30 Pul birliklarini chiqarish
30 Issuing Currencies
Har bir davlat o‘zining ma’lum bir birligini qabul qiladi, uni mollar va mehnat bilan bog‘lash hamda ularni o‘lchash asosi qilib oladi. U bu o‘lchov birligini o‘ziga xos shakl va ko‘rinishda, belgilangan og‘irlik va qiymat bilan zarb qiladi. Jamiyatlar qadimdan bu o‘lchov birligini o‘zida ichki qiymatga ega bo‘lgan narsalardan yasab kelganlar. Ular oltin va kumushni barcha mollar va mehnat bilan bog‘lanadigan o‘lchov sifatida qabul qilganlar, chunki oltin va kumush butun dunyoda ichki qiymatga ega. Ulardan pul bo‘laklarini o‘ziga xos shakl va ko‘rinishda, shuningdek aniq va belgilangan og‘irlik hamda qiymat bilan zarb qilganlar.
Each State adopts a specific unit of something, making it the basis to which goods and labour are related and by which they are measured. It coins the unit in a specific form and fashion which are specific to it along with a fixed weight and value. Societies have, from the earliest times, made this measuring unit from things with intrinsic value. They adopted gold and silver as a measure to which all goods and labour are related, because gold and silver have intrinsic value in the whole world. They coined currency pieces from them with a specific form and fashion as well as a specific and fixed weight and value.
Pul birligini oltin yoki kumush birligiga asoslagan davlat metall tizimiga amal qiladi. Agar u o'zi uchun pul sifatida zarb qiladigan pulining asosi qilib oltin birligini olsa, u oltin prinsipiga yoki oltin standartiga amal qiladi. Agar u o'zi uchun pul sifatida zarb qiladigan pulining asosi qilib kumush birligini olsa, u kumush standartiga amal qiladi. Agar u o'zi uchun pul sifatida zarb qiladigan pulining asosi qilib oltin birligi va kumush birligini yonma-yon olsa, u oltin va kumush prinsipiga yoki ikki metalli standartga amal qiladi.
The State which adopts gold or silver units as the basis for its currency follows the metallic system. If it makes the gold unit the basis for its currency which it coins as currency for itself, then it follows the gold principle or gold Standard. If it makes the silver unit the basis of its currency which it coins as its currency, then it follows the silver standard. If it makes the gold unit and silver unit-beside each other-as the basis for its currency which it coins as its currency, then it follows the gold and silver principle or the bimetallic standard.
Qog'oz pulni o'zining valyutasi sifatida qabul qilgan va uning orqali mollar hamda mehnat almashinadigan Davlatga kelsak, u qog'oz pul standartiga amal qiladi. Agar u chop etgan qog'oz pul, pul va valyuta sifatida, oltin yoki kumushni ifodalasa, Davlat vakillik qiluvchi qog'oz pul standartiga amal qiladi. Agar u chop etib, o'zining valyutasi qilib olgan qog'oz pulning qiymati ma'lum bir ulushiga teng oltin yoki kumush bilan ta'minlangan bo'lsa, u ta'minlangan turdagi qog'oz pul standartiga amal qiladi.
As for the State which adopts paper currency as its currency such that goods and labour are exchanged with it, it follows the paper currency standard. If the paper it prints, as money and currency is representative of gold or silver, the State follows the representative paper currency standard. If the paper it prints and makes as its currency has gold or silver backing equal to a specific proportion of its value, it follows the paper currency standard of the secured type.
Agar chop etgan, chiqargan va o'z pul birligi hamda valyutasi sifatida joriy qilgan valyutasi oltin yoki kumushning o'rnini bosuvchi bo'lmasa va oltin yoki kumush bilan ta'minlanmagan bo'lsa, davlat majburiy qog'oz pul standartiga amal qiladi deb hisoblanadi.
If the currency it prints, issues and makes as its money and currency is not a substitute for gold or silver, nor backed by gold or silver, the State is considered to be following the compulsory paper currency standard.
