امروزه شرق در میان هیاهوی شدیدی درباره حقوق زن و خواستِ برابری کامل او با مرد می‌جوشد. برجسته‌ترین طرفداران پرشور حقوق زنان، مردان و زنانی هستند که به نام اسلام بیش از همه بی‌خردانه سخن می‌گویند؛ برخی از روی شرارت ادعا می‌کنند که اسلام از هر جهت برابری کامل میان دو جنس را حفظ کرده است، و برخی دیگر، به سبب نادانی‌شان نسبت به اسلام یا غفلت از آن، مدعی‌اند که اسلام دشمن زن است، زیرا او را خوار می‌کند و مقامش را پایین می‌آورد، او را از نظر عقلی ناتوان می‌داند و جایگاهی بسیار نزدیک به جایگاه حیوانات برایش قائل است. زن به چیزی جز ابزاری برای لذت جسمانی مرد و ماشینی برای تولیدمثل نسل بشر تقلیل داده می‌شود؛ و همین برای نشان دادن اینکه در نگاه اسلام تا چه اندازه تابع مرد است کافی است، به‌طوری که مرد بر او مسلط است و از برتری همه‌جانبه بر او بهره می‌برد.

The East today is simmering with a furor over the- rights of woman and a demand in her behalf for perfect equality with man. The most noteworthy among the feverous champions of women's rights are those men and women who in the name of Islam rave most foolishly, some mischievously alleging that Islam has in all respects maintained perfect equality between the sexes, while others, thanks to their ignorance of Islam or negligence thereof, claim that Islam is an enemy of woman, for it degrades her and lowers her status holding her intellectually deficient and assigning her a position very much akin to that of animals. She is reduced to no more than a mere means of sensual gratification for man and a machine for the propagation of the human species which is sufficient to show how subservient to man she is in the sight of Islam with the result that man dominates her and enjoys an all-round superiority over her.

هر دو گروه از این مردم به یک اندازه از اسلام بی‌خبرند، یا عمداً حق را با باطل درهم می‌آمیزند تا دیگران را فریب دهند و تخم اختلاف و فساد را در جامعه بپراکنند، و بدین‌وسیله نقشه‌های پلید خود را پیش ببرند و بازی کثیفی را که در سر دارند تسهیل کنند.

Both of these classes of people are equally ignorant of Islam or they intentionally confuse the right with the wrong in order to deceive others and sow the seeds of discord and mischief in society so as to further their own nefarious designs and facilitate the foul game they are out to play.

پیش از آنکه به بحثی مفصل درباره جایگاه زن در اسلام بپردازیم، پیشنهاد می‌کنیم نخست نگاهی کوتاه به تاریخ جنبش آزادی‌خواهی زنان در اروپا داشته باشیم؛ زیرا همین سرچشمه‌ی فتنه است که همه‌ی گرایش‌های انحرافی در شرق امروز از آن سرچشمه می‌گیرد.

Before embarking upon a detailed discussion of the position of woman in Islam, we propose first to touch in brief upon the history of the movement for women's emancipation in Europe, for it is this very source of mischief whence all the defecting trends in the modern East Bow.

زن در اروپا و سراسر جهان تنها موجودی ناچیز و بی‌ارزش به شمار می‌آمد.

The woman in Europe and all over the world was looked upon as a mere nonentity.

او موضوع بسیاری از گفتارهای دانشمندان و «فیلسوفان» بود که میان خود بر سر پرسش‌هایی از این دست مجادله می‌کردند: آیا زن روح دارد یا نه؟ و اگر دارد، دقیقاً چگونه است روح او، آیا انسانی است یا حیوانی؟

She formed the theme of many a discourse of the learned "scholars" and "philosophers" who wrangled among themselves over questions such as these: Has woman got a soul or not? If yes, then what precisely is the nature of her soul, is it human or animal?

اگر فرض کنیم که او روحی انسانی دارد، پس چه جایگاه اجتماعی و انسانی باید نسبت به مرد داشته باشد؟ آیا او به‌عنوان برده‌ای برای مرد متولد می‌شود، یا جایگاهی کمی بالاتر از برده دارد؟

Supposing she does possess a human soul then what social and human position should she occupy in relation to man? Is she born as a slave to man or does she hold a position slightly superior to that of a slave?

این وضعیت حتی در آن دوره‌های نسبتاً کوتاه از تاریخ که به نظر می‌رسد زن در ساختار اجتماعی زمان خود جایگاه محوری داشته، مانند یونان و امپراتوری روم، بدون تغییر باقی ماند. اما این همه بزرگداشت به معنای بزرگداشت زن به‌عنوان زن نبود؛ بلکه بزرگداشت چند زن برجسته‌ای بود که در شهرهای پایتخت زندگی می‌کردند، به سبب برخی ویژگی‌های شخصی‌شان که آنان را جان و روح مجالس اجتماعی می‌ساخت. آنان چیزی جز وسیله‌ای برای تفریح و سرگرمی ثروتمندان هوس‌باز نبودند که از سر غرور و خودپسندی صرف، حضورشان در اجتماع را تحسین می‌کردند. اما این امر نشانه‌ای از احترام به زن به‌عنوان یک انسان نبود و جدا از لذتی که برای مردان به ارمغان می‌آورد، ارزشی نداشت.

This situation remained unchanged even through those relatively short spans of history when woman appears to have occupied a central position in the social set-up of the time e.g., in Greece and the Roman Empire. But all this exaltation did not mean the exaltation of woman u such; it was rather an exaltation of a few outstanding women inhabiting the capital cities because of some of their personal qualities which made them the life and soul of social parties. They were no more than means of diversion and entertainment for the licentious rich who applauded their appearances in public out of sheer vanity and self-conceit. But this did not signify any respect towards woman as a human being and apart from the pleasure she brought to men.

این جایگاه زن در اروپا در دوران بردگی و فئودالیسم دستخوش تغییر نشد. او در نادانی خود گاه با تجمل و بی‌بندوباری فریفته می‌شد و گاه به زیستنی همچون حیوانات خرسند بود: خوردن، نوشیدن، بچه‌زاییدن، زادن دیگران، و کار کردن شب و روز.

This position of woman in Europe remained unaltered during the periods of serfdom and feudalism. She in her ignorance was blandished sometimes by luxury and license and at times was content to live as animals-eating, drinking, bearing children, giving birth to others, and working day and night.

هنگامی که انقلاب صنعتی در اروپا رخ داد، برای زن بدترین رنج‌هایی را به همراه آورد که او در تمام تاریخ بشریت تجربه کرده بود.

When the industrial revolution took place in Europe it brought in its wake the worst possible sufferings for woman yet experienced by her throughout the history of mankind.

اروپا در طول اعصار چنان سختی و بخل در سرشت از خود نشان داده که نه سخاوت دارد و نه بخشندگی. این امر مردان را وادار می‌کرد که رنج‌هایی را تحمل کنند بی‌آنکه وعده‌ی هیچ سود مادی، چه فوری و چه دور، در ازای آن داده شود. با این حال، شرایط اقتصادی زندگی در دوران بردگی و فئودالیسم، همراه با محیط کشاورزیِ رایج، چنان بود که مرد را مسئول تأمین معاش زن می‌ساخت. این امر کاملاً طبیعی و کاملاً هماهنگ با روحِ زمانه بود. با این همه، زن در آن زمان در برخی صنایع دستیِ سادهٔ خانگی کار می‌کرد، همان‌گونه که در هر جامعهٔ کشاورزی یافت می‌شود. بدین ترتیب او بهای حمایتی را که مردان از او می‌کردند، به ایشان بازمی‌پرداخت.

Europe has throughout the ages exhibited such a rigidity and avarice of nature as lack both generosity and liberality. It made men undergo hardships without a promise of any immediate or remote material gains in return. However, the economic conditions of life during the periods of slavery and feudalism along with the prevalent agricultural milieu were such as made man responsible for the support of woman. It was quite natural and in complete harmony with the spirit of the age. The woman nonetheless at that time worked in some simple cottage industries such as are found in any agricultural society. In this way she paid back the price to men for supporting her.

اما با انقلاب صنعتی، کل فضای اجتماعی نه تنها در شهرها بلکه در روستاها نیز دچار دگرگونی بنیادین شد. زندگی خانوادگی به کلی از هم پاشید و پیوندهایی که اعضای آن را به هم وصل می‌کرد گسسته شد، زیرا به سبب انقلاب صنعتی، زنان و کودکان ناچار شدند برای کار به کارخانه‌ها بروند. طبقات کارگر به‌تدریج و گام‌به‌گام زندگی روستایی را که بر پایه اصول مسئولیت متقابل و همکاری بود رها کردند و به شهرهایی روی آوردند که در آن هر کس زندگی تنهایی داشت، هیچ‌کس به همسایگان خود توجهی نداشت و کسی تمایلی به یاری دیگران نداشت، بلکه هرکس فقط برای تأمین معاش خود کار و تلاش می‌کرد. در اینجا دیگر هیچ قاعده اخلاقی رعایت یا به آن توجه نمی‌شد. مردان و زنان دیگر اگر فقط یک بار فرصتی برای ارضای میل جنسی خود می‌یافتند، به ملاحظات اخلاقی توجهی نداشتند. در نتیجه، اراده ازدواج و تشکیل خانواده و تأمین آن در میان این مردم رو به کاهش نهاد، و اگر این اراده هنوز در برخی دل‌ها باقی بود، گرایش به این بود که دست‌کم چند سال دیگر به تعویق افتد.1

But with the industrial revolution the whole of the social scene underwent a radical change in the country no less than in cities. The family life was completely ruined, and the ties holding together its members were torn asunder when women and children were, thanks to the industrial revolution, forced to go out and work in factories. The working classes slowly and gradually left the country life, a life based on the principles of mutual responsibility and co-operation, and came over to cities wherever everybody lived a solitary life and where nobody was interested in his neighbors nor was anyone in a mood to Support others but worked and earned to support his own-self. Here, there were no more any rules of morality observed or cared for. Men and women no longer bothered about moral scruples if they but once found an opportunity to gratify their sexual urge. As a result thereof the will to marry and support a family suffered decline among these people or if it still persisted in some hearts the trend was to postpone it at least for some years longer.1

ما در این صفحات قصد نداریم به تاریخ اروپا بپردازیم. تنها به عواملی توجه داریم که بر سرنوشت زن در تاریخ اروپا تأثیر گذاشتند. همان‌طور که پیش‌تر گفتیم، انقلاب صنعتی زنان و کودکان را با کار طاقت‌فرسا بار کرد.

We do not intend in these pages to dwell on the history of Europe. We are merely concerned with the factors that influenced the career of woman in European history. As we said above, the industrial revolution overburdened women and children with work.

این امر پیوندهای خانوادگی را سست کرد و به نوبه خود به فروپاشی کامل زندگی خانوادگی انجامید. اما این زن بود که بهای سنگینی پرداخت. او بیش از هر زمان دیگری کار کرد و آبرو و حرمت خود را از دست داد، اما همچنان از نظر روانی و مادی بسیار دور از رضایت بود.

This weakened the family ties, which in turn lead to a complete disintegration of family life. But it was the woman who had to pay dearly. She worked harder than ever before, and lost her honor, but was still far from being satisfied psychologically and materially.

مرد نه تنها از پذیرفتن مسئولیت تأمین معاش او، چه به عنوان همسر و چه مادر، سر باز زد، بلکه از او خواست که خودش مخارج زندگی خود را تأمین کند. در کارخانه‌ها، او از سوی صاحبان کارخانه‌ها به شدیدترین شکل ممکن مورد بهره‌کشی قرار گرفت؛ ساعت‌های طولانی آنجا کار می‌کرد، اما دستمزدی بسیار کمتر از مردانی دریافت می‌کرد که در همان کارخانه کاری همانند او انجام می‌دادند.

Man not only shrank back from taking upon himself the responsibility of supporting herbe she his wife or mother but also charged her to provide for her own-self. In the factories, she was exploited most ruthlessly by the factory owners; she worked there for long hours but was paid far less than the men doing a kindred job in that very factory.

نیاز به پرسش نیست که چرا همه‌ی این‌ها رخ داد، زیرا می‌دانیم که اروپا از دیرباز به خست، سختی‌گیری و ناسپاسی شهرت داشته است. هرگز شناخته نشده که انسان را به‌عنوان انسان محترم بشمارد، یا کار نیک داوطلبانه‌ای انجام دهد، در حالی که می‌توانست بی‌آنکه مجازاتی ببیند، دیگران را به بدی‌ها آلوده کند؛ چنان‌که سابقه‌ی گذشته و حال آن نیز گواه است. و ممکن است که در سال‌های آینده نیز بی‌تغییر بماند، مگر آنکه خداوند متعال آن را به راه راست هدایت کند و از نظر معنوی بالا ببرد. هرچند زنان و کودکان ضعیف و درمانده بودند، اما مورد بهره‌کشی بسیار بی‌رحمانه قرار گرفتند.

It is needless to ask why all this happened as we know that Europe has been for ever known for its miserliness, rigidity and ingratitude. It has never been known to respect men as men, nor, to render a voluntary act of goodness while it could with impunity infect others with evils as its record of the past as well as of the present testifies; and it might as well remain unchanged in the years to come except if God Almighty should lead it to the right path and elevate it spiritually. However, weak and helpless they were, women and children suffered a mos. ruthless exploitation.

با این حال، برخی مردان با وجدان بودند که نمی‌توانستند در برابر ارتکاب این ستم‌های پست علیه بخش ضعیف‌تر جامعه سکوت کنند. آنان تلاش کردند تا به این بی‌رحمی نسبت به کودکان پایان دهند (توجه شود: کودکان، نه زنان!). اصلاح‌طلبان اجتماعی به‌کارگیری کودکان در سنین پایین به‌عنوان کارگر در کارخانه‌ها را محکوم کردند؛ کاری که بر دوش آنان بار می‌گذاشت و رشد طبیعی‌شان را به تأخیر می‌انداخت، افزون بر آنکه برای کار سنگین و طاقت‌فرسایی که انجام می‌دادند، دستمزدی ناچیز و ناکافی به آنان می‌پرداختند. با این همه، اعتراض‌ها علیه بی‌عدالتی اجتماعی بی‌پاسخ نماند. این اعتراض‌ها ثمر داد: سن استخدام به تدریج بالا رفت، دستمزدها افزایش یافت و ساعات کار کاهش پیدا کرد.

There were, however, some conscientious men who could not silently bear the perpetration of these vile iniquities against the weaker section of the population. They struggled to put an end to this cruelty towards the children (please note, the children, not women!). The social reformers denounced the employing of children as workers in factories at an early age, burdening them with work that retarded their natural growth besides paying them scanty and inadequate wages for the burdensome and rough work they did. The protests against social injustice did not, however, go unnoticed. They bore fruit; the age of employment was gradually raised; the wages were increased, and the working hours were cut down.

اما زنان همچنان بدون کسی باقی ماندند که از حقوق آنان دفاع کند یا وضعشان را بهبود بخشد، زیرا این امر نیازمند پختگی فکری بود که اروپا از آن بهرهمند نبود. در نتیجه، زن در این سختی راه خود را ادامه داد و خود را بیش از حد به کار واداشت، در تلاشی ناامیدانه برای تأمین معاش خویش، اما در ازای کار، دستمزدی دریافت میکرد که بسیار کمتر از دستمزد همتای مردش برای کاری مشابه بود.

But women still remained without anyone to champion or advance their cause, as it required an intellectual refinement such as Europe did not possess. As a result thereof woman pressed on her way through this ordeal overworking herself in a desperate effort to support herself but receiving in return wages far less than those given to her male counterpart-for a similar work.

در جنگ بزرگ نخست، ده‌ها میلیون جوان اروپایی و آمریکایی کشته شدند و میلیون‌ها زن بیوه بر جای ماندند. این زنان بینوا سخت‌ترین رنج‌ها و آزمون‌های کار و زندگی را تحمل کردند. هیچ‌کس نبود که از آنان حمایت کند یا به آنان رسیدگی کند؛ زیرا نان‌آور بیشتر این خانواده‌ها یا در جنگ کشته شده بودند، یا تا پایان عمر معلول شده بودند، یا از ترس، تنش عصبی و گازهای سمی چنان دچار فروپاشی عصبی شده بودند که دیگر توان کار نداشتند، یا تازه پس از گذراندن یک دوره چهار ساله از زندان آزاد شده بودند و اکنون می‌خواستند برای بازیافتن آرامش عصبی خود خوش بگذرانند. همه‌ی چنین افرادی اشتیاق ازدواج و تأمین معاش یک خانواده‌ی کامل را از دست داده بودند و در نتیجه خود را در معرض ناراحتی‌های جسمی و مادی قرار می‌دادند.

In the first great war tens of millions of European and American young men were killed leaving behind them millions of widowed women. These poor women suffered the worst tribulations and trials of labor. They had none to support or look after them, for the bread-winners of most of these families were either killed in war or crippled for life, or had suffered such a nervous breakdown because of fear, nervous tension or poisonous gases as had left them incapacitated for work, or they had just been released from a prison house after serving a four years' term-and now would enjoy themselves to regain their nervous self-composure. All such people had lost the will to get married and support a whole family, thus putting themselves to physical as well as material inconvenience.

جنگ آنقدر کمبود مرد پدید آورده بود که بازماندگان به سختی می‌توانستند جای آنان را پر کنند. کارخانه‌ها نمی‌توانستند تولید خود را از سر بگیرند و خسارت‌های جنگ نیز به سبب کمبود دست‌های کارگر ترمیم نمی‌شد. از این رو بر دوش زنان افتاد که بیرون بروند و جای مردان را بگیرند، زیرا اگر چنین نمی‌کردند، خودشان و کسانی که به آنان وابسته بودند، یعنی زنان سالخورده و کودکان خردسال، از گرسنگی در خطر می‌افتادند. با این حال، رفتن به کارخانه‌ها برای کار کردن از زن می‌خواست که خلق‌وخوی اخلاقی و نیز سرشت زنانه‌اش را نادیده بگیرد؛ سرشتی که اکنون به مانعی جدی بر سر راه کسب معاش او بدل شده بود. افزون بر این، صاحبان کارخانه‌ها تنها خواهان دست‌های کارگر نبودند؛ بلکه می‌خواستند شهوت خود را نیز ارضا کنند. درماندگی زن اکنون فرصتی عالی به آنان می‌داد که از آن کاملاً بهره بردند. بدین ترتیب زن ناگزیر بود دو وظیفه را انجام دهد: کار در کارخانه‌ها، و کوشیدن تمام‌عیار برای خشنود ساختن کارفرمای خود. زن تنها از گرسنگی رنج نمی‌برد؛ غریزه جنسی نیز سهم و کام‌جویی خود را مطالبه می‌کرد. از آنجا که شمار مردان به سبب جنگ بسیار کاهش یافته بود، همه زنان نمی‌توانستند از راه ازدواج به این کام‌جویی برسند. اما آیین و دینی که در اروپا رواج داشت، در چنین دوران‌های اضطراری چندهمسری را ــ آن‌گونه که اسلام روا می‌دارد ــ جایز نمی‌شمرد. بدین‌سان زن در اروپا به رحم هوس‌هایش رها شد که او را خواه‌ناخواه با خود می‌برد. نیاز او به نان، و میل به کام‌جویی جنسی، و نیز علاقه‌اش به پوشاک گران‌بها و لوازم آرایش و مانند آن، عواملی بودند که او را به این شیوه زندگی واداشتند.

The war had caused so great a shortage of men that the survivors could hardly supply their place. The factories could not restart their production nor could the war damages be repaired due to the shortage of working hands. Thus it fell upon women to go out and take the place of men, for if they did not, they as well as their dependents-old Women and small children-were threatened by hunger. To go and work in the factories, however, required that woman should ignore her moral temperament as well as her feminine nature which bad now become a positive hurdle in earning her living. Moreover, factory-owners did not want working hands merely; they wanted to satisfy their lust as well. The helplessness of woman now promised them an excellent opportunity of which they fully availed themselves. The woman thus had to discharge a two-fold duty: work in the factories, and try her level best to please her employer. The woman was not plagued by hunger alone; sex too claimed its share and gratification. As the number of men had fallen too low due to the war, not all the women could achieve that gratification through marriage. But the creed and religion prevalent in Europe did not allow polygamy-as Islam does-in such periods of emergency. Thus the woman in Europe was left at the mercy of her passions that swept her away bon gre' mal gre'. Her need for bread and the urge to achieve sexual gratification besides her love for costly clothes, cosmetics etc. were the factors that forced her to this course of life.

اس طرح مغربی عورت مردوں کو خوش رکھنے والی اس زندگی کی روش پر قائم رہی، کارخانوں اور دکانوں میں کام کرتی رہی اور جن چیزوں کی وہ خواہش رکھتی تھی انہیں جائز یا ناجائز ذرائع سے حاصل کرتی رہی۔ لیکن جوں جوں وہ ان چیزوں کی مالک بنتی گئی، ان کے لیے اس کی شدتِ خواہش اور بڑھتی گئی، اور اس کی تسکین کے لیے وہ مزید کام کرنے پر اکسائی جاتی رہی۔ کارخانہ داروں نے عورت کی اس کمزوری سے اپنے فائدے کے لیے فائدہ اٹھایا۔ وہ اسے ایک ہی کارخانے میں اسی کام کے لیے مردوں کو دی جانے والی اجرت سے کہیں کم اجرت دیتے تھے، اور یہ ایسا کھلا ظلم ہے جسے نہ عقل، نہ ضمیر اور نہ ہی انسانیت کبھی درست ٹھہرا سکتی ہے۔

Thus did the western woman persist in this course of life pleasing men, working in factories and shops and achieving the things she admired by foul or fair means. But the more she came to possess them, the more intense her passion for them grew, for the satisfaction of which she was egged on to work more. The factory-owners exploited this weakness of woman to their own advantage. They paid her wages far less than those they paid to the male workers doing the same work in the same factory-a gross iniquity which neither reason nor conscience or mankind can ever justify.

در چنین شرایطی، آن انقلاب شگرف که سرانجام در اروپا آغاز شد، امری اجتناب‌ناپذیر بود. این انقلاب بی‌عدالتی و ستم آشکار چندین‌قرنه را از میان برد.

Under these circumstances the stupendous revolution that at last broke out in Europe was but inevitable. It swept away the centuries-old iniquity and gross injustice.

اما این انقلاب چه چیزی را برای زن به ارمغان آورد؟ او از نظر جسمی بیش از حد کار می‌کرد، احترام خود را و همچنین زنانگی‌اش را از دست داده بود! حتی از لذت طبیعیِ داشتن خانواده، فرزندآوری، زندگی کردن با فرزندان و تحقق بخشیدن به خویشتن واقعی‌اش از طریق رنج کشیدن برای آنان محروم شده بود، و بدین‌سان احساس واقعیِ خوشبختی و بزرگواری را نیز از دست داده بود.

But what did woman set as a result of this revolution? She was overworked physically, had lost respect as well as her womanhood! She was denied even the natural pleasure of having a family, having children, living with them and of realizing her own true self by suffering for them and so have a true sense of well-being and magnanimity.

او با این حال، به جای اینها سرانجام حق برابری دستمزد با مرد را به دست آورد؛ که تنها حق طبیعی ای بود که اروپا به او عرضه کرد.

She did, however, in place of these at last win the right to have equal wages with man, the only natural right offered herby Europe.

با این حال، مرد اروپایی برتری خود، یا بهتر بگوییم خودخواهی‌اش، نسبت به زن را به آسانی کنار نگذاشت. او تنها پس از یک مبارزه بسیار سخت و شدید، که در آن تمام سلاح‌های معمول جنگی به‌طور کامل به کار گرفته شد، ناچار شد حقوق برابر را برای زن به رسمیت بشناسد.

The European man did not, however, easily forego his superiority-his egoism ratherwith respect to woman. He was forced to recognize equal rights for her after a very tough and intense struggle in which all the usual weapons of warfare were fully made use of.

