(۴۱) جز حیض و نفاس، سایر اموری که روزه را باطل میکنند، تنها در صورتی روزه را باطل میسازند که سه شرط در آنها وجود داشته باشد: اینکه شخص بداند آن امر روزه را باطل میکند و نادان نباشد؛ اینکه آگاه باشد آنچه انجام میدهد را میداند و فراموش نکرده باشد که روزهدار است؛ و اینکه آن را با اختیار خود انجام دهد و بر انجام آن مجبور نشده باشد. از جمله اموری که روزه را باطل میکنند، کارهایی است که مستلزم خروج مایعات بدن است، مانند آمیزش جنسی، استفراغ، حیض و حجامت، و کارهایی که مستلزم فرو بردن چیزی است، مانند خوردن و آشامیدن. (مجموع الفتاوی، ۲۵/۱۴۸)

(41) Apart from hayd (menstruation) and nifaas (post-natal bleeding), other things that can break the fast are only considered to do so if the following three conditions apply: if a person knows that it breaks the fast and is not ignorant; if he is aware of what he is doing and has not forgotten that he is fasting; if he does it of his own free will and is not forced to do it. Among the things that break the fast are actions that involves the expulsion of bodily fluids, such as intercourse, vomiting, menstruation and cupping, and actions that involve ingesting matter, such as eating and drinking. (Majmoo’ al-Fataawa, 25/148)

(۴۲) از جمله اموری که روزه را باطل می‌کنند، اموری‌اند که در حکم خوردن یا آشامیدن به شمار می‌روند، مانند خوردن داروها و قرص‌ها از راه دهان، یا تزریق مواد مغذی، یا انتقال خون.

(42) Among the things that break the fast are things that are classified as being like eating or drinking, such as taking medicines and pills by mouth, or injections of nourishing substances, or blood transfusions.

تزریقاتی که برای جایگزینی غذا و نوشیدنی نیستند، بلکه برای تجویز داروهایی مانند پنی‌سیلین و انسولین، یا مقویات، یا واکسن‌ها به کار می‌روند، روزه را باطل نمی‌کنند، خواه از نوع عضلانی باشند یا وریدی. (فتاوای ابن ابراهیم، ۴/۱۸۹) اما برای احتیاط، همه این تزریقات باید در شب انجام شود.

Injections that are not given to replace food and drink but are used to administer medications such as penicillin and insulin, or tonics, or vaccinations, do not break the fast, regardless of whether they are intra-muscular or intravenous. (Fataawa Ibn Ibraaheem, 4/189). But to be on the safe side, all these injections should be given during the night.

دیالیز کلیه، که طی آن خون از بدن خارج، پاک‌سازی شده و همراه با برخی مواد شیمیایی یا مواد مغذی مانند قند و نمک به بدن بازگردانده می‌شود، روزه را باطل می‌کند. ([فتاوی اللجنة الدائمة]، ۱۰/۱۹۰).

Kidney dialysis, whereby the blood is taken out, cleaned, and put back with some chemicals or nourishing substances such as sugars and salts added, is considered to break the fast. (Fataawa al-Lajnah al-Daa’imah, 10/190).

بر اساس صحیح‌ترین دیدگاه، شیاف‌ها، قطره‌های چشمی، قطره‌های گوش، کشیدن دندان و درمان زخم‌ها روزه را باطل نمی‌کنند. (مجموع فتاوای شیخ الإسلام، ۲۵/۲۳۳، ۲۵/۲۴۵). اسپری‌های تنفسی که برای آسم به کار می‌روند روزه را باطل نمی‌کنند، زیرا این‌ها تنها گازِ فشرده‌ای هستند که به ریه‌ها می‌رسد؛ خوراک نیستند و در رمضان و در غیر آن، همیشه به آن‌ها نیاز است. گرفتن نمونه خون روزه را باطل نمی‌کند و جایز است، زیرا این کار ضروری است. (فتاوای الدعوة: ابن باز، شماره ۹۷۹).

According to the most correct view, suppositories, eye-drops, ear-drops, having a tooth extracted and treating wounds do not break the fast. (Majmoo’ Fataawa Shaykh al-Islam, 25/233, 25/245). Puffers used for asthma do not break the fast, because this is just compressed gas that goes to the lungs – it is not food, and it is needed at all times, in Ramadaan and at other times. Having a blood sample taken does not break the fast and is permissible because it is something that is needed. (Fataawa al-Da’wah: Ibn Baaz, no. 979).

داروهایی که با غرغره استفاده می‌شوند، تا زمانی که فرو داده نشوند، روزه را باطل نمی‌کنند. اگر کسی دندانش پر شده باشد و مزهٔ آن را در گلوی خود احساس کند، این موضوع روزه‌اش را باطل نمی‌کند. (از فتاوای شیخ عبدالعزیز بن باز، که به صورت شفاهی صادر شده است.)

Medicines used by gargling do not break the fast so long as they are not swallowed. If a person has a tooth filled and feels the taste of it in his throat, this does not break his fast. (From the fataawa of Shaykh ‘Abd al-‘Azeez ibn Baaz, issued verbally).