Rim davlati o'zining pul birligi asosi sifatida belgilangan og'irlik va qiymatga ega bo'lgan qat'iy oltin birligini qabul qildi. Shu asosda u oltindan aniq shakl va ko'rinishda, aniq yozuv bilan bezatilgan birlik tanga pul chiqardi. U bu oltin tangani o'zining pul va valyutasi sifatida qabul qildi hamda muomalaga chiqardi; shu tariqa pul chiqarishda oltin tamoyilini qabul qildi. Shunday qilib, u oltin quymalar standartiga amal qildi.
The Roman State adopted the fixed unit of gold with defined weight and value as the basis of its currency. It coined on this basis a unit piece of gold currency in a specific form and fashion, engraved with a specific inscription. It made this gold coined piece its money and currency, and submitted it for circulation, thereby adopting the gold principle in issuing its currency. It thus followed the golden ingots standard.
Sosoniylar davlatiga kelsak, u kumush birligini o'z pul muomalasining asosi sifatida qabul qildi. U kumushdan uch xil og'irlikdagi tangalar yasatdi va bu og'irliklar asosida maxsus shakl va uslubda, ma'lum yozuvlar bilan bezatilgan kumush dirhamlar zarb qildirdi. Bu kumush zarb qilingan tangalarni o'z puli va muomala vositasi qildi, ularni muomalaga chiqardi va shu tariqa kumush tamoyilini qabul qildi. Shunday qilib, u kumush quymalar standartiga amal qildi.
As for the Sassanid State, it adopted the silver unit as the basis of its currency. It made it of three weights, coining upon the basis of these weights silver Dirhams of specific form and fashion engraved with specific inscriptions. It made these silver coined pieces its money and currency, submitted them for circulation, thereby adopting the silver principle. It thus followed the silver ingots standard.
Musulmonlar oltin birligi va kumush birligini o‘z pul va valyutalarining asosi sifatida qabul qildilar. Ularni birgalikda ishlatdilar, faqat Payg‘ambar ﷺ davridan va undan keyingi xalifalar davridan to Abdulmalik ibn Marvon davrigacha Vizantiya dinorlari va Kisro dirhamlarini pul sifatida olib, o‘zlarining alohida pullarini zarb qilmadilar. Uning davrida Abdulmalik ibn Marvon alohida islomiy valyutani zarb qildi, uni alohida shakl va ko‘rinishda yasadi. Unga alohida yozuv o‘yib yozdi va uni Shariat dinori va dirhamining vazniga muvofiq oltin va kumush birligi asosiga o‘rnatdi. Shunday qilib, musulmonlar oltin va kumush standartiga, ya’ni ikki metallik tamoyiliga amal qildilar. Abbosiylarning so‘nggi davrida va Misrdagi Attobikalar davrida musulmonlar oltin va kumushdan tashqari, arzimas narsalarni sotib olish uchun mis pul zarb qildilar, chunki misning ichki qiymati past. U oltin va kumushni ifodalamas edi; aksincha, u misning qiymatiga bog‘liq holda o‘z-o‘zicha turardi. Attobikalar davrida oltin va kumush kamayib ketgach, ular qimmat yoki arzon barcha mollarni mis pul bilan sota boshladilar.
As for Muslims, they adopted the gold unit and silver unit as the basis for their money and currency. They utilised them together, except that they took Byzantine Dinars and Chosroes Dirhams as their money without coining their own specific money from the time of the Messenger (saw) and the Khulafa’a after him until the period of Abdul Malik bin Marwan. In his time, Abdul Malik bin Marwan minted specific Islamic currency, making it in specific form and fashion. He engraved it with a specific inscription and established it upon the gold and silver unit according to the weights of the Shari’ah Dinar and Dirham. The Muslims thereby proceeded on the gold and silver standard i.e. the bi-metallic principle. In the last days of the Abbassids, and the period of the Attabika in Egypt, Muslims coined, beside the gold and silver, copper currency to buy trivial things because copper’s intrinsic value is low. It was not representative of gold and silver; rather it stood on its own depending upon its value as copper. Since gold and silver became scarce in the Attabika period, they began buying all goods, whether expensive or cheap, with copper currency.
