Hafız Ebû Zur'a, ünlü bir imam ve râvi biyografileri ilmi (esmâü'r-ricâl) alanında seçkin bir âlimdi. İbn Ebû Hâtim, onunla ilgili şu rivayeti nakletmiştir:

Hafiz Abñ Zur‘a was a famous imam and a distinguished scholar in the science of the biographies of narrators [asma’ al-rijjal]. Ibn Abõ ûótim has narrated this story about him:

Bir gün İbn Vâra, adı Muhammed ibn Müslim olan, ve lakabı Fadluk es-Sâig olan Fadl ibn Abbâs, Hâfız Ebû Zur'a'nın yanına geldiler. İkisi de bir şeriat hükmü hakkında tartışmaya başladı. İbn Vâra, görüşünü desteklemek için bir Hadis nakletti; ancak Fadluk o Hadisi reddetti ve bunun Hadisin doğru lafzı olmadığında ısrar etti. İbn Vâra sordu: "Peki bu Hadisin doğru lafzı nedir?"

Once Ibn Wara, whose name was Muúammud ibn Muslim, and Fadl ibn ‘Abbas, whose nickname was Fadluk al-Saigh, came to Hafiz Abñ Zur‘a. Both of them began to argue about some Shari‘a ruling. Ibn Wara quoted a Hadīth to support his position, but Fadluk rejected the Hadīth and insisted that it was not the correct wording of the Hadīth. Ibn Wara asked, “Then what are the proper words of this Hadīth?”.

Fadluk, hadisi kendi doğru bulduğu biçimde aktardı. Tartışma sürerken Ebû Zür'a sessizce dinliyordu. Bunun üzerine İbn Vâre Ebû Zür'a'ya döndü ve "Hadisin gerçek lafzı nedir?" diye sordu.

Fadluk quoted the Hadīth in the way he thought was correct. As the debate continued, Abñ Zur‘a quietly listened. Ibn Wara then turned to Abñ Zur‘a and asked, “What are the actual words of the Hadīth?”.

Ebû Zur'a cevap vermekten kaçındı, ancak İbn Vâra ısrar edince Ebû Zur'a şöyle dedi: "Git yeğenim Ebü'l-Kâsım'ı çağır."

Abñ Zur‘a avoided answering, but when Ibn Wara insisted Abñ Zur‘a said, “Go call my nephew, Abñ al-Qósim.”.

Ebu'l-Kāsım geldiğinde, Hâfız Ebu Zür'a ona şöyle dedi: "Kütüphaneye git, birinci, ikinci ve üçüncü rafı bırak. Ondan sonraki rafta bir cilt kitap bulacaksın. On yedinci cildin dışında hiçbirini alma ve bana getir."

When Abñ al-Qósim arrived, ûófiþ Abñ Zur‘a said to him, “Go to the library, leave the first, second and third shelf. In the shelf after, you will find a volume of books. Do not pick any other except the seventeenth volume and bring it to me.”.

Abū al-Qāsim gitti ve kitapla geri döndü. Hâfız Ebū Zur'a sayfaları çevirerek hadisin yazılı olduğu sayfaya ulaştı. Açık kitabı İbn Vāra'ya uzattı. İbn Vāra hadisi okudu ve ardından hatasını kabul etti.

Abñ al-Qósim went and returned with the book. ûófiþ Abñ Zur‘a flipped through the pages until he reached the page on which the úadīth was written. He handed the open book over to Ibn Wara. Ibn Wóra read through the úadīth and then acknowledged his mistake.

Bu olaydan sonra, Ebû Zür‘a'nın iddiasını düşünmeliyiz; bu iddia İbn Hacer tarafından, Ebû Ca‘fer Tastarî'den nakledilerek, onun et-Tehzîb adlı kitabında rivayet edilmiştir. Ebû Zür‘a şöyle demiştir: "Hadis yazmaya başladığımdan beri elli yıl geçti; bütün kitaplar evimdedir. Onları yazdığım andan beri o hadisleri hiç okumadım, ama hangi hadisin hangi kitapta, hangi sayfada ve hangi satırda olduğunu biliyorum."11

After this incident, we should contemplate the claim of Abñ Zur‘a, which has been narrated by Ibn ûajar with reference from Abñ Ja‘far Tastarõ in his book al-Tahþõb. Abñ Zur‘a claimed, “Fifty years have passed since I have written aúódõth, and all the books are in my house. From the time I wrote them, I have never read those aúódõth, but I know which Hadīth is in what book, on what page and on what line.”11

Benzer şekilde İmam Şa'bi şöyle der: "Hiç kalem kâğıda dokunmadım [yani hadis yazmadım] ve unuttuğum için hiçbir ravîden bir hadisi tekrar anlatmasını istemek zorunda kalmadım."12

Similarly, Imam Sha‘ba says, “I have never put pen to paper [i.e. never wrote Ahadith] and never did I have to request a narrator to repeat a Hadith because I have forgotten it.”12

Bu türden olay pek çoktur; öyle ki hepsini anlatmaya belki başka bir kitap daha gerekirdi. Ancak burada zikredilen birkaç olay, bu âlimlerin olağanüstü hafızalarını ölçmek için yeterlidir.

There are numerous incidents of this kind, so many in fact that it would take perhaps another book to attempt to narrate them all. These few incidents which have been mentioned; however, should suffice to gauge the extraordinary memories of these scholars.

Ruşdîn ibn İsmâîl, İmam Buhârî'nin sınıf arkadaşıydı. Kendisi de aşağıdaki olaya bizzat şahit olmuştur. Anlatıyor:

ûóshid ibn Ismó’õl was a classmate of Imam Bukhórõ. He himself was an eyewitness to the following incident. He narrates:

İmam Buhari, hadis öğrenmek için dersimize geldiğinde daha genç bir çocuktu. Genellikle öğrenciler, hocanın hadisleri rivayet ettiği sırada onları yazarlardı. Ancak İmam Buhari'nin sessizce oturup hocayı dinlediğini, hiçbir şey yazmadığını fark ederdik. Birkaç gün bunu sessizce gözlemledik, fakat bu tavrını sürdürmesi üzerine, sınıfta zamanını boşa harcadığı ve hiçbir şey yazmadığı için onu azarlamaya başladık. İmam Buhari bu itirazlara aldırmadı ve onlara karşılık vermedi.

Imam Bukhari was still a young boy when he came to our class to learn aúódõth with us. Generally, students noted down the aúódõth of the teacher as he narrated them. However, we would notice Imam Bukhórõ sitting quietly, listening to the teacher without writing anything down. For some days we observed this with silence, but when he continued to behave in this manner, we started to chide him for wasting time in the class and not writing anything down. Imam Bukhórõ ignored these objections and did not rebut them.

Bir gün insanlar ona fazla öğüt verip ders verdiler ve o öfkelendi. Şöyle dedi: “Ne demek istiyorsunuz? Notlarınızı getirin, etrafıma oturun, sizin yazdığınız her şeyi ezberimden tekrar edeceğim.”

One day, people lectured him too much, and he became angry. He said, “What are you trying to say? Go bring your notes, sit here around me and I will, by memory, say everything you have written.”.

Rúshid nihayet itiraf eder: "Ezberinden on beş binden fazla hadis rivayet etti."

ûóshid finally admits, “He recited over fifteen thousand aúódõth from memory.”