اموری که روزه را باطل نمی‌کنند:

The following things do NOT break the fast:

شستن گوش با سرنگ؛ قطره‌های بینی و اسپری‌های بینی — تا زمانی که از فرو بردن هر چیزی که به حلق می‌رسد اجتناب شود.

Having the ears syringed; nose drops and nasal sprays – so long as one avoids swallowing anything that reaches the throat.

قرص‌هایی که برای درمان آنژین و دیگر بیماری‌ها زیر زبان قرار داده می‌شوند — به شرط آن‌که از فرو بردن هر چیزی که به حلق می‌رسد پرهیز شود.

Tablets that are placed under the tongue to treat angina and other conditions - so long as one avoids swallowing anything that reaches the throat.

هر چیزی که برای هدف معاینه پزشکی در واژن قرار داده شود، مانند پسری (شیاف واژینال)، دوش شستشوی واژن، دستگاه‌های معاینه (اسکوپ) یا انگشت.

Anything inserted into the vagina, such as pessaries, douches, scopes or fingers for the purpose of a medical examination.

وارد کردن اسکوپ یا وسیله داخل رحمی (آی‌یو‌دی یا «کویل») و مانند آن به داخل رحم.

Insertion of a scope or intra-uterine device (IUD or “coil”) and the like into the uterus.

وارد کردن به داخل مجرای ادراری – چه برای مردان و چه برای زنان – یک کاتتر، رنگ غیرشفاف برای تصویربرداری تشخیصی، دارو یا محلول‌هایی برای شستشوی مثانه.

Insertion into the urethra – for males or females – of a catheter, opaque dye for diagnostic imaging, medication or solutions for cleansing the bladder.

پرکردن دندان، کشیدن دندان، تمیز کردن دندان‌ها، استفاده از مسواک چوبی (سِواک) یا مسواک معمولی؛ به شرط آن‌که از فرو بردن هر چیزی که به حلق می‌رسد پرهیز شود.

Dental fillings, tooth extractions, cleaning of the teeth, use of siwaak or toothbrush - so long as one avoids swallowing anything that reaches the throat.

آبکشی کردن، غرغره کردن یا استفاده از اسپری‌های موضعی دهان، به شرط آنکه از فرو بردن هرچیزی که به حلق می‌رسد خودداری شود.

Rinsing, gargling or applying topical mouth sprays - so long as one avoids swallowing anything that reaches the throat.

تزریق زیرجلدی، عضلانی یا وریدی — به استثنای مواردی که برای تغذیه به کار می‌رود۔

Subcutaneous, intramuscular or intravenous injections – except for those used to provide nourishment.

اکسیژن

Oxygen.

گازهای بیهوشی – تا زمانی که به بیمار محلول‌های مغذی داده نشود.

Anaesthetic gases – so long as the patient is not given nourishing solutions.

داروهایی که از طریق پوست جذب می‌شوند، مانند کرم‌ها و پچ‌هایی که برای تجویز دارو و مواد شیمیایی به کار می‌روند.

Medications absorbed through the skin, such as creams and patches used to administer medicine and chemicals.

درج کردن کاتتر در داخل رگ‌ها برای تصویربرداری تشخیصی یا درمان رگ‌های خونی قلب یا دیگر اندام‌ها۔

Insertion of a catheter into veins for diagnostic imaging or treatment of blood vessels in the heart or other organs.

استفاده از لاپاراسکوپ (ابزاری که از طریق یک برش کوچک در شکم وارد می‌شود) برای معاینه حفره شکمی یا انجام عمل‌های جراحی.

Use of a laparoscope (instrument inserted through a small incision in the abdomen) to examine the abdominal cavity or to perform operations.

نمونه‌برداری از کبد یا دیگر اندام‌ها (بیوپسی) — به شرطی که همراه با تزریق یا وارد کردن محلول‌ها نباشد. گاستروسکوپی — به شرطی که همراه با تزریق محلول‌ها یا دیگر مواد نباشد.

Taking biopsies or samples from the liver or other organs – so long as this is not accompanied by the administration of solutions. Gastroscopy – so long as this is not accompanied by the administration of solutions or other substances.

مقدمه‌ی هرگونه ابزار یا دارو به داخل مغز یا ستون فقرات.

Introduction of any instrument or medication to the brain or spinal column.

(۴۳) هر کس عمداً و بدون عذر شرعی در ماه رمضان در طول روز بخورد و بنوشد، مرتکب گناهی بزرگ (کبیره) شده است و باید توبه کند و آن روزه را بعداً قضا نماید. اگر روزه‌اش را با چیزی حرام، مانند نوشیدن مشروبات الکلی، باطل کرده باشد، گناهش بیشتر می‌شود. در هر صورت، باید به‌درستی توبه کند و اعمال نافله، روزه و سایر عبادات را بیشتر انجام دهد، تا در کارنامه واجباتش کمبودی پیش نیاید و امید آن باشد که خداوند توبه‌اش را بپذیرد.

(43) Anyone who eats and drinks deliberately during the day in Ramadaan with no valid excuse has committed a grave major sin (kabeerah), and has to repent and make up for that fast later on. If he broke the fast with something haraam, such as drinking alcohol, this makes his sin even worse. Whatever the case, he has to repent sincerely and do more naafil deeds, fasting and other acts of worship, so as to avoid having any shortfall in his record of obligatory deeds, and so that Allaah might accept his repentance.