Dunyo XX asr boshigacha oltin va kumush asosidagi tizimga, ya'ni quyma (slitka) standartiga asoslangan tizimga amal qilishda davom etdi. Har bir davlat o'z oltin yoki kumush pulini o'ziga xos shakl va ko'rinishda, aniq belgilangan qiymat yoki vazn bilan zarb qilardi. Yirik mustamlakachi davlatlar Birinchi jahon urushidan oldin oltin va kumush tizimidan voz kechib, majburiy qog'oz pulni o'z valyutasi sifatida qabul qilgunga qadar shunday davom etdi.
The world continued following the gold and silver principle based on the standard of ingots until the beginning of the 20th century. Each State would coin its own gold or silver currency in its own specific form and fashion, with specific fixed value or weight, until the major colonialist States abandoned the gold and silver principle just before World War I and adopted the compulsory paper money as their currency.
Bu pul chiqarishning haqiqati, musulmonlarning pul birligini qabul qilish va chiqarishda amal qilgan yo'li hamda uni chiqarishga oid Shariat hukmining haqiqatidir.
This is the reality of issuing currency, the reality of what Muslims followed in adopting and issuing currency and the reality of the Shari’ah rule regarding its issuing.
Shuning uchun musulmonlar pul sifatida oltin va kumushga ega bo'lishlari kerak, Xalifalik davlati esa o'z pulini oltin va kumushdan yasashi kerak. U oltin va kumush tamoyiliga, ya'ni bimetallizm standartiga amal qilishi kerak, xuddi Rasululloh ﷺ va undan keyingi xulafolar davrida bo'lganidek. U sof oltin va kumush materialdan, yuqori qiymatli oltin dinorlar va kumush dirhamlar zarb qilishi kerak. Dinor va dirhamlarni Xalifalik davlatiga xos, o'ziga xos shakl va islomiy uslubda yasashi kerak, oltin dinorning og'irligini shariat og'irligi, ya'ni mitqol og'irligi qilib belgilashi kerak. Shunga ko'ra, bir dinor dinorning og'irligi bo'lgan 4,25 gramm qilib zarb qilinishi kerak. Kumush dirhamning og'irligi shariat dirhamining og'irligi, ya'ni "yetti" og'irligi bo'lishi kerak, ya'ni 10 dirham 7 mitqolga teng, shuning uchun bir dirham 2,975 gramm qilib zarb qilinadi.
Therefore, Muslims must have gold and silver as their currency and the Khilafah State must make its currency of gold and silver. It must follow the gold and silver principle i.e. bi-metallic standard, as was the case in the days of the Messenger of Allah (saw) and the Khulafa’a after him. It must coin golden Dinars and silver Dirhams from the pure gold and silver material and with high value. It must make Dinars and Dirhams in a specific form and Islamic fashion unique to the Khilafah State, making the gold Dinar’s weight as that of the Shari’ah i.e. the Mithqal’s weight. Hence it should coin the Dinar as 4.25 grams for one Dinar which is the Dinar’s weight. It should make the silver Dirham’s weight the weight of the Shari’ah Dirham which is known as the weight of seven, i.e. 10 Dirhams weigh 7 Mithqals, and so it coins Dirhams as 2.975 grams for one Dirham.
Davlat oltin dinorlarni, uning bo'laklari va karralarini quyidagi shaklda zarb qilishi mumkin.
It is possible for the State to coin gold Dinars, its parts and multiples in the following form:

U shu shakldan foydalanib, zakot nisobi og‘irligidagi, oltin asosidagi og‘irlik birligi bo‘lgan dinor og‘irligidagi, zakot nisobidan olinadigan majburiy miqdor bo‘lgan yarim dinor og‘irligidagi hamda o‘g‘rining qo‘li kesiladigan miqdor bo‘lgan chorak dinorlik tangalar zarb qilish mumkin.
Using this form, it can coin pieces in the weight of the Nisab of Zakat, the Dinar’s weight which is the basis of weight in gold, the weight of one-half Dinar which is the obligatory amount taken from the Nisab of Zakat, and a quarter-Dinar piece which is the amount for which the thief ’s hand is cut.
Davlat ham gumush dirhamlarni, ularning bo'laklari va karralarini quyidagi shaklda zarb qilishi mumkin: Tangalar Og'irligi (grammda) 1. Yarim dirham 1,4875 g 2. Dirham 2,975 g 3. 5 dirham 14,675 g, gumush nisobidan olinadigan vojib miqdor 4. 10 dirham 29,75 g 5. 20 dirham 59,5 g
The State can also coin silver Dirhams, its parts and multiples in the following form: Coins Weight in Grams 1. One-half Dirham 1.4875 g 2. Dirham 2.975 g 3. 5 Dirhams 14.675 g, the obligatory amount taken from the Nisab of silver 4. 10 Dirhams 29.75 g 5. 20 Dirhams 59.5 g

Davlat, shuningdek, kichik narsalarni olishga yordam berish uchun kumush birligidan kichikroq birliklarni zarb qilishi mumkin. Bu kumush birliklar tarkibidagi kumush oz bo'lgani sababli, ularni sof tangalar sifatida muomalada ishlatish qiyin bo'lgani uchun, ularga turli qadrsiz metallardan ma'lum miqdorlar qo'shilishi mumkin. Biroq, bu zarb qilingan birliklarda ishlatiladigan kumushning og'irlik bo'yicha ulushi har qanday chalkashlikning oldini oladigan tarzda aniq ko'rsatilishi shart.
The State can also coin units smaller than that of silver to help obtaining trivial things. Since the silver contained in these silver units is little and it is difficult to deal with them as they are pure coins, specific portions of different valueless metals can be added to them. However, the proportion of silver in weight used in these coined units must be clarified in a manner preventing any confusion over it.
Xilofat davlati dunyoni oltin va kumush bilan muomala qilishga qaytarishga intilishi kerak, shunda Amerika kabi davlat jahon valyutasiga hukmronlik qilib, uni o‘zining xususiy manfaatlariga mos ravishda o‘ynatmasin.
The Khilafah State must endeavour to bring the world back to deal with gold and silver to prevent a state like America from dominating world currency such that she plays with it according to her specific interests.
Oltin va kumushning standart o'lchovi
The Standard Measure of Gold and Silver
Islom davlati o'z tarixi davomida oltin va kumushning standart og'irlik o'lchovini saqlab keldi, shunda ular har qanday aralashmadan xoli bo'lib qoldi. U oltin va kumushning to'liq sof holda saqlanishini ta'minladi, shunda ular yuqori standartdagi o'lchov bo'lib qolar edi. Davlat oltin va kumushning buzilishiga, ya'ni dinor va dirhamlarga aralashma qo'shishga yo'l qo'ymas edi va dinor hamda dirhamlarni buzgan barcha kishilarga jazo qo'llar edi.
The Islamic State throughout its years preserved the standard measure of gold and silver so that they remained free of any impurity. It ensured it was kept completely pure so that they were of high standard measure. It used to prevent adulteration of gold and silver, implementing punishment on all who adulterated Dinars and Dirhams.
Shuning uchun oltin dinorlar va kumush dirhamlar boshqa hech qanday metall bilan aralashtirilmasdan sof bo‘lishi kerak va ularni aralashtirishning oldi olinishi lozim. Ularni boshqa metallar bilan aralashtirgan barcha kishilarga jazo berilishi kerak, chunki bu aldovdir va aldov taqiqlangan. Allah Elchisi ﷺ aytdilar: “Bizni aldagan kishi bizdan emas”, boshqa rivoyatda esa: “Bizni aldagan kishi bizdan emas.”
Therefore, gold Dinars and silver Dirhams must be pure without mixing them with any other metal and its adulteration must be prevented. Punishment must befall all who mix it with any other metals as this is fraud and fraud is prohibited. The Messenger of Allah (saw) said: “He is not one of us who deceives” and in another narration: “He who deceives us is not one of us.”
