌کنند و برخی وقت خود را در بازارها، گشتن در مغازه‌ها، یا دوختن لباس و پیروی از مدها تلف می‌کنند. برخی نیز در ده روز پایانی این ماه، کالاها و طرح‌های تازه را در فروشگاه‌های خود عرضه می‌کنند تا مردم را از کسب پاداش و نیکی‌ها بازدارند.

Among the things that can destroy one’s hasanaat (good deeds) and bring sayi’aat (bad deeds) is allowing oneself to be distracted by quiz-shows, soap operas, movies and sports matches, idle gatherings, hanging about in the streets with evil people and time-wasters, driving around for no purpose, and crowding the streets and sidewalks, so that the months of tahajjud, dhikr and worship, for many people, becomes the month of sleeping in the day so as to avoid feeling hungry, thus missing their prayers and the opportunity to pray them in congregation, then spending their nights in entertainment and indulging their desires. Some people even greet the month with feelings of annoyance, thinking only of the pleasures they will miss out on. In Ramadaan, some people travel to kaafir lands to enjoy a holiday! Even the mosques are not free from such evils as the appearance of women wearing makeup and perfume, and even the Sacred House of Allaah is not free of these ills. Some people make the month a season for begging, even though they are not in need. Some of them entertain themselves with dangerous fireworks and the like, and some of them waste their time in the markets, wandering around the shops, or sewing and following fashions. Some of them put new products and new styles in their stores during the last ten days of the month, to keep people away from earning rewards and hasanaat.

عدم تحریک شدن و خویشتنداری در برابر اشتعال خشم، زیرا پیامبر ﷺ فرمود: «اگر کسی با او بجنگد یا به او دشنام دهد، باید بگوید: من روزه‌دارم، من روزه‌دارم.» (روایت بخاری و دیگران؛ الفتح، ش ۱۸۹۴) یکی از دلایل این کار یادآوری به خود است و دلیل دیگر یادآوری به طرف مقابل. اما هرکس به رفتار بسیاری از روزه‌داران بنگرد، چیزی کاملاً متفاوت خواهد دید. خویشتن‌داری و آرامش ضروری است، اما ما در میان رانندگان دیوانه‌ای که هنگام شنیدن اذان مغرب سرعت خود را بیشتر می‌کنند، عکس آن را می‌بینیم.

Not allowing oneself to be provoked, because the Prophet (peace and blessings of Allaah be upon him) said: “If someone fights him or insults him, he should say, ‘I am fasting, I am fasting.’” (Reported by al-Bukhaari and others. Al-Fath, no. 1894) One reason for this is to remind himself, and another reason is to remind his adversary. But anyone who looks at the conduct of many of those who fast will see something quite different. It is essential to exercise self-control and be calm, but we see the opposite among crazy drivers who speed up when they hear the adhaan for Maghrib.

(*) زیاد نخوردن، زیرا پیامبر ﷺ فرمود: «پسر آدم هیچ ظرفی را بدتر از شکمش پر نمی‌کند.» (روایت ترمذی، شماره ۲۳۸۰؛ او گفته: این حدیث حسن صحیح است). انسان خردمند می‌خواهد برای زنده ماندن بخورد، نه اینکه برای خوردن زنده بماند. بهترین نوع غذا آن است که برای مصرف شدن باشد، نه آنکه برای به نمایش گذاشتن باشد. اما مردم (در ماه رمضان) به انواع غذاها اهمیت بیش از حد می‌دهند و تهیه غذا را به هنری نمایشی بدل می‌کنند، به گونه‌ای که خانم‌های خانه و خدمتکاران تمام وقت خود را صرف پختن غذا می‌کنند و این امر ایشان را از عبادت باز می‌دارد. مردم در رمضان بسیار بیشتر از معمول روزهای دیگر برای غذا خرج می‌کنند. بدین ترتیب این ماه به ماه سوءهاضمه، چاقی و بیماری‌های معده بدل می‌شود، که مردم مانند پرخورها می‌خورند و مانند شترهای تشنه می‌نوشند، و هنگامی که برای خواندن نماز تراویح برمی‌خیزند، با بی‌میلی این کار را می‌کنند و برخی از ایشان پس از دو رکعت اول می‌روند.

(*) Not eating too much, because the Prophet (peace and blessings of Allaah be upon him) said: “The son of Adam fills no worse vessel than his stomach.” (Reported by al-Tirmidhi, no. 2380; he said, this is a hasan saheeh hadeeth). The wise person wants to eat to live, not live to eat. The best type of food is that which is there to be used, not that which is there to be served. But people indulge in making all kinds of food (during Ramadaan) and treating food preparation as a virtual art form, so that housewives and servants spend all their time on making food, and this keeps them away from worship, and people spend far more on food during Ramadaan than they do ordinarily. Thus the month becomes the month of indigestion, fatness and gastric illness, where people eat like gluttons and drink like thirsty camels, and when they get up to pray Taraaweeh, they do so reluctantly, and some of them leave after the first two rak’ahs.