در این مبارزه برای حقوق خود، زن به اعتصاب و عدم همکاری متوسل شد؛ در گردهمایی‌های عمومی سخن گفت و از روزنامه‌نگاری برای پیشبرد هدفش بهره گرفت. سپس دریافت که برای اصلاح امور ناچار است در قانونگذاری نیز مشارکت کند. پس نخست خواستار حق رأی شد و سپس درخواست کرد که حق نمایندگی مجلس را نیز داشته باشد. از آنجا که او آموزشی مشابه آنچه به مرد داده می‌شد دریافته بود، زیرا هر دو برای انجام کارهای مشابهی لازم بودند، اکنون به‌عنوان نتیجه منطقی این امر، خواستار سهم برابر با مردان در حکومت شد.

In this struggle for her rights the woman resorted to strikes and non-co-operation; addressed public meetings, and employed journalism to advance her cause. Then she realized that in order to set things right she would have to participate in legislation as well. So first she demanded the right to vote and then proceeded to ask for a right to become a Member of Parliament. As she had received an education similar to that imparted to man, for both were required to do similar jobs, now as a logical sequence to it she demanded an equal share in government along with men.

این است داستان مبارزه زن در اروپا برای به دست آوردن حقوقش. این داستانی پیوسته است که تمامی اپیزودهای گوناگونش به شدت با یکدیگر پیوند خورده‌اند.

Such is the story of woman's struggle in Europe to obtain her rights. It is one continuous story all the different episodes of which are intimately linked together.

مرد این را می‌پسندید یا نه، فرقی نمی‌کرد؛ اما زن هم به‌زودی درمی‌یافت که در این نظم اجتماعی فروپاشیده‌ی تازه، که در آن موفق شده بود مرد را از جایگاه رهبری و اقتدار بیرون براند، به همان اندازه ناتوان است.1

Whether man liked all this or not is immaterial but woman too was to realize shortly that she was as helpless as man in this new degenerated social order where she had successfully ousted man from the position of leadership and authority.1

اما با وجود همه‌ی این‌ها، خوانندگان شاید شگفت‌زده شوند که بدانند حتی امروز در انگلستان، گهواره‌ی دموکراسی، زنانی که در ادارات دولتی خدمت می‌کنند همچنان از دولت حقوق کمتری نسبت به مردان دریافت می‌کنند، با این‌که هم‌اکنون تعداد زیادی از بانوان محترم در پارلمان بریتانیا عضویت دارند.

But despite all this the readers will be surprised to learn that even today in Englandthe cradle of democracy-women serving in government departments continue to receive less pay from the government than men do, although there are already so many honorable lady-members in the British Parliament.

بیایید جایگاه زن در اسلام را بررسی کنیم و ببینیم آیا شرایط تاریخی، جغرافیایی، اقتصادی، ایدئولوژیک و حقوقی‌ای وجود دارد که زن را، همچون همتای غربی‌اش، ناگزیر به قیام برای حقوقش کند؟ یا این تنها یک عقده حقارت و نتیجه‌ی تقلید بی‌اندیشه از غرب است که این مدافعان شرقیِ حقوق زن را وامی‌دارد تا در گردهمایی‌های عمومی چنین پرشور سخن برانند؟

Let us take up the position of woman in Islam and see if there are any historical, geographical, economical, ideological and legal conditions such as should force woman to take up arms for her rights like her counterpart in the West. Or is it merely an inferiority complex and a result of thoughtlessly imitating the West that makes these Eastern champions of her rights declaim so enthusiastically in public meetings?

در آغاز، اسلام بنا بر یک اصل بنیادین در نظام خود، زن را انسان می‌داند و او را دارای روحی همانند روح مرد می‌شمارد: «ای مردم! از پروردگارتان که شما را از یک تن آفرید و همسرش را از همان [جنس] آفرید و از آن دو، مردان و زنان بسیاری پراکند، پروا کنید» (نساء: ۱). بدین ترتیب، زن و مرد در اصل آفرینش، در جایگاه زندگی و در سرای بازگشت به یکدیگر کاملاً برابرند و از این رو سزاوار حقوقی یکسان و برابرند. اسلام برای زن همانند مرد حق حیات، حق آبرو و حق مالکیت قرار داده است. او موجودی محترم است و روا نیست کسی به او عیب بگیرد یا غیبت او را کند. هیچ کس اجازه ندارد در کار او جاسوسی کند یا به سبب وظایفش به عنوان یک زن او را خوار شمارد. اینها حقوقی است که مردان و زنان هر دو از آن بهره‌مندند و هیچ تفاوتی میان آنان در این زمینه نیست. قانونی که در این باره وضع شده، برای مردان و زنان یکسان اجرا می‌شود: «ای کسانی که ایمان آورده‌اید! نباید گروهی از مردان شما گروه دیگر را مسخره کنند، شاید آنان از اینان بهتر باشند، و نباید زنانی زنان دیگر را مسخره کنند، شاید آنان از اینان بهتر باشند، و یکدیگر را عیب مگیرید و با القاب زشت یکدیگر را صدا مزنید» (حجرات: ۱۱). و «و در کار یکدیگر جاسوسی مکنید و برخی از شما در غیاب برخی دیگر غیبت نکند» (حجرات: ۱۲). «ای کسانی که ایمان آورده‌اید! به خانه‌هایی غیر از خانه‌های خود وارد نشوید، مگر آنکه اجازه بگیرید و بر ساکنان آن سلام کنید» (نور: ۲۷). پیامبر ﷺ فرمود: «بر مسلمان حرام است جان، آبرو و مال مسلمان دیگر را بگیرد.» (بخاری و مسلم).

As a fundamental principle of its system, Islam holds that woman is a human being; and she has a soul similar to that of man: "0 people! be careful of (your duty to) your Lord, who created you from a single being and created its mate of the same (kind) and spread from these too many men and women" (iv: I). Thus men and women are quite equal to each other in their origin, their abode as well as in their place of return and are as such entitled to similar and equal rights. Islam gave her the right to life, to honor, and to property like men. She is a respectable being and it is not permissible for anyone to find fault with her or backbite her. No one is permitted to spy on her or hold her in contempt due to her functions as a woman. These are the rights that both men and women enjoy, there being no differentiation against either of them. The law laid down about these applied to men and women alike: "0 ye who believe! Let not some men among you laugh at others: it may be that the (latter) are better than the (former): nor defame nor be sarcastic to each other, by (offensive) nicknames" (xlix: 11), "... and spy not on each other, nor speak ill of each other behind their back (xlix: II). “0 you who believe I do not enter houses other than your own houses until you have asked permission and saluted their inmates" (xxiv: 27). The Holy Prophet said: "It is forbidden for a Muslim to take the life, honor and property of another Muslim.” (Bukhari and Muslim).

پاداش هر دو جنس برای اعمال نیکشان نیز یکسان است: «پس پروردگارشان دعایشان را اجابت کرد: من عمل هیچ عمل‌کننده‌ای از شما را، چه مرد و چه زن، ضایع نمی‌گردانم؛ برخی از شما از برخی دیگرید» (آل عمران: ۱۹۵).

The reward for both sexes for their good acts is also similar: " And their Lord hath heard them (and He sayeth): Low I suffer not the work of any worker, male or female, to be lost. Ye proceed one another” (iii: 285).

مردان و زنان در حقّ برآوردن نیازهای مادّی خود در جهان برابرند، از جمله حقوقی مشابه برای مالکیت دارایی و تصرّف در آن به هر شکلی که بخواهند. آنان آزادند که آن را رهن بگذارند، اجاره دهند، یا به ارث بگذارند، بفروشند یا بخرند، و آن را برای منفعت شخصی خود به کار گیرند: ﴿لِّلرِّجَالِ نَصِيبٌ مِّمَّا تَرَكَ الْوَالِدَانِ وَالْأَقْرَبُونَ وَلِلنِّسَاءِ نَصِيبٌ مِّمَّا تَرَكَ الْوَالِدَانِ وَالْأَقْرَبُونَ﴾ (النساء: ۷)، و ﴿لِّلرِّجَالِ نَصِيبٌ مِّمَّا اكْتَسَبُوا وَلِلنِّسَاءِ نَصِيبٌ مِّمَّا اكْتَسَبْنَ﴾ (النساء: ۳۲).

Men and women are equal in their rights to realize their material needs in the world including similar rights to hold property, and dispose of it as they should wish. They are free to mortgage, to give it in lease, or bequeath it, sell or buy it or exploit it for his or her own benefit: "Unto the men belongeth a share of that which parents and near kindred leave, and unto the women a share of that which parents and near kindred leave" (iv: 7), and "unto men a fortune from that which they have earned, and unto women a fortune from that which they have earned" (iv : 32).

ما باید اینجا لحظاتی درنگ کنیم و به دو نکتهٔ مهم دربارهٔ حق زن در مالکیت و در بهره‌برداری و تصرف آزادانه از آن توجه کنیم. نظام‌های حقوقی اروپای «متمدن» تا همین اواخر هیچ‌یک از این حقوق را به زن نمی‌دادند. زن تنها به‌طور غیرمستقیم و از طریق مردی، یعنی شوهر، پدر یا سرپرستش، می‌توانست از این حقوق بهره‌مند شود. به بیان دیگر، حتی پس از آنکه اسلام این حقوق را به زن داده بود، زن در اروپا بیش از یازده‌صد سال از آن‌ها محروم ماند. و هنگامی که سرانجام به این حقوق دست یافت، آسان به دست نیاورد؛ و در این مبارزهٔ سخت برای حقوقش نیز نتوانست خصلت ذاتی، آبرو و بزرگواری شخصیت خود را حفظ کند. او ناگزیر شد همهٔ این فضیلت‌ها را فدا کند و علاوه بر آن زنجیره‌ای هولناک از کار سخت، کشتار، محرومیت و سختی را تحمل کند تا چیزی را به دست آورد که جز بخش ناچیزی از آنچه اسلام پیش‌تر به زنان داده بود نبود. این تحولات نه به سبب فشار شرایط اقتصادی یا در نتیجهٔ کشمکش طبقاتی جاری در جهان پدید آمد، بلکه از میل به تحقق حقیقت و عدالت، که دو اصل بنیادین زندگی بشر هستند، در عمل و نه در جهان رؤیاها، سرچشمه گرفت. در مرتبهٔ دوم، باید به این واقعیت نیز توجه کنیم که کمونیسم به‌ویژه و غرب به‌طور عام، زندگی انسان را مترادف با هستی اقتصادی او می‌دانند.

We must pause here awhile to take note of two important points concerning woman's right to hold property and use or exploit it at will. The legal systems of the "civilized" Europe till very recently did not give any of these rights to woman. She could exercise these rights only indirectly through a man, her husband, father or guardian. This means, in other words, that even after Islam had granted woman these rights, the woman in Europe was deprived of them for more than eleven hundred years. And when she at last secured them she did not do so easily nor could she during this hard struggle for her rights keep intact her innate character, honor and nobleness of person. She had rather to forego all of these virtues besides experiencing a gruesome chain of hard work, murders, privations and miseries in order to obtain what was no more than a mere portion of what Islam had already granted to women folk, not due to the pressure of some economic circumstances, or as a result of the inter-class conflict going on in the world. It was rather initiated by its desire to implement truth and justice, the two most cardinal facts of human life-in practice rather than in the world of dreams; In the second place, we must also take note of the fact that communism in particular and the West in general hold that human life is synonymous to man's economic existence.

بر این اساس گفته می‌شود که تا زمانی که زن هیچ حق مالکیتی نداشت و نمی‌توانست آزادانه از آنچه در اختیار داشت بهره‌برداری کند، اصلاً هستی مستقلی نداشت، و تنها پس از آن که وجودی مستقل از نظر اقتصادی یافت به منزلت انسانی دست یافت؛ یعنی زمانی که سرانجام حق تملک اموال را مستقیماً و نه از طریق مرد به دست آورد و آزاد شد تا آن را، آن‌گونه که صلاح می‌داند، به کار گیرد یا از آن بهره ببرد.

Thus they say that so long as woman did not hold any right to ownership or exploit freely what she possessed she had no independent existence at all and that she attained a human status only after she came to have an independent economic existence, that is when she at last came to possess the right to hold property directly and not through man and was free to use or enjoy it, as she thought fit.

با وجود اینکه ما با چنین نگاه محدودی به زندگی انسان و تنزل آن به یک هستی صرفاً اقتصادی موافق نیستیم، با این حال در اصل با این افراد، یعنی کمونیست‌ها و متفکران غربی، هم‌عقیده‌ایم که وضعیت اقتصادی سالم بر احساسات انسانی و رشد خودآگاهی در انسان تأثیر می‌گذارد. اسلام در این زمینه جایگاه ویژه‌ای دارد، زیرا برای زن موقعیت اقتصادی مستقلی به رسمیت شناخته و حق مالکیت، استفاده و بهره‌برداری از آن را به‌طور مستقل و بدون هیچ واسطه‌ای از جمله ولی یا میانجی به او داده است. نه تنها این، بلکه در مهم‌ترین مسئلهٔ زندگی او، یعنی ازدواج، نیز استقلال او تثبیت شده است. زن را نمی‌توان بدون رضایتش به عقد کسی درآورد: هیچ ازدواجی بدون موافقت او معتبر نیست. پیامبر ﷺ می‌فرماید: «بیوه تا با او مشورت نشود، به نکاح درنیاید، و دوشیزه تا اجازه‌اش گرفته نشود، به نکاح درنیاید.» گفتند: ای رسول خدا، اجازهٔ او چگونه است؟ فرمود: «سکوت او.» (بخاری و مسلم). حتی پس از مراسم عقد، اگر زن اعلام کند که به آن راضی نیست، ازدواج فسخ می‌شود.

Notwithstanding the fact that we do not agree to such a narrow view of human life and its degradation to a pure economic existence we do, however, agree in principle with these people-the communists and the western thinkers-that a sound economic standing does affect human feelings and the growth of self-consciousness in human beings. Islam occupies a unique position in that it recognized an independent economic status of woman and gave her the right to own, use and enjoy it in her own right without any intermediary trustee or mediator. Not only this but in the most important problem of her life i.e. marriage as well her independent status was established. She could not be given in marriage without her assent: no marriage was valid unless she agreed to it. The Holy Prophet says: “No widow should be married without consulting her; and no virgin be married without her assent, and her assent is her silence" (Bukhari and Muslim). Even after the marriage ceremony if she declared that she did not assent to it, the marriage is dissolved.

قبل از اسلام، زن برای رهایی از شوهری که او را در وضعیت کاملاً تابع نگه می‌داشت، ناچار بود راهی پرپیچ‌وخم و کج‌ومعوج در پیش گیرد؛ زیرا نه قانون کشور و نه حقوق عرفی به او این حق را می‌داد که با تأمین جدایی، از شوهرش جدا شود.

Before Islam woman had to adopt a roundabout and crooked course to free herself of her husband who held her in a state of perfect subservience, for neither the law of the land nor the common law gave her the right to leave her husband by securing separation.

اسلام این حق را برای او به صراحت و بی‌هیچ ابهامی قرار داد، حقی که هر گاه اراده می‌کرد می‌توانست از آن بهره ببرد۱. اسلام به این بسنده نکرد، بلکه گامی فراتر نهاد و به او حق داد که ازدواج خود را با هر مردی که دوست دارد به او پیشنهاد کند. زن اروپایی این حق را تنها در قرن هجدهم به دست آورد، و با این همه در آنجا به‌عنوان پیروزی بسیار بزرگ زن بر سنت‌های کهن گذشته ستایش شد! باز این اسلام بود که در دورانی که تمام جهان در جهل و تاریکی فرو رفته بود، بر اهمیت دانش برای بشریت تأکید کرد؛ نه به‌عنوان امتیازی ویژه برای طبقه‌ای خاص، بلکه به‌عنوان نیازی ضروری و اجتناب‌ناپذیر برای هر انسان. اسلام کسب دانش را بر مسلمانان واجب ساخت، به‌عنوان شرطی لازم برای آنکه ایشان مؤمنانی راستین به خدا و اسلام باشند. همچنین از امتیازات اسلام است که نخستین دینی بود که منزلت انسانی مستقل و جداگانه زن را به رسمیت شناخت و به او آموخت که بدون دانش نمی‌تواند به کمال برسد: کسب دانش برای زن همان‌قدر وظیفه‌ای بزرگ بود که برای مرد، زیرا اسلام می‌خواست زنان نیروی عقلانی خود را همراه با توان جسمانی‌شان پرورش دهند و بدین‌سان به مراتب بالاتر هستی معنوی صعود کنند. در حالی که اروپا، از سوی دیگر، تا همین اواخر حتی چنین حقی را برای زن به رسمیت نمی‌شناخت و سرانجام نیز آن را تنها زمانی به او اعطا کرد که تحت فشار شرایط اقتصادی ناچار شد.

Islam gave her this right in clear and unequivocal terms which she could exercise whenever she had a mind to do so.1 Not content with this, Islam even went a step further giving her the right to propose her marriage to any man she liked to marry. The European woman obtained this right only in the eighteenth century and still it was hailed there as a very great victory for woman against the centuries old traditions of the past! Again it was Islam that at a period when the entire world was lost in ignorance and darkness stressed the importance of knowledge for mankind, not as a special privilege of a particular class but as an essential and unavoidable need for each and every man. Islam made it obligatory upon Muslims to acquire knowledge as a necessary condition to their being true believers in God and Islam. It also goes to credit of Islam that it was the first religion that acknowledging a separate and independent human status of woman impressed upon her that she could not achieve perfection without knowledge: Acquisition of knowledge was as great a duty of woman as of man, for Islam wanted the women folk to develop their rational faculties along with their physical ones and thus ascend to higher planes of spiritual existence, whilst on the other hand Europe did not even recognize any such right for woman till very recently and did in the end grant it to her only when compelled by the pressure of economic circumstances.

آنچه پیش‌تر گفته شد برای رد این ادعا کافی است که اسلام به زن تنها جایگاهی درجه‌دوم می‌دهد، یا او را در برابر مرد تابع می‌داند، یا اینکه نقش او در زندگی از نگاه اسلام اصلاً اهمیتی ندارد. زیرا اگر چنین بود، اسلام برای کسب دانش توسط زن این‌همه اهمیت قائل نمی‌شد.

What we have said above is sufficient to confute the allegation that Islam accords woman only a secondary status or that she is treated as subservient to man or that her role in life is, in the eyes of Islam, of no importance at all. For if it had been so, Islam would not have attached so great an importance to the acquisition of knowledge for woman.

این که چنین شده است، خود گواهی است بر این که اسلام برای زن در زندگی، در نگاه خداوند و همچنین در جامعه، جایگاهی محترم و والا قائل است.

That it did so goes to prove that Islam acknowledges an honorable and noble status for woman in life, in the eyes of God as well as society.

اما اسلام پس از آنکه مرد و زن را از نظر انسانیت کاملاً برابر می‌شناسد و با آن دو به‌عنوان افرادی برابر رفتار می‌کند که از حقوق یکسانی برخوردارند، میان مرد و زن از حیث کارکردهای ویژه‌شان در زندگی تفاوت می‌گذارد؛ گامی که موجب هیاهوی فراوان برخی سازمان‌های زنان شده است که نویسندگان، «اصلاح‌طلبان» و جوانان خاصی از آن‌ها پشتیبانی می‌کنند.

But after acknowledging a perfectly equal status as human beings for both men and women, and treating them as equals, entitled to equal rights, Islam does, however, differentiate between man and woman with regard to their special functions in life, a step that has given rise to a great hue and cry by some women organizations supported by certain writers, "reformers" and young men.

پیش از آنکه به نکاتی بپردازیم که اسلام در آنها میان دو جنس تفاوت قائل می‌شود، نخست به مسئلهٔ اساسی از منظر فیزیولوژیکی، زیست‌شناختی و روان‌شناختی می‌پردازیم. پس از آن به دیدگاه اسلامی خواهیم پرداخت.

Before we consider the points on which Islam differentiates between the sexes, let us first tackle the basic problem from the physiological, biological and psychological standpoints. After that we will take up the Islamic viewpoint.

آیا مردان و زنان به یک جنس تعلق دارند یا دو جنس متمایز هستند؟

Do men and women belong to one and the same sex or are they two distinct sexes?

آیا آن‌ها کارکردهای مشابهی در زندگی دارند، یا کارکردهای آن‌ها، همچون مرد و زن، جدا و متمایز است؟ این در واقع نکتهٔ پیچیده و هستهٔ اصلی مسئله است. اگر کنفرانس‌های زنان، حامیان آن‌ها، نویسندگان، اصلاح‌گران و جوانان بخواهند بگویند که هیچ تفاوتی در تجهیزات جسمی و شهودی مرد و زن، و همچنین در کارکردهای زیستی آن‌ها در زندگی وجود ندارد، آنگاه ما در این باره حرفی برای گفتن نداریم. اما اگر بپذیرند که میان مرد و زن و کارکردهای مربوط به هر یک تفاوتی وجود دارد، شاید بتوانیم دربارهٔ این مسئله با یکدیگر گفت‌وگوی سودمندی داشته باشیم.

Have they got similar functions in life or are their functions separate and distinct as man and woman? This is in fact the knotty point, the crux of the problem. If the women conferences, their supporters, the writers, the reformers and the young men mean to say that there is no difference whatsoever in the physical and intuitional equipment of man and woman as well as in their biological functions in life, then we have nothing to say to them. But if they acknowledge that a difference does exist between man and woman and their respective functions, we may yet fruitfully discuss the problem together.

مسئلهٔ برابری دو جنس، پیش‌تر در کتابم «انسان میان اسلام و ماتریالیسم» به تفصیل به آن پرداخته‌ام. شاید بی‌مناسبت نباشد که چند بند از آن را در اینجا بازنویسی کنم:

The problem of equality of the two sexes, I have already dealt with at great length in my book: "Man Between Islam and Materialism". It may not be amiss to reproduce some paragraphs from it here below:

و در نتیجه‌ی این تفاوت بنیادین در کارکردها و اهداف‌شان می‌بینیم که مرد و زن چنان از یکدیگر متمایز شده‌اند، هم در سرشت و هم در ساختار بدنی، که هر یک به آنچه برای انجام کارکرد اصلی‌اش مناسب است مجهز گشته است.

"And as a consequence of this fundamental difference in their functions and objectives we find that man and woman have so come to differ from each other in disposition as well as in constitution that each is equipped with what it can suitably accomplish its respective primary functions.

به همین دلیل است که من در فهم این موضوع سرگردانم که چگونه این همه سخنان توخالی درباره برابری مطلق میان مرد و زن می‌تواند روزی به تحقق برسد. خواستِ برابری میان مرد و زن، به‌عنوان انسان، خواسته‌ای طبیعی و معقول است.

"It is for this reason that I am at a loss to understand how all this empty talk about an absolute equality between man and woman can ever bring it to pass. The demand for equality between man and Woman as human beings is a natural and reasonable demand.

مرد و زن دو جزء مهم و برابر از یک کل به نام بشریت هستند که از یک نیای مشترک پدید آمده‌اند. اما تا آنجا که به خواسته برابر دانستن آنان در کارکردهایشان در زندگی و شیوه‌های عملی انجام آن‌ها مربوط می‌شود، آیا هرگز امکان‌پذیر است؟ این کار حتی اگر همه زنان جهان بخواهند، کنفرانس برگزار کنند و قطعنامه‌هایی در این زمینه تصویب کنند، به‌کلی ناممکن است.

Man and woman are two equally important component parts of a whole humanity, proceeding from the one and the same progenitor. But so far as the demand for treating them as equals in their functions in life and the modes of their actual performance is concerned, can that ever be feasible? That is simply impossible even if all the women around the world should wish it, hold conferences and pass resolutions to that effect.

این کنفرانس‌ها و قطعنامه‌های آن‌ها نمی‌توانند سرشت مردان و زنان را تغییر دهند، و نمی‌توانند به هیچ شکلی کارکردهای آن‌ها را دگرگون کنند، به‌گونه‌ای که مردان در بارداری، زایمان و شیردهی با زنان شریک شوند، و برعکس.

These conferences and their resolutions cannot alter the characters of men and women, nor can they if any way transform their functions making men share those of women in conception, birth and suckling and vice versa.