(۴۴) «اگر کسی فراموش کند و بخورد و بنوشد، باید روزهٔ خود را کامل کند، زیرا خداوند به او خوراک و نوشیدنی داده است.» (به روایت البخاری، فتح، شمارهٔ ۱۹۳۳). بنا بر روایتی دیگر: «نه قضا بر او لازم است و نه کفاره.» اگر کسی ببیند که دیگری از روی فراموشی که روزه است می‌خورد، باید او را یادآوری کند، به دلیل معنای عمومی آیهٔ «و در نیکی و تقوا با یکدیگر همکاری کنید» [المائدة: ۲]، و حدیث «اگر فراموش کردم، مرا یادآوری کنید»، و نیز به دلیل این قاعده که این کار ناپسند (منکر) است و باید تغییر داده شود. (مجلس شهر رمضان، ابن عثیمین، ص ۷۰) (۴۵) کسانی که برای نجات جان کسی که در خطر است ناچارند روزه را بشکنند، می‌توانند روزه‌شان را بشکنند و باید بعداً آن را قضا کنند. این حکم در مواردی است که کسی در حال غرق شدن است یا باید آتش خاموش شود.

(44) “If he forgets, and eats and drinks, then let him complete his fast, for Allaah has fed him and given him to drink.” (Reported by al-Bukhaari, Fath, no. 1933). According to another report, “He does not have to make the fast up later or offer expiation (kafaarah).” If a person sees someone else who is eating because he has forgotten that he is fasting, he should remind him, because of the general meaning of the aayah (interpretation of the meaning): “… Help one another in righteousness and piety…” [al-Maa’idah 5:2], and the hadeeth, “if I forget, remind me”; and because of the principle that this is an evil action (munkar) that must be changed. (Majlis Shahr Ramadaan, Ibn ‘Uthaymeen, p.70) (45) Those who need to break their fast in order to save someone whose life is in danger, may break their fast and should make it up later on. This applies in cases where someone is drowning, or when fires need to be put out.

(46) اگر کسی شخص پر روزہ فرض ہو، لیکن وہ رمضان میں دن کے وقت اپنی مرضی سے جان بوجھ کر جماع کر لے، یعنی دونوں "ختنہ شدہ حصے" (شرمگاہیں) اس طرح مل جائیں کہ عضوِ تناسل کا سرا آگے یا پیچھے کے راستے میں داخل ہو جائے، تو اس کا روزہ ٹوٹ جاتا ہے، خواہ اسے انزال ہو یا نہ ہو، اور اسے توبہ کرنی ہوگی۔ اسے باقی دن روزے کی حالت میں رہنا چاہیے، لیکن بعد میں اس روزے کی قضا کرنی ہوگی اور کفارہ دینا ہوگا، اُس حدیث کی بنا پر جو ابوہریرہ رضی اللہ عنہ سے روایت ہے: "ہم رسول اللہ ﷺ کے پاس بیٹھے ہوئے تھے کہ ایک شخص آپ ﷺ کے پاس آیا اور کہا: 'اے اللہ کے رسول! میں ہلاک ہو گیا!' آپ ﷺ نے فرمایا: 'تمہیں کیا ہوا ہے؟' اس نے کہا: 'میں نے روزے کی حالت میں اپنی بیوی سے جماع کر لیا ہے۔' رسول اللہ ﷺ نے فرمایا: 'کیا تمہارے پاس کوئی غلام ہے جسے تم آزاد کر سکو؟' اس نے کہا: 'نہیں۔' آپ ﷺ نے فرمایا: 'کیا تم لگاتار دو ماہ کے روزے رکھ سکتے ہو؟' اس نے کہا: 'نہیں۔' آپ ﷺ نے فرمایا: 'کیا تمہارے پاس ساٹھ مسکینوں کو کھانا کھلانے کی استطاعت ہے؟' اس نے کہا: 'نہیں'…" (اسے بخاری نے روایت کیا، الفتح، 4، حدیث نمبر 1936)۔ یہی حکم زنا، ہم جنس پرستی اور جانور کے ساتھ بدفعلی کی صورتوں پر بھی لاگو ہوتا ہے۔

(46) If a person is obliged to fast, but he deliberately has intercourse during the day in Ramadaan, of his own free will, where the two “circumcised parts” (genitals) come together and the tip of the penis penetrates either the front or back passage, his fast is broken, whether or not he ejaculates, and he has to repent. He should still fast for the rest of the day, but he has to make up the fast later on, and offer expiation (kafaarah), because of the hadeeth narrated by Abu Hurayrah (may Allaah be pleased with him): “Whilst we were sitting with the Messenger of Allaah (peace and blessings of Allaah be upon him), a man came to him and said: ‘O Messenger of Allaah, I am doomed!’ He said, ‘What is the matter with you?’ He said, ‘I had intercourse with my wife whilst I was fasting.’ The Messenger of Allaah said, ‘Do you have a slave whom you could set free?’ He said, ‘No.’ He said, ‘Can you fast for two consecutive months?’ He said, ‘No.’ He said, ‘Do you have the wherewithal to feed sixty poor people?’ He said, ‘No’…” (Reported by al-Bukhaari, al-Fath, 4, no. 1936). The same ruling also applies in cases of zinaa (adultery or fornication), homosexuality and bestiality.

