الله تعالى می‌فرماید:

Allah the Almighty says:

{و همانا به لقمان حکمت را دادیم، که: «خدا را شکر کن.» و هر که شکر کند، تنها به سود خود شکر کرده است، و هر که ناسپاسی ورزد، پس همانا خدا بی‌نیاز و ستوده است.} و (به یاد آور) زمانی را که لقمان به پسرش، هنگامی که او را پند می‌داد، گفت: «ای پسرک من! هیچ چیز را با خدا شریک مگردان، زیرا شریک قرار دادن برای خدا ستمی بزرگ است.» {و به انسان سفارش کردیم (که نسبت به پدر و مادر نیکی کند)}

{And indeed We bestowed upon Luqman AIHikmah (wisdom and religious understanding) saying: "Give thanks to Allah."And whoever gives thanks, he gives thanks for (the good of) his own self. And whoever is unthankful, then verily, Allah is All-Rich (Free of all needs), Worthy of all praise. And (remember) when Luqman said to his son when he was advising him: "O my son! Join not in worship others with Allah. Verily, joining others in worship with Allah is a great Zulm (wrong) indeed. And We have enjoined on man (to be dutiful and good)

به پدر و مادرش. مادرش او را در ضعف و سختی بر روی ضعف و سختی حمل کرد، و از شیر گرفتنش در دو سال است: مرا و پدر و مادرت را سپاس گوی. بازگشت نهایی به سوی من است. و اگر آن دو با تو بکوشند تا چیزی را که از آن آگاهی نداری با من شریک گردانی، پس از ایشان فرمان مبر؛ و در دنیا با ایشان به نیکی رفتار کن، و راه کسی را پیروی کن که با توبه و فرمانبرداری به سوی من بازمی‌گردد. سپس بازگشت شما به سوی من است و شما را از آنچه می‌کردید آگاه خواهم ساخت. «ای پسرکم! اگر آن (عمل) به وزن دانه خردلی باشد و در دل سنگی یا در آسمان‌ها یا در زمین باشد، خداوند آن را بیرون خواهد آورد. همانا خداوند باریک‌بین (در بیرون آوردن آن دانه) و آگاه (به جایگاه آن) است. «ای پسرکم! نماز را به پا دار، و به کار پسندیده فرمان ده (یکتاپرستی اسلامی و هر آنچه نیکوست)، و از کار ناپسند (یعنی کفر به یکتایی خداوند، مشرکان از هر نوع و هر آنچه زشت و بد است) بازدار، و در برابر آنچه به تو می‌رسد شکیبا باش. همانا این‌ها از کارهای مهم و واجب‌اند (که خداوند بدون هیچ استثنایی فرمان داده است). «و از روی تکبر به مردم رخ مگردان، و با غرور در زمین راه مرو. همانا خداوند هیچ خودپسند فخرفروشی را دوست ندارد.» «و در راه رفتنت میانه‌رو باش و صدایت را آهسته کن. همانا ناخوش‌ترین صداها، بانگ الاغ است»}. (لقمان، ۱۲–۱۹)

to his parents. His mother bore him in weakness and hardship upon weakness and hardship, and his weaning is in two years -give thanks to Me and to our parents. Unto Me is the final destination. But if they (both) strive with you to make you join in worship with Me others that of which you have no knowledge, then obey them not; but behave with them in the world kindly, and follow the path of him who turns to Me in repentance and in obedience.Then to Me will be your return, and I shall tell you what you used to do. "O my son! If it be (anything) equal to the weight of a grain of mustard seed, and though it be in a rock, or in the heavens or in the earth, Allah will bring it forth. Verily, Allah is Subtle (in bringing out that grain), Well-Aware (of its place). "O my son! Aqim-As-Salat (perform As-Salat), enjoin (on people) Al-Ma'ruf (Islamic Monotheism and all that is good), and forbid (people) from Al- Munkar (i.e. disbelief in the Oneness of Allah, polytheists of all kinds and all that is evil and bad), and bear with patience whatever befalls you. Verily, these are some of the important commandments (ordered by Allah with no exemption). "And turn not your face away from men with pride, nor walk in insolence through the earth. Verily, Allah likes not any arrogant boaster." "And be moderate (or show no insolence) in your walking and lower your voice. Verily, the harshest of all voices is the braying of the ass"}. (Luqman, 12-19)

او لقمان بن عَنقاء بن سدون است. یا همانطور که سهیلی از ابن جریر و قتیبی نقل کرده، او لقمان بن ثاران است که از مردم ایله (بیت‌المقدس) بود.