هیچ کارکرد زیستی خاصی بدون وجود نوعی ویژه از آمادگی روانی-جسمانی انجام نمی‌پذیرد. به عبارت دیگر، کارکردهای تخصصی زن، یعنی باردار شدن و شیر دادن، مستلزم برخورداری از ساختار عاطفی-فکری ویژه‌ای است که او را آماده کرده و توانایی انجام این وظایف بسیار دشوار را به او می‌بخشد.

"No specific biological function can be carried out in the absence of a special type of psycho-physical disposition. This means, in other words, that the specialized functions of woman viz. conceiving and suckling, call for the emotional-cum-intellectual outfit of a special type such as prepares and enables her to discharge these most arduous duties.

البته مادری، با تمام احساسات شریف، اعمال والا، صبر در برابر سلسله‌ای از سختی‌ها، و علاوه بر آن کمال دقیق در توجه و انجام وظایف، بدون آن ساختار جسمانی که شایسته‌ی زن برای کارکردهای ویژه‌اش یعنی بارداری و شیردهی است، وجود نمی‌تواند داشت؛ ساختاری که شکل‌دهنده‌ی بنیه‌ی روانی، فکری و عصبی او نیز هست. این ویژگی‌های فکری، روانی، عصبی و جسمانی زن در کنار یکدیگر یافت می‌شوند، یکدیگر را تکمیل می‌کنند و با هم هماهنگ و همساز می‌شوند. از این رو، باید استثنای بسیار نادری باشد که یکی از آن‌ها بدون وجود همزمان همتایانش موجود باشد.

"Of course, motherhood with all its noble feelings, exalted acts, patience through a series of tribulations, besides a most meticulous perfection in consideration and performance, cannot exist in the absence of that physical constitution which befits a woman for her specialized functions of conceiving and suckling, and gives form to her psychological, intellectual as well as nervous organism. These intellectual. psychological, nervous and physical characteristics of woman-are found side by side complementing one another as well as coordinating and harmonizing themselves. Therefore, it must be a very rare exception that one of them should exist without a simultaneous existence of its counterparts.

«و این همه لطافت احساسات، تأثرپذیری شهودی و استعداد بسیار حساس که زن از آن برخوردار است نشان می‌دهد که او اساساً دارای سرشتی عاطفی است نه عقلانی. همین سرشت عاطفی است که پرجوش‌ترین و همیشه‌جاری‌ترین سرچشمهٔ ویژگی‌های مادرانهٔ او را تشکیل می‌دهد، زیرا تربیت کودک مستلزم صفاتی است غیرعقلانی که ممکن است منفعل یا فعال باشد و ممکن است به‌طور موفقیت‌آمیز نیازهای کودک را برآورده کند یا نکند، بلکه سرشار از احساسات و هیجانات شدیدی است که به او اجازه نمی‌دهد با خونسردی بیندیشد، بلکه او را برمی‌انگیزد که بی‌درنگ و بی‌تأخیر یا سستی به فراخوان کودک پاسخ دهد».

“And all this tenderness of feelings, intuitional impressibility, and highly susceptible disposition with which a woman is endowed show that basically she possesses an emotional character rather than an intellectual one. It is this very emotional character that forms the most lively and ever flowing spring of her motherly attributes, as the upbringing of a child calls for qualities not intellectual which may be passive or active and mayor may not successfully meet the requirements of a child, but an overflow of vehement feelings and passions such as does not allow her to meditate coolly but impels her to answer the child's call immediately without delay or slackness".

این در واقع همان سرشت راستین زن در زندگی است. این سرشت او را هم در انجام وظایف حقیقی‌اش یاری می‌دهد و هم در تحقق هدف آفرینشی‌اش.

"This in fact is the true character of woman in life. It helps her in the performance of her real functions as well as in the realization of her creative purpose".

از سوی دیگر، مرد وظیفهای کاملاً متفاوت دارد که برای انجام آن، همچون زن، اما به شکلی متفاوت، بهخوبی تجهیز شده است. او باید در مبارزهی زندگی که در جهان بیرون جریان دارد شرکت کند، چه به شکل رام کردن جانوران وحشی در جنگلها، چه مقابله با نیروهای طبیعت در زمین و آسمانها، چه تشکیل حکومت، و چه قانونگذاری دربارهی اقتصاد ملی. او باید همهی این مشکلات را حل کند تا معاش خود را تأمین کند و خویشتن، همسر و فرزندانش را در برابر ستم محافظت نماید. «مرد بهعنوان یک انسان، برای انجام کارکردهایش در زندگی به طبع عاطفیِ شدید نیازی ندارد. عواطف در پیگیری وظایفش بیش از آنکه یاریگر باشند زیانبارند، زیرا با سستیای مشخص میشوند که باعث میشود بهسرعت تغییر کنند و به حالات ذهنیای کاملاً متضاد بدل شوند. آنها نمیتوانند مدت زیادی در یک مسیر عمل پیش بروند. اشیایی که جذبشان میکنند همواره در تغییرند. چنین طبع عاطفی دائماً در حال تغییری برای مادری مناسب است که باید با موقعیتهای متضاد و در حال تغییر روبهرو شود. اما برای مردی که کارش از او پایداری و استواری در دورههای طولانی را میطلبد، یاریگر نیستند. بلکه این سرشت فکری اوست که برای زندگی عملی، جایی که باید با این همه نیروی مخالف مقابله کند، سودمند است. بنابراین او در برنامهریزی، در بازبینی دقیق وضعیت، و در توجه به همهی پیامدهای ممکنِ طرح خود پیش از آنکه آن را عملاً به کار بندد، کارآمدی بیشتری دارد. خرد آهسته اما پیوسته پیش میرود، زیرا از آن شتاب و سرعت عمل انتظار نمیرود، برخلاف عواطف شدیدی که به تمام هستی زن رنگ میبخشند. با این حال، از خرد انتظار میرود که بهترین راه رسیدن به هدف را نشان دهد، خواه شکار یک جانور باشد، خواه اختراع ابزاری، خواه پیریزی بنیانهای نظام اقتصادی نوین، خواه برپا کردن شکلی تازه از حکومت، خواه برافروختن جنگ، یا برقراری صلح.» تمام این فعالیت‌های انسان به توانایی فکری او بستگی دارد. احساساتی که به آن راه می‌یابند، ناگزیر آن‌ها را تباه می‌کنند۔

“Man, on the other hand, has to discharge a quite different duty for which he is equipped aptly but differently from woman. He has to engage in the struggle of life going on in the outside world, be it in the form of subduing wild beasts in jungles, or contending against the forces of nature on earth and heavens, or forming of a government, or legislating about national economy. He has to tackle all these problems to scratch a living, and safeguard his person, his wife as well as his children against oppression" "Man as such does not need the vehement emotional nature for the performance of his functions in life. Emotions prove harmful rather than helpful in pursuance of his duties, for they are characterized with a fickleness that causes them change rapidly and into mutually quite contradictory states of mind. They are unable to pursue a course of action for long. The objects attracting them ever change. Such an ever-changing emotional character is suitable for motherhood that has got to deal with mutually opposed and changing situations. But they are not helpful for man whose work demands of him constancy and steadfastness for long periods of time. Rather it is his intellectual disposition that proves helpful to a practical life where he has to contend against so many adverse forces. He has thus more efficiency in planning, in carefully revising the situation and taking note of all the possible consequences of his scheme before actually translating it into action. The intellect moves slowly but steadily, for quickness and rapidity of action are not expected of it as against the vehement emotions that lend color to the whole existence of woman. What is, however, expected of intellect is that it should show a most proper way to achieve its end, be it the hunting of a beast, inventing of an instrument, laying down the foundations of a new system of economy, setting up a new form of government, kindling a war, or making peace. All these activities of man depend upon his intellectual ability. Emotions creeping in cannot but spoil them".

«پس انسان تنها هنگامی به خوبی با زندگی سازگار است که به کارها و اهداف واقعی مردانه‌اش در زندگی مشغول باشد. این امر باید تفاوت‌های گوناگونی را که در ساختار وجودی مرد و زن یافت می‌شود توضیح دهد: چرا مرد با شادی به حرفه‌هایی می‌پردازد که در آن بیشتر باید از توانایی‌های جسمی و فکری‌اش بهره گیرد، در حالی که در زندگی عاطفی همچون کودک دستخوش دگرگونی‌های ناگهانی است؟ و چرا زن تنها در حوزه طبیعی فعالیت‌های عاطفی‌اش احساس آرامش می‌کند و از آن‌ها لذت فراوان می‌برد، زیرا تنها از همین راه است که می‌تواند هدف واقعی زندگی زمینی‌اش را بهتر تحقق بخشد؟ به همین دلیل نیز او تنها در آن حرفه‌هایی احساس راحتی می‌کند که جاذبه عاطفی برای سرشت زنانه‌اش دارند، یعنی پرستاری، تدریس یا سرپرستی و پرورش کودکان.»

“And, therefore, man is well adjusted only when he is engaged in his true manly pursuits and objectives in life. This should explain the various differences found in the respective constitutions of man and Woman: why it is that man joyfully pursues the professions where he has mostly to draw on his physical and intellectual faculties whereas in emotional life he is just as mercurial as a child; and why is it that a woman is adjusted in her natural sphere of emotional activities only and derives so great a pleasure out of these, for it is through these alone that she can best realize the real objective of her earthly existence? That is also why she feels at ease in those professions only that have got an emotional appeal for her feminine nature viz. nursing, teaching or fostering.

همچنین وقتی او به کار در یک مغازه می‌رود، آن هم به این دلیل است که آن کار برای او جذابیت عاطفی خاص خودش را دارد، زیرا به او امکان می‌دهد جست‌وجوی همراه مرد خود را دنبال کند.

Similarly when she goes to work in a shop, it is because it has also got an emotional charm of its own for her as it enables her to carry out her search for a male companion.

اما تمام این فعالیت‌ها صرفاً فرعی‌اند؛ با این حال، آن‌ها به تنهایی نمی‌توانند میل فطری او به شوهر، خانه، خانواده و فرزندان را برآورده کنند. از این رو طبیعی است که به محض آنکه فرصتی برای انجام وظایف اصلی خود بیابد، شغلش را رها می‌کند و خود را کاملاً وقف کارهای خانه می‌سازد، مگر آنکه به سبب ضرورتی چون نیاز به پول و مانند آن، ناچار به غیر این شود.

But all these activities are mere off-shoots; they cannot in themselves, however, satisfy her innate urge for a husband, a home, a family and children. It is natural, therefore, that as soon as she gets a chance to perform her primary functions, she leaves off her job and devotes herself exclusively to her household duties compelled otherwise by an exigency such as the need for money etc.

این به آن معنا نیست که مرد و زن در ذات خود کاملاً و به‌طور آشتی‌ناپذیری با یکدیگر متفاوت‌اند. و نیز بدان معنا نیست که همه‌ی افراد یک جنس از تمامی استعدادهای لازم برای کارکردهایی که تنها اعضای جنس مقابل به‌حسب طبیعت شایسته‌ی انجام آن‌اند، بی‌بهره‌اند.

"This does not, however, mean that man and woman are fundamentally and irreconcilably different from each other. Nor does it imply that all the members of a sex lack all the potentialities necessary for the functions which the members of the opposite sex alone by nature are fit to perform.

بنابراین، دو جنس به شکلی درهم‌آمیخته و گویی در یک آمیزه‌ی درهم یافت می‌شوند. اگر زنی را بیابید که توانایی حکومت‌کردن، داوری‌کردن در میان مردم، برداشتن بارهای سنگین و جنگیدن در جنگ‌ها را دارد... و اگر مردی را ببینید که می‌تواند آشپزی کند، کارهای خانه را انجام دهد، یا احساسات بسیار لطیف و مادرانه نسبت به کودکان دارد، یا از نظر عاطفی بسیار متلون است و حالات روحی متغیر بر او چیره می‌شود، باید به یاد داشته باشید که همه‌ی این‌ها طبیعی است؛ هیچ چیز خلاف طبیعت در آن نیست. این نتیجه‌ی منطقی این واقعیت است که هر جنس در خود جوانه‌های هر دو جنس را دارد. اما این اصلاً ثابت نمی‌کند آنچه را که این غربیان گمراه و شرقیان ناهمساز می‌خواهند به شما بقبولانند. مسئله‌ی واقعی، به اختصار، این است: آیا همه‌ی این کارکردهای اضافی که از زن خواسته می‌شود می‌تواند جای کارکرد واقعی و طبیعی او را بگیرد؟ آیا او در سایه‌ی این‌ها دیگر میل به خانه، فرزندان و خانواده را احساس نمی‌کند؟ و مهم‌تر از همه، آیا دیگر نیاز به همراه مرد (یا ارضای غریزه‌ی جنسی‌اش) را احساس نمی‌کند؟ اکنون که واقعیت تفاوت‌های میان مرد و زن را دانستیم، بیایید به نکاتی بازگردیم که مبنای تمایز میان دو جنس و کارکرد آن‌ها در اسلام را تشکیل می‌دهد.

"The two sexes are thus found mixed up, as it were, in a medley. If you find a woman who is capable of ruling, dispensing justice, lifting heavy burdens and fighting in wars....and if you come across a man who can cook, do household chores or has got very tender motherly feelings for children or is very fickle emotionally and is visited by shifting moods, then you must remember that it is all natural; there is nothing unnatural about it. It is the logical result of the fact that each sex has in itself the germs of both sexes. But this does not at all prove what these misguided westerners and the discordant easterners would have u believe. The real problem stated briefly rather is: can all these extra-functions that a woman is called upon to perform substitute for her real and natural function? Does she in the presence of these no longer feel the desire for a home, children and a family? Above all, does, she no longer feel the need for a male partner (or the gratification of her sex instinct?" Now that we know the reality of differences between man and woman, let us return to the points that form the basis of differentiation between the two sexes and their function, in Islam.

ویژگی برجستهٔ اسلام این است که نظام عملیِ زندگی است و همواره آماده است تا برای سرشت انسانی تسامح لازم را داشته باشد؛ هرگز نمی‌کوشد با آن مخالفت کند یا آن را از مسیر طبیعی‌اش منحرف سازد. اسلام انسان‌ها را فرا می‌خواند که جان‌های خود را پاک سازند و آنان را به مراتب والای وجودی برمی‌کشد که به عالم آرمان‌ها و رؤیاها نزدیک است. اما در تمام فرایند بهبود و تربیت انسان‌ها، نمی‌کوشد سرشت آنان را دگرگون کند، و نیز بر این باور نیست که چنین دگرگونیِ سرشت انسانی هرگز ممکن یا برای سعادت بشر سودمند باشد، حتی اگر ممکن باشد. بلکه بر این باور است که والاترین دستاوردهای بشریت آن‌هایی است که از راه سرشت بنیادین خود انسان و با یاری آن به دست می‌آید، پس از آنکه این سرشت پالوده شده و از اسارت صرفِ نیازهای مادی به والاترین مراتب فضیلت داوطلبانه برکشیده شده باشد.

The great distinctive mark of Islam is that it is a practical system of life and is ever ready to make due allowance for the human nature never seeking to oppose or make it deviate from its natural course. It calls upon men to purify their souls and makes them ascend to such higher planes of being as approximate the realm of ideals and dreams, but in the whole process of improving and edifying men, it does not seek to alter their natures, nor does it believe that such a change in human nature is ever possible or useful for the welfare or mankind, if ever possible. It rather believes that the noblest achievements of humanity are those that it achieves through and with the help of its own basic nature after its refinement and ascension to the noblest planes of voluntary virtue from being a mere captive of its material needs.

روشی که اسلام در قبال مسئلهٔ مرد و زن اتخاذ کرده نیز کاملاً با سرشت انسانی همسو است. بدین ترتیب، جایی که زمینهٔ طبیعی برای آن وجود دارد، میان آن دو برابری برقرار می‌کند، و جایی که تفاوت گذاشتن میان آنان امری طبیعی است، تفاوت می‌گذارد.

The attitude adopted by Islam about the problem of man and woman too is quite in line with the human nature. Thus it effects equality between them where there is a natural ground for it: and differentiates between them where such a differentiation is but natural.

دو موقعیت برجسته را در نظر بگیریم که اسلام در آن‌ها میان دو جنس تفاوت قائل می‌شود:

Let us take two outstanding situations in which Islam differentiates between the sexes:

توزیع ارث و ریاست خانواده.

the distribution of inheritance and the headship of the family.

درباره ارث، اسلام می‌گوید: «برای مرد، سهمی برابر با سهم دو زن» که کاملاً طبیعی و موجه است، زیرا این تنها مرد است که مسئول تحمل همه تعهدات مالی است. زن هیچ تعهد مالی‌ای ندارد که مجبور باشد برای کسی جز خودش و آرایش خود خرج کند، مگر البته در مواردی که باید سرپرست خانواده باشد، اما چنین موقعیتی در جامعه اسلامی بسیار به ندرت پیش می‌آید، زیرا تا زمانی که زن خویشاوندی هر قدر دور داشته باشد، نیازی ندارد که بار نفقه خانواده را بر دوش بگیرد. آیا می‌توان چنین نظامی را، آنچنان که طرفداران فمینیسم ادعا می‌کنند، ستم در حق زن نامید؟ اگر این ادعاهای بیهوده و داوری‌های مغرضانه را کنار بگذاریم، مسئله تنها یک حساب ساده است: در مجموع زن یک‌سوم دارایی به ارث‌رسیده را به دست می‌آورد تا آن را برای خودش خرج کند، در حالی که به مرد دو‌سوم آن داده می‌شود تا در درجه نخست به همسرش (یعنی زن) و در درجه دوم به خانواده و فرزندانش نفقه دهد. بنابراین با زبان ریاضیات ساده، سهم بزرگ‌تر به کدام‌یک می‌رسد؟ ممکن است مردانی باشند که تمایل دارند تمام پولشان را برای خودشان خرج کنند و رغبتی به ازدواج یا تشکیل خانواده ندارند، اما چنین مواردی کم‌اند. معمولاً این مرد است که بار مالی خانواده‌اش، از جمله زنی که همسرش است، را نه از روی لطف بلکه به‌عنوان یک تعهد اخلاقی بر دوش می‌کشد. اگر زنی دارایی شخصی داشته باشد، شوهرش نمی‌تواند بدون رضایت او آن را از وی بگیرد؛ حتی در آن صورت نیز باید نفقه او را بپردازد، گویی که او هیچ دارایی‌ای برای تأمین معاش خود ندارد. و اگر او از پرداخت این نفقه خودداری کند یا نسبت به درآمدش بخل ورزد، زن می‌تواند در دادگاه علیه او شکایت کند و او را وادار سازد که نفقه را بپردازد، یا خود را از او جدا کند. هیچ توجیهی وجود ندارد که گفته شود در میراث، زن سهمی کمتر از مرد دریافت می‌کند؛ زیرا با توجه به تکالیفی که مرد بر عهده دارد، طبیعی است که سهم او دو برابر سهم زن باشد.

About inheritance Islam says: "To the male the equivalent of the portion of two females," which is quire natural and justified, fur it is man alone who is charged with shouldering all the financial obligations. The woman is under no such obligation as to spend money on anyone but her own person and toilet, except, of course, when she should head her family but such a situation is very rarely met with in an Islamic society, for so long as a woman has got a relation howsoever distant she need not take upon herself the support of her family. Can such an arrangement be termed as injustice towards woman as the votaries of feminism aver? Leaving aside these vain postulations and prejudiced claims, the problem is just one of a simple reckoning: on the whole woman gets one-third of the inherited property to spend it on her person, whereas man is given two-thirds of it to discharge his financial obligations in the first place, towards his wife (that is the woman), and secondly his family and children. As such, speaking in terms of simple mathematics to whom does the larger portion go? There may be certain men who are wont to spend all their money on themselves and are disinclined to marry or found a family, but such cases are uncommon. Normally it is the man who shoulders the financial burdens of his family including a woman-his wife-not as an act of grace but as a moral obligation. If a woman possesses a property of her own, her husband cannot take it away from her without her consent; he would even then have to bear her financial burden as if she had nothing in her possession to support herself with. And if he should refuse her this allowance or should he be miserly in proportion to his income she can lodge a complaint against him in the Court and force him to give her the sustenance allowance or get free from him. There is as such no justification to say that in inheritance woman receives a share less than that of man, as in view of his obligations it is but natural that a man should get double the share of a woman.

اسلام در توزیع ارث نسبتی مشابه را حفظ می‌کند. قانونی که در اینجا پیروی می‌شود یکی از عادلانه‌ترین قوانینی است که تاکنون برای بشر شناخته شده است: «برای هر شخص به اندازه نیازش»، و معیار تعیین نیاز، بارهای اجتماعی‌ای است که فرد باید بر دوش بکشد. اما از نظر درآمدهایش، میان مرد و زن هیچ تفاوتی نیست؛ نه در مزد کار، نه در سود به‌دست‌آمده از تجارت، و نه در درآمدهای حاصل از زمین و جز آن، زیرا در این امور اسلام قانون دیگری را پیروی می‌کند، قانونی که مرد و زن را با توجه به کارهایشان و مزدهای آن‌ها بر پایه‌ای کاملاً برابر قرار می‌دهد. به هیچ‌یک از آن دو ستمی روا داشته نمی‌شود. این تصور رایجی که در میان عموم مسلمانان شایع است و دشمنان اسلام آن را عمداً گسترش داده‌اند، که در نگاه اسلام ارزش زن نصف ارزش مرد است، نادرست است، همان‌گونه که در بالا با یک محاسبه ساده ریاضی نشان دادیم.

Islam maintains a similar proportion in the distribution of a bequest. The law followed here is one of the fairest ones yet known to mankind: "For every person according to his need," the standard to determine the need being the social burdens that one has to bear. But so far as their earnings are concerned, there is no difference between man and woman; n or in their wages for a work, nor in the profit gained in trade, nor in revenues from land etc., for, in these matters Islam follows another law, the law treating on a perfectly equal footing man and woman with regard to their labors and the wages thereof. No injustice is to be done to either of them. The impression generally current among the common masses of Muslims and purposely spread by the antagonists of Islam that in the eyes of Islam woman is worth half of what man is worth, is false as we have shown above by a simple mathematical calculation.

این که در اسلام شهادت دو زن برابر با شهادت یک مرد است، به این معنا نیست که زن از نیمی از مرد برتر نیست. بلکه گامی حکیمانه است برای حفظ و صیانت از ماهیت اصیل شهادت در دادگاه‌ها، از هر راه ممکن و در برابر هر گونه انحراف ممکن، خواه شهادت به نفع متهم باشد یا علیه او. زن به حکم سرشت خود بسیار احساساتی و تأثیرپذیر است و احتمال دارد که از حقایق واقعی پرونده‌ای که در دست است منحرف شود. از این رو حکمت اقتضا می‌کند که زن دیگری همراه او باشد، «تا اگر یکی از آن دو دچار فراموشی شد، دیگری یادآوری کند»، زیرا ممکن است متهمی که زنی به نفع یا علیه او شهادت می‌دهد، زنی جذاب باشد که این امر شاهد را نسبت به او حسود و دشمن کند و در نتیجه شهادت نادرستی بدهد. همچنین ممکن است متهم جوانی باشد که نگاه به او مادرانه‌ی شاهد را برانگیزد، به طوری که آگاهانه یا ناآگاهانه شهادت دروغی ارائه دهد. اما بسیار نادر است که دو زنی که با هم در دادگاه حاضر می‌شوند، هر دو دچار چنین خطایی شوند و هر دو شهادت دروغ دهند. در چنین مواردی، احتمال بیشتر آن است که اگر یکی از آن دو فریب خورد یا در حقیقت دچار اشتباه شد، همراهش او را تصحیح کند. با این حال باید افزود که شهادت یک زن به تنهایی نیز اگر شاهد متخصص بیماری‌های زنان باشد و در پرونده‌ای مربوط به این بیماری‌ها شهادت دهد، کاملاً قابل اعتماد است.

