24 Zargarlik buyumlari (Al-Huliyy)
24 Jewellery (Al-Huliyy)
Zargarlik buyumlari — ayollar o‘zlarini bezash va go‘zallashtirish uchun taqadigan narsalar bo‘lib, ular oltin yoki kumushdan bo‘ladi va bilaklarida, bo‘ynida, quloqlarida yoki tanasining boshqa qismlarida taqiladi.
Jewellery is that of which a woman adorns and beautifies herself with, of gold or silver, on her wrists, neck, ears or other parts of her body.
Zakot taqsimlanadigan zebu-ziynatlarga, ya'ni oltin, kumush yoki marvarid, yoqut, zabarjad, aqiq va boshqa qimmatbaho toshlardan yasalgan buyumlarga, ular oz miqdorda bo'lsin yoki ko'p, nisobga yetgan bo'lsin yoki undan oshgan bo'lsin, zakot yo'q. Bularning hammasi foydalanish uchun saqlanadi, ayollar ularni bezanish va go'zallik uchun taqadi, to'plash yoki savdo qilish uchun emas. Agar zebu-ziynat to'plash yoki savdo uchun bo'lsa, unda zakot bor. Al-Layth ibn Sa'd Abu Zubayrdan, u Jobirdan, u Payg'ambar ﷺdan rivoyat qiladi: "Zebu-ziynatga zakot yo'q." Amr ibn Dinor aytadi: "Jobir ibn Abdullohdan so'radilar: 'Zebu-ziynatga zakot bormi?' U: 'Yo'q', dedi. Dedilar: 'Hatto ular 10 000 ga yetsa-chi?' U: 'Ha', dedi." Nofi' ibn Umardan rivoyat qiladi, u o'z qizlarining hammasini 10 000 evaziga turmushga berar va o'sha mablag'ning 4 000 ini zebu-ziynatga sarflar edi. U aytdi: "U bundan zakot bermas edi." Abdurrahmon ibn al-Qosim otasidan rivoyat qiladi: "Oisha, Payg'ambar ﷺning xotini, akasining yetim qizlarini o'z uyida tarbiyalar edi. Ularning zebu-ziynatlari bor edi, lekin u ularning zebu-ziynatidan zakot bermas edi." Zebu-ziynatga zakot farz deb hisoblovchilar dalil qilib keltiradigan hadislarga kelsak, oltin va kumushga zakot farz qiluvchi hadislarda kelgan "riqqa", "uqiyya", "kumush" va "oltin dinor" so'zlari zebu-ziynatni o'z ichiga olmaydi. Chunki bu so'zlar arab tilida nishonlangan va odamlar orasida muomalada yuradigan, narx-navo va to'lovlar uchun ishlatiladigan zarb qilingan oltin va kumush dirham hamda dinorlarni anglatadi, zebu-ziynat esa bunday emas. Agar hadislarda "kumush shunday miqdorga yetsa, undan shuncha zakot lozim" degan ibora kelganida edi, zebu-ziynat ham "kumush" so'zi bilan qamrab olingan bo'lardi. Ammo hadislarda "riqqa", "uqiyya", "kumush" va "oltin dinor" so'zlari kelgan bo'lib, bularning hammasi zarb qilingan va tangalangan oltin hamda kumush pulga nisbatan ishlatiladi, shuning uchun zebu-ziynat ularga kirmaydi. Bu hadislar umumiy hadisni aniqlab beradi: "Oltin va kumush egasi, agar uning zakotini bermasa, Qiyomat kuni unga metall plastinkalar bilan urilmasdan qolmaydi."