[توضیح مترجم: جماع از راه مقعد، زنا، همجنس‌گرایی و حیوان‌آمیزی گناهان بزرگی در اسلام‌اند و اگر در روز ماه رمضان انجام شوند، گناهشان بزرگ‌تر می‌شود.] اگر شخصی در چند روز از ماه رمضان در طول روز جماع کند، برای هر روز باید کفاره بدهد و همچنین باید روزه آن هر روز را قضا کند. ندانستن وجوب کفاره، عذری برای او نیست. (فتاوای اللجنة الدائمة، ۱۰/۳۲۱).

[Translator's Note: Having Intercourse from the back passage, adultery, homosexuality, and bestiality are major sins in Islam and are magnified if done during the day of Ramadhan.] If a person has intercourse during the day on more than one day during Ramadaan, he must offer expiation for each day, as well as repeating the fast for each day. Not knowing that kafaarah is obligatory is no excuse. (Fataawa al-Lajnah al-Daa’imah, 10/321).

(۴۷) اگر مردی بخواهد با همسرش آمیزش کند، اما پیش از آن با خوردن چیزی روزه‌اش را باطل کند، گناهش سنگین‌تر است، زیرا حرمت ماه [رمضان] را از دو جهت شکسته است: یکی با خوردن و دیگری با آمیزش. در این حالت کفاره واجب بودنش بیشتر روشن است، و اگر بخواهد از آن شانه خالی کند، کار را بدتر کرده است. او باید صادقانه توبه کند. (نگاه کنید به: مجموع الفتاوی، ۲۵/۲۶۲).

(47) If a man wants to have intercourse with his wife but he breaks his fast by eating first, his sin is more serious, because he has violated the sanctity of the month on two counts, by eating and by having intercourse. It is even more certain in this case that expiation is obligatory, and if he tries to get out of it, that only makes matters worse. He must repent sincerely. (See Majmoo’ al-Fataawa, 25/262).

(۴۸) بوسیدن، در آغوش گرفتن، لمس کردن و بارها نگاه کردن به همسر یا کنیز، اگر مرد بتواند خویشتنداری کند، جایز است؛ زیرا در الصحیحین از عایشه (رضی الله عنها) روایت شده که پیامبر ﷺ در حال روزه همسران خود را می‌بوسید و در آغوش می‌گرفت، اما ایشان از همه بیشتر بر خواسته‌های نفسانی خود تسلط داشتند. اما درباره حدیث قدسی «او به خاطر من از همسرش دوری می‌کند»، مقصود از آن آمیزش جنسی است. ولی اگر کسی زود برانگیخته می‌شود و نمی‌تواند خود را کنترل کند، بوسیدن یا در آغوش گرفتن همسرش برای او جایز نیست، زیرا این کار به باطل شدن روزه‌اش می‌انجامد، چرا که نمی‌تواند مطمئن باشد که از انزال یا آمیزش خودداری خواهد کرد. خداوند در حدیث قدسی می‌فرماید: «و او شهوت خود را به خاطر من رها می‌کند.» قاعده اسلامی این است که هر چیزی که به حرام بیانجامد، خود نیز حرام است.

(48) Kissing, hugging, embracing, touching and repeatedly looking at one’s wife or concubine, if a man is able to control himself, is permissible, because it is reported in al-Saheehayn from ‘Aa’ishah (may Allaah be pleased with her) that the Prophet (peace and blessings of Allaah be upon him) used to kiss and embrace his wives whilst he was fasting, but he was the most in control of his desire. With regard to the hadeeth qudsi, “he keeps away from his wife for My sake”, this is referring to intercourse. But if a person get aroused quickly and is unable to control himself, then it is not permissible for him to kiss or embrace his wife, because that will lead to him breaking his fast, as he cannot be sure that he will be able to avoid ejaculating or having intercourse. Allaah says in a hadeeth qudsi: “and he leaves his desire for My sake.” The Islamic guideline is that anything that leads to haraam is also haraam.

(۴۹) اگر کسی با همسرش در حال جماع باشد و فجر طلوع کند، بر او واجب است که دست بکشد، و روزهٔ او صحیح است حتی اگر پس از کنار کشیدن منی بیرون آید؛ اما اگر تا پس از طلوع فجر به جماع ادامه دهد، روزهٔ خود را باطل کرده است، و باید توبه کند، روزه‌اش را بعداً قضا کند و کفاره بدهد.

(49) If a person is engaged in the act of intercourse and dawn comes, he is obliged to withdraw, and his fast will be valid even if he ejaculates after withdrawal, but if he continues having intercourse until after dawn, he has broken his fast, and he must repent, make the fast up later, and offer expiation.