He is Luqman Ibn 'Anqa' Ibn Sadun. Or, as stated by As-Suhaili from Ibn Jarir and Al-Qutaibi that he is Luqman Ibn Tharan who was from among the people of Aylah (Jerusalem).

او مردی پارسا بود که در عبادت کوشا بود و از حکمت بهره‌مند گردیده بود. همچنین گفته می‌شود که او در زمان حیات حضرت داوود علیه‌السلام قاضی بوده است. و الله داناتر است.

He was a pious man who exerted himself in worship and who was blessed with wisdom. Also, it is said that he was a judge during the lifetime of Prophet Dawud (Peace be upon him). And, Allah knows best.

روى سفيان الثوري عن الأشعث، عن عكرمة، عن ابن عباس رضي الله عنهما قال: كان عبدًا حبشيًا نجارًا. وروى قتادة عن عبد الله بن الزبير قال: سألت جابر بن عبد الله عن لقمان، فقال: كان قصيرًا أفطس من النوبة. وروى يحيى بن سعيد الأنصاري عن سعيد بن المسيب قوله:

Narrated Sufyan Ath- Thawri from Al-Ash'ath after 'Ikrimah on the authority of Ibn 'Abbas (May Allah be pleased with him) as saying: He was an Ethiopian slave who worked as a carpenter. Qatadah narrated from' Abdullah Ibn Az-Zubair as saying: I asked Jabir Ibn 'Abdullah about Luqman. He said: "He was short with a flat nose. He was from Nubia" Narrated Yahia Ibn Sa' id Al-Ansari after Sa' id Ibn Al-Musayib his saying:

لقمان از سیاهپوستان مصر بود. لبانی ستبر داشت، و الله سبحانه و تعالی به او حکمت عطا کرد، اما نبوت نداد. الأوزاعی گفت: عبدالرحمن بن حرملة برایم نقل کرد که مردی سیاهپوست نزد سعید بن المسيّب آمد و از او صدقه خواست. سعید گفت: از سیاهی رنگت اندوهگین مباش، زیرا از میان بهترین مردمان سه مرد سیاهپوست بودند: بلال بن رباح، مِهجَع (آزادشدهٔ عمر بن الخطاب)، و لقمان حکیم که سیاهپوست بود، از نوبه بود و لبانی ستبر داشت.

Luqman belonged to the black men of Egypt. He had thick lips and Allah the Almighty granted him wisdom but not Prophethood. Al-Awza'i said: I was told by 'Abdur Rahman Ibn Harmalah: that a black man came to Sa' id Ibn AIMusayib asking him for charity. Sa' id said: do not feel distressed for your black color because there were from among the best of all people three blackmen: Bilal Ibn Rabah, Mahja' (the freed-slave of 'Umar Ibn Al-Khattab), and Luqman, the wise who was black, from Nubia and whose lips were thick.

روایت شده از الأعمش، از مجاهد: لقمان مردی سیاه‌پوست، بسیار بلندقامت، با لب‌های کلفت و پاهای ترک‌خورده بود. عمر بن قیس گفت: «لقمان مردی سیاه‌پوست، با لب‌های کلفت و پاهای ترک‌خورده بود. روزی هنگامی که او برای مردمی موعظه می‌کرد، مردی نزد او آمد و گفت: آیا تو همان کسی نیستی که در فلان جا با من گوسفندان را چرانی می‌کردی؟ لقمان گفت: بله، خودم هستم! آن مرد گفت: پس چه چیزی تو را به این مقام رساند؟ لقمان گفت: راستگویی، و خاموشی در آنچه به من مربوط نیست.» (این حدیث را ابن جریر از ابن حمید، از الحکم روایت کرده است.)