Oltin va kumush nisbati
The Ratio of Gold to Silver
Xilofat davlati oltin va kumush o'rtasidagi almashinuv nisbatini hech qanday cheklovsiz qoldirishi kerak. Oltin kumushga, kumush esa oltinga, Rasululloh (saw) va undan keyingi xalifalar davridagi kabi, talab va taklifga ko'ra joriy bozor narxida almashtirilishi kerak. Rasululloh (saw) oltin bilan kumush o'rtasida aniq nisbat belgilamagan va ular o'rtasida aniq almashinuv narxini majburiy qilmagan. U musulmonlarni o'z xohishlariga ko'ra oltin bilan kumush sotib olishga, kumush bilan oltin sotib olishga qo'ygan, ular o'rtasida aniq nisbat joriy qilmasdan, qo'lma-qo'l tarzda. U shunday degan: "Oltinni kumushga xohlaganingizcha, qo'lma-qo'l tarzda sotinglar." Ibn Umar aytdi: "Men Baqi'da tuyalar sotardim. Dinorga sotib, dirham olardim, dirhamga sotib, dinor olardim; bunisini o'shaniga olib, o'shanisini bunisiga berardim. Men Nabiy (saw) huzurlariga, u Hafsaning uyida bo'lganlarida keldim va dedim: 'Ey Allohning Rasuli (saw), iltimos, sizdan so'rashim uchun kutib tursangiz. Men Baqi'da tuyalar savdosini qilaman, dinor bilan sotib dirham olaman, dirham bilan sotib dinor olaman; bunisini o'shaniga olib, o'shanisini bunisiga beraman.' Allohning Rasuli (saw) dedi: 'Agar bir-biringizdan ajralmay turib, o'rtangizda hali biror narsa qolgan bo'lmasa, o'sha kungi narxini olishingizda hech qanday gunoh yo'q.'"
The Khilafah State must leave the exchange ratio between gold and silver without any restriction. Gold should be exchanged with silver, and silver with gold at the current market price according to supply and demand as was the case at the time of the Messenger of Allah (saw) and the Khulafa’a after him. The Messenger of Allah (saw) did not determine a specific ratio between gold and silver nor obliged a specific exchange price between them. He left Muslims to buy silver with gold and gold with silver as they wished, hand to hand, without imposing a specific ratio between them. He said: “Trade gold with silver as you wish, hand to hand.” Ibn ‘Umar said: “I used to sell camels in Baqi’. I sold with Dinars and took Dirhams and I sold with Dirhams and took Dinars, taking this for that and giving this for that. I came to the Prophet (saw) when he was at Hafsa’s house and said: ‘O Messenger of Allah (saw), Will you please wait so that I ask you. I trade camels in Baqi’, I trade with Dinars and take Dirhams and I trade with Dirhams and take Dinars, taking this for that and giving this for that.’ The Messenger of Allah (saw) said: ‘There is nothing wrong if you take its price of the day as long as you do not depart from each other where something is still left between you.’”.
Bu oltinni oltinga, kumushni kumushga almashtirish emas, bunda tenglik majburiy bo'lgan savdo emas. "Bir xil-bir xilga" va "qo'ldan qo'lga." U zot shunday dedilar: "Oltin oltinga, kumush kumushga, bug'doy bug'doyga, arpa arpaga, xurmo xurmoga va tuz tuzga — bir xil-bir xilga va qo'ldan qo'lga. Kim ko'proq beradi yoki ortiqcha talab qilsa, u riboni olgan bo'ladi, bunda oluvchi va beruvchi (gunohda) teng bo'ladi", deb rivoyat qilgan Muslim.
Oltin va kumush standartining foydalari
The Benefits of the Gold and Silver Standard
Oltin va kumush dunyoda muomaladagi pul bo'lib turgan vaqtda pul bilan bog'liq hech qanday muammo yo'q edi. Pul muammolari faqat dunyo oltin va kumush tizimidan voz kechganidan keyin, mustamlakachi davlatlar dunyo ustidan hukmronlikni mustahkamlash uchun mustamlakachilik iqtisodiy va moliyaviy uslublarini ixtiro qilgandan so'ng paydo bo'ldi. Ular pulni mustamlaka qilish vositasi sifatida ishlatdilar va oltin hamda kumush standartidan voz kechdilar. Ular pulni bank depozitlari va oltin hamda kumushga bog'liq bo'lmagan majburiy pulni pul sifatida e'tiborga oladigan boshqa standartlarga o'zgartirdilar. Ular o'z manfaatlariga ko'ra dunyo pulini o'ynay boshladilar va shu tariqa pul inqirozlari hamda iqtisodiy muammolarni keltirib chiqardilar. Ular pulning katta inflyatsiyasini keltirib chiqargan majburiy pulni chiqarishni ko'paytirdilar, bu esa pulning xarid qobiliyatining pasayishiga olib keldi. Bularning hammasi oltin va kumush standartidan voz kechilganligi sababli yuz bermoqda.