(۵۰) اگر صبح فرا برسد و شخصی در حالت جنابت (ناپاکی پس از آمیزش جنسی) باشد، این امر به روزه‌اش آسیبی نمی‌رساند. او یا او (زن) مجاز است غسل را، چه برای جنابت باشد و چه پس از حیض یا خون نفاس، تا پس از طلوع آفتاب به تأخیر اندازد، اما بهتر است برای اینکه بتواند نماز بخواند، به سرعت غسل کند.

(50) If morning comes and a person is in a state of janaabah (impurity following sexual intercourse), this does not affect his fasting. He or she is permitted to delay doing ghusl, whether it is for janaabah or following menstruation or post-natal bleeding, until after the sun has come up, but it is better to hasten to do ghusl so that one can pray.

(۵۱) اگر کسی که روزه‌دار است به خواب رود و احتلام شود، به اجماع علما این روزه‌اش را باطل نمی‌کند، پس باید روزه‌اش را تمام کند. تأخیر در غسل کردن روزه را باطل نمی‌کند، اما باید برای غسل کردن شتاب کند تا بتواند نماز بگزارد و تا فرشتگان به او نزدیک شوند.

(51) If a person who is fasting sleeps and experiences a wet dream, this does not break his fast, according to scholarly consensus (ijmaa’), so he should complete his fast. Delaying doing ghusl does not break the fast, but he should hasten to do ghusl so that he can pray and so that the anegls will draw close to him.

(۵۲) اگر کسی در روز ماه رمضان به سبب چیزی که می‌توانست از آن خودداری کند، مانند لمس کردن یا پی‌درپی نگاه کردن به زنی، منی‌اش بیرون بیاید، باید به درگاه الله توبه کند و تا پایان روز روزه‌اش را ادامه دهد، اما باید آن روزه را بعداً قضا کند. اگر کسی شروع به استمنا کند ولی پیش از بیرون آمدن منی آن را رها کند، باید توبه کند، اما نیازی به قضای روزه ندارد، زیرا منی‌اش بیرون نیامده است. روزه‌دار باید از هر چیزی که شهوتش را برمی‌انگیزد دوری کند و افکار بد را که به ذهنش می‌آید دور سازد. با این حال، بنا بر صحیح‌ترین نظر، اگر مذی از او خارج شود، روزه‌اش باطل نمی‌شود.

(52) If a person ejaculates during the day in Ramadaan because of something that he could have refrained from, such as touching or repeatedly looking at a woman, he must repent to Allaah and fast for the rest of the day, but he also has to make up that fast later on. If a person starts to masturbate but then stops, and does not ejaculate, then he has to repent but he does not have to make the fast up later on, because he did not ejaculate. The person who is fasting must keep away from everything that may provoke his desire, and he must repel any bad thoughts that come to him. However, according to the most correct opinion, if he emits prostatic fluid (madhiy), this does not break his fast.

خروج وَدْی، که مایعی غلیظ و چسبناک است و پس از ادرار خارج می‌شود و همراه با هیچ لذت جسمانی‌ای نیست، روزه را باطل نمی‌کند و شخص لازم نیست غسل کند، اما باید استنجاء کند (محل‌های خصوصی‌اش را پاک کند) و وضو بگیرد. (فتاوی اللجنة الدائمة، ۱۰/۲۷۹)

The emission of wadiy, a thick sticky substance that comes out after urination, with no sense of physical pleasure, does not break the fast, and a person does not have to do ghusl, but he does have to do istinjaa’ (clean his private parts) and do wudoo’. (Fataawa al-Lajnah al-Daa’imah, 10/279)

(53) «هر کس بدون قصد استفراغ کند، قضای روزه بر او نیست، اما کسی که عمداً استفراغ کند، باید روزه را قضا کند.» (حدیث صحیح که ترمذی روایت کرده، ۳/۸۹). کسی که عمداً استفراغ کند، با فرو کردن انگشت در گلو یا فشار دادن به شکم، یا عمداً بوی ناخوشایندی را استشمام کند، یا به چیزی بنگرد که ممکن است او را به استفراغ وادار کند، موظف است روزه‌اش را بعداً قضا کند. اگر احساس کند که می‌خواهد استفراغ کند، اما این حالت خودبه‌خود فروکش کند، این کار روزه‌اش را باطل نمی‌کند، زیرا این امر در اختیار او نیست. اما اگر استفراغ به دهانش برسد و آن را دوباره فرو ببرد، این کار روزه را باطل می‌کند. اگر کسی در معده احساس تهوع کند، لازم نیست جلوی میل به استفراغ را بگیرد، زیرا این کار ممکن است برای او زیان داشته باشد. (مجالس شرح رمضان، ابن عثیمین، ۶۷). اگر کسی ناخواسته چیزی را که میان دندان‌هایش گیر کرده فرو ببرد، یا آن چیز چنان ریز باشد که متوجه وجودش نشود یا نتواند آن را بیرون بیندازد، این چیز جزو بزاقش به شمار می‌رود و روزه‌اش باطل نمی‌شود. اما اگر آن چیز آن‌قدر بزرگ باشد که بتوان بیرونش انداخت، باید آن را بیرون بیندازد. اگر بیرونش بیندازد، اشکالی ندارد، ولی اگر فرو ببرد، روزه‌اش باطل می‌شود. اگر آن ماده در دهان به‌طور کامل یا جزئی حل شود و طعم یا شیرینی اضافه‌ای داشته باشد، جویدن آن برای او حرام است. اگر کمی از این ماده به حلق برسد، روزه باطل می‌شود. اگر کسی پس از مضمضه آب را بیرون بریزد، رطوبت یا تری باقی‌مانده روزه‌اش را باطل نمی‌کند، زیرا او در این امر اختیاری ندارد.

