برخی افراد بر این باورند که حدیثی تنها در صورتی صحیح است که در صحیح البخاری و صحیح مسلم آمده باشد. برخی حتی اصرار دارند که تمام دین اسلام تنها در صحیح البخاری یافت می‌شود.

Some people think that a hadith is only authentic if it is in Bukhari and Muslim. Some even insist that the whole din [religion] of Islam is to be found only in Bukhari.

یک بار، یک بادیه‌نشین نزد پیامبر مبارک ﷺ آمد. او اسلام را پذیرفت و نماز خواند. پس از آنکه نمازش را به پایان برد، دعا کرد: «خداوندا، بر من و بر محمد ﷺ رحم کن و بر هیچ کس دیگر رحم مکن.» اندیشه‌اش این بود که «اگر برای رحمت همه دعا کنم، رحمت خداوند بر من کاهش خواهد یافت.» پیامبر ﷺ به او فرمود: «تو آنچه را که گسترده است تنگ کردی.»[۳۸] رحمت خداوند بی‌کران است و دانش دین ما نیز چنین است. محدود کردن کل دین به بخاری، نادانی محض است. بر اساس این دیدگاه، بیست‌وسه سال نبوت پیامبر ﷺ به احادیث بخاری محدود می‌شود، و هر آنچه پیامبر ﷺ در این بیست‌وسه سال گفته یا انجام داده، تنها در بخاری است و جای دیگری نیست. این مانند آن است که گفته شود: «پیروی از تمام قرآن دشوار است؛ بگذار تنها از سوره بیست‌وچهارم آن پیروی کنیم.» حال اگر کسی درباره حکمی بپرسد، این شخص می‌پرسد که آیا آن در سوره بیست‌وچهارم است. اگر به او گفته شود: «نه، در سوره بیست‌ویکم است»، می‌گوید: «اوه، من نمی‌توانم آن را بپذیرم، زیرا تنها از سوره بیست‌وچهارم قرآن پیروی می‌کنم.» بعضی مردم با احادیث نیز همین‌گونه رفتار می‌کنند. اگر حدیثی در بخاری باشد، آن را می‌پذیرند؛ اما اگر نباشد، رد می‌کنند. همه استادان و عالمان حدیث اتفاق‌نظر دارند که افزون بر احادیث بخاری و مسلم، احادیث صحیح فراوان دیگری نیز وجود دارد. حتی امام بخاری و امام مسلم هرگز چنین ادعایی نکردند.

Once, a bedouin came to the Blessed Prophet (PBUH). He accepted Islam and prayed Salat. Once he completed his Salat, he prayed, “O Allah (PBUH), have mercy on me and the Blessed Prophet (PBUH) and no one else.” His thinking was that, “If I pray for everyone’s mercy, the mercy of Allah (PBUH) on me will decrease.” The Blessed Prophet (PBUH) said to him, “You have confined the vast.”38 The mercy of Allah (PBUH) is vast and so is the knowledge of our din. It is absolute ignorance to confine the whole din into Bukhari. According to this view, twenty three years of the Blessed Prophet’s (PBUH) prophethood is limited to the ahadith of Bukhari, and everything he every said or did in twenty three years is in Bukhari and nowhere else. It is like saying that “it is too difficult to follow the whole Qur’an; let’s just follow the twenty fourth chapter.” Now if someone asks about a ruling, this person asks if it is in the twenty-fourth chapter. If he is told, “No, it is in the twenty-first chapter,” he says, “Oh, I can’t accept that because I only follow the twenty fourth chapter of the Qur’an.” This is the same way some people treat the ahadith. If a hadith is in Bukhari, they accept it; but if it is not, it is rejected. All the hadith masters and scholars are unanimous that there are many authentic ahadith besides the ahadith of Bukhari and Muslim. Even Imam Bukhari and Imam Muslim never made any such claim.

بلکہ وہ اس طرح کے انتہاپسندانہ دعووں کی مخالفت کرتے تھے۔ امام بخاری نے فرمایا: «میں نے اپنی کتاب میں صرف صحیح احادیث درج کی ہیں، لیکن بہت سی صحیح احادیث اس خوف سے چھوڑ دی ہیں کہ کتاب طویل نہ ہو جائے»۔ امام مسلم لکھتے ہیں: «میں نے اپنی کتاب میں صحیح احادیث کا پورا مجموعہ درج نہیں کیا»۔ اسی لیے حافظ ابن حجر نے تدریب الراوی میں لکھا: «امام بخاری اور امام مسلم نے اپنی کتابوں میں تمام صحیح احادیث شامل نہیں کیں، اور نہ ہی ان کا ارادہ تھا کہ ایسا کریں»۔41

If anything, they opposed such radical claims. Imam Bukhari said, “I have only put authentic hadith in my book, but also left many authentic hadith for fear of the book becoming too drawn- out.”39 Imam Muslim writes, “I have not put the whole collection of authentic ahadith in my book.”40 This is why Hafiz Ibn Hajar writes in Tadrib al-Rawi, “Imam Bukhari and Imam Muslim did not include all the authentic hadith in their books, nor did they intend to do so.”41

علاوه بر این، امام بخاری کتاب خود را «الجامع الصحیح المسند المختصر من امور رسول الله ﷺ وأیامه» نامید [«مجموعهٔ صحیح، مسند و مختصر از احادیث، درباره‌ی امور و روزگار رسول خدا ﷺ»].

Not only that, Imam Bukhari named his book, al-Jami‘ al-Sahih al-Musnad al-Mukhtasar min Umur Rasul Allah (SWTH) wa Ayyamihī [The Authentic and Continuous, Abridged Collection (of ahadith) from the Blessed Prophet (PBUH) and his Days].

کلمهٔ «مختصر» [خلاصهشده] بهروشنی نشان میدهد که صحیح البخاری فشرده است و تمام طیف احادیث صحیح را دربر نمیگیرد.

The word Mukhtasar [abridged] clearly indicates that Bukhari is condensed and does not include the whole gamut of authentic hadith.