(*) سخاوتمند بودن با بخشیدن دانش، دادن مال، به کار گرفتن مقام یا نیروی جسمانی برای کمک به دیگران، و داشتن رفتار نیکو. البخاری و مسلم از ابن عباس (رضی الله عنه) روایت کرده‌اند که گفت: «رسول الله ﷺ بخشنده‌ترین مردم در انجام نیکی بود، و در رمضان بخشنده‌تر از همیشه بود، هنگامی که جبرئیل با او دیدار می‌کرد؛ جبرئیل هر شب رمضان با او دیدار می‌کرد و قرآن را به او می‌آموخت. رسول الله ﷺ در انجام نیکی از باد وزان هم بخشنده‌تر بود.» (روایت البخاری، الفتح، ش ۶). چگونه ممکن است مردم سخاوت را با خست، و کار را با تنبلی عوض کنند، تا جایی که کارشان را درست انجام نمی‌دهند و با یکدیگر درست رفتار نمی‌کنند، و روزه را بهانه‌ای برای همه این‌ها قرار می‌دهند؟

(*) Being generous by sharing knowledge, giving money, using one’s position of authority or physical strength to help others, and having a good attitude. Al-Bukhaari and Muslim reported that Ibn ‘Abbaas (may Allaah be pleased with him) said: “The Messenger of Allaah (peace and blessings of Allaah be upon him) was the most generous of people [in doing good], and he was most generous of all in Ramadaan when Jibreel met with him, and he used to meet him every night in Ramadaan and teach him the Qur’aan. The Messenger of Allaah (peace and blessings of Allaah be upon him) was more generous in doing good than a blowing wind.” (Reported by al-Bukhaari, al-Fath, no. 6). How can people exchange generosity for stinginess and action for laziness, to the extent that they do not do their work properly and do not treat one another properly, and they use fasting as an excuse for all this.

ترکیب روزه با اطعام مسکینان یکی از راه‌های رسیدن به بهشت است، چنان‌که پیامبر ﷺ فرمود: «در بهشت اتاق‌هایی است که بیرون آن‌ها از درون دیده می‌شود و درون آن‌ها از بیرون دیده می‌شود. خداوند آن‌ها را برای کسانی آماده کرده که به مسکینان غذا می‌دهند، در سخن نرم‌اند، پیوسته روزه می‌گیرند و در شب، هنگامی که مردم خوابیده‌اند، نماز می‌گزارند.» (روایت احمد، ۵/۳۴۳؛ ابن خزیمه، شماره ۲۱۳۷. الألبانی در حاشیه‌اش گفته است: اسناد آن حسن است، زیرا روایات همسو دارد.) پیامبر ﷺ فرمود: «هرکس به روزه‌داری برای افطار غذا دهد، پاداشی همانند پاداش او خواهد داشت، بی‌آنکه از پاداش روزه‌دار چیزی کاسته شود.» (روایت ترمذی، ۳/۱۷۱؛ صحیح الترغیب، ۱/۴۵۱). شیخ الإسلام [ابن تیمیه] (رحمه‌الله) گفته است: «مقصود این است که او را تا سیر شدن اطعام کند.» (الاختیارات الفقهیة، ص ۱۰۹).

Combining fasting with feeding the poor is one of the means of reaching Paradise, as the Prophet (peace and blessings of Allaah be upon him) said: “In Paradise there are rooms whose outside can be seen from the inside and the inside can be seen from the outside. Allaah has prepared them for those who feed the poor, who are gentle in speech, who fast regularly and who pray at night when people are asleep.” (Reported by Ahmad 5/343; Ibn Khuzaymah, no. 2137. Al-Albaani said in his footnote, its isnaad is hasan because of other corroborating reports). The Prophet (peace and blessings of Allaah be upon him) said: “Whoever gives food to a fasting person with which to break his fast, will have a reward equal to his, without it detracting in the slightest from the reward of the fasting person.” (Reported by al-Tirmidhi, 3/171; Saheeh al-Targheeb, 1/451). Shaykh al-Islam [Ibn Taymiyah] (may Allaah have mercy on him) said: “What is meant is that he should feed him until he is satisfied.” (Al-Ikhtiyaaraat al-Fiqhiyyah, p. 109).

بسیاری از سلف صالح (خداوند بر ایشان رحمت کند) در هنگام افطار، فقرا را بر خود مقدم می‌داشتند و غذای خود را به آنان ترجیح می‌دادند. از جمله ایشان عبدالله بن عمر، مالک بن دینار، احمد بن حنبل و دیگران بودند. عبدالله بن عمر روزه‌اش را افطار نمی‌کرد مگر آنکه یتیمان و فقیران با او باشند.

A number of the Salaf (may Allaah have mercy on them) preferred the poor over themselves when feeding them at the time of iftaar. Among these were ‘Abd-Allaah ibn ‘Umar, Maalik ibn Deenaar, Ahmad ibn Hanbal and others. ‘Abd-Allaah ibn ‘Umar would not break his fast unless there were orphans and poor people with him.