11 Ikkinchi Aqaba bay'ati
11 The Second Pledge of Al-Aqabah
Birinchi Aqaba bay'ati yaxshi ish va baraka edi. Buning sababi shu ediki, Islomni qabul qilganlar soni oz bo'lishiga qaramay, Allohning Elchisi ﷺ ning sahobalaridan biri, ya'ni Mus'ab ibn Umayr ning sa'y-harakatlari Madinani o'zgartirish va uning jamiyatidagi mavjud fikr hamda his-tuyg'ularni o'zgartirish uchun yetarli bo'ldi. Makkada esa Islomni qabul qilganlar soni nisbatan ko'p bo'lsa-da, xalq ularga begona bo'lib qoldi, chunki guruhlar Islomga javob bermadi va jamiyat Islomiy fikr va his-tuyg'ularidan ta'sirlanmadi. Aksincha, Madinaning aksariyat aholisi Islomni qabul qildi, Islom Madina jamiyatining jamoaviy qalbida ta'sir qildi va ularning fikr hamda his-tuyg'ulari tubdan o'zgardi. Bu shuni aniq ko'rsatadiki, Islomni qabul qilgan kishilar jamiyatdan va xalqdan begona bo'lib qolsa, bu kishilarning e'tiqodi qanchalik kuchli bo'lmasin, jamiyatda ham, aksariyat xalq orasida ham ta'sir paydo bo'lmaydi. Shuningdek, odamlar o'rtasidagi mavjud munosabatlar fikr va his-tuyg'ular ta'sirida bo'lsa, Xabarni yetkazuvchilar soni qanchalik oz bo'lishidan qat'i nazar, ular kerakli o'zgarish va almashinuvga olib keladi. Bu yana shuni isbotlaydiki, Makka jamiyatida bo'lgani kabi, jamiyat kufrda davom etsa, bunday xato tushunchalar hukmron bo'lmagan, garchi mavjud bo'lsa ham, Madina jamiyatiga nisbatan uni o'zgartirish qiyinroq bo'ladi.