That the evidence of two women is in Islam equivalent to that of one man also does not prove that woman is not better than a half man. It is rather a wise step to secure and preserve the genuine character of legal evidence in courts through all possible means and against all possible perversities irrespective of the fact whether the evidence is for or against the accused. The woman is by her very nature vehemently emotional, impressionable and liable to digress from the real facts of the case in hand. Therefore it is wise to have another woman along with her "so if the one erreth the other will remember," for it is quite possible that the accused, against or for whom a woman appears as a witness, may be an attractive woman which may make the witness jealous and hostile towards her and so give a wrong evidence; again maybe that the accused is a young man whose sight may so arouse the mother in the witness that knowingly or unknowingly she proffers evidence that is false. But it is very rare that two women appearing before the court at once should fall a prey to such an error, both of them offering false evidences. The chances in such situations are rather that if one of them is deceived or confused about truth, her companion may correct her. It must, however, be added here that a single woman's evidence is quite dependable if the witness concerned be a specialist in female diseases and she appears as a witness in a case concerning these.

اب دوسرے مسئلے، یعنی خاندان کی سربراہی کی طرف آتے ہیں۔ یہ بات بالکل واضح ہے کہ خاندان کے امور کی دیکھ بھال اور انتظام کے لیے ایک منتظم کی ضرورت ہے، کیونکہ خاندان مرد، عورت اور بچوں کی ایک ایسی وابستگی کا نام ہے جس کے ساتھ اس سے پیدا ہونے والی ذمہ داریاں بھی جڑی ہوئی ہیں۔ دوسری تمام سماجی تنظیموں کی طرح خاندان کو بھی ایک ذمہ دار سربراہ کی ضرورت ہے، کیونکہ اس کی غیر موجودگی میں انتشار کی کیفیت پیدا ہونا لازمی ہے، جو بالآخر سب کے لیے عمومی محرومی کا سبب بن سکتی ہے۔ خاندان کی سربراہی کے بارے میں تین ممکنہ صورتیں ہو سکتی ہیں: پہلی یہ کہ مرد خاندان کا سربراہ ہو، دوسری یہ کہ عورت اس کی سربراہ ہو، اور تیسری یہ کہ دونوں بیک وقت خاندان کے سربراہ ہوں۔

Now as to the second problem, the headship of the family, it is quite clear that it requires a manager to look after and manage the affairs of the family, which represents an association of man, woman and children with the attendant obligations springing there from. Like every other social organization, the family too stands in need of a responsible head in the absence of whom a state of anarchy is bound to prevail, which may ultimately lead to a general privation of all. There may be three Possibilities as to the headship of the family: one, man is the head of the family; second, woman heads it; and third, both of them are at once the heads of the family.

ما نیازی نداریم که به احتمال سوم و آخر توجه کنیم، زیرا تجربهٔ مشترک ما برای نشان دادن این موضوع کافی است که وجود دو سر همیشه به آشفتگی و هرج‌ومرج بیشتری نسبت به زمانی که هیچ سری وجود ندارد، می‌انجامد. قرآن کریم در اشاره به آفرینش زمین و آسمان می‌فرماید: «اگر در آن دو، جز الله، خدایانی وجود داشت، قطعاً (آسمان‌ها و زمین) تباه می‌شدند». «و هیچ خدایی با او نیست، وگرنه هر خدایی آنچه را که آفریده بود، با خود می‌برد و بعضی از آن‌ها بر بعضی دیگر چیره می‌شدند» (سورۃ الأنبياء، آیهٔ ۲۲). اگر وضع خدایان خیالی چنین باشد، پس وضع انسان‌هایی که این‌قدر تجاوزگر و ستمکارند چگونه خواهد بود؟

We need not take into account the third and the last possibility as our common experience is enough to show that the presence of two heads always leads to even more trouble and anarchy than when there is no head at all. The Holy Qur'an referring to the creation of the earth and heavens says: “If there were therein gods besides Allah, then verily both (the heavens and the earth) had been disordered ; “Nor is there any god along with Him; else would each god have assuredly championed that which He created, and some of them would assuredly overcome others" (xxi: 22). If such is the case with these imaginary gods, then what about human beings who are so aggressive and unjust?

علم روانشناسی گواهی می‌دهد که کودکانی که زیر سرپرستی والدینی ستیزه‌جو بزرگ می‌شوند، که بر سر سرپرستی خانواده با یکدیگر کشمکش دارند، از نظر عاطفی متعادل نیستند و علاوه بر این، قربانی بسیاری از عقده‌ها و اختلالات روانی می‌شوند.

The science of psychology bears witness that the children brought up under quarrelsome parents wrangling over the headship of the family are found to be unbalanced emotionally besides being victims to so many psychological complexes and disorders.

پس تنها دو احتمال باقی می‌ماند. پیش از بررسی این دو، می‌خواهیم این پرسش را مطرح کنیم: کدام‌یک از دو جنس برای بر دوش گرفتن مسئولیت‌های سرپرستی خانواده شایسته‌تر است؟ آیا آن‌که به ویژگی‌های عقلانی مجهز است در موقعیت بهتری برای سرپرستی خانواده قرار دارد، یا آن‌که هستی‌اش با احساسات مشخص می‌شود؟ مسئله در لحظه‌ای حل می‌شود که دریابیم این مرد است که به سبب برخورداری از ویژگی‌های عقلانی و بدنی نیرومند، برای سرپرستی شایسته‌تر از زن است؛ زنی که به حکم سرشت خود احساساتی است، در برابر تأثیرات بیرونی آسیب‌پذیر است و از این رو برای مبارزه با سختی‌های زندگی و نیز سرپرستی خانواده ناتوان است. خود زن نیز مردی را که ناتوان باشد و به آسانی بتواند بر او چیره شود، احترام نمی‌کند؛ او را تحقیر می‌کند و هرگز نمی‌تواند به او اعتماد کند. این رفتار زن شاید بازمانده‌ای از همان طرز فکری باشد که در طول قرن‌ها و از راه تربیتی که در گذشته دیده، در خود جذب کرده است. با این همه، واقعیتی انکارناپذیر آن است که او همچنان به مردی با اندام نیرومند و خوش‌ساخت کشش شدید دارد، چنان‌که نمونه زن آمریکایی نشان می‌دهد. با آن‌که او به برابری با مرد دست یافته و به عنوان موجودی کاملاً مستقل شناخته شده است، از خود را تسلیم مرد کردن لذت می‌برد، با او عشق می‌ورزد و می‌کوشد او را به خود جلب کند. او از پیکر نیرومند و سینه پهن مرد تحت تأثیر قرار می‌گیرد و هنگامی که از قدرت او در برابر ناتوانی جسمانی خود اطمینان می‌یابد، خویشتن را به او تسلیم می‌کند.

There are thus only two possibilities left. Before considering these we would like to ask the question: which of the two sexes is better equipped to shoulder the responsibilities of headship of the family? Is the one equipped with rational qualities in a better position to head the family or that whose existence is characterized by emotions? The problem is resolved the moment we realize that it is the man, equipped as he is with rational qualities and a strong physical body, who is more entitled to head than woman who is by her very nature emotional, susceptible to external influences and thus ill equipped for the struggle of life as well as the headship of the family. Even woman herself does not respect a man who is a weakling and can easily be conquered by her. She despises him; nor can ever bring herself to trust him. This behavior of woman may be the vestigial remnant of the attitude of mind she imbibed over the centuries and through the training she received in the past. The fact is, however undeniable that she is still strongly drawn to a physically well-built man, as is shown by the case of the American woman. Though she has achieved an equal footing with man and has come to be recognized as a quite independent being, she enjoys subjecting herself to man, makes love to him and tries to win him over. She is moved by his strong well-built body, broad chest and when satisfied of his strength as against her own physical weakness she surrenders her person to him.

زن تنها تا زمانی می‌تواند در زندگی خانوادگی به رهبری تمایل نشان دهد که فرزندی نداشته باشد و نگرانی تربیت و آموزش آنان را بر دوش نداشته باشد. پس از آنکه صاحب فرزند شد، نمی‌تواند مسئولیت‌های اضافی را بر عهده گیرد، زیرا وظایف او به‌عنوان مادر خود بار سنگینی بر دوش اوست.

Woman may seek leadership in family life only so long as she has no children and has no worry to educate and train them. After having children she can ill afford to shoulder extra responsibilities, for her functions as a mother are already far too great a burden upon her.

این بدان معنا نیست که مرد باید بر زن یا در خانه‌اش دیکتاتور باشد، زیرا رهبری مستلزم تعهدات و وظایفی است که تنها از راه مشورت متقابل و همکاری قابل انجام است. موفقیت در مدیریت یعنی درک متقابل و همدلی همیشگی. اسلام تأکید دارد که عشق، تفاهم متقابل و همدلی همیشگی، نه ستیز و رقابت، باید پایه زندگی خانوادگی باشد. قرآن کریم می‌فرماید: «با آنان به نیکی معاشرت کنید» (النساء: ۱۹)، و پیامبر ﷺ فرمود: «بهترین شما کسی است که با همسرش نیکو رفتار کند» (ترمذی).

This does not, however, mean that man should be a dictator over woman or in his house, for the leadership entails obligations and duties which can be discharged only through mutual consultation and co-operation. Success in management means a reciprocity of understanding and perpetual sympathy. Islam insists that love and mutual understanding and perpetual sympathy rather than conflict and competition should form the basis of family life. Says the Holy Qur'an: "Consort with them in kindness" (iv: 19), and the Holy Prophet said: “Best amongst you is he who is good to his wife" (Tirmizi).

این میزانی که پیامبر مقدس بدین ترتیب برای سنجش انسان قرار داده، رفتار او با همسرش است۔ و معیاری بسیار درست است، زیرا هیچ مردی نمی‌تواند با همسرش بدرفتاری کند مگر آنکه از نظر روحی بیمار و کاملاً فاقد فضیلت باشد، یا دست‌کم از برخی جهات ناتوان باشد۔

The gauge thus laid down by the Holy Prophet to judge a man is his behavior towards his wife. And a very sound standard it is, for no man can ill treat his wife unless he is spiritually diseased and absolutely lost to virtue or at least partially handicapped.

اما این «رابطهٔ رسمی» درون خانواده است که موجب بسیاری از شبهات شده و نیازمند توضیح است. برخی از این شبهات از تکالیف زن نسبت به مرد برمی‌خیزد و برخی حول مسائل طلاق و چندهمسری می‌چرخد.

But it is the "official" relationship within a family that has occasioned many a doubt that call for an explanation. Some of these doubts arise out of woman's obligations towards man and some centre around the problems of divorce and polygamy.

یادآور می‌شویم که ازدواج قبل از هر چیز یک رابطهٔ شخصی است و، مانند هر رابطهٔ دیگری میان دو فرد، در درجهٔ نخست به هماهنگی شخصی، روانی، عقلانی و جسمانی میان افراد مربوطه بستگی دارد. قانون به سختی می‌تواند هیچ‌یک از این‌ها را با یک دستور تضمین کند. بنابراین اگر یک زوج متأهل در صلح و هماهنگی کامل زندگی کنند، ممکن است لزوماً به دلیل رعایت دقیق همهٔ قواعد زندگی زناشویی نباشد. زیرا بارها پیش می‌آید که پیوند عشق میان زن و شوهر پس از قهر و جدال تلخ حاصل شده است. به همین ترتیب، اگر در زندگی زناشویی زوجی وضعیت ناسازگاری و کشمکش دیده شود، ممکن است لزوماً به دلیل اشتباه از سوی شوهر یا نافرمانی آشکار زن نباشد. ممکن است هر دوی آنان از نظر انسانی بسیار نجیب باشند، اما با این حال خلق و خوی‌شان متفاوت باشد و در نتیجه از ناممکن بودن توافق میان خود اظهار تأسف کنند، ولی باز هم نتوانند با یکدیگر به سازش برسند.

Let us remark here that marriage is primarily a personal relationship and, like every other relationship between two persons, depends, in the first place, on the personal, psychological, rational and physical harmony between the persons concerned. The law can hardly secure any of these by an order. Therefore if a married couple lives in perfect peace and harmony it may not necessarily be due to their meticulous observance of all the rules of matrimonial life. For, many a time it happens that consummation of love between man and wife followed their bitter bickering. Similarly, if a state of discord and conflict is witnessed in the married life of a couple it may not be due to some mistake on the part of the husband or a gross disobedience of the wife. It is just possible that both of them may be exceptionally noble as human beings, but still their temperament may differ and so they may lament the impossibility of coming to terms between themselves but still they may not be able to effect a compromise with each other.

با این همه، قانون عمومی باید همچنان توجه کند و برای زندگی زناشویی قواعدی وضع نماید؛ زیرا هیچ نظام زندگی نمی‌تواند ادعای جامعیت کند، اگر برای این بخش حساس از زندگی انسان قانونی نداشته باشد. دست‌کم باید حدود کلی و خدشه‌ناپذیری وجود داشته باشد، و مرد و زن در چارچوب‌های تعیین‌شده، جزئیات آن را خود تنظیم کنند.

Despite all this the common law must, however, take note and frame rules for married life, for no system of life can claim comprehension if it does not provide for a law governing this delicate aspect of man's life. A law setting the general and inviolable, limits at least must be there, with the man and woman to work out the details of it in the prescribed limits.

اگر میان زن و شوهر محبت و آرامش وجود داشته باشد، به طور طبیعی به دادگاه نمی‌روند، زیرا ازدواج موفق به ندرت به حمایت یا حکم قانونی نیاز پیدا می‌کند. اما هنگامی که میان آن‌ها اختلافی پدید آید، به امید آن‌که قانون به آن پایان دهد، از کمک قانون کمک می‌جویند.

If there is love and peace between a couple, quite naturally they would not go to law as successful marriage seldom stands in need of the legal protection or verdict. But when there arises a conflict between them, they seek the aid of law in the hope that it would put an end to it.

از قانون انتظار می‌رود که عادلانه باشد، به نفع یکی از طرفین و به زیان طرف دیگر نباشد، و تا حد امکان گستره‌ی وسیعی از موارد را دربر گیرد. در این‌جا باید دوباره تأکید کنم که هیچ قانونی نمی‌تواند تمامی موارد و وضعیت‌های گوناگونی را که در زندگی انسان پیش می‌آید دربر گیرد، و اجرای سخت‌گیرانه و تحت‌اللفظی آن در همه‌ی موارد نیز عادلانه یا قاعده‌ای درست شمرده نمی‌شود.

Of law it is expected that it should be just, should not favor one of the parties to the detriment of the other, and should as far as possible cover the widest possible range of cases. At this place I must, however, repeat that no law can possibly cover all the different cases or situations cropping up in human life, nor is its rigid, literal application to all the cases considered just or a sound precept.

بیایید نگاهی بیندازیم به قانون اسلامی در خصوص تکالیف زنی که این همه هیاهو به نام او برپا شده است. در مورد تکالیفی که قانون اسلامی برای او مقرر کرده، می‌توان به سه نکته زیر توجه کرد:

Let us cast a glance over the Islamic law with regard to the obligations of the wife in whose name all this hue and cry is being raised. With regard to her obligations prescribed in Islamic law, the following three points may be considered:

آیا این تکالیف، ظلمی نسبت به زن محسوب می‌شود؟

(1) Do these obligations constitute an injustice towards woman?

(۲) آیا این تعهدات یک‌جانبه‌اند و هیچ حقی با خود نمی‌آورند؟ و (۳) آیا این تعهدات دائمی‌اند، به گونه‌ای که زن هرگز نتواند خود را از آن‌ها رها کند؟

(2) Are they unilateral and carry no rights with them? and (3) Are these obligations perpetual, such as woman can never free herself from?

زن سه مهم‌ترین وظیفه را نسبت به شوهرش دارد: (۱) هرگاه شوهر بخواهد با او هم‌بستر شود، از او اطاعت کند؛ (۲) نباید اجازه دهد کسی که حضورش برای شوهر ناخوشایند است، بستر شوهرش را آلوده کند؛ و (۳)

Woman has three most important obligations towards her husband: (1) she should obey him whenever he should want her to go to bed with him; (2) should not allow anyone to defile the bed of her husband whose presence is resented by him, and (3)

باید در غیابش نیز به او وفادار باشد.

should be faithful to him in his absence.

اول از این دو، برای درک درست آن، کمی توضیح لازم است. حکمت آن آشکار است. ساختار جسمانی انسان چنان است که او را بیشتر به ارضای جنسی سوق می‌دهد تا فشار آن را از خود دور کند و بتواند وظایف خود را در زندگی عملی آسان‌تر و کارآمدتر انجام دهد. به‌ویژه در جوانی، انسان بیش از زن تحت سلطه غریزه جنسی قرار دارد و نیاز به ارضای آن را شدیدتر احساس می‌کند، هرچند که از نظر جنسی زن عمیق‌تر از اوست و از نظر جسمی و روانی تمایل شدیدتری به آن دارد، اما تمایل او لزوماً تنها در جنبه جسمانی بروز نمی‌کند.

As to the first of these, a little explanation is, necessary to appreciate it properly. Its wisdom is obvious. Man's physical constitution is such as impels him to sexual gratification more often so as to relieve himself of its oppression and so that he may be able to perform his duties in practical life more smoothly and efficiently. He is in his youth in particular far more dominated by the sex instinct and feels the need to gratify it more acutely than a woman does, although sexually she is far more profound than he and is physically and psychologically more intensely inclined to it, but her inclination may not express itself in the physical sense alone.

ازدواج وسیله‌ای است برای ارضای این میل طبیعی انسان، و همچنین پاسخگوی نیازهای زندگی معنوی، روانی، اجتماعی و اقتصادی او. حال پرسش این است: اگر شوهری به همسرش نزدیک شود و از سوی او با سردی پس زده شود، چه باید بکند؟ آیا باید به دنبال برقراری روابط نامشروع با زنان دیگر برود؟ هیچ جامعه‌ای چنین راهی را تأیید نمی‌کند، و خود همسر نیز نمی‌تواند بپذیرد که شوهرش از نظر جسمی یا روانی به زن دیگری جذب شود، زیرا هر شرایطی که زندگی داشته باشد، این برای او بیش از حد تحمل‌ناپذیر خواهد بود.

Marriage is a means to gratify this natural urge of man as well as meet the demands of his spiritual, psychological, social and economical life. Now the question is: What should a husband do if on approaching his wife he is coolly brushed off by her? Should he seek to establish illicit relations with other women? No society can approve of such a course, nor can the wife herself agree that her husband should be physically or psychologically attracted by another, woman as no matter what the conditions of life be that would be too much for her.

در مورد علت امتناع زن از همبستگی با شوهرش هنگامی که او وی را فرا می‌خواند، باز هم ممکن است سه علت وجود داشته باشد:

As to the cause of the refusal of a wife to go to bed with her husband on his inviting her, there may again be three causes:

(۱) او از شوهرش متنفر است و از این رو تمایلی به برقراری رابطه جنسی با او ندارد؛ (۲) او شوهرش را دوست دارد اما از عمل جنسی بیزار است و بنابراین از او کناره می‌گیرد - وضعیتی غیرعادی که با این حال در زندگی عملی رواج گسترده‌ای دارد؛ و (۳) او همسری مهربان است، از عمل جنسی بیزار نیست، اما در آن لحظه خاص تمایلی به آن ندارد.

(1) she hates him, and so feels disinclined to have sex relations with him; (2) she loves her husband but hates the sexual act and hence refuses him-an abnormal state which nonetheless enjoys wide currency in practical life; and (3) she is a loving wife, does not hate the sexual act but at that particular moment happens to be disinclined to it.

علت اول، وضعیتی دائمی را پیش‌بینی می‌کند و بنابراین ممکن است به عمل یا دوره‌ای خاص از زمان محدود نباشد. در چنین وضعیتی، پیوند زناشویی نمی‌تواند برای مدت طولانی دوام بیاورد. بهترین کار در چنین موردی این است که اجازه داده شود مرد و زن از یکدیگر جدا شوند. زن، به معنایی، در این زمینه نسبت به مرد امکانات بیشتری دارد، همان‌طور که به زودی خواهیم دید.

The first of these causes forebodes a permanent condition and may thus be not confined to a particular act or period of time. In such a situation marital bond cannot survive for long. The best thing to do in such a case would be to let the man and the wife separate from each other. The woman in a sense enjoys more facilities in this respect than a man does, as we shall shortly see.

در حالت دوم نیز وضعیت همسر ممکن است جنبه‌ی دائمی داشته باشد.

In the second instance too the condition of the wife may bear a stamp of permanency.

اس کی جڑ صرف شوہر کی جنسی خواہش میں نہیں ہے۔ اس کا تسلی بخش علاج ہونا چاہیے اور شوہر اور بیوی کے درمیان مکمل ہم آہنگی بحال کی جانی چاہیے۔ یا تو شوہر کو خود اپنا جائزہ لینا چاہیے اگر بیوی اس سے انکار کرے، یا بیوی کو ایک سچی محبت کرنے والی بیوی کی طرح شوہر کی خواہش پوری کرنی چاہیے، کیونکہ وہ اس سے جدا ہونا پسند نہیں کرے گی۔ اگر یہ نہ ہو سکے تو ان دونوں کو نہایت نرمی کے ساتھ ایک دوسرے سے علیحدہ ہو جانا چاہیے۔ لیکن جب تک وہ شوہر اور بیوی کی حیثیت سے ساتھ رہتے ہیں، اسلامی قانون کے مطابق بیوی پر لازم ہے کہ جنسی معاملات میں شوہر کی خواہش پوری کرے، کیونکہ یہ فطری بات ہے۔ اس کا لازماً یہ مطلب نہیں کہ اس میں کوئی من مانا اختیار یا جبر ہے۔ اس کا مقصد یہ ہے کہ شوہر کو اخلاقی بگاڑ کی راہ پر چلنے یا کسی دوسرے نکاح میں جانے سے روکا جائے، جو بیوی کے لیے اور بھی زیادہ تکلیف دہ بات ہے۔ تاہم قانون ایسے تناؤ بھرے تعلقات کے جاری رہنے پر اصرار نہیں کرتا جن میں بیوی کو شوہر سے نفرت ہونے لگے اور جنسی معاملات میں اس کی ضد کے باعث اس کی محبت یکسر ناپسندیدگی میں بدل جائے۔ ایسی صورت میں بھی ان کے لیے بہتر یہی ہے کہ وہ ایک دوسرے سے علیحدہ ہو جائیں۔

Its origin lies not in the sexual craving of the husband alone. It must be remedied satisfactorily and a complete harmony between the husband and the wife must be restored. Either the husband should check himself if his wife refuses him or the wife must Comply with the wish of her husband like a truly loving wife as she would not like to get separated from him. Failing this they may be separated from each other in a very gentle manner. But-so long as they live together as husband and wife, the wife must, according to the Islamic law, comply with the wish of her husband in sexual matters, as it is but natural. It dot's not necessarily imply an arbitrary authority or compulsion. It is meant to prevent the husband from being driven to pursue a course of moral perversion or entering into another marriage contract, a thing all the more painful to the wife. The law does not, however, insist on the continuance of such strained relations as make the wife feel repulsion from her husband and her love for him changes into a Positive dislike due to his insistence on having his way in sexual matters. They may in this case too better separate from each other.

موقعیت سوم یک وضعیت موقتی است و به آسانی قابل رفع است. این نوع بیزاری از عمل جنسی ممکن است نتیجه خستگی جسمی، کسالت یا مشغولیت باشد، زیرا ساختار روانی‌جسمانی زن کاملاً توانایی غلبه بر اینها را در گذر زمان دارد. این نوع بی‌علاقگی در زن را می‌توان با تقدیم هدیه به او و بازی عاشقانه‌ای زیرکانه پیش از آمیزش واقعی برطرف کرد، تا آن را به یک اتحاد معنوی والاتر تبدیل کند، نه صرفاً یک رابطه حیوانی و جسمانی که در غیر این صورت ممکن است به آن تنزل کند. این بازی عاشقانه همچنین ممکن است به از میان بردن علت اصلی بیزاری کمک کند.

The third situation is a temporary condition and it may easily be remedied. Such an aversion to the Sexual act may be the result of physical exhaustion, weariness or occupation as her psycho-physical disposition is quite capable of overcoming these in due course of time. This form of apathy in woman may be encountered by offering gifts to her and an ingenious love-play before the actual inter-course so as to transform it into a higher spiritual union rather than a purely animal and physical relationship that it might otherwise degenerate into. This love-play may also be helpful in removing the basic cause of aversion.

اما اگر، از سوی دیگر، زن میل به آمیزش جنسی داشته باشد، اما شوهر به هر دلیلی تمایلی به آن نداشته باشد — پدیده‌ای نادر در میان مردان، دست‌کم در دوران جوانی — زن نیز از راه‌هایی برای برانگیختن شوهرش به ازسرگیری رابطه جنسی با خود بی‌بهره نیست. همان قانونی که زن را موظف می‌سازد خواست شوهرش را برآورده کند، این را نیز تضمین می‌کند که خواسته‌های او نیز برآورده شود. این قانون مقرر می‌دارد که شوهر نیز در صورت تمایل همسرش، باید وظایف زناشویی خود را انجام دهد. اگر شوهر از برآوردن نیاز او ناتوان باشد، ممکن است ازدواجشان فسخ شود. بدین ترتیب می‌بینیم که در فقه اسلامی هر دو طرف هم وظایفی دارند و هم حقوقی. بنابراین در آن هیچ اجبار یا بی‌اعتنایی به زن مستتر نیست.

If, on the other band, a wife desires sexual intercourse but the husband is for some reason disinclined to it-a rare phenomenon among men in their youth at least-the wife is not without means to induce her husband to resume sex-relationship with her. The very law that lays the wife under an obligation to comply with the wish of her husband also sees to it that she too should get her wishes met with. It prescribes that the husband must also fulfill his marital duties if and when his wife should so desire. If the husband is unable to satisfy her, their marriage may dissolve. Thus we see that in the Islamic law both parties have got their duties as well as their rights. There is as such no compulsion or disregard of the wife implied in it.

دومین حقّی که زن نسبت به شوهرش دارد این است که به هیچ کس اجازه ندهد که بستر او را لگدمال کند؛ یعنی نباید کسی را که شوهر از ورود او به خانه‌اش خوشش نمی‌آید به خانه راه دهد. (البته این به هیچ وجه به زنا اشاره ندارد، زیرا زنا از نظر قانون حرام است و باید از آن پرهیز شود، حتی اگر شوهر آن را بپسندد.) حکمت این دستور از این امر آشکار می‌شود که بسیاری از اختلافات میان زن و شوهر بر اثر دخالت شخص سومی است که گزارش‌های نادرست و تهمت‌ها را پخش می‌کند و بدین‌سان آتش اختلافات خانوادگی را شعله‌ورتر می‌سازد. اگر شوهر، برای پیشگیری از چنین وضعی، از زنش بخواهد که اجازه ندهد فلان شخص به خانه‌اش درآید، اما زن به این خواسته بی‌اعتنایی کند، چه خواهد شد؟ نتیجه این است که منبع دائمی فتنه و آشوب در خانه حاضر خواهد بود و آشتی میان آن دو را ناممکن خواهد ساخت. بنابراین این وظیفه زن به سود زندگی خانوادگی نیز هست، از جمله به سود فرزندان که برای رشد درست و طبیعی خود به محیطی سرشار از مهر و همدلی نیازمندند.

The second obligation of the wife towards her husband that she should not allow anyone such as is disliked by her husband to tread his bed, implies that she should not let anyone enter his house whom he would not like to enter into. (This does not, however, in any way refer to adultery as it is forbidden by law and will have to be eschewed even if the husband should happen to favor it). The wisdom of this commandment is manifest from the fact that a great many disputes between the married couples are caused by the intervention of a third person who spreads false reports, slanders and thus adds fuel-to their family quarrels. What if in order to prevent such a development the husband were to demand of his wife not to allow a certain person into his house but she disregards it? The result will be the presence of a constant source of mischief rendering the patch-up between them impossible. Thus this obligation of the wife also purports to the good of family life including the children who require a congenial atmosphere of love and sympathy for their proper and normal growth.

ممکن است این پرسش مطرح شود که چرا قانون، این الزام را برای شوهر نیز مقرر نکرده که اگر همسرش با ورود کسی به خانه مخالف باشد، او نیز موظف باشد از ورود آن شخص به خانه جلوگیری کند؟ در زندگی عادی، هنگامی که زن و شوهر در صلح و محبت زندگی می‌کنند و از نظر اخلاقی به اندازهٔ کافی متمدن‌اند، اصلاً چنین پرسشی پیش نمی‌آید، زیرا در آن صورت، در مورد تمام این مسائل، دشواری‌ای در رسیدن به تفاهم میان خود احساس نمی‌کنند. اما فرض کنیم که اختلاف راه پیدا کند و روابطشان را تنگ کند و رسیدن به توافق میانشان را ناممکن سازد؛ در این صورت، برای آشتی دادن اختلافاتشان ناچار خواهند بود به دادگاه مراجعه کنند. اکنون اگر زن حق داشته باشد هر کسی را از خانهٔ شوهرش دور نگه دارد، ممکن است اوضاع را بدتر کند. زیرا در اینجا باید یادآور شویم که برداشت‌های زن در بیشتر موارد غیرمنطقی است، چون تنها بازتاب شخصیت خاص خود اوست و نه نتیجهٔ هیچ تدبیر و احتیاط. این برداشت‌ها ممکن است از روابط ناخوشایند او با خانواده‌های شوهرش، مانند مادر یا خواهر شوهر و غیره، برخاسته باشد. بنابراین واجب ساختن اطاعت شوهر از همسرش در چنین شرایطی، گامی خردمندانه نخواهد بود؛ بلکه عملی از روی ترحم احساساتی خواهد بود که ممکن است به زودی دگرگون شود یا در واقعیت کاملاً بی‌پایه باشد.

It may be asked: why then did the law not also provide that the husband too should be under an obligation not to allow anyone into his house if his wife should happen to disapprove of it? In normal life when husband and wife are living in peace and love and are civilized enough no such question may arise at all, as they may feel no difficulty in reaching an understanding between themselves on all such points. But supposing that discord does creep in straitening their relations and making it impossible for them to reach an agreement between themselves, they would have to go to court for a rapprochement of their differences. Now if the wife should enjoy the right to debar anyone from the house of her husband, it may make the matter worse, for we may at this place point out that the impressions of the woman are in most of the cases illogical as they are purely the reflection of her own peculiar personality rather than the outcome of any prudence. They may have sprung up from her constrained relations with the in-laws, the mother or the sister etc. of her husband. Therefore to make it incumbent upon the husband to obey his wife in such a circumstance would not be a judicious step; it would rather be an act of mawkish tenderness that may soon suffer a change or be completely unfounded in reality.

من با این سخن نمی‌خواهم بگویم که شوهر در تمام کارهایی که انجام می‌دهد همیشه بر حق است.

By this I do not mean to say that the husband is always in the right in all that he does.

ممکن است که رفتار او، تحت شرایط خاصی، کودکانه و حیلهگرانه باشد.

It is just possible that his behavior may under certain circumstances be puerile and shifty.

نه اینکه منظورم این باشد که همیشه زن تنها مقصر است. ممکن است زن کاملاً حق داشته باشد که از شوهرش متنفر باشد، شوهری که ممکن است، به احتمال، خلق و خوی خود او علت واقعی روابط تنگ و ناخوشایند آنان باشد. اما از آنجا که قانون برای زندگی عادی انسانی وضع شده است، که در آن مرد معمولاً عاقلانه‌تر از زن عادی رفتار می‌کند، به مرد نسبت به زن درجه‌ای بیشتر از اهمیت داده است. با این حال، اگر زن متقاعد شود که دیگر نمی‌تواند با او بسازد و تحمل کند، آزاد است که برای جدایی از شوهرش اقدام کند.

Nor do I mean that the wife alone is always in the wrong. She may be quite justified in hating her husband whose nature, it is just possible, may be the real cause of their constrained relations. But as the law is framed for the normal human life where man has been found to act more rationally than a normal woman does, it gives a degree of importance to man over woman. The wife is, however, free to secure a separation from her husband if she is convinced that she can no longer grin and bear with him.

سومین وظیفهٔ زن، یعنی حفظ مال و آبروی شوهر در غیاب او، تنها پیامد طبیعی و منطقی ازدواج است که هیچ کس جرأت زیر سؤال بردن آن را ندارد. با این حال، این وظیفه یک‌جانبه نیست، بلکه دوجانبه است:

The third obligation of the woman-the guarding of her husband's property and honor in his absence-is but a natural and logical sequence of marriage such as none may dare call in question. It is, however, not a unilateral obligation but rather a bilateral one:

هر دو، شوهر و همسر، باید به یکدیگر وفادار بمانند.

both husband and wife must remain faithful to each other.

حال به بررسی حالت زنی بپردازیم که همسرش یا خودش سرکش می‌شود. این که مرد سرپرست و نگهدارندهٔ زن است، ایجاب می‌کند که او حق داشته باشد همسر نافرمان خود را اندرز دهد، چنان که این آیهٔ شریفه به روشنی نشان می‌دهد: «وَاللَّاتِي تَخَافُونَ نُشُوزَهُنَّ فَعِظُوهُنَّ وَاهْجُرُوهُنَّ فِي الْمَضَاجِعِ وَاضْرِبُوهُنَّ ۖ فَإِنْ أَطَعْنَكُمْ فَلَا تَبْغُوا عَلَيْهِنَّ سَبِيلًا» (نساء: ۳۴).

Let us now take up the Case of a wire and her husband one or the other of whom turns rebellious. The fact that man is in charge and the maintainer of the woman necessitates that he should have the right to admonish his disobedient Wife as the following verse clearly shows: “As for those (women) from whom ye fear rebellion, admonish them and banish them to beds apart, scourge them. Then if they obey you, seek not a way against them” (iv: 34).

خواننده باید به این نکته توجه کند که این آیه چگونه به تدریج پیش می‌رود، با شرح راه‌های اصلاح همسر و در پایان با تنبیه. ما می‌پذیریم که برخی مردان ممکن است از این امتیاز سوءاستفاده کنند، اما هر حق دیگری نیز چنین است. تنها راه‌حل برای چنین وضعیتی در تعالی معنوی و اخلاقی مردم است، که اسلام هرگز از اهمیت آن غافل نبوده است. اما قانونی که در آیه بالا وضع شده، در پی حفظ زندگی خانوادگی و صیانت آن از فروپاشی است. قانون برای آنکه واقعاً سودمند یا مؤثر باشد، نیازمند قدرتی است که با کسانی که آن را نقض می‌کنند برخورد کند؛ وگرنه چیزی جز یک واژه تهی نخواهد بود و تمام سودمندی خود را از دست می‌دهد.

The reader must take note of the fact how this verse gradually proceeds with the description of the means of correcting one’s wife ending with the chastisement. We admit that this privilege may be abused by some men but so can every other right. The only remedy for such a situation lies in the spiritual and moral elevation of the people the importance of which Islam has never lost sight of. But the law laid down in the above verse seeks to preserve family life and safeguard it against disintegration. The law to be really useful or effective requires a power to deal with those who break it, for otherwise it is no more than an empty word; it loses all its usefulness.

ازدواج نهادی است که هدف آن خیر مشترک زن و شوهر است. قرار است بیشترین خیر ممکن را برای همه کسانی که با آن سروکار دارند محقق سازد، از طریق عشق و هماهنگی که در خانه حاکم است، بدون هیچ دخالتی از سوی قانون. اما در صورتی که زن و شوهر با یکدیگر اختلاف پیدا کنند، پیامد زیانبار آن ممکن است تنها به خود آنان محدود نماند؛ بلکه ممکن است فرزندان، یعنی نسل آینده را نیز تحت تأثیر منفی قرار دهد.

Marriage is an institution that aims at the common good of the married couple. It is supposed to realize the greatest possible good for all those concerned with the love and harmony that prevails at home without any intrusion from law. But in the event of a married couple being at variance with each other the consequent ill-effect may not remain confined to their persons alone; it may also adversely affect the children, the next generation.

اگر زن خود سبب این مشکل باشد، چه کسی را باید انتظار داشت که او را اصلاح کند؟

Now if the wife is the cause of this trouble, whom should we expect to correct her?

دادگاه؟ خب، دادگاه نمی‌تواند جز این کند که با دخالت در امور خصوصی زن و شوهر، شکاف میان آن دو را گسترده‌تر سازد. اختلافات آنان شاید جزئی و موقتی باشد، اما دخالت دادگاه، با آشکار ساختن آن‌ها، ممکن است اوضاع را وخیم‌تر کند. غرور طرفین ممکن است اجازه ندهد که کار دوباره سامان گیرد. از این رو کاملاً معقول است که دادگاه خود را با جزئیات زندگی زناشویی درگیر نکند. تنها در مسائل مهم می‌تواند وارد شود، آن هم زمانی که همه راه‌های دیگر برای ایجاد آشتی شکست خورده باشد.

The court? Well, the court cannot but widen the gulf between husband and wife by interfering with their private affairs. Their differences may be trivial and temporary but the interference of the court may by airing them aggravate the situation. The pride of the parties may not allow them to patch up. Therefore it is only reasonable that the court should not busy itself with the trifles of conjugal life. It may step in the important matters only when all the-other means to achieve a rapprochement have failed.

هیچ انسان عاقلی نمی‌تواند به این فکر بیفتد که تمام شکایت‌های کوچک خود را که تقریباً هر لحظه از زندگی دنیوی‌اش با آن‌ها روبه‌رو است، به دادگاه ببرد. برای رسیدگی شبانه‌روزی به چنین شکایت‌هایی، لازم بود که تقریباً در هر خانه‌ای دادگاهی برپا شود.

No sensible man can ever think of taking to court all his petty grievances that he daily suffers from almost every minute of his earthly existence. It would require setting up courts in almost every home to dispense with such grievances day and night.

این نشان می‌دهد که باید مرجع محلیِ ناگزیری وجود داشته باشد تا به مواردی رسیدگی کند که نیازمند پند و اندرز است. همین مرجع محلی است که مرد، به‌عنوان سرپرست واقعی و نهاییِ خانواده، آن را اعمال می‌کند. در آیهٔ بالا به او دستور داده شده که همسرش را بدون آنکه به عزت نفسش لطمه بزند پند دهد. اگر او دست بردارد، آن بدی برطرف می‌شود. اما اگر در راه نادرست پافشاری کند، مرد باید او را در بستری جدا از خود قرار دهد؛ تنبیهی که کمی از تنبیه نخست سخت‌تر است. این مطلب همچنین نشان می‌دهد که اسلام تا چه اندازه به روان‌شناسی زن نگاهی نافذ دارد. زنی که به زیبایی و جذابیت شخصی خود مغرور است، گاهی چنان ناز و کرشمه می‌کند که کار به گستاخی می‌کشد. از این رو جدا کردن او در بستری جدا به این معناست که شوهر در برابر زیبایی، جذابیت و کرشمهٔ او بی‌اعتناست. این کار ممکن است غرور باد کردهٔ او را کمی فرو بنشاند و او را به خود بازگرداند. اما اگر همهٔ این شیوه‌های اصلاح سودی نبخشد، معنایش آن است که گستاخی او از حد گذشته و جز با تنبیهی بسیار سخت‌تر اصلاح نمی‌شود. در چنین حالتی است که شوهر به‌عنوان آخرین راه‌حل اجازه دارد او را بزند، آن هم در تلاش برای اصلاح رفتارش و نه با قصد آزار دادن او. به همین دلیل است که شریعت اسلامی مقرر کرده که این تنبیه باید از شدتی خفیف برخوردار باشد.

It shows that there must of necessity be some local authority to deal with such cases as require admonition. It is this very local authority that is exercised by man as he is the real and ultimate head of his family. He is in the above verse enjoined upon to admonish his wife without injuring her self-respect. If she desists, the evil is mended. But if she persists in the wrong course he should banish her to a bed apart-a chastisement that is a bit severer than the first one. It also illustrates how penetrating an eye Islam has into the psychology of woman who being proud of her beauty and personal charm at times plays a coquette so much so that virtually it becomes an impudence. As such her separation to a bed apart means that the husband is impervious to her beauty, charm and coquetry. This may deflate a little her swollen pride and thus bring her back to her senses. But if all these means of correction fail to bring her round, the implication is that her impudence has advanced too far to be mended by anything save a very severe chastisement. Then it is that the husband is permitted to beat her as a last resort in his attempt to correct her conduct without intending to torment her. This is why the Islamic Jaw has laid it down that the chastisement should be of a mild severity.

آیا چنین رفتار خشنی با زن، او را خوار می‌کند و به عزت نفسش آسیب می‌زند؟ چنین نیست. زیرا نخست باید به یاد داشت که این تنبیه تنها یک اقدام پیشگیرانه است که فقط زمانی به آن متوسل می‌شوند که همه راه‌های سازشی دیگر شکست بخورد. دوم، باید در نظر داشت که در برخی موارد انحرافات روانی، تنبیه تنها درمان مؤثر است. دانش روان‌شناسی به ما می‌گوید که در حالت عادی، اقدامات سازشی یادشده، یعنی اندرز دادن و جدا کردن بستر و مانند آن، کاملاً مؤثرند، اما در موارد حاد، مانند مازوخیسم، این اقدامات شکست می‌خورند و تنها درمان در چنین مواردی، تنبیه بدنی شخص مربوطه است. زنان بیش از مردان قربانی این بیماری روانی می‌شوند. آنان از تحقیر و رنج لذت می‌برند. (در مقابل، مردان معمولاً به «سادیسم» مبتلا می‌شوند که با عشق بیمارگونه به بی‌رحمی مشخص می‌شود.) حال اگر همسر در زمره‌ی چنین زنانی باشد، روشن است که اصلاح او تنها از راه تنبیه بدنی ممکن است تا او کتک مورد نظرش را ببیند و سپس به خود بازگردد. هرچند ممکن است عجیب به نظر برسد، اما این واقعیتی است که گاهی مردی مبتلا به سادیسم با زنی مازوخیست ازدواج می‌کند و آن‌ها، با وجود پایه‌ی غیرعادی پیوندشان، در عشق و هماهنگی کامل زندگی می‌کنند. به همین ترتیب، موارد زنی سادیست که با مردی مازوخیست ازدواج می‌کند و سپس او را مکرراً تا حد دلخواه خود کتک می‌زند نیز یافت می‌شود، هرچند کمیاب است.

Does such rough treatment of woman degrade her and injure her self-respect? It does not. For, to begin with we should remember that it is just a precautionary measure resorted to only when all the other conciliatory measures fail. Secondly, we must also bear in mind that in certain cases of Psychological perversions chastisement is the only effective remedy. The science of psychology tells us that in normal- case the abovementioned conciliatory measures viz. admonishing and separating apart her bed etc. are quite effective but in acute eases e.g. masochism, they fail, the only remedy in such cases being the physical chastisement of the persons concerned. Women rather than men are more generally the victim of this psychological malady. They derive pleasure from humiliation and sufferings. (Men are, on the other hand, commonly afflicted with “sadism” which is marked with a morbid love for cruelty). Now if the wife belongs under this class of women, clearly her correction can be effected through chastisement alone so that she might have her desired beating and then come to herself again. Strange though it may appear, it is a fact that sometimes a man suffering from sadism marries a masochistic woman and they live in perfect love and harmony notwithstanding the abnormal basis on which their union rests, Similarly the cases of a sadistic Woman marrying a masochistic brand husband and then beating him frequently to his fill are not missing, though rare.

این کتک زدن تعادل روانی شوهر دچار انحراف را بازمی‌گرداند و بدین ترتیب آن‌ها در عشق و هماهنگی زندگی را ادامه می‌دهند. اما اگر وضعیت به این اندازه جدی و وخیم نباشد، شاید اصلاً نیازی به کتک زدن نباشد، زیرا آنچه قانون اجازه داده، بیش از یک تدبیر احتیاطی نیست. نباید مرد با هر اختلاف جزئی، فوراً دست به کتک زدن همسرش بزند. توصیف اقدامات اصلاحی پشت سر هم در آیه قرآن که ذکر شد، همین حقیقت را تأکید می‌کند. پیامبر ﷺ به مردان دستور داد که از این حق استفاده نکنند، مگر در مواردی که راه دیگری نداشته باشند. از این رو، در نکوهش تنبیه بدنی فرمود: «هیچ‌یک از شما همسرش را مانند کتک زدن شتر نزند، سپس در پایان روز با او همبستر شود» (بخاری).

The beating restores the balance of mind of the masochistic husband and so they live on in love and harmony. But if the situation is not so seriously aggravated the beating may not be needed at all, as that allowed by law is no more than a precautionary measure. One should not on every trivial disagreement rush in and start beating his wife. The description of the corrective measures one after the other in the above Quranic verse stresses the same fact. The Holy Prophet forbade men to exercise this right except in cases where they have no other course. Thus speaking in reproof of physical chastisement he said: "Let none of you scourge his wife the scourge of a camel and then towards the end of the day have intercourse with her" (Bukhari).

اگر از سوی دیگر زن از بدرفتاری یا رویگردانی شوهرش بیمناک باشد، حکم اندکی متفاوت است: «و اگر زنی از شوهرش بدرفتاری یا رویگردانی بترسد، بر آن دو گناهی نیست که با یکدیگر به صلح و سازش برسند، و صلح بهتر است» (النساء: ۱۲۸).

If, on the other hand, the wife should fear ill treatment from her husband the law is a bit different: "If a woman feareth ill treatment from her husband, or desertion, it is no sin for them twain if they make terms of peace with themselves. Peace is better" (iv: 128).

بعض مردان ممکن است در این موضوع خواستار برابری کامل میان مرد و زن باشند. اما مسئله، عدالتی خیالی و نظری نیست، بلکه شکلی از عدالت است که عملی بوده و با سرشت انسان سازگار باشد. هیچ زنی، نه در غرب «متمدن» و نه در شرق «عقب‌مانده»، دوست ندارد در برابر کتک خوردن از شوهرش، او را کتک بزند. زنی که بتواند شوهرش را بزند و تنبیه کند، به او احترام نمی‌گذارد. به همین دلیل تاکنون هیچ زنی خواستار حق زدن شوهرش نشده است.

Some men may on this point be inclined to demand perfect equality between men and women. But the question is not one of a fanciful and theoretical justice but of that form of it which is practicable and in line with human nature. No woman would like to beat her husband in return for his beating her, neither in the "civilized" West nor in the "backward" East. She does not respect the husband whom she can beat and chastise. This is why no woman has yet demanded a right to beat her husband.

نکته مهمی که باید به آن توجه کرد این است که اسلام از زن نمی‌خواهد که رفتار بد شوهرش را به‌صورت منفعلانه تحمل کند. او در چنین شرایطی می‌تواند جدایی از شوهرش را تضمین کند.

The important thing to take note of here is, however, that Islam does not necessitate that the woman should suffer ill treatment at the hands of her husband passively. She can in such a case secure a separation from him.

همان‌گونه که در صفحات پیشین دیدیم که:

We have in the foregoing pages seen that:

(۱) تکالیفِ زن نسبت به شوهرش بی‌دلیل و به‌طور خودسرانه الزام نشده‌اند. آن‌ها برای خیرِ عمومیِ جامعه‌ای وضع شده‌اند که زن جزئی از آن است؛ (۲) بیشترِ تکالیفِ او با تکالیفِ مشابهی که شوهر نسبت به او دارد متوازن است. و در معدود مواردی که مرد به شکلی بر زن برتری دارد، ملاحظهٔ اساسی تفاوتِ سرشتِ آن دو بوده است، و این هرگز از خواستِ تحقیر یا خوارداشتِ زن برنمی‌خیزد؛ (۳) در برابر این اقتدارِ داده‌شده به مرد بر زن، زن از نظرِ قانونی حق دارد که اگر شوهرش با او بدرفتاری کند، او را ترک کند.

(1) The obligations of a wife towards her husband are not enforced arbitrarily. They are meant for the general good of the -society of which the wife forms but a part; (2) Most of her obligations are balanced with similar obligations which the husband has to discharge with respect to her. As to the few situations where man enjoys in one way or another a precedence over the woman rite basic consideration has been the difference between their respective dispositions. It does not at all spring from any desire to humiliate or disgrace the woman; (3) As against this authority given to man over woman, the latter has the legal right to leave her husband if he should ill treat her.

درباره جدایی‌ای که در بالا در بیش از یک جا به آن اشاره شد و راهی عملی برای زن فراهم می‌کند تا با آن ازدواجش را فسخ کند و خود را از تعهدات آن رها سازد، سه راه برای تحقق آن وجود دارد:

As to the separation which has been referred to above at more than one place and which provides woman with a practical way to get her marriage dissolved freeing herself of the obligations thereof, there are three ways to secure it:

(الف) زن می‌تواند هنگام انعقاد عقد ازدواج با شوهرش، حق طلاق را برای خود تضمین کند. شریعت اسلامی این امر را صراحتاً جایز شمرده است، هرچند کمتر زنی از این حق استفاده می‌کند. با این حال این حق وجود دارد و زنان می‌توانند هر زمان که به آن نیاز داشته باشند، از آن بهره ببرند.

(a) The woman may secure the right to divorce from her husband (at the time of entering into the marriage contract with him). The Islamic law explicitly allows it although few women do ever exercise it. Still the right is there which they may exercise whenever they should need it.

(ب) یا ممکن است زن به دلیل اینکه از شوهرش متنفر است و دیگر نمی‌تواند با او زندگی کند، از شوهرش طلاق بخواهد. شنیده‌ام که برخی دادگاه‌ها این اصل را اجرا نمی‌کنند و با درخواست زن، جدایی او از شوهرش را حکم نمی‌دهند، با اینکه این اصل به روشنی بیان شده و با الگوی شخصی پیامبر ﷺ تأیید گردیده و از این رو بخشی از شریعت اسلام است. تنها شرط زن در چنین موردی این است که مهریه‌ای را که از شوهرش دریافت کرده به او بازگرداند؛ شرطی کاملاً عادلانه، زیرا شوهر نیز در صورت طلاق دادن همسرش موظف است از هر آنچه به او داده است به نفع او چشم‌پوشی کند. بدین ترتیب، برای رهایی از یکدیگر، هم مرد و هم زن به یک میزان متحمل زیان مالی می‌شوند.

(b) Or she may demand a divorce from her husband on the plea that she hates him and can no longer live with him. I have heard that some courts do not enforce this principle and do not on her demanding it decree a woman's separation from her husband, although the principle is clearly laid down and supported by the personal example of the Holy Prophet and is thus a part of the Islamic law. .The only condition for the woman in such a case is that she should give back to her husband the dowry she received from himperfectly just condition, for, the husband too in the event of divorcing his wife is obliged to forgo in her favor all that he might have given her. Thus in order to free themselves both, man and woman have in equal manner to bear material loss.

(ج) راه سوم پیش روی همسر این است که با تکیه بر حق مهریه و نفقه، طلاق را از طریق دادگاه به دست آورد، به شرط آن‌که بتواند دادگاه را قانع کند که شوهرش با او بدرفتاری کرده یا نفقه‌ای را که هر دو بر آن توافق کرده‌اند نپرداخته است، و دلایل لازم برای اثبات آن را ارائه دهد. اگر دادگاه به مشروعیت ادعای او اطمینان یابد، عقد نکاح را فسخ خواهد کرد.

(c) The third course open before the wife is to secure divorce along with her dowries as well as the sustenance allowance provided she should be able to convince the court that her husband has ill treated her or has failed to give her the sustenance allowance agreed upon by both of them and furnish the necessary proofs thereof. The court shall dissolve the marriage contract if it is convinced of the legitimacy of her claims.

این‌ها سلاح‌هایی هستند که زن می‌تواند در صورت لزوم به آن‌ها متوسل شود.

These are the weapons which a woman may resort to if a situation should call for.

آنها بهطور کامل اقتداری را که مرد بر زن دارد متعادل میکنند.

They perfectly balance the authority man enjoys over her.

ما اغلب داستانهای غمانگیزی درباره مصیبتهایی که طلاق به بار میآورد شنیدهایم؛ اینکه زن و فرزندان چگونه رنج کشیدند، و اینکه دادگاهها به سبب دعوای خانوادگی پایانناپذیری که از طلاق برمیخیزد شلوغ است. اغلب پیش میآید که زنی خوشبخت و وظیفهشناس، که با تمام توان به پرورش کودک شیرخوارش مشغول است و با خوشحالی انتظار فرزند دیگری را میکشد، ناگهان پیکی به سویش میآید و سند طلاقی از جانب شوهرش به دست او میدهد که شاید از روی هوای نفس یا میل ناگهانی شوهر پدید آمده باشد. ممکن است که او زنی را دیده که به گمانش زیباتر است و دلش به او مایل شده، یا ممکن است که به سبب میل به تغییر در روال جنسی خود برانگیخته شده باشد، یا شاید تنها از امتناع زن از همبستری با شوهرش، به سبب کسالت و خستگی او، برخاسته باشد.

We have heard many a gloomy tale about the miseries caused by the divorce; how the wife and the children suffered; and how the courts are crowded due to the seemingly never ending family feuds arising from divorce. It often happens that a woman who is a happy and dutiful wife doing her best to upbring her suckling besides joyfully expecting yet another one, all of a sudden is approached by a messenger handing over a bill of divorce from her husband which might have been occasioned by a sudden whim or desire of the husband. It is just possible that he has seen a woman whom he believes to be more beautiful and has taken fancy to her, or it may be that he is prompted by a wish to have a change in his sexual routine, or it may have just proceeded from the refusal of the wife to have intercourse with her husband due to her sluggishness and exhaustion.

آیا نباید، گفته می‌شود، این سلاح خطرناک را که انسان ممکن است در لحظه‌ای از بی‌وفایی با آن بی‌پروایی کند و زندگی زنی صبور و آرام را تباه سازد، و افزون بر آن آینده کودکان بی‌گناه و خردسالش را تیره گرداند، از او گرفت؟

Isn't it, they say, then desirable that this dangerous weapon with which man may in a fit of faithlessness toy so recklessness and wreck the life of a peaceful, patient woman besides darkening the future prospects of his young innocent children, should be taken away from him?

نعترف بأن الطلاق هو أصل كل هذه المآسي، لكن ما المخرج؟ هل ينبغي إلغاء حق الرجل في إيقاع الطلاق؟ وإن كان الأمر كذلك، فكيف نواجه الوضع المؤلم الذي قد ينجم عن مثل هذا الإلغاء، كالوضع الذي نجده في البلدان الكاثوليكية حيث لا يُسمح بالطلاق؟ وهل يستحق البيت الذي يتنازع فيه الزوج والزوجة باستمرار، ويكرهان أي شكل من أشكال الألفة بينهما، أن يُسمّى بيتًا بالمعنى الحقيقي، خاصة إذا كان عقد الزواج رباطًا أبديًا ولا سبيل إلى التحرر منه؟ أليس مثل هذا الوضع مفضيًا إلى الجرائم الأخلاقية؟ فقد يُدفع الزوج كما تُدفع الزوجة المهملة إلى البحث عن عشيقات وأصدقاء خارج البيت لإشباع غريزتهما الجنسية. ولا شك أن الأطفال لا يستطيعون أن ينشأوا نشأة سليمة وأن ينمو لديهم شخصية صحيحة ومتوازنة في مثل هذا الجو الكئيب والمظلم والمكفهر، فالصحة النفسية للأطفال ونموهم السليم يعتمدان على الجو الاجتماعي الذي يتنفسونه أكثر من اعتمادهما على مجرد رعاية الوالدين. ومن هنا تنشأ الانحرافات التي نلاحظها في حياة الناس، وجذورها ضاربة في حياة والديهم المتخاصمين.

As to these miseries we admit that divorce does lie at the root of all these, but what is the way out? Should we abolish the right of the man to pronounce divorce? If so, how are we to meet the painful situation that might as well result from such an abolition a situation such as we meet in the Roman Catholic countries where divorce is not permissible? Is a home wherein the husband and the wife are constantly wrangling together and are averse to any fellowship with each other worth the name, especially if the marriage be a perpetual bond and freedom from it impossible to secure? Will such a situation not be conducive to .moral crimes? The husband as well as the neglected wife might be driven to seek mistresses and friends outside the home to gratify their sexual instinct, Surely the children cannot grow up properly and develop healthy and sound personalities in such a dismal, cloudy and gloomy atmosphere, for the mental health of the children and their sound development are dependent more on the social atmosphere they breathe in rather than a mere parental care, That is whence the abnormalities met with in people's lives spring. Their roots lie embedded in the life of their quarrelsome parents.

همچنین پیشنهاد شده که حق مرد در طلاق دادن محدود شود؛ بدین معنا که طلاق تنها با گفتن آن از سوی مرد مؤثر نباشد. تنها دادگاه باید اختیار صدور حکم طلاق را داشته باشد، پس از آنکه داورانی، یکی از خویشاوندان مرد و یکی از خویشاوندان زن، تعیین کند. این داوران باید مشکل را به دقت بررسی کنند و بکوشند تا شوهر را از قصد خود بازدارند و به صلح با همسرش راضی کنند. اگر همه تلاشهای آنان بی‌نتیجه بماند، آنگاه و تنها در آن صورت دادگاه باید طلاق را صادر کند، نه شوهر.

It is also suggested that the right of man to divorce should be restricted, that is the divorce should not take effect on the mere pronouncement of it by the man. Only the court should have the authority to decree the divorce after appointing arbiters one each from among the people of the man and the woman. The arbiters should thoroughly discuss the problem, trying to make the husband desist from his intention and agree to make peace with his wife. If all their efforts fail, only then the divorce should be ordered by the court, not by the husband.

آیا ممکن است قانونی مانعی وجود داشته باشد که به سبب آن اتخاذ چنین تدبیر سازشی برای بازگرداندن صلح و هماهنگی میان زوجین امکان‌پذیر نباشد؟ اما گمان نمی‌کنم واقعاً نیازی باشد که دادگاه دخالت کند، زیرا راه‌حلی که فقه اسلامی تجویز کرده، خود کاملاً برای این منظور کافی است. صلح و هماهنگی میان زوجین بیش از هر چیز دیگری به خود آنان و به میل‌شان برای اصلاح بستگی دارد. اگر اراده وجود داشته باشد و هر دو خواهان صلح باشند، دوستان و خویشاوندان می‌توانند به همان اندازه دادگاه مفید واقع شوند؛ و اگر اراده‌ای در کار نباشد، حتی عالی‌ترین دادگاه جهان نیز ممکن است در برقراری صلح میان آنان ناکام بماند. ملت‌های به‌اصطلاح «متمدن» نیز وجود دارند که در میان آنان تنها دادگاه می‌تواند طلاق را صادر کند، پس از آنکه طرفین را اندرز داده تا روابط خود را ترمیم کنند؛ با این حال، شمار زیادی از طلاق‌ها در آنجا نیز رخ می‌دهد. تنها در آمریکا میزان طلاق ۴۰ درصد است که بالاترین میزان در جهان می‌باشد.

I wonder if there is any legal objection such as due to which the adoption of such a conciliatory measure to restore peace and harmony between the spouses may not be possible. But I do not think there is really any need for the court to step ill as the remedy prescribed by the Islamic Jaw is ill itself quite sufficient for the purpose. Peace and harmony between the spouses depend more on themselves and their desire to mend than on anything else, If the will be there and both wish peace, the friends and kindred may prove as useful as any court; if there is no will then not even the highest court in the world may succeed ill restoring peace between them, There are the; “civilized" nations among whom only a court may decree a divorce after admonishing the parties to exhort them to patch up relations but still large numbers of divorces do take place there. In America alone the rate of divorce is 40 %-the highest in the world.

در پیشنهادی که می‌گوید طلاق تنها در صورتی باید انجام شود که دادگاه قانع شود تقصیر بر گردن زن است، و اگر شوهر ثابت کند که زندگی با او آزاردهنده است، ما شگفت‌زده‌ایم که این افراد چه آبرویی برای زن می‌خواهند با اینکه او را وادار کنند در خانه‌ای زندگی کند که در آن تحقیر می‌شود و شوهرش همواره به او یادآوری می‌کند که دیگر دوستش ندارد؟ آیا او باید حتی در چنین شرایطی در خانه‌اش بماند تا شوهر را فریب دهد؟

As to the Suggestion that divorce should take place only if the court is convinced that the fault lies with the wife and if the husband should prove that to live with her is a nuisance, we wonder what honor do these people want to bring to woman by making her live in the house where she is despised and where the husband ever reminds her that he no longer loves her? Should she even then stay on in his house in order to defraud him?

یقیناً شریعت چنین رفتاری را روا نمی‌داند، و فریب تنها راهی نیست که او ناچار باشد در آن خانه همچون موجودی خوار و درمانده زندگی کند.

Surely the law cannot sanction such a conduct, nor is fraud the only course of action for her that she should have to live in that house as a despised and helpless wretch.

آیا در این صورت او باید در خانهٔ پدر فرزندانش بماند تا فرزندانش را تربیت و پرورش دهد؟ اما آیا مطلوب است و به هیچ وجه در تربیت درست فرزندان مفید است اگر در چنین محیطی زندگی کنند که سرتاسر از ظلم زشت آکنده است؟

Should she then stay ill the house of the father of her children to train and upbringing her children? But will it be desirable and in any way helpful in the proper upbringing of children if they live in such an atmosphere permeated with abominable injustice?

حقیقت این است که راه حل همه این مشکلات در تربیت اخلاقی، فرهنگی، روانی و معنوی کل جامعه، از طریق یک فرایند طولانی پالایش فکری نهفته است، تا سرانجام فضیلت و نیکی غلبه کند و بنیادی سالم برای زندگی اجتماعی فراهم آورد. آنگاه شوهر درخواهد یافت که روابط زناشویی بسیار مقدس است و نباید با این شتابزدگی گسسته شود.

The fact is that the solution of all these problems lies in the moral, cultural, psychological and spiritual training and education of society as a whole through a long process of intellectual purgation so as to make virtue and goodness prevail ill the end providing a sound basis of social life. The husband will then realize that marital relations are very sacred and should not be disrupted in such an impetuous manner.

چنین فرایندی از تعالی اخلاقی و معنوی، با این همه، فرایندی بسیار طولانی و کُند است. این فرایند مستلزم آن است که زندگی اجتماعی جامعه با یاری و تلاش و همکاری بی‌وقفهٔ همهٔ نهادهای اجتماعی — خانه، مدرسه، سینما، رادیو، مطبوعات، ادبیات، دین و عموم مردم — به وسیلهٔ قانون اسلامی تنظیم شود تا به این دوران دست یابد. این فرایندی طولانی و دشوار است، اما تنها راه مطمئن برای دستیابی به نتایج درست همین است.

Such a process of moral and spiritual elevation is, however, a very long and slow one, It requires that the social life of the community should be regulated by the Islamic law with the help of an incessant struggle and co-operation of all the social institutions home, school, film, radio, press, literature, religion and the general public to achieve this era, It is a long and arduous process, yet it is the only sure way to secure sound results.

از این رو باید به یاد داشته باشیم که قانون در درجه نخست به برقراری عدالت می‌پردازد. هدف آن این است که به هر دو طرف، یعنی شوهر و زن، سهم حقشان را بدهد و این حق را تضمین کند که اگر دریافتند دیگر نمی‌توانند با یکدیگر زندگی کنند، بتوانند جدایی را برقرار سازند. در این رابطه باید به یاد داشته باشیم که از میان همه اموری که برای مردان مباح است، «طلاق» نزد خدا از همه مبغوض‌تر است.

As against this, we must remember that the law is primarily concerned with administration of justice. It aims at giving both parties, the husband and the wife, their due share of it guaranteeing them the right to secure a separation in case they should find that they can no longer live with each other. In this connection, we must also remember that "of all things allowed to men divorce is most hated by God".

در مورد نهاد چندهمسری نباید از این واقعیت غافل شویم که این تنها یک قانون اضطراری است و هیچ‌گونه اصل بنیادینی از فقه اسلامی را نشان نمی‌دهد: { با آنچه از زنان که برای شما پسندیده است، دو یا سه یا چهار ازدواج کنید؛ و اگر ترسیدید که میان آنان عدالت نتوانید ورزید، پس یکی [را بگیرید] }(نساء: ۳).

With regard to the institution of polygamy we should not lose sight of the fact that it is just an emergency law, it does not at all represent any fundamental principle of Islamic law: “Marry of the women, who seem good to you, two or three or four: and if ye fear that ye cannot do justice (to so many) then one (only)” (iv: 3).

همانگونه که در این آیه بیان شده، آنچه از مردان خواسته شده عدالت است، و رسیدن به عدالت در چندهمسری دشوار است؛ این حکم عملاً چنین اقتضا می‌کند که مرد تنها با یک همسر ارتباط داشته باشد. از این رو، شریعت اسلامی در زندگی عادی، تکهمسری را بر چندهمسری ترجیح می‌دهد. با این حال، شرایط خاصی وجود دارد که در آن تکهمسری به نهادی ناعادلانه، و نه عادلانه، تبدیل می‌شود. در چنین شرایط استثنایی، شریعت اسلامی راه را برای چندهمسری باز می‌گذارد؛ زیرا اگرچه در آن عدالت کامل قابل دستیابی نیست، اما زیان‌های ناشی از آن بسیار کمتر از زیان‌های ناشی از تکهمسری در چنین وضعیت‌های اضطراری است.

As pointed out in this verse, what is required of men is justice which bring difficult to achieve in polygamy, the injunction virtually comes to imply that men should contact with one wife only, Thus the Islamic law in normal life favors monogamy rather than polygamy. But there are certain circumstances under which monogamy becomes an unjust rather than a just institution. In such extraordinary circumstances, Islamic law leaves the door open to polygamy, for although in it complete justice is impossible to attain, the disadvantages resulting there from are far less serious than those flowing from monogamy in such emergencies.

در زمان جنگ‌ها، به‌ویژه هنگامی که شمار زیادی از مردان کشته می‌شوند، تعادل میان دو جنس به‌شدت برهم می‌خورد. در چنین شرایطی، چندهمسری به یک ضرورت اجتماعی بدل می‌شود، زیرا ممکن است جامعه را از هرج‌ومرج جنسی‌ای که معمولاً پس از نابودی شمار زیادی از مردان و افزایش متناظر شمار زنانی که نان‌آور مرد ندارند، پدید می‌آید، نجات دهد. چنین زنانی ممکن است با کار کردن امرار معاش کنند، اما ارضای جنسی آنان چه می‌شود؟

During wars, especially when a large number of men are decimated, balance between the sexes is seriously shaken. In such circumstances, polygamy becomes a social necessity as it may save society from the sexual anarchy that generally follows the decimation of a large number of men with a corresponding rise in the number of women in society who have no male bread-winner. Such women may earn their living, but what about their sexual gratification?

این امر ممکن است ایشان را به آسانی طعمهٔ هوسهای مردان سازد. اما حتی پس از این، ممکن است فطریترین اشتیاق ایشان همچنان برآورده نشده باقی بماند؛ یعنی اشتیاق به فرزند، که بدون آن تمام هستیشان به کاری کسلکننده و بیروح تقلیل مییابد.

This may make them fall an easy prey to the lust of men. But even after this, their most innate Craving may still remain ungratified their Craving for children, without whom their whole existence is reduced to a dull, lifeless drudgery.

آیا در چنین شرایطی باید زنان بیوه را رها کرد تا به هر شکلی که می‌توانند نیاز جنسی خود را برآورده کنند، بی‌آنکه به اخلاق اجتماعی توجه داشته باشند؟ ملت فرانسه چنین سرنوشتی را تجربه کرد.

Should then in such circumstances the widowed women be left to gratify their sex urge as best as they can without having any consideration about the social morals? The French nation suffered this fate.

تمام ساختار اجتماعی در نتیجهٔ آن از هم پاشید و فرانسویان از جایگاه والایی که در تاریخ داشتند به زیر کشیده شدند. چنین فروپاشی اجتماعی تنها در صورتی قابل پیشگیری است که قانون صراحتاً به مرد اجازه دهد که در یک زمان بیش از یک زن داشته باشد، به این شرط که با همهٔ آنان در همهٔ امور به عدالت رفتار کند (البته به جز در علاقهٔ عاطفی که خارج از اختیار انسان است).

The whole social structure was as a result of it disintegrated, and the French were jolted down from the exalted position they enjoyed in history. Such a social disintegration can be averted only if a man is explicitly permitted by law to have more than one woman at a time provided that he should treat all of them with justice in all things (save of course in the emotional attachment which is beyond man's control).

در دیگر اوضاع اضطراری، مانند آنچه در جنگ‌ها پیش می‌آید، همان نیاز به چندهمسری نشان داده می‌شود. ممکن است برخی مردان از نظر جنسی بیش‌فعال باشند. چنین افرادی به‌سختی می‌توانند به یک همسر قانع باشند، و نیز نمی‌توانند انرژی جنسی سرریزشان را مهار کنند. باید از نظر قانونی اجازه داشته باشند همسر دوم بگیرند، زیرا در غیر این صورت ممکن است با دوست‌دختران روابط جنسی نامشروع برقرار کنند، وضعی که به‌سختی می‌تواند با هیچ نظام اجتماعی سالمی تحمل شود.

In such other emergencies as the one met with during wars the same need for polygamy is indicated. There may be some men who are overactive sexually. Such people can hardly be content with one wife, nor can they check their overflowing sexual energy.They should be permitted by law to have a second wife, for otherwise they may contract illicit sexual relations with girl friends, a situation that can hardly be tolerated by any healthy social set-up.

همچنین در شرایط دیگری نیز چندهمسری تنها راه حل بسیاری از مشکلات است، از جمله نازایی همسر یا بیماری مزمنی که رابطه جنسی را ناممکن می‌سازد. در حالت نخست، یعنی وقتی همسر نازاست، نمی‌توان او را در این باره سرزنش کرد؛ اما چرا باید شوهر از داشتن فرزند محروم بماند، در حالی که میل به فرزند در دل انسان قویترین میلهاست؟ ازدواج دوم در چنین وضعی تنها چاره معقول است. همسر نخست می‌تواند با آنان بماند یا جدایی را برگزیند. و اما درباره همسر دچار بیماری مزمن، نباید گفته شود که جنسیت فی‌نفسه غریزه‌ای پست است و بنابراین نباید با پایمال کردن خوشبختی و رفاه زنی بی‌گناه به دنبال ارضای آن بود. زیرا مسئله اینجا این نیست که غریزه جنسی پست است یا والا؛ بلکه نیازی عملی است که هیچ‌کس نمی‌تواند آن را نادیده بگیرد. اگر مرد با رضایت از لذت جنسی خود چشم بپوشد و به خوشی همسرش توجه کند، این عملی بزرگوارانه و سخاوتمندانه از سوی او خواهد بود و بسیار پسندیده است؛ اما خداوند هیچ‌کس را بیش از توان آسانش تکلیف نمی‌کند. افزون بر این، واقع‌بینانه‌تر و بهتر آن است که حقایق را همان‌گونه که هستند بپذیریم، نه آنکه در پوشش بزرگواری کاذب، هرگونه رسوایی ارتکاب یابد؛ چنان‌که معمولاً در میان مردمی رخ می‌دهد که در آنان چندهمسری ممنوع است.

There are besides this certain other circumstances as well under which polygamy offers the only solution to many problems viz. sterility of the wife or a chronic disease which renders the sexual union impossible. In the first case i.e. when the wife is sterile we may not blame her for it, but why should her husband be deprived of issue, love for which is the strongest in human heart? The second marriage is the only sensible remedy in such a situation. The first wife may stay on with them or secure a separation. As to the chronically diseased wife let it not be said that sex is in itself a base instinct and, therefore, its gratification should not be sought after by undermining the happiness and well-being of an innocent woman. For, the problem here is not whether sex urge is base or exalted. It is rather of the practical need which none may afford to ignore. If the man willingly forgoes his sexual pleasure and is mindful of his wife's pleasure, it is most welcome as an act of nobleness and generosity on his part but God does not burden anyone with more than he can easily bear. Moreover, to face the facts as they are is more realistic and better than a spurious nobleness in the guise of which all sorts of infamies are perpetrated as is generally the case with a people amongst whom polygamy is disallowed.

باید در این رابطه همچنین شرایطی را در نظر داشته باشیم که شوهر را از ابراز محبت به همسرش یا طلاق دادن او ناتوان می‌سازد. در این شرایط و تمام موقعیت‌های مشابه، چندهمسری تنها پاسخ و راه حل است.

We must also in this connection bear in mind the situations such as render a husband unable to give love to his wile or divorce her. In this and all kindred situations polygamy provides the only answer and solution.

اکنون می‌خواهیم به برخی شبهات دیگر که درباره مسئلهٔ زن رواج دارد بپردازیم. نخست، حق زن در کار کردن و رفت‌وآمد در عرصهٔ عمومی است که اسلام آن را به‌درستی تأیید کرده است. در دورهٔ صدر اسلام، زن هرگاه نیاز واقعی به آن داشت، بیرون از خانه کار می‌کرد. همچنین اسلام زنان را از رفتن به بیرون و کار کردن در آن نهادهای اجتماعی که خدماتشان مورد نیاز است منع نکرده است؛ مانند آموزش دخترانه، پرستاری، و درمان بیماری‌های زنان. برای این کارها می‌توان از خدمات زنان بهره گرفت، همان‌گونه که در جنگ‌ها و مانند آن از خدمات مردان بهره گرفته می‌شود. اگر زنی سرپرست معیشتی نداشته باشد، می‌تواند بیرون از خانه کار کند. اما باید به یاد داشت که اسلام زنان را تنها در صورتی که واقعاً نیاز حقیقی به بیرون رفتن داشته باشند، مجاز به خروج از خانه می‌داند. در غیر این صورت، اسلام اصولاً فعالیت‌های بیرونی زنان را آن‌گونه که غرب و کشورهای کمونیستی می‌پذیرند، تأیید نمی‌کند. این کار، حماقتی صرف است که اسلام آن را نمی‌پسندد؛ زیرا زن نمی‌تواند در فعالیت‌های اجتماعی شرکت کند مگر با هزینهٔ انجام نشدن کارکرد اصلی و نخستین او در خانه، و با ترک آن ممکن است مشکلات روانی، اجتماعی و اخلاقی فراوانی پدید آورد.

Now we propose to take up some other doubts that are prevalent about the problem of woman. To begin with is the right of the woman to work and move in public, which is duly endorsed by Islam. In the early period the woman worked outside whenever there was any genuine need for it. Similarly Islam did not forbid women to go out and work in such social institutions as required their services e.g. female education, nursing, medical treatment of women etc. Their services may for these purposes be procured as those of men are procured in wars etc. If a woman has no bread-winner she may as well go and work outside. But it must be remembered that Islam limits women to go outside their houses only when there is really a genuine need for them to do so. Otherwise it does not in principle approve of women's outside activities as the West and the communist nations do. This is a mere folly which Islam does not approve of for a woman cannot participate in social activities but at the cost of her real primary function within her home by leaving which she may engender many psychological, social and moral problems.

این که آن زن از نظر جسمی، فکری و شهودی بهترین تجهیز را برای کارکرد واقعی خود، یعنی مادری، دارد، به سختی کسی می‌تواند آن را انکار کند. بنابراین اگر توجه او به فعالیت‌های بی‌اهمیت دیگر منحرف شود، بشریت ناگزیر متضرر خواهد شد. در چنین حالتی او تنها به اسباب‌بازی‌ای در دست مردان بدل می‌شود و بردهٔ خواسته‌های احمقانهٔ آنان، و راه را برای تجمل و بی‌بندوباری بی‌مهار باز می‌کند. اسلام نمی‌تواند این وضعیت را تأیید کند؛ و اگر چنین می‌کرد، از نشانهٔ بارز و متمایزش که بشریت را یک کل منسجم می‌داند و با تغییر اوضاع دگرگون نمی‌شود، محروم می‌گشت.

That woman is physically, intellectually and intuitively best equipped for her real function of motherhood can hardly be disputed by anybody. Therefore if her attention is diverted to other unimportant activities, humanity is bound to suffer. In such a case she becomes just a plaything in the hands of men and a slave to their foolish demands, giving way to unchecked luxury und license. Islam cannot approve of this situation which if it did it might be shorn of its chief distinctive mark of holding that mankind is a coherent entity that does not suffer a change with the changing circumstances.

گفته می‌شود: چرا یک زن نمی‌تواند در عین حال، هم کارگر بیرون از خانه باشد و هم مادری در درون خانه، با پرستاری که در غیاب او از فرزندان نگهداری کند؟ این ادعایی بی‌پایه است؛ زیرا پرستار ممکن است به کارآمدترین شیوه، هر نوع کمک جسمی، فکری یا روانی ممکن را به کودکان بدهد، اما یک چیز را نمی‌تواند به آنان بدهد: مهر و مراقبت مادر، و خود مادر، یعنی آن فداکاری‌ای که زندگی به ندرت بدون آن شکوفا می‌شود و اخلاق نیکو بدون آن ریشه می‌گیرد.

It is also said: why can't a woman be a worker outside as well as a mother inside home at the same time with a nurse taking care of children in her absence? This is a baseless assertion, for a nurse may give the children in the most efficient manner all possible physical, intellectual or psychological help but she cannot give them one thingthe love, the care of a mother and the mother her self-bur for which life can hardly flourish or good manners take roots.

هر قدر هم که آن پرچمداران دیوانهٔ تمدن یا پیروان نادان کمونیسم تلاش کنند، هرگز نمی‌توانند در سرشت انسان هیچ تغییری ایجاد کنند. کودک برای رشد خود، دست‌کم در دو سال نخست، سخت به توجه مادر نیاز دارد؛ توجهی کامل و بی‌تقسیم و محبتی که در آن هیچ شریکی تحمل نمی‌شود، حتی اگر آن شریک برادر عزیز خود کودک باشد. پرستاری چگونه می‌تواند چنین مراقبت و محبت مادرانه‌ای را به کودکان بدهد؟ او در بیشتر موارد مسئول رسیدگی به ده تا بیست کودک است. کودکان ناگزیرند سر اسباب‌بازی‌هایشان و برای توجه آن مادر مصنوعی که همه در آن شریک‌اند، با یکدیگر دعوا کنند. در نتیجه، این دعوا به ویژگی دائمی زندگی آنان تبدیل می‌شود و دل‌هایشان را سرد و سخت، و خالی از محبت و بدون هیچ مهر برادرانه‌ای باقی می‌گذارد. پرستار، اگر نیاز واقعی‌ای به او باشد، ممکن است برای مراقبت از کودکان استخدام شود. اما بدون چنین نیازی، مراجعه به او چیزی جز حماقت محض نیست.

However hard they may try the crazy standard-bearers or civilization or the foolish votaries of communism can never effect any change in human nature. The child badly stands in need of the mother's attention during at least the first two years of its growth full and undivided attention and love in which no partnership is tolerated even if the partner be the child's own dear brother. How can a nurse give this motherly care and love to children? She has in most of the cases ten to twenty children to look after. The children cannot but quarrel together over their playthings and for the attention of the artificial mol her they share in common. The quarrel thus comes to stay as a permanent feature of their lives leaving their hearts cold and hard without love without any fraternal affection A nurse may be if there: is any genuine need for her, engaged to take care of the children. But without any such need resort to her is nothing short of foolishness.

دیوانه‌وار غربی‌ها شاید بتوانند به خاطر شرایط تاریخی، جغرافیایی و سیاسی‌-اقتصادیِ زندگی‌شان عذری برای خود بیاورند، اما ما که در شرق اسلامی زندگی می‌کنیم چطور؟ آیا ما هم چنین عذری داریم؟ آیا دیگر کارگران مرد برای کار بیرون از خانه وجود ندارند تا ما به کارگران زن اضافی نیاز داشته باشیم، یا مردان مسلمان - پدران، برادران، شوهران یا خویشاوندان - از این خودداری کرده‌اند که خود بیرون بروند و برای امرار معاش خویش تلاش کنند؟

The crazy westerners may however, excuse themselves on the basis of their historical, geographical and politico-economic condition, of life, but what about us living in the Islamic East? Have we too got any such excuse? Are there no more male workers available to work outside so that we should require extra female workers, or have the Muslim men-fathers, brothers, husbands or kinsmen-abstained from themselves to go out and scratch a living for themselves?

همچنین گفته می‌شود که با کار کردن در بیرون از خانه، زن می‌تواند به استقلال اقتصادی خود دست یابد، که این امر می‌تواند عزت و منزلت او را در جامعه افزایش دهد و منزلت او را در جامعه بالا ببرد.

It is also said that by working outside a woman may attain her independent economic existence which may enhance her honor and prestige in society and prestige in society.

But we would like to know whether Islam has denied an independent economic position to women. The fact is that the problem faced by the Islamic world today is not one of system; it is poverty, due to which both men and women have been deprived of all the facilities of a decent life. The solution lies in increasing our material production so that the whole nation may prosper, men as well as women, and none may remain poor. Competition between women and men over the possession of the sources of economic production is no solution at all. Persian translation: اما ما می‌خواهیم بدانیم که آیا اسلام موقعیت اقتصادی مستقل را از زنان دریغ کرده است؟ واقعیت این است که مشکل امروز جهان اسلام مشکل نظام نیست، بلکه فقر است؛ فقری که به سبب آن هم مردان و هم زنان از همه امکانات زندگی شایسته محروم شده‌اند. راه حل در افزایش تولید مادی ما نهفته است تا کل امت شکوفا شود، هم مردان و هم زنان، و هیچ‌کس فقیر نماند. رقابت میان زنان و مردان بر تصاحب منابع تولید اقتصادی هیچ راه حلی نیست.

But we would like to know if Islam has denied an Independent economic position to woman? The fact is that the problem with the Islamic world is faced today is not that of a system but it is poverty due to which both men and women have been deprived of all facilities of decent living, The solution lies in stepping up our material production so that the whole of the nation may prosper men as well as women, and none may remain poor, The competition between women and men over the possession of sources of economic production is no solution at all.

بعضی افراد همچنین ادعا می‌کنند که با کار کردن بیرون از خانه، زن می‌تواند به افزایش درآمد خانواده کمک کند، زیرا درآمد یک عضو کارآور به تنهایی نمی‌تواند با درآمد دو نفر برابری کند. این ممکن است در برخی موارد فردی درست باشد، اما اگر همه زنان به کار بیرون از خانه روی آورند، زندگی خانوادگی فلج خواهد شد و به جدایی‌های طولانی میان زن و شوهر منجر می‌شود که ممکن است به جرایم اخلاقی بینجامد. چه توجیه اقتصادی، اجتماعی یا اخلاقی‌ای وجود دارد که زن را به قیمتی این‌چنین سنگین، وادار به کار بیرون از خانه کنیم؟

Some people also aver that by working outside a woman may help increase the income of her family, for the income of a single earning member cannot equal that of the two. This may be true in certain individual cases but if all women take to outside work, family life would be crippled leading to long separations of husband and wife which may result in moral crimes, What economic, social or moral justification is there to make the woman work outside at so enormous a price?

در پذیرش کامل نقش طبیعی زن در پرورش نسل بشر، اسلام هم به نیازهای سرشت انسانی و هم به مقتضیات جامعه توجه داشته است. از این رو مرد مسئول شد که از زن حمایت کند و همه نیازهایش را تأمین نماید، تا زن از نگرانی‌های بی‌ربط آزاد بماند؛ افزون بر این، به او بالاترین احترام و منزلت داده شد، تا جایی که مردی از پیامبر ﷺ پرسید: «چه کسی بیشترین حق نیکی من را دارد؟» فرمود: «مادرت». آن مرد پرسید: «پس از او چه کسی؟» فرمود: «مادرت». پرسید: «پس از او؟» باز فرمود: «مادرت!». آن مرد برای بار دیگر پرسید: «پس از او؟» پیامبر ﷺ فرمود:

Assigning the woman her natural function of nursing the human race wholeheartedly Islam had an eye to the demands of human nature as well as those of society, So man was charged with the duty of supporting her and providing for her all her requirements so as to leave her free from all irrelevant worries, besides giving her the highest respect and regard so much that when a man enquired of the Holy Prophet: "Who has the first claim to my good treatment?" he said "your mother", The man said "And then who?" the Prophet said: "Then your mother." The mall asked: "And then?" Again; the Prophet replied: "Then your mother!” The man once again asked: “And then?" The Prophet said:

«ثُمَّ أَبُوكِ» (مسلم و بخاری)، پس این همه هیاهوی زنِ مسلمانِ امروز برای چیست؟ آیا حق یا امتیازی هست که اسلام به او نداده باشد، تا همچنان خود را ناگزیر ببیند که کارزاری راه بیندازد تا آن‌ها را از راه‌هایی چون حق رأی و نمایندگی در مجلس به دست آورد؟ بیایید ببینیم:

"Then your father” (Muslim and Bukhari), What then is all this uproar by the Muslim woman of today about? Is there any right or facility that Islam has not already given her so that she should still feel constrained to launch a campaign to win them through means such as suffrage and representation in parliament? Let us see:

او خواستار برابری انسانی با مرد است، در حالی که اسلام این برابری را پیش از این، هم در نظر و هم در عمل، و از نظر قانون، به او داده است.

She demands an equal human status, but Islam has already given this to her in theory as well as in practice before law.

او خواهانِ استقلالِ اقتصادی و حقِ مشارکتِ مستقیم در زندگیِ اجتماعی است.

She wants economic independence and the right to participate in social life directly.

اسلام اولین دینی بود که این حق را به او داد:

Well, Islam was the first religion that gave her this right:

او خواستار حق تحصیل است؟ اسلام نه تنها این حق را به رسمیت می‌شناسد، بلکه کسب آن را بر او نیز واجب می‌داند.

She wants the right to education? Islam not only recognizes it but makes the acquisition of it obligatory on her as well.

آیا او می‌خواهد که بدون اجازه‌اش به ازدواج داده نشود؟ اسلام این حق را به او داده است، همان‌گونه که حق تنظیم ازدواج خودش را نیز به او داده است.

Does she want the right not to be given in marriage without her permission? Islam has given her this right as well as the right to arrange her own marriage.

آیا او خواستار آن است که در انجام وظایفش در خانه با مهربانی و عدالت با او رفتار شود، و اگر شوهرش با او به شیوه‌ای عادلانه و منصفانه رفتار نکند، حق داشته باشد از او جدایی بخواهد؟ اسلام همهٔ این حقوق را به او می‌دهد و نگاه‌داشت آن‌ها را بر عهدهٔ مردان قرار می‌دهد.

Does she demand that she should be treated kindly and fairly while performing her functions within the house, and that she should have the right to ask for a separation from her husband if he should fail to treat her in a just and fair manner? Islam does give her all these rights and makes it incumbent upon men to safeguard them.

آیا او هم حق دارد که بیرون از خانه برود و کار کند؟ اسلام این حق را برای او نیز به رسمیت می‌شناسد.

Also does she want the right-to go and work outside? Islam recognizes this right of her too.

آیا او به دنبال آزادی برای غرق شدن در لذت‌جویی‌های پست، خوارکننده و تحقیرآمیزِ عیاشی است؟

Or does she seek the freedom to indulge in base, degrading and humiliating sybaritic?

اسلام نمی‌تواند این را به او اجازه دهد، زیرا همچنین به مردان اجازه نمی‌دهد که خود را با پرداختن به چنین فسادهایی تنزل دهند. اما این مجوز به حضور زنان در پارلمان‌ها بستگی ندارد. آنان بهتر است صبورانه منتظر بمانند تا روابط اجتماعی و سنت‌ها از هم بپاشند و به هرج‌ومرج تبدیل شوند. آنگاه همه کسانی که مشتاق این مجوز هستند می‌توانند بی‌هیچ مهاری از آن بهره‌مند شوند.

Well Islam cannot grant this to her as it does not also allow men to degrade themselves by indulging in such depravities. This license does not, however, hang on the representation of women in parliaments. They may do well to wait patiently till the social relationships and traditions disintegrate and degenerate into anarchy. Then all those craving for this license may enjoy it unchecked.

برخی دیگر بر این باورند که هرچند شرایط و ارزش‌های زندگی ما با آنچه در غرب است متفاوت است، با این حال در عمل جایگاه زن در شرق آنقدر پست است که نمی‌توان در برابر آن اعتراض نکرد. همتای غربی او پیش‌تر آزادی خود را به همراه منزلت اجتماعی بالا به دست آورده است؛ پس چرا زن شرقی نیز به پیروی از خواهر غربی‌اش نکوشد که حقوق غصب‌شده‌اش را بازپس گیرد؟

There are certain other people who maintain that though our conditions and values of life differ from those of the West, yet practically the position of woman in the East is so low that one cannot but protest against it. Her western counterpart has already won her freedom besides a high social status, so why should not the eastern woman as well following in the footsteps of her western sister, endeavor to get back her usurped rights?

این امر بی‌شک درست است. زن در کشورهای اسلامی عموماً عقب‌مانده است و نه احترامی دارد و نه وقاری. او زندگی‌ای شبیه زندگی حیوانات دارد؛ تمام هستی‌اش چیزی جز نامی دیگر برای امیال پست دنیوی نیست؛ محرومیت‌هایش بیش از خوشبختی‌ای است که می‌چشد؛ او بیش از آنچه به او داده شود، مجبور به تسلیم می‌شود؛ و به ندرت از سطح زندگی صرفاً تکانشی فراتر می‌رود.

This is no doubt true. The woman in the Islamic Countries is generally backward with neither respect nor any grace. She lives a life similar to that of animals; her whole existence is but another name for mean earthly desires; she suffers privations more than she ever tastes of happiness; she is made to surrender more than she is given; and seldom rises above the level of a purely impulsive existence.

این هم درست است، اما می‌توان پرسید: مسئول این وضعیت کیست؟ آیا اسلام یا تعالیم آن هیچ ارتباطی با آن دارد؟

This is also true, but may we ask: who is responsible for this state of affairs? Does Islam or its teachings have anything to do with it?

واقعیت این است که وضعیت اسفبار زن شرقی نتیجهٔ شرایط اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و روانی حاکم بر شرق امروز است.

The fact is that the miserable plight of the eastern woman is the result of the economical, social, political and psychological conditions prevailing in the East today.

اگر واقعاً می‌خواهیم زندگی اجتماعی‌مان را اصلاح کنیم و بدانیم این بدی‌ها از کجا سرچشمه می‌گیرند، باید به این امور توجه کنیم.

We must take note of these if we really want to reform our social life and know as to where these evils spring from.

در ریشهٔ وضعیت اسفبار کنونی زن شرقی، فقر بیچارهکنندهای نهفته است که شرق نسلهای متمادی به آن گرفتار بوده است. این بیعدالتی اجتماعی است که گروهی از مردم را در تجمل و ولخرجی زندگی میکند، در حالی که همنوعانشان حتی آنقدر ندارند که خود را به درستی سیر کنند یا بپوشانند؛ و این سرکوب سیاسی است که مردمی را به فرمانروایان و فرمانبرداران تقسیم میکند: گروه نخست از همهٔ امتیازها برخوردارند بیآنکه تعهدات متناسب با آن را بپذیرند، و گروه دوم زیر بارهای سنگین کار میکنند و در ازای آن هیچ حقی یا جبرانی ندارند. ابرهای تیرهٔ ستم که آسمان بالای سر را فرا گرفتهاند، نتیجهٔ همین عوامل اجتماعیاند. در حقیقت، همین شرایط است که مسئول خواری و آزار کنونی زن در شرق است.

At the root of the present miserable plight of the eastern woman lies the wretched poverty that the East has been afflicted with now for many a generation past. It is the social injustice which makes a group of people live in luxury and profusion while their fellow-beings do not find enough to feed or clothe themselves properly, and the political repression which splits a people into rulers and ruled, the former enjoying all privileges without the attendant obligations and the latter laboring under heavy burdens with no rights or compensations in return. The dark clouds of oppression that overcast the heavens above are the result of these very social factors. It is these circumstances that are in effect responsible for the present humiliation and persecution of woman in the East.

زن آرزومند است که میان او و همراهش، مرد، رابطه‌ای دوستانه بر پایهٔ عشق و احترام متقابل برقرار باشد. اما چگونه این عشق و احترام می‌تواند در این فضای خفه‌کننده‌ی فقر تلخ و سرکوب اجتماعی بروز یابد؟ زیرا نه تنها زن، بلکه مرد نیز قربانی این شرایط است، هرچند ممکن است او نسبت به زن وضعی نسبتاً بهتر داشته باشد.

Woman craves for an amicable relationship of love and mutual respect between her and her companion, man. But how can this love and respect find expression in this suffocating atmosphere of bleak poverty and social repression? For not only woman but man too is the victim of these circumstances although he may seem to be comparatively better off than her.

مردی با زن رفتاری خشن و آزاردهنده دارد و او را آزار می‌دهد، و این کار را در واکنش به همان رفتار سخت و خشن و آزاری انجام می‌دهد که خودش از سوی اطرافیانش تحمل می‌کند.

Man treats woman roughly and persecutes her as a reaction to that harsh and rough treatment and persecution that he himself suffers at the hands of the people around him.

او خوار و خفیف شده و غرور نفسانی‌اش از رفتار خشن بزرگان روستا، افسران پلیس، صاحبان کارخانه‌ها یا دولت جریحه‌دار می‌شود. او در زندگی اجتماعی جز خواری و تحقیر چیزی نمی‌بیند، اما نمی‌تواند از همهٔ این نیروهای دشمنانه انتقام بگیرد. پس به خانه‌اش بازمی‌گردد و خشم خود را بر سر همسر و فرزندانش، یا بر کسانی که در آن لحظه نزدیک او هستند، فرو می‌ریزد.

He is disgraced and his self pride is wounded by the rough treatment of the chiefs of the village, the police officers, and factory owners or the state. He meets nothing but disgrace and humiliation in social life but he cannot avenge himself upon all these antagonistic forces, so he comes back to his house and gives vent to his anger on his wife and children or those who happen to be near him at the time.

این فقرِ ملعون است که انسان را به نهایتِ توان فرسوده می‌کند و او را کاملاً از محبت، همدردی یا بردباری نسبت به کسانی که با آنها در ارتباط قرار می‌گیرد ناتوان می‌سازد.

It is this accursed poverty that exhausts man to the utmost limit, totally incapacitating him for love, sympathy or forbearance towards those with whom he comes into contact.

دوباره این همان فقر وحشتناکی است که زن را وادار میکند ظلم، بیرحمی و رفتار خشن شوهرش را با صبر تحمل کند، زیرا میداند که زندگی بدون نانآور حتی بدتر خواهد بود. او حتی جرأت ندارد حقوق قانونی خود را مطالبه کند، از این ترس که شوهرش این را بد تلقی کند و او را طلاق دهد. و اگر شوهرش او را طلاق دهد چه کند؟ چه کسی هزینه زندگیاش را تأمین خواهد کرد؟ زیرا والدینش خودشان آنقدر فقیرند که نمیتوانند از او حمایت کنند. آنها جز این نمیتوانند بگویند که به نزد شوهرش بازگردد و تا جایی که میتواند خواری و تحقیر را تحمل کند. این یکی از دلایلی است که امروز در شرق زن اینقدر خوار و تحقیرشده است.

Again it is this very wretched poverty that makes woman put up patiently with tyranny, cruelty and rough treatment from her husband for she knows that life without a breadwinner would be even worse. She dare not even claim her legal rights fearing that her husband taking it ill might divorce her. And what would she do if he divorced her? Who will support her? For, her parents are themselves too Poor to support her. They cannot but advise her to return to her husband and bear up with the degradation and humiliation as best as she can. This is one reason why woman is so degraded and humiliated in the East today.

ثانیاً، شرق امروز، هرچند عقب‌مانده است، فاقد آرمان‌ها و خودآگاهی است و در شبی تاریک از جهل فرو رفته است. او از تمام ارزش‌های والای انسانی تهی شده، جز یک قدرت و جلوه‌های گوناگون آن که آن را می‌پرستد. و ناتوانی را به‌خودی‌خود دلیل کافی برای خوار شمردن یا تحقیر هر کس که نشانِ آن را بر خود دارد می‌داند.

Secondly, backward as it is today the East lacks ideals as well as self-consciousness and is plunged into a dark night of ignorance. It has become devoid of all higher values of humanity save one power and its various manifestations which it worships, and holds weakness to be in itself a sufficient justification to despise or hold in contempt anyone bearing its stamp.

این همان پرستش قدرت است که مرد، جنس سخت‌گیرتر، را وامی‌دارد تا از زن ناتوان نفرت داشته باشد. او به سختی می‌تواند زن را به‌عنوان یک انسان گرامی بدارد و به او احترام بگذارد، زیرا آن پرورش اخلاقی لازم برای چنین نگرشی نسبت به جنس ضعیف‌تر را نیز ندارد. با این حال، زنی ممکن است گرامی داشته شود اگر اتفاقاً دارای ثروت باشد، که کلید قدرت و اقتدار بر دیگران است.

It is this self same worship of power that makes man, the sterner sex, hate weak woman. He finds it hard to honor or respect woman as a human being, for he also lacks the moral refinement so necessary for such an attitude toward the weaker sex. A woman may, however, be honored if she happens to possess wealth, the key to power and authority over others.

به همین ترتیب، در یک جامعهٔ عقب‌مانده، مانند شرق در حال حاضر، مردم به سطحی از هستی صرفاً یا تقریباً غریزی تنزل می‌کنند. آنان غرق در شهوت‌اند و شهوت به همهٔ دیدگاه‌ها و نگرش‌های ایشان نسبت به زندگی رنگ می‌زند. بدین‌سان، زن را وسیله‌ای برای خشنود ساختن و ارضای هوس خود می‌پندارند و جز این هیچ. او تمامی احترام خود به‌عنوان یک انسان را از دست می‌دهد، زیرا از نظر روانی، فکری و معنوی، چنان پایین‌تر از مرد انگاشته می‌شود که شایستگی یا ادعای آن احترام را ندارد. در نتیجهٔ این امر، پیوند جنسی مردان و زنان به کنشی صرفاً حیوانی فروکاسته می‌شود که در آن مرد همواره بر زن سلطه دارد، و نشانه‌های متمایز آن دو چیزند: آگاهی مرد، در هنگام عمل، از سلطهٔ خود بر زن، و نادیده گرفتن او پس از آن.

Similarly in a backward society such as the East at present the people sink low to the level of a purely or nearly instinctive existence. They are sex-ridden and sex colors all their views and attitudes towards life. As such they come to view woman as a means of pleasing and gratifying their lust and nothing else.1 She loses all respect as a human being as psychologically, intellectually and spiritually she is held to be too much below man to deserve or claim it. As a result thereof the sexual union of men and women is reduced to a purely animal act where the male always dominates the female, its two distinctive marks being consciousness of the male at the time of the act of the dominance of the female over aim, and ignoring her later on.

ایک پسماندہ قوم، جو ہمیشہ جہالت اور بھوک میں مبتلا رہتی ہے، بمشکل ہی اس بات کی متحمل ہو سکتی ہے کہ اخلاقی بلندی اور نظم و ضبط حاصل کرنے کے لیے وقت یا توانائی صرف کرے، حالانکہ انسانی قومیں انہی کے ذریعے انسانیت کے بلند تر مراتب تک پہنچ سکتی ہیں اور محض حیوانی وجود کے دائرے سے اوپر اٹھ سکتی ہیں۔ ایسے روحانی و اخلاقی نظم و ضبط کی غیر موجودگی میں، یا ایسے نظم کی موجودگی میں جو مناسب نہ ہو، لازمی نتیجہ یہ نکلتا ہے کہ انسانی زندگی خالصتاً معاشی رنگ اختیار کر لیتی ہے، طاقت کی پرستش کی جاتی ہے، اور اس کا پیمانہ حیوانی خواہشات بن جاتا ہے۔

Afflicted as it always is with ignorance and hunger, a backward community can hardly afford to spare time or energy to achieve moral elevation and discipline, although it is through these alone that a people can attain to higher planes of humanity and rile above the plane of a purely animal existence. In the absence of such a moral and spiritual discipline or in the presence of the one that is unsuitable, the inevitable result is that human life assumes a purely economic character, power is worshipped and is measured in term of animal passions.

در چنین جامعه‌ای عقب‌مانده است که زن، در حین انجام وظایف مادری‌اش، ناخواسته دیدگاه مرد نسبت به زن را تحریف می‌کند. او فرزند کوچک خود را به‌صورت یک دیکتاتور کوچک بار می‌آورد که عادت دارد اطاعت فوری طلب کند. او مادری بیش از حد سهل‌گیر است و نمی‌تواند مهاری معقول بر خواسته‌های نامعقول پسرش بگذارد.

It is in such a backward society that while performing her duties as a mother the woman unknowingly distorts the view of man towards woman. She turns her small child out as a petty dictator who is wont to command an immediate obedience. She is too indulgent a mother to lay a reasonable check on the unreasonable demands of her boy.

او همیشه تلاش می‌کند تا او را خشنود کند، بی‌توجه به اینکه خواسته‌های او چقدر نامعقول یا پوچ باشد. در نتیجه‌ی این زیاده‌روی در محبت، او مردی بزرگ می‌شود که تنها بردهٔ شهوات حیوانی خویش است و انتظار دارد دیگران بی‌چون‌وچرا از او اطاعت کنند. اما هنگامی که در زندگی عملی خواسته‌هایش برآورده نمی‌شود، کینه‌ی خود را بر سر مردان، زنان و کودکانی که در اطرافش هستند خالی می‌کند.

She tries to please him no matter how unreasonable or absurd his demands are. As a result of this over-indulgence he grows up as a man solely slave to his animal passions expecting others to obey him without a demur. But when in practical life his desires are thwarted he starts venting his rancor on people, men, women and children around him.

این‌ها مهم‌ترین عواملی هستند که مسئول آشفتگی و دردسرهایی‌اند که امروز در شرق شاهد آن هستیم. اگر این عوامل نبودند، زن در شرق این‌همه رنج نمی‌برد و در چنین جایگاه پست‌ای قرار نمی‌گرفت. هیچ‌یک از این دو عامل ارتباطی با اسلام ندارد؛ آن‌ها با روح واقعی اسلامی ناسازگارند.

These are the most important factors responsible for the disturbance and trouble witnessed in the East today. But for these, the woman in the East would not have suffered much, nor occupied so Iowa position. Neither of these bears any relation to Islam; they are incompatible with the true Islamic spirit.

آیا فقر نتیجهٔ اسلام است؟ قطعاً نه، زیرا این اسلام بود که جامعه را چنان ثروتمند ساخت که در روزگار عمر بن عبدالعزیز حتی یک نفر در آن باقی نماند که به اندازهٔ کافی تهیدست باشد تا سزاوار زکات باشد یا آن را دریافت کند. اسلام نظامی عملی برای زندگی است که آن معجزهٔ بزرگ اقتصادی را در عرصهٔ زندگی عملی پدید آورد. همین نظام است که امروز با جدیت در پی بازاستقرار آن هستیم. اسلام، به عنوان نظام زندگی، توانسته است ثروت مردم را به شیوهای عادلانه و منصفانه میان اعضای جامعه توزیع کند، «تا آن [ثروت] میان توانگران شما دست به دست نگردد» {xlix: 7}. اسلام فقر را نمی‌ستاید و آن را تأیید نمی‌کند؛ بلکه خواستار از میان رفتن آن است. همچنین به تجمل و بی‌بندوباری روی خوش نشان نمی‌دهد؛ هر دو را منع می‌کند.

Poverty? Is it the result of Islam? Certainly no, for it was but Islam that had made the Community so rich that as happened in the days of Umar bin Abdul Aziz there remained not even a single man in it who was poor enough to deserve or receive alms. Islam is a practical system of life that brought about that great economic miracle in terms of practical life. It is this same system that we do earnestly seek to re-establish today. Islam as a system of life manages to get the wealth of the people distributed in a just and fair manner among the members of the community “in order that it may not (mere/y) make a circuit between the wealthy among you" (xlix: 7). It does not extol or approve of poverty; rather it would see it abolished. Nor does it favor luxury and license; it prohibits these both.

فقر مهمترین عاملی است که مسئول مشکلات زن شرقی امروز است. هنگامی که فقر از میان برداشته شود، بزرگترین مشکلات زنان فوراً حل خواهد شد. با آن، او احترام خود را نیز بازخواهد یافت، و برای این منظور لزوماً مجبور نیست بیرون برود و کار کند (هرچند حق دارد چنین کند)، زیرا او نیز در آن صورت از طریق ارث سهم خود را از ثروت افزایشیافتهٔ جامعه خواهد داشت، که می‌تواند تنها برای آسایش شخصی خود صرف کند. وقتی ثروتمند باشد، می‌تواند مطمئن باشد که احترام مردان را برمی‌انگیزد و آنقدر جسور خواهد بود که بدون هیچ ترس یا تهدید فقر، حقوق خود را اعمال کند.

Poverty is the most important factor responsible for the troubles of the eastern woman of today. Once it is done away with, the greatest or woman's problems will be resolved forthwith. With that she win also get back her respect, for which purpose she may not necessarily have to go and work outside (though she has the right to do so) as she too will then have her share through inheritance in the increased wealth of the community which she may spend on her personal comfort only. When rich she may be sure to command the respect or men and be bold enough to exercise her rights without any fear or threat of poverty.

و آیا آن بی‌عدالتی سیاسی‌ای که انسان از آن رنج می‌برد و در نتیجه کینه‌های فروخورده‌اش را در خانه بر سر همسرش خالی می‌کند، مسئولیتش با اسلام است؟

And what about the political injustice man is suffering from making him vent his repressed rancor on his wife at home? Is Islam responsible for that?

اسلام را نیز نمی‌توان در این امر سرزنش کرد، زیرا اسلام به شورش در برابر ظلم می‌خواند، نه به اطاعت از بی‌عدالتی. از این جهت، اسلام روابط میان حاکمان و محکومان را چنان عادلانه تنظیم کرده است که هنگامی عمر گفت: «بشنوید و اطاعت کنید»، مردی از میان جمع مؤمنان پاسخ داد: «ما نه سخن تو را خواهیم شنید و نه از تو اطاعت خواهیم کرد، مگر آنکه بگویی این پارچه‌ای را که بر تن داری از کجا آورده‌ای؟» عمر در برابر این سخن خشمگین نشد.

Islam cannot be blamed for it either, as it preaches revolt rather than obedience to injustice. In this respect it so equitably regulated the relations or the rulers and the ruled that when once Omar said: "Hear and obey" a man from amongst the assembly of the believers retorted: "We shall not hear you, nor obey you, unless you tell us wherefrom have you got this sheet of cloth you are putting on?" At this Omar did not fly into a rage.

او در مقابل، آن مرد را ستود و موضعش را در برابر مجلس روشن ساخت، تا سرانجام آن مرد دوباره برخاست و گفت: «اکنون دستورهای خود را بدهید. ما خواهیم شنید و اطاعت خواهیم کرد». همین شکل از حکومت است که امروز می‌خواهیم برپا کنیم، تا هیچ فرمانروایی جرئت ستم بر مردم را نداشته باشد؛ تا مردم در برابر فرمانروایان چنان دلیر باشند که بی‌پروا نظر خود را بگویند؛ و تا روابط هر مرد با همسر و فرزندانش بر پایه عدالت، نیکوکاری، محبت و برادری استوار باشد.

He, on the other hand, praised the man and clarified his position before the assembly, so that at last the man again got up and said: "Now give us your orders. We shall hear and obey you". It is precisely this form or government we seek to establish today, so that no ruler may dare oppress people; so that the people may feel bold enough to speak their mind before rulers; and so that the relations of a man with his wife and children are based on justice, charity, love and fraternity.

و آیا اسلام مسئول انحطاط ارزش‌های والای انسانی است؟

And the degeneration of higher human values, is Islam to be blamed for it?

نه، اسلام هیچ ارتباطی با این انحطاط ارزش‌های اخلاقی ندارد. اسلام در پی آن است که انسان را متعالی سازد و ارزش‌های معنوی والاتری در او پدید آورد. این دین به مردان آموخت که «گرامی‌ترین شما نزد خدا، پرهیزگارترین شماست» نه کسی که ثروتمندترین، قدرتمندترین یا نیرومندترین باشد. هنگامی که این ارزش‌های والا در جامعه به‌طور استوار جا افتد، زن دیگر به سبب ناتوانی‌اش خوار شمرده نخواهد شد. در چنین جامعه‌ای، معیار انسانیت مرد، رفتار منصفانه‌اش با همسرش است، چنان‌که پیامبر ﷺ فرمود: «بهترین شما کسی است که با همسرش بهتر رفتار کند، و من از همه شما نسبت به رفتار با همسرم بهترم.» این سخن پیامبر ﷺ که بینش ژرفی از روان‌شناسی انسان را نشان می‌دهد، به ما می‌آموزد که مرد نمی‌تواند با همسرش بدرفتاری کند مگر آنکه گرفتار عقده‌ها و اختلال‌های روانی شود و از معیار راستین انسانیت فروتر بماند.

No, Islam has nothing to do with this degeneration of moral values. It seeks to elevate human beings inculcating in them higher spiritual values. It taught men that "the noblest of you in the sight of Allah is the one best in conduct,” rather than the one who is the richest, mightiest, or strongest. Once these higher values are firmly established in society, the woman will no longer be looked down upon because of her weakness. The gauge of a man's humanity in such a society is his fair treatment of his wife as the Holy Prophet said: “The best amongst you is he who is best to his wife and I am the best amongst you as regards the treatment of my wife.” Deep insight into the human psychology as this saying of the Prophet does exhibit, it also tells us that a man cannot ill-treat his wife without being a victim of psychological complexes and disorders or falling short of the true human standard.

و انحطاط انسان به سطحی صرفاً حیوانیِ غریزی، آیا اسلام علت آن است؟ قطعاً نه؛ اسلام علت این انحطاط نیست، زیرا آیا هرگز اجازه داده است که انسان تا چنین سطحی حیوانی فرو افتد؟ به هیچ وجه. بلکه اسلام می‌کوشد زن و مرد را به چنان مرتبه‌ای از وجود برکشد که دیگر تنها بردهٔ غرایز خود نباشند و نگرش‌شان به زندگی تنها از این غرایز شکل نگیرد. روابط جنسی زن و مرد از نگاه اسلام روابطی صرفاً حیوانی نیست؛ بلکه نمایانگر نیاز جسمانی‌ای است که اسلام آن را روا می‌داند، با این هدف که آنان را از سلطهٔ افراطی غریزهٔ جنسی رها سازد؛ سلطه‌ای که اگر به حال خود رها شود، می‌تواند مانع تلاش‌های خلاقانهٔ آنان در عرصه‌های گوناگون عمل، دانش، هنر یا عبادت شود و در نبود راه مشروع برای ارضا، ایشان را به کردارهای ناروا بکشاند. از این رو اگرچه اسلام روابط جنسی زن و مرد را محکوم نمی‌کند، اما این را نمی‌پسندد که آنان به‌طور کامل درگیر آن شوند. بلکه ایشان را فرامی‌خواند که انرژی خود را صرف اهداف والاتر و شریف‌تر زندگی کنند: مرد با تمام توان در راه خدا بکوشد و زن در تربیت فرزندان و انجام وظایف خانه‌داری بهترین تلاش خود را به کار گیرد. بدین ترتیب اسلام به مرد و زن آرمان‌هایی می‌بخشد که ایشان را فراتر از سطح صرفاً حیوانیِ نیازها و هوس‌ها بالا می‌برد.

And the degradation of men to a purely animal instinctive level of existence, is Islam the cause of it? Surely no, Islam is not the cause of this degradation, for did it ever sanction that men should sink low to such an animal level? Far from it, it seeks to elevate men and women to such a high plane of being that they are no longer mere slaves to their instincts, nor is their outlook upon life solely molded by these. The sex relations of men and women are in the sight of Islam not purely animal relations. They rather represent their physical need which it approves of with an eye to free them from the overdomination of sex which if left to itself may thwart their creative pursuit belonging under the different realms of practice, science, arts or worship and which may in the absence of a lawful outlet drive them to adopt wrongful practices. As such though Islam does not condemn sexual relations of men and women, yet it does not approve of their being wholly taken up with them. It rather urges them to devote their energies to the higher and nobler ends of life, man exerting himself in the way of God incessantly and woman doing her best in training her children and looking after her household duties. Thus Islam gives both man and woman ideals that elevate them far above the purely animal level of needs and passions.

آیا نظم اخلاقی ناقص نتیجهٔ تأثیر اسلام است؟ پاسخ قاطعانه «نه» است، زیرا قرآن و سخنان پیامبر ﷺ سرشار از تعالیم اخلاقی‌اند که هدفشان بلندی بخشیدن به روح انسان است؛ روحی که با آن‌ها به خویشتنداری تربیت شود و اصول عدالت و احترام به دیگران را رعایت کند، همان‌گونه که هرکس خود انتظار دارد دیگران با او چنین رفتار کنند.

Or is the defective moral discipline the outcome of the impact of Islam? The answer is a big no, for the Qur'an, the sayings of the Prophet are all fun of moral precepts that aim at the spiritual elevation of human soul disciplining it to exercise self-control and observe the principles of justice and a respect for others such u one would himself expect from others.

آیا واقعاً سنت‌های اجتماعی گذشتهٔ ما مسئول عقب‌ماندگی زنان در شرق هستند؟ آیا این سنت‌ها بودند که آنان را چون حیوانات زیستن، بی‌تحرک، تنگ‌نظر و نادان ساختند، چنان‌که برخی نویسندگان می‌خواهند ما باور کنیم؟ پاسخ باز هم قاطعانه «نه» است. سنت‌های گذشتهٔ ما ما را از کسب دانش، از کار کردن، یا همکاری با دیگران در زندگی اجتماعی باز نمی‌دارند، به شرط آن‌که این امور در جهت خیر و سعادت جامعه باشد و پیامد زیان‌باری برای آن نداشته باشد.

Are then our traditions of social life really responsible for the backwardness of the women in the East? Are they in effect that have made them live like animals, inert, narrow-minded, ignorant, as some writers would have us believe? The answer is again an emphatic no. Our past traditions do not forbid us to acquire knowledge, to work, or cooperate with others in social life, provided it aims at the well-being of the community and entails no adverse effects for it.

این سنت‌ها¹ آنچه را که تأیید نمی‌کنند، فعالیت‌های احمقانه و ناسالمی مانند بیرون رفتن زنان و راه رفتن آشکار و بدون نیاز واقعی در شاهراه‌ها و جاده‌ها است. قطعاً هیچ‌کس نمی‌تواند ادعا کند که زنان می‌توانند استعداد و احترام خود را تنها از طریق این فعالیت‌های بی‌ارزش به دست آورند. آنان در چنین شرایطی ممکن است به آسانی طعمه شهوت مردان عیاش شوند، چنان‌که تجربه دختران جامعه غربی متمدن و روشن‌فکر نشان می‌دهد. از این رو، کسانی که با سنت‌ها مخالفت می‌کنند، ظاهراً تنها به این دلیل چنین می‌کنند که با خودکامگی، بی‌بندوباری و تجمّلی که با اشتیاق فراوان خواستارش هستند، هم‌عقیده نیستند.

What these traditions1 do not approve of are such foolish and, unhealthy activities as the going out of women and walking openly and without any genuine need on the highways and roads. Surely none can dare say that the women can realize their potentiality and respect through these silly activities alone. They may in such situations fall an easy prey to the lust of the sybarite men as the experience of the enlightened, civilized western society girls does illustrate. As such the people opposing traditions seem to do so just because they do not see eye to eye with the self-indulgence, license and luxury they so earnestly crave for.

در مصر نویسنده‌ای غیرمسلمان بود که در مجلهٔ هفتگی خود هیچ فرصتی را برای تحقیر آشکار یا پنهان اسلام از دست نمی‌داد. او پیوسته به زنان یادآوری می‌کرد: «سنت‌های کهنه و فرسودهٔ خود را به دور بیندازید؛ از خانه‌هایتان بیرون آیید و با شجاعت با مردان آمیخته شوید، با شتاب به کار در کارخانه‌ها و مغازه‌ها بپردازید، نه به سبب آنکه نیاز واقعی به آن باشد، بلکه تنها برای رهایی از مسئولیت‌های خود به عنوان مادران و پرورش‌دهندگان نسل بشر.» او همچنین می‌گفت که زن در خیابان‌ها با چشمان فروافتاده راه می‌رود، زیرا شجاعت و اعتمادبه‌نفس ندارد و از ترس مردان مغلوب شده است.

There was in Egypt a non-Muslim writer who never lost an opportunity to disparage Islam overtly or covertly in his weekly magazine. He kept on reminding women: "Shake off your weatherworn traditions; come out of your houses and mix up with men courageously, by rushing in to take up work in factories and shops, not because there is any genuine need for it but just to get rid of your responsibilities as mothers and nurses of human race". He also said that the woman walked in the streets with her eyes down because she lacked courage and self-confidence and was over whelmed by fear of men.

But when she, through her experience, achieves enlightenment, she will be able to face men courageously.1 He overlooked the history which tells us that Aysha, who actively took part in the politics of her time and led armies onto the battlefield, used to talk to men from behind a veil. Moreover, he also forgot to mention that the lowering of the eyes was not something peculiar to women alone, for history also tells us that the Holy Prophet Muhammad ﷺ was more modest than even the virgin maidens. Did he also not possess self-confidence, or did he lack the consciousness of being a messenger of God? How long will these writers keep on repeating and saying such silly things?

But when she through her experience achieves enlightenment she will be able to face men courageously.1 He overlooked the history which tells us that Aysha who actively took part in the politics of her time and led armies into the battlefield used to talk to men from behind a veil. Moreover, he also forgot to mention that the lowering down of eyes was not something peculiar to women alone, for history also tells us that the Holy Prophet Muhammad (peace be on him) was more modest than even the virgin maids. Did he also not possess self-confidence, or did he lack the consciousness of being a messenger of God? How long will these writers keep on repeating and saying such silly things?

این که زن به سطحی بسیار پست از هستی تنزل داده شده، بی‌شک درست است، اما راه اصلاح این وضعیت، همان راهی نیست که زنِ غربی در پیش گرفت؛ زنی که در شرایطی خاص قرار داشت و از این رو دچار انحرافات نمونه‌واری شد که خود از همان شرایط برمی‌خاست.

That woman is reduced to a very low plane of existence is undoubtedly true but the way to reform this situation is not that adopted by the woman in the West who was faced with peculiar circumstances and, therefore, was subject to typical aberrations of her own Springing up from those circumstances.

اسلام، و تنها اسلام، راهحلی برای مسئلهٔ زن ارائه میدهد، نه کمتر از راهحلی که برای مسئلهٔ مرد ارائه میدهد. بیایید همهٔ ما، مردان، جوانان و پیران، به آن روی آوریم، و با تمام توان بکوشیم تا دولت اسلامی را بازبرپا کنیم و قانون اسلام را در زندگی خود اجرا نماییم. تنها در آن صورت است که میتوانیم باورها و آرمانهای خود را در عمل محقق سازیم. این تنها راه دستیابی به تعادل و هماهنگی در زندگی ماست، بدون آنکه به بیعدالتی یا ستمگری متوسل شویم.

Islam and Islam alone does provide a solution to the problem of woman no less than that of man. Let all of us, men, young and old, turn towards it, strive hard to re-establish an Islamic state and enforce Islamic law in our lives. Only then shall we be able to realize in practice our beliefs and ideals. This is the only way to achieve symmetry and harmony in our life without any resort to injustice or tyranny.