(53) “Whoever vomits unintentionally does not have to make up the fast later on, but whoever vomits on purpose does have to make up the fast.” (Saheeh hadeeth narrated by al-Tirmidhi, 3/89). A person who vomits deliberately, by sticking his finger down his throat or applying pressure to his stomach, or deliberately smelling a repulsive odour, or looking at something that could make him vomit, is obliged to make up the fast later on. If he feels that he is about to vomit, but then it subsides by itself, this does not break his fast, because it is not something that he can control, but if the vomit comes into his mouth and he swallows it back down, this does break the fast. If a person feels sick in his stomach, he does not have to suppress the urge to vomit, because this could cause him harm. (Majaalis Sharh Ramadaan, Ibn ‘Uthaymeen, 67). If a person unintentionally swallows something that is stuck between his teeth, or if it is so small that he could not tell it was there or spit it out, this is counted as being part of his saliva and it does not break his fast. But if it is big enough to spit out, he should spit it out. If he spits it out, this is OK, but if he swallows it, this breaks his fast. If it can be diluted in the mouth, in whole or in part, and it has an added taste or sweetness, it is haraam for him to chew it. If any of this substance reaches the throat, this breaks the fast. If a person spits out water after rinsing his mouth, his fast is not affected by any moisture or wetness that is left behind, because he cannot help it.

اگر کسی دچار خونریزی بینی شود، روزه‌اش همچنان صحیح است، زیرا این امری خارج از اختیار اوست۔ (فتاوای اللجنة الدائمة، ۱۰/۲۶۴)

If a person suffers from a nosebleed, his fast is still valid, because this is something that is beyond his control. (Fataawa al-Lajnah al-Daa’imah, 10/264).

اگر کسی زخم‌های دهانی یا خونریزی لثه داشته باشد و پس از مسواک زدن لثه‌اش خون بیاید، جایز نیست که خون را فرو ببرد؛ بلکه باید آن را بیرون بریزد. با این حال، اگر بدون قصد و اختیار خود، مقداری خون به حلقش برسد، نگرانی لازم نیست. همچنین اگر استفراغ به حلق بالا بیاید و بی‌آنکه خود بخواهد دوباره به معده برگردد، روزه‌اش همچنان درست است. ([فتاوى اللجنة الدائمة]، ۱۰/۲۵۴)

If he has gum ulcers or his gums bleed after using the siwaak (tooth stick), it is not permissible for him to swallow the blood; he has to spit it out. However, if some blood enters his throat by accident, and he did not mean for that to happen, there is no need to worry. Similarly, if vomit rises in his throat then goes back down to his stomach without him intending for this to happen, his fast is still valid. (Fataawa al-Lajnah al-Daa’imah, 10/254).

در مورد مخاط (ترشحات بینی و سینوس‌ها) و خلط (بلغم) سینه‌ای که با سرفه و خلط‌اندازی بیرون می‌آید: اگر پیش از رسیدن به دهان فرو برده شود، روزه را باطل نمی‌کند، زیرا این امری است که همه مردم به آن مبتلا می‌شوند؛ اما اگر پس از رسیدن به دهان فرو برده شود، روزه را باطل می‌کند. با این حال، اگر ناخواسته فرو رفته شود، روزه باطل نمی‌شود.

With regard to mucus coming from the head (nose and sinuses) and phlegm coming from the chest by coughing and clearing the throat, if it is swallowed before it reaches the mouth, this does not break a person’s fast, because it is a problem which all people have; but if it is swallowed after it reaches the mouth, this does break the fast. However, if it is swallowed unintentionally, it does not break the fast.

استنشاق بخار آب، آنچنان که ممکن است برای کسانی که در کارخانه‌های آب‌شیرین‌کنی کار می‌کنند پیش آید، روزه را باطل نمی‌کند. (فتاوای اللجنة الدائمة للبحوث العلمية والإفتاء، ۱۰/۲۷۶).

Inhaling water vapours, as may happen to people working in desalination plants, does not break the fast. (Fataawa al-Lajnah al-Daa’imah, 10/276).

مزه‌چشی غذا بدون ضرورت مکروه است، زیرا این کار خطر باطل شدن روزه را در پی دارد. نمونه‌هایی از مواردی که مزه‌چشی غذا لازم است عبارت‌اند از: مادری که برای نوزادش غذا را می‌جود، وقتی راه دیگری برای خوراندن به او ندارد؛ مزه‌چشی غذا برای اطمینان از سالم بودن آن؛ و مزه‌چشی چیزی هنگام خرید. از ابن عباس روایت شده که گفت: «اشکالی ندارد که سرکه یا هر چیزی را که می‌خواهند بخرند، مزه کنند.» (در إرواء الغليل، ۴/۸۶ حسن شمرده شده است؛ و نگاه کنید به فتح الباری، شرح باب «اغتسال الصائم»، کتاب الصیام.)

It is disliked (makrooh) to taste food unnecessarily, because this carries the risk that the fast may be broken. Examples of cases where it is necessary to taste food include a mother chewing food for an infant when she has no other way to feed him, tasting food to make sure that it is OK, and tasting something when making a purchase. It was reported that Ibn ‘Abbaas said: “There is nothing wrong with tasting vinegar or anything that one wishes to buy.” (Classed as hasan in Irwa’ al-Ghaleel, 4/86; See al-Fath, commentary on Baab Ightisaal al-Saa’im, Kitaab al-Siyaam).

استفاده از مسواک برای روزه‌دار در تمام ساعات روز سنت است، حتی اگر مسواک تر باشد. اگر روزه‌داری از مسواک استفاده کند و گرمی یا طعم دیگری از آن احساس کند و آن را فرو دهد، یا مسواک را از دهانش بیرون آورد و روی آن آب دهان ببیند و سپس آن را دوباره در دهانش بگذارد و آب دهان را فرو دهد، این کار روزه‌اش را باطل نمی‌کند. ([al-Fataawa al-Sa’diyyah], 245). او باید از هر ماده‌ای که ممکن است در دهان حل شود، مانند مسواک سبز، یا مسواکی که طعم اضافی مانند لیمو یا نعنا به آن داده شده باشد، دوری کند. هر تکه‌ کوچکی که از مسواک در دهانش جدا می‌شود را باید بیرون بریزد؛ عمداً آن را فرو نمی‌دهد، اما اگر به‌طور ناخواسته فرو رود، اشکالی ندارد.

(54) Using siwaak is Sunnah for the one who is fasting at all times of the day, even if it is wet. If a person who is fasting uses a siwaak and detects some heat or other taste from it and swallows it, or if he takes the siwaak out of his mouth and sees saliva on it then puts it back in his mouth and swallows the saliva, this does not break his fast. (al-Fataawa al-Sa’diyyah, 245). He should avoid any substance that can be diluted, such as the green siwaak, or siwaak that has any extra flavour added to it, like lemon or mint. He should spit out any small pieces that come off the siwaak in his mouth; he should not swallow them deliberately, but if he swallows them accidentally, there is no harm done.

(۵۵) اگر روزه‌دار زخمی شود یا بینی‌اش خون بیاید، یا به‌طور تصادفی آب یا بنزین وارد دهانش شود، این موضوع روزه‌اش را باطل نمی‌کند. اگر به‌طور تصادفی گرد و غبار، دود یا مگس وارد دهانش شود، این هم روزه‌اش را باطل نمی‌کند. چیزهایی که انسان نمی‌تواند از فرو بردنشان پرهیز کند، مانند بزاق خودش یا غباری که از آسیاب کردن آرد برمی‌خیزد، روزه را باطل نمی‌کنند. اگر شخصی بزاق زیادی در دهانش جمع کند و آن را عمداً فرو ببرد، به نظر درست‌ترین دیدگاه، این کار روزه را باطل نمی‌کند. ([المغنی]، ابن قدامه، ۳/۱۰۶)

(55) If a fasting person is injured or suffers a nosebleed, or gets water or petrol in his mouth by accident, this does not break his fast. If he gets dust, smoke or flies in his mouth by accident, this does not break his fast either. Things that one cannot avoid swallowing, like one’s own saliva, or dust from grinding flour, do not break the fast. If a person gathers a lot of saliva in his mouth then swallows it on purpose, this does not break the fast, according to the most correct opinion. (al-Mughni by Ibn Qudaamah, 3/106).

اگر اشک به حلق برسد، یا شخصی روغن بر موی سر یا سبیل خود بمالد، یا از حنا استفاده کند، و سپس طعم آن را در حلق خود احساس کند، این کار روزه‌ی او را باطل نمی‌کند. استفاده از حنا، سرمه یا روغن، روزه را باطل نمی‌کند. (نگاه کنید به: مجموع الفتاوی، ۲۵/۲۳۳، ۲۵/۲۴۵). این حکم در مورد کرم‌هایی که برای نرم و مرطوب کردن پوست به کار می‌روند نیز صادق است. بوییدن عطرهای خوشبو، استفاده از عطر یا مالیدن کرم‌های معطر و مانند آن اشکالی ندارد. برای شخص روزه‌دار استفاده از بخور اشکالی ندارد، به شرط آن که آن را به‌عنوان انفیه به کار نبرد. (فتاوای اللجنة الدائمة، ۱۰/۳۱۴). بهتر است در طول روز از خمیر دندان استفاده نشود و آن را تا شب به تأخیر انداخت، زیرا طعم آن بسیار قوی است. (المجالس، ابن عثیمین، ص ۷۲).

If tears reach one’s throat, or if a person applies oil to his hair or moustache, or uses henna, and then detects the taste of it in his throat, this does not break his fast. Using henna, kohl or oil does not break the fast. (See Majmoo’ al-Fataawa, 25/233, 25/245). This also applies to creams used to moisturize and soften the skin. There is nothing wrong with smelling pleasant fragrances, using perfume or applying scented creams and the like. There is nothing wrong with a fasting person using bukhoor (incense), so long as he does not use it as snuff. (Fataawa al-Lajnah al-Daa’imah, 10/314). It is better not to use toothpaste during the day, and to leave it till night-time, because it is too strong. (Al-Majaalis, Ibn ‘Uthaymeen, p. 72).

(۵۶) برای احتیاط، بهتر است که روزه‌دار حجامت نکند. در این مسئله اختلاف نظر شدیدی وجود دارد. ابن تیمیه بیان کرد که کسی که حجامت می‌کند روزه‌اش باطل می‌شود، اما کسی که حجامت را انجام می‌دهد روزه‌اش باطل نمی‌شود.

(56) To be on the safe side, it is better for the fasting person not to be treated with cupping (hijaamah). There is a strong difference of opinion on this matter. Ibn Taymiyah suggested that the one who has cupping done breaks his fast, but the one who does it does not break his fast.

(57) سیگار کشیدن روزه را باطل می‌کند، و نمی‌توان آن را بهانه‌ای برای روزه‌نگرفتن قرار داد. چگونه می‌توان گناه را بهانه قرار داد؟! (58) فرو رفتن در آب یا پیچیدن خود در لباس خیس برای خنک شدن، روزه را باطل نمی‌کند. ریختن آب بر سر برای تسکین گرما و تشنگی اشکالی ندارد. شنا کردن مکروه است، زیرا ممکن است فرد را به باطل کردن روزه (با فرو بردن آب) بکشاند. اگر کار کسی غواصی باشد و او مطمئن باشد که آب به دهانش نمی‌رود، این کار اشکالی ندارد.

(57) Smoking breaks the fast, and it cannot be used as an excuse not to fast. How can a sin be taken as an excuse?! (58) Immersing oneself in water or wrapping oneself in wet clothes in order to cool down does not break the fast. There is nothing wrong with pouring water over one’s head to obtain relief from heat and thirst. Swimming is disliked, because it might make one break the fast (by swallowing water). If a person’s work involves diving and he can be sure that he will not get water in his mouth, there is nothing wrong with this.

(۵۹) اگر کسی شخص در حالی که گمان می‌کند هنوز شب است، بخورد، بنوشد یا همبستر شود، و سپس دریابد که فجر پیش‌تر طلوع کرده است، گناهی بر او نیست؛ زیرا آیه به‌روشنی بیان می‌کند که تا زمانی که انسان یقین نکرده که فجر طلوع کرده، خوردن و نوشیدن و این کارها جایز است. عبدالرزاق با سندی صحیح، به نقل از ابن عباس (رضی الله عنه) روایت کرده که گفت: «خداوند تا زمانی که در دلتان شک داشته باشید، خوردن و نوشیدن را برای شما مباح کرده است.» (فتح الباری، ۴/۱۳۵؛ این نظر شیخ الاسلام ابن تیمیه نیز هست، مجموع الفتاوی، ۲۹/۲۶۳).

(59) If a person eats, drinks or has intercourse, thinking that it is still night, then he realizes that dawn has already broken, there is no harm done, because the aayah clearly states that it is permissible to do these things until one is sure that dawn has come. ‘Abd al-Razzaaq reported with a saheeh isnaad going back to Ibn ‘Abbaas (may Allaah be pleased with him) that he said: “Allaah has permitted you to eat and drink so long as there is any doubt in your mind.” (Fath al-Baari, 4/135; this is also the opinion of Shaykh al-Islam Ibn Taymiyyah, Majmoo’ al-Fataawa, 29/263).

(۶۰) اگر کسی روزه‌اش را افطار کند در حالی که گمان می‌کند آفتاب پیش‌تر غروب کرده، در حالی که هنوز غروب نکرده است، بنا بر نظر اکثر علما باید بعداً آن روزه را قضا کند؛ زیرا قاعده این است که هنوز روز است، و امر یقینی را نمی‌توان به خاطر امری مشکوک کنار گذاشت. (شیخ الاسلام ابن تیمیه بر این باور بود که برای کسی که در چنین وضعی قرار دارد، قضای روزه لازم نیست.) اگر سپیده صبح بدمد و شخصی هنوز خوراک یا نوشیدنی در دهانش باشد، فقها اتفاق نظر دارند که باید آن را تف کند و روزه‌اش درست است. این حکم همانند حکم کسی است که از روی فراموشی می‌خورد یا می‌نوشد، سپس به یاد می‌آورد که روزه است؛ اگر به سرعت آنچه را در دهانش است تف کند، روزه‌اش همچنان صحیح است.

(60) If a person breaks his fast, thinking that the sun has already set when it has not, he must make up the fast later on (according to the majority of scholars), because the principle is that it is still day, and a fact that is certain cannot be rejected in favour of something doubtful. (Shaykh al-Islam Ibn Taymiyah thought that it was not necessary for a person in this situation to make up the fast). If dawn breaks and a person has food or drink in his mouth, the fuqaha’ are agreed that he should spit it out, and his fast is valid. This is like the ruling on one who eats or drinks because he forgets, then remembers he is fasting – if he hastens to spit out the food or drink in his mouth, his fast is still valid.