When gold and silver were the currency circulating in the world, there were no currency problems at all. Currency problems did not arise except after the world abandoned the gold and silver system when the colonialist states invented colonialist economic and financial styles to consolidate their dominance over the world. They took currency as a means of colonisation and abandoned the gold and silver standard. They changed currency to other standards in which they gave consideration to bank deposits and compulsory currency that does not depend on gold and silver as currencies. They started to play with world currency according to their interests thus creating currency crises and economic problems. They increased the issuing of compulsory currency which created great inflation in currency, thus leading to decline in the purchasing power of currency. All this is due to abandoning the gold and silver standard.
Oltin va kumush standarti dunyo bo'ylab tarqalgan valyuta muammolari va og'ir inflyatsiyani bartaraf etishning yagona asosiy tamoyilidir. U valyuta barqarorligini va valyuta ayirboshlash narxlarining izchilligini ta'minlaydi hamda xalqaro savdoning rivojlanishiga yordam beradi. Buning sababi shundaki, oltin va kumush standarti quyidagi kabi ko'plab iqtisodiy afzalliklarga ega:
The gold and silver is the only standard principle of eliminating this currency problems and the severe inflation which has spread throughout the world. It would create currency stability and steadiness in the currency exchange prices and advance of international trade. This is because the gold and silver standard bears numerous economic advantages such as:
1. Dunyo bo'yicha oltin va kumushning tovar sifatida ishlab chiqarilishi qidiruv va qazib olish xarajatlariga hamda ularga bo'lgan talabning boshqa tovar va xizmatlarga bo'lgan talabga nisbatan qanday ekaniga bog'liqdir. Bu esa dunyoni pul bilan ta'minlashni mustamlakachi davlatlar ixtiyoriga topshirmaydi, qog'oz (pul) standartida bo'lgani kabi. Qog'oz pul standartida davlatlar pulni xohlagancha ko'paytirib bozorga chiqarishlari mumkin bo'lib, bu usul bilan ular boshqa davlatlar bilan to'lov va pul balansini yaxshilashni xohlagan paytlarida shunday qilishadi.
Dunyoda mavjud oltinning yetarliligi
The Sufficiency of Gold Present in the World
Oltin standarti to'g'ri standart bo'lib, hukumatlarning zaxirasiz qog'oz pul chiqarishini to'xtatadi va shu tufayli inflyatsiyaga yo'l qo'ymaydi. Oltin tizimi xalqaro savdo munosabatlari uchun belgilangan birlik beradi, bu esa xalqaro savdoni rag'batlantiradi. Ammo dunyoda mavjud bo'lgan oltin o'tmishdagidek oltin standartiga qaytish uchun yetarlimi? U savdo bitimlari uchun zarur bo'lgan pulni ta'minlashga yetarlimi? Xilofat davlatida oltin standartiga qaytish uchun yetarli oltin bormi? Bu savollarga biz "Ha" deymiz. Dunyoda mavjud oltin dunyoni oltin standartiga qaytarish uchun yetarli va u savdo bitimlari hamda dunyodagi iqtisodiy ehtiyojlar uchun zarur pulni ishlab chiqarishga yetarli moslashuvchanlikka ega, quyidagi sabablarga ko'ra:
The gold standard is the correct standard preventing governments from issuing quantities of paper currency which has no reserves, thus leading to inflation. The gold system provides a fixed unit for international trade relations which encourage international trade. Is, however, the gold existing in the world sufficient to bring the world back to following the gold standard as in the past? Is it sufficient to provide the money required for trade dealings? Is there enough gold in the Khilafah State to enable it to return to the gold standard? In response to these questions, we say, Yes. The gold existing in the world is enough to return the world to the gold standard and it has sufficient flexibility to produce the money required to cover trade transactions and economic needs in the world, for the following reasons:
1. Butun insoniyat tarixi davomida hech bir metall oltinga o'xshash qiziqish bilan qaralmagan. Inson qazib olgan oltinning hammasi minglab yillar avval qazib olingan bo'lsa-da, bugungacha ishlatilib kelinmoqda, chunki u yo'qolib ketmaydi va barbod bo'lmaydi. Balki, unga bo'lgan munosabat faqat valyuta yoki zargarlik buyumi shaklida almashtirilishi, qandaydir ishlab chiqarishga sarflanishi yoki qayta eritilishi bilan cheklanadi.
1. Throughout human history, no metal has ever enjoyed an interest similar to gold. All that man has mined of gold is being used until today despite having been mined thousands of years ago, since it does not perish leading to its disappearance. Rather, all that occurs is its exchange in the form of currency or jewellery, or using it into some form of manufacturing or re-melting it.
2. Oltin, 19-asrning oxirigacha bo'lgan barcha davrlarda barcha savdo faoliyatlari uchun va butun dunyo iqtisodiy ehtiyojlarini qoplash uchun yetarli bo'lib, barcha davrlarda iqtisodiy yoki moliyaviy muammolar yuzaga kelmasdan xizmat qildi. Iqtisodiy o'sish katta darajaga yetgan 19-asr davomida dunyo katta iqtisodiy yuksalishni, narxlarning keskin pasayishini va ish haqining oshishini kuzatdi, garchi tovarlar va xizmatlar ko'paygan bo'lsa-da, foydalanish uchun taqdim etilgan oltin pul miqdorida kamchilik bo'lmadi.
Oltin standartiga qaytishga qanday erishish
How to Achieve the Return to the Gold Standard
Oltin standartiga qaytish uni tark etishga olib kelgan sabablarni bartaraf etishni va uning inqirozga uchrashiga olib kelgan omillarni yo‘qotishni talab qiladi. Buning uchun quyidagilar zarur:
The return to the gold standard requires the removal of the reasons that lead to abandoning it and the removal of the factors that lead to its decline. This requires the following:
1. Qog'oz pul bosib chiqarishni to'xtatish.
1. Stopping the printing of paper currency.
2. Oltin valyutasi bilan muomalalarni tiklash.
2. Restoring the dealings with gold currency.
3. Oltin importi va eksportiga qarshi barcha cheklovlar hamda oltin oldidagi bojxona boj to'lovlarini bekor qilish.
3. Removing custom duties in front of gold and all restrictions against its import and export.
4. Oltin egalik qilish, saqlash, sotib olish va sotish hamda uni shartnomalarda qo‘llashga qo‘yilgan cheklovlarning bekor qilinishi.
4. Removing restrictions against owning, possessing, buying and selling of gold, and dealing with it in contracts.
5. Dunyodagi asosiy valyutalarni egallashga qo‘yilgan cheklovlarni olib tashlash va ular o‘rtasida erkin raqobat yaratish, shunda ular davlat aralashuvisiz, valyutalarni pasaytirish yoki suzuvchi kurs orqali emas, balki bir-birlariga va oltinga nisbatan belgilangan narxga ega bo‘lsin.
5. Removing restrictions against the possession of the major world currencies and making competition free between them such that they take a fixed price in relation to each other and in relation to gold, without State intervention by reducing or floating their currencies.
Oltin erkin qoldirilganda, qisqa vaqt ichida u ochiq bozorga ega bo‘ladi va shunga muvofiq barcha xalqaro valyutalar oltinga nisbatan barqaror almashuv narxini oladi. Oltin bilan xalqaro muomalalar rivojlanadi, bunda oltinda baholangan tovar shartnomalarining narxlari to‘lanadi.
Whenever gold is left free, it will have an open market in a short period, and accordingly all international currencies will take a steady exchange price in relation to gold. The international dealings with gold will develop where the payment of the prices of goods contracts estimated by gold, takes place.
Agar bu qadamlar bitta kuchli davlat tomonidan amalga oshirilsa, uning muvaffaqiyati boshqa mamlakatlarni unga ergashishga ilhomlantiradi, bu esa dunyoni yana bir bor oltin standartga qaytarish sari harakatga olib keladi.