22 Savdo mollariga zakot
22 Zakat on Trading Merchandise
Savdo tovarlari — bu savdo qilish, sotib olish va sotish uchun foyda olish maqsadida ishlatiladigan pul bo'lmagan barcha narsalardir, masalan: oziq-ovqat mahsulotlari, kiyim-kechak, mebel, ishlab chiqarilgan buyumlar, hayvonlar, minerallar, yer, binolar va sotib olinadigan hamda sotiladigan boshqa mollar.
Trade merchandise is everything other than currency which is used for trading, buying and selling, for the sake of profit e.g. foodstuffs, clothing, furniture, manufactured goods, animals, minerals, land, buildings and other goods that are bought and sold.
Savdo uchun olingan tovarlarga zakot farz bo‘lishi salaf va xalaf ulamolarining ijmosi bilan sobitdir. Samura ibn Jundubdan rivoyat qilinadi, u aytdi: “Ana xabardor bo‘ling, Allohning Elchisi ﷺ sotish uchun tayyorlagan narsalarimizdan sadaqa berishni bizga buyurar edilar”, (Abu Dovud rivoyat qilgan). Abu Zarr Payg‘ambar ﷺdan rivoyat qildi, u zot aytdilar: “Bazzda sadaqa bor.” Al-bazz — savdo qilinadigan kiyim-kechak va to‘qilgan matolardir. Abu Amra ibn Hamas o‘z otasidan rivoyat qildi, u aytdi: “Umar ibn al-Xattob o‘tib ketib: ‘Ey Hamas, molingizdan zakot bering’, dedilar. Men dedim: ‘Menda ji’b (sadoqlar) va chermdan boshqa molim yo‘q’. U dedi: ‘Ularni baholang, so‘ng ularning zakotini bering.’” Abdurrahmon ibn Abdul-Qori aytdi: “Umar ibn al-Xattob davrida men Bayt ul-mol (xazina) ustiga tayinlangan edim. Sovg‘alar tarqatilganda, savdogarlarning mollari yig‘ilib, hozir va g‘oyibdagi mollari hisoblanar edi. So‘ng hozirdagi mol hisobidan ham hozir, ham g‘oyibdagi narsa uchun zakot olinar edi.” Ibn Umardan rivoyat qilinadi, u aytdi: “Savdo qilish niyat qilingan raqiq (qullar) va bazz kiyimlarda zakot bor.” Savdo mollariga zakot farz bo‘lishi Umar va uning o‘g‘li Ibn Abbos, yetti faqih, Al-Hasan, Jobir, Tovus, An-Nakha’iy, As-Savriy, Al-Avzo’iy, Ash-Shofi’iy, Ahmad, Abu Ubayd, ro‘y ahli (Ashab ar-ra’y), Abu Hanifa va boshqalardan rivoyat qilingan.