Narrated Al-A'mash after Mujahid: Luqman was a black huge slave, thicklipped, and crackedfooted. 'Umar Ibn Qais said: "Luqman was a black slave, thick-lipped and cracked-footed. It happened while he was preaching some people, a man came to him and said: aren't you the one who used to look after the sheep with me at such and such place? Luqman said: yes, I am! The man said: then, what made you of that position? Luqman said: telling the truth and keeping silent regarding what does not concern me." (This Hadith was narrated by Ibn J arir after lbn Hamid after Al-Hakam)

ابن ابی حاتم گفت: ابوزرعه برای من نقل کرد که صفوان از الولید، از عبدالرحمن بن ابی یزید بن جابر، برایش نقل کرده که گفت: «خداوند متعال به سبب حکمتش، منزلت لقمان را بالا برد. مردی که او را می‌شناخت، وی را دید و گفت: آیا تو همان بنده‌ای نیستی که چندی پیش گوسفندان فلان کس را می‌چرانیدی؟ لقمان گفت: آری! آن مرد گفت: چه چیز تو را به این مقام بلند رسانده که می‌بینم؟ لقمان گفت: قضای الهی، ادای امانت، راستگویی، و رها کردن آنچه به من مربوط نیست.» ابن وهب نقل کرد: عبدالله بن عیاش الفِتیانی از عمر، آزادشدهٔ عَفْرَه، برایم نقل کرد که گفت: «مردی نزد لقمان حکیم آمد و پرسید: آیا تو لقمانی؟ آیا تو همان بنده‌ای هستی که فلان کس بود؟ گفت: آری! آن مرد گفت: تو همان چوپان سیاه‌پوستی! لقمان گفت: اما سیاهی رنگ من آشکار است، پس چه چیز تو را این‌گونه شگفت‌زده کرده است؟ آن مرد گفت: مردم بسیار به نزد تو می‌آیند و داوری‌های تو را با خرسندی می‌پذیرند! لقمان گفت: ای پسرعمو! اگر آنچه را من به تو می‌گویم انجام دهی، تو نیز چنین خواهی شد. آن مرد پرسید: آن چیست؟ لقمان گفت: فروانداختن نگاهم، نگهداشتن زبانم، خوردن آنچه حلال است، پاکدامنی ورزیدن، وفای به عهدم، انجام دادن تعهداتم، گرامی داشتن میهمانان، احترام به همسایگانم، و رها کردن آنچه به من مربوط نیست. همین‌ها مرا به آنچه می‌بینی رساند.» روزی ابوالدرداء از لقمان حکیم یاد کرد و گفت: او نه به سبب ثروت، نه فرزندان، نه نسب، و نه عادت‌های معمول، به حکمت دست یافت، بلکه خویشتن‌دار، کم‌سخن، و ژرف‌اندیش بود، و هرگز در روز نمی‌خوابید. افزون بر این، هیچ‌کس او را ندید که آب دهان بیندازد، خلط گلو کند، لیمو را بفشارد، برای قضای حاجت برود، غسل کند، به امور بی‌اهمیت توجه کند، یا بیهوده بخندد. او بسیار فصیح و آگاه بود. هنگامی که همهٔ فرزندانش مردند، نه گریست و نه شیون کرد. سرانجام، او به نزد امیران و صاحبان قدرت رفت‌وآمد می‌کرد تا میانجی‌گری کند، به دقت بیندیشد و پند بیابد. به‌سبب همه‌ی این‌ها بود که آن حکمت بزرگ به او عطا شد.

Ibn Abu Hatim said: I was told by Abu Zar' ah that he was told by Safwan after Al- W alid after 'Abdur Rahman Ibn Abu Yazid Ibn Jabir who said: "Allah the Almighty raised Luqman's status for his wisdom. A man used to know him saw him and said: Aren't you the slave of so and so who used to look after my sheep not so long in the past? Luqman said: yes! The man said: What raised you to this high state I see? Luqman said: the Divine Decree, repaying the trust, telling the truth and discarding what does not concern me. " Narrated Ibn Wahb: I was told by 'Abdullah Ibn 'Ayyash Al-Fityani after' Umar, the freed slave of 'Afrah as saying: "A man came to Luqman, the wise and asked: Are you Luqman? Are you the slave of so and so? He said: "Yes!" The man said: You are the black shepherd! Luqman said: As for my black color, it is obviously apparent, so what makes you so astonished? The man said: You became frequently visited by the people who pleasingly accept your judgments! Luqman said: 0 cousin! If you do what I am telling you, you will be like this. The man said: What is it? Luqman said: Lowering my gaze, watching my tongue, eating what is lawful, keeping my chastity, undertaking my promises, fulfilling my commitments, being hospitable to guests, respecting my neighbors, and discarding what does not concern me. All these made me the one you are looking at." One day Abu Ad-Darda' mentioned Luqman the wise and said: He was not granted wisdom because of wealth, children, lineage, or given habits, but he was self-restrained, taciturn, deep-thinking, and he never slept during the day. In addition, no one has ever seen him spitting, clearing his throat, squeezing the lemon, answering the call of nature, bathing, observing trivialities, or foolishly laughing. He was very eloquent and well-versed. He did not weep or cry when all his children died. Finally, he used to frequent the princes and men of authority to mediate and think thoroughly and find admonition. So, because of all these he was granted that great wisdom.

برخی گفته‌اند که به او نبوت پیشنهاد شد، اما او ترسید که از عهده‌ی تکالیف و مسئولیت‌های آن برنیاید. از این رو، حکمت را برگزید، زیرا آن آسان‌تر است. این سخن را نمی‌توان کاملاً درست دانست، و خداوند داناتر است! عکرمه نیز روایت کرده است که: لقمان پیامبر بود.1

Some people claimed that he was offered Prophethood, and that he feared not to be able to carry out its requirements and obligations. Thus, he chose to have wisdom for it is easier -this cannot be totally true -and Allah knows best! 'Ikrimah also narrated that: Luqman was a Prophet.1

این روایت برای راوی فرعی بسیار ضعیف است؛ الجعفی را امامان البخاری و النسائی در شمار راویان ضعیف آورده‌اند.

1This narration is very weak for the sub-narrator, Al-Ja' fi is mentioned by Imams Al-Bukhari and An-Nasa'i among the Weak Narrators.

اما اکثریت علما بر این باورند که او مردی حکیم بود نه پیامبر. افزون بر این، نام او در قرآن کریم آمده و الله متعال او را بسیار ستوده است؛ الله متعال از اندرز او به فرزندش حکایت می‌کند که گفت: {ای پسرکم! چیزی را با الله شریک مگردان، زیرا شرک ورزیدن ستمی بزرگ است}. پس او فرزندش را منع کرد و از شریک قرار دادن برای الله برحذر داشت. امام البخاری گفت: قتیبه از جریر، از الأعمش، از ابراهیم، از علقمه، از عبدالله برایم نقل کرد که گفت: «هنگامی که این آیه نازل شد: {کسانی که ایمان آوردند و ایمان خود را با ظلم نیامیخته‌اند (یعنی...}

However, the majority of scholars are of the view that he was a wise man and not a Prophet. Moreover, he was mentioned in the Glorious Qur'an and was highly praised by Allah the Almighty Who narrates his advice to his own son in which he says: {O my son! Join not in worship others with Allah. Verily, joining others in worship with Allah is a great Zulm (wrong) indeed}, so he forbade his son and warned him against joining others in worship with Allah. Imam Al-Bukhari said: I was told by Qutaibah after Jarir after Al-A'mash after Ibrahim after 'Alqamah after 'Abdullah as saying: "When the Verse: {It is those who believe and do not confuse their belief with wrong (i.e.

«الَّذِينَ آمَنُوا وَلَمْ يَلْبِسُوا إِيمَانَهُم بِظُلْمٍ» (الأنعام، ۸۲) نازل شد، گفتیم:

joining others in worship with Allah} (Al-An' am, 82) was revealed, we said:

«اے اللہ کے رسول! ہم میں سے کون ہے جس نے اپنے نفس پر ظلم نہ کیا ہو؟» آپ ﷺ نے فرمایا: «بات ایسی نہیں جیسی تم سمجھ رہے ہو، کیونکہ آیت میں "ظلم" اور "اپنے ایمان کو ظلم کے ساتھ آلودہ نہ کیا" سے مراد "شرک" ہے (یعنی اللہ کے ساتھ دوسروں کو عبادت میں شریک ٹھہرانا)۔ کیا تم نے لقمان کی اپنے بیٹے سے کہی ہوئی بات نہیں سنی: {اے میرے بیٹے! اللہ کے ساتھ شرک نہ کرنا، بے شک شرک کرنا بہت بڑا ظلم ہے}؟» (لقمان، 13)

"0 Allah's Messenger! Who is there amongst us who has not done wrong to himself?" He (Peace be upon him) replied: "It is not as you say, for 'wrong' in the Verse and' do not confuse their belief with wrong' means 'SHIRK' (i.e. joining others in worship with Allah). Haven't you heard Luqman's saying to his son, {O my son! Join not others in worship with Allah, verily joining others in worship with Allah is a great wrong indeed}." (Luqman, 13)

سپس خداوند، توصیهٔ خود را به بشر درباره نگهداری از والدین بیان می‌کند. او حقوق والدین را بر فرزندان مقرر می‌دارد و فرمان می‌دهد که حتی اگر آنان مشرک باشند، با ایشان نیکی کنند. اما اگر والدین دعوت کنند که فرزند، با خداوند دیگری را شریک سازد، نباید از ایشان اطاعت کند. آنگاه خداوند سخن لقمان به فرزندش را دنبال می‌کند و می‌فرماید: {ای پسرکم! اگر (عملی) به اندازهٔ دانهٔ خردلی باشد، و در دل صخره‌ای یا در آسمان‌ها یا در زمین باشد، خداوند آن را (به حساب) خواهد آورد. همانا خداوند باریک‌بین و آگاه (به جای آن) است}، یعنی او را از ستم به مردم حتی به کم‌ترین شکل بازمی‌دارد، زیرا خداوند آن را بیرون خواهد آورد و در روز قیامت او را به حساب خواهد کشید. خداوند متعال می‌فرماید: {همانا خداوند به اندازهٔ ذره‌ای ستم نمی‌کند} (النساء، ۴۰) و: {و ترازوهای عدل را در روز قیامت برپا می‌داریم، پس به هیچ کس در هیچ چیز ستم نمی‌شود. و اگر به اندازهٔ دانهٔ خردلی (عمل) باشد، آن را حاضر می‌آوریم. و بس است که ما حسابگر باشیم} (الأنبیاء، ۴۷). و به فرزند فرمود که اگر آن عمل ستم‌آمیز به اندازهٔ دانهٔ خردلی باشد، یا در صخره‌ای سخت، یا در آسمان‌ها یا در زمین باشد، خداوند آن را بیرون خواهد آورد، زیرا جایگاه دقیق آن را می‌داند: {همانا خداوند باریک‌بین و آگاه (به جای آن) است}. خداوند متعال همچنین می‌فرماید: {و کلیدهای غیب نزد اوست، جز او کسی آن‌ها را نمی‌داند. و آنچه در خشکی و دریاست می‌داند؛ هیچ برگی نمی‌افتد مگر آنکه آن را می‌داند. و هیچ دانه‌ای در تاریکی‌های زمین و هیچ تر و خشکی نیست مگر آنکه در کتابی روشن ثبت است} (الأنعام، ۵۹) و: {و هیچ غایبی در آسمان و زمین نیست مگر آنکه در کتابی آشکار (یعنی لوح محفوظ) است} (النمل، ۷۵) و: {دانای غیب، (قیامت) به سراغ شما خواهد آمد؛ نه به اندازهٔ ذره‌ای در آسمان‌ها و نه در زمین، و نه کوچک‌تر از آن و نه بزرگ‌تر، از علم او پنهان نیست}. ...در آسمان‌ها و نه در زمین، مگر آن‌که در کتابی روشن است (لوح محفوظ)} (سبأ، ۳).

Then, Allah informs us of His advice to mankind to take care of parents. He states their rights on the children and orders us to be kind with them even if they were polytheists. But, one should not obey them if they invite him to join others in worship with Allah. Then Allah resumes Luqman's advice to his son saying: {O my son! If it be (anything) equal to the weight of a grain of mustard seed, and though it be in a rock, or in the heavens or in the earth, Allah will bring it forth. Verily, Allah is Subtle (in bringing out that grain), Well-Aware (of its place)}, i.e. he forbids him to do wrong to the people even in the slightest way, for Allah will bring it forth and bring him to account on the Day of Resurrection. Allah Almighty says: {Surely! Allah wrongs not even of the weight of an atom (or a small ant)} (An-Nisa', 40) and, {And We shall set up balances of justice on the Day of Resurrection, then none will be dealt with unjustly in anything. And if there be the weight of a mustard seed, We will bring it. And Sufficient are We to take account} (Al-Anbiya', 47) and, he told him if that wrong deed was equal to the weight of a grain of mustard seed, or if it was in a solid rock, or in the heavens or in the earth, Allah will bring it forth for He knows its exact place, {Verily, Allah is Subtle (in bringing out that grain), Well-Aware (of its place)}. Allah Almighty also says: {And with Him are the keys of the Ghaib (all that is hidden), none knows them but He. And He knows whatever there is in the land and in the sea; not a leaf falls, but He knows it. There is not a grain in the darkness of the earth nor anything fresh or dry, but is written in a Clear Record} (Al-An'am, 59) and, {And there is nothing hidden in the heaven and the earth but it is in a Clear Book (i.e. Al-Lauh Al-Mahfuz)} (An-Naml, 75) and, {the All-Knower of the Unseen, it will come to you; not even the weight of an atom (or a small ant) or less than that or greater escapes His Knowledge in .the heavens or in the earth but it is in a Clear Book (Al-Lauh Al-Mahfuz)} (Saba', 3).

اس صحیح کو الصادی نے کہا کہ آیت میں مذکور چٹان وہ ہے جو ساتویں زمین کے نیچے ہے۔ لیکن یہ دعویٰ مکمل طور پر رد کیا جاتا ہے، کیونکہ لفظ "صخرۃ" نکرہ ہے، اور اگر اس کا دعویٰ درست ہوتا تو اسے "الصخرۃ" کہا جاتا۔ لہٰذا یہاں "صخرۃ" سے مراد کوئی بھی چٹان ہے، کسی خاص چٹان کا ذکر نہیں۔ ابو سعید الخدری سے روایت ہے کہ نبی ﷺ نے فرمایا: "اگر تم میں سے کوئی کسی ایسی ٹھوس چٹان میں کوئی عمل کرے جس میں نہ کوئی دروازہ ہو اور نہ کوئی سوراخ، تو اس کے اعمال، جو بھی ہوں، ظاہر ہو کر (لوگوں کے سامنے) آ جائیں گے۔" پھر لقمان نے کہا: {اے میرے بیٹے! اقم الصلاۃ (نماز قائم کر)}، یعنی اسے درست طریقے سے اور وقت پر ادا کر۔ پھر اس نے کہا: {اور نیکی کا حکم دے (یعنی توحید اور ہر اچھی چیز کا) اور برائی (یعنی اللہ کی وحدانیت کا انکار، ہر قسم کے مشرکین اور ہر برائی و خرابی) سے منع کر}، یعنی اپنی پوری طاقت کے ساتھ، اپنے ہاتھ اور زبان سے، اور اگر تو ایسا نہ کر سکے تو دل سے (یعنی اسے ناپسند اور مسترد کر)۔ پھر اس نے اسے صبر کی نصیحت کی اور کہا: {اور جو مصیبت تجھ پر آئے اس پر صبر کر}، کیونکہ جو شخص نیکی کا حکم دیتا اور برائی سے روکتا ہے، وہ غالباً بعض لوگوں کا دشمن سمجھا جائے گا (لیکن آخری اجر یقیناً اسی کا ہوگا)۔ اسی لیے اسے صبر کا حکم دیا گیا۔ {بے شک یہ امور ان اہم احکام میں سے ہیں جو اللہ کی طرف سے بغیر کسی استثنا کے مقرر کیے گئے ہیں} جو لازمی ہیں اور جنہیں نظرانداز نہیں کیا جا سکتا۔

As-Sadiy claimed that the rock mentioned in the Verse is that which lies beneath the seventh earth. But, this claim is totally rejected for the word "rock" is indefinite and if his claim were true, it would be "the rock". So, "rock" here means any rock whatever and not a particular one. Narrated Abu Sa'id Al- Khudri after Prophet Muhammad (Peace be up9n him) as saying: "If any of you performs deeds in a solid rock that has no door or hole, his deeds, whatever they are, will come out (to the public)." Then, Luqman said: {O my son! Aqim-As- Sa.lah (perform As-Salah)}, i.e. perform it properly and in due time. Then, he said: {enjoin (on people) Al-Ma'ruf (Islamic Monotheism and all that is good), and forbid (people) from Al-Munkar (i.e. disbelief in the Oneness of Allah, polytheists of all kinds and all that is evil and bad)}, i.e. with your full power, with your hand, tongue and if you could not, let it be with your heart (i.e. reject and resent it). Then, he advised him to observe patience saying: {and bear with patience whatever befalls you}, for if one enjoins what is good and forbids the evil, he will probably regarded as enemy to certain people (but, the final reward would surely be his). For this, he commanded him to observe patience. {Verily, these are some of the important commandments (ordered by Allah with no exemption)} that are inevitable and cannot be neglected.

فرمود الله تعالی: {وَلَا تُصَعِّرْ خَدَّكَ لِلنَّاسِ وَلَا تَمْشِ فِي الْأَرْضِ مَرَحًا}؛ روایت شده از ابن عباس، مجاهد، عکرمه، سعید بن جبیر، الضحاک، یزید بن الأصم، ابوالجوزاء و دیگران: یعنی انسان نباید خودنمایی یا تکبر کند.

Allah the Almighty says: {And turn not your face away from men with pride}, narrated Ibn `Abbas, Mujahid, `Ikrimah, Sa`id Ibn Jubair, Ad-Dahhak, Yazid Ibn Al-Asam, Abu Al-Jawza' and others: This means one shouldn't be showy or arrogant.

الله تعالى يقول: {وَلَا تَمْشِ فِي الْأَرْضِ مَرَحًا}

Allah the Almighty says: {nor walk in insolence through the earth.

بی‌شک خداوند هیچ متکبر لاف‌زنی را دوست ندارد. در اینجا لقمان به پسرش سفارش می‌کند که در راه رفتن خود خودنمایی نکند. خداوند متعال می‌فرماید: {و در زمین با نخوت و تکبر راه مرو، زیرا تو نه می‌توانی زمین را بشکافی و نه می‌توانی به بلندای کوه‌ها برسی}. (الإسراء، ۳۷) یعنی: نه خواهی توانست تمام زمین را زیر پا بگذاری، و نه با راه رفتن سریع یا گام‌های محکم آن را سوراخ خواهی کرد، و نه با خودنمایی و تکبر به بلندی کوه‌ها خواهی رسید. پس خود را به خوبی بشناس، زیرا تو تنها یک انسان هستی (که برای عبادت خالصانه خدا آفریده شده‌ای). در حدیث نبوی ﷺ آمده است:

Verily, Allah likes not any arrogant boaster}, here, Luqman forbids his son to strut in his walk. Allah the Almighty says: {And walk not on the earth with conceit and arrogance. Verily, you can neither rend nor penetrate the earth, nor can you attain a stature like the mountains in height}. (AlIsra', 37) i.e. you will neither be able to tread the whole earth, nor penetrate it with your fast walking or strong footsteps, nor will you be as high as mountains with your showing-off or arrogance. So, know yourself well, for you are only a human being (created to worship Allah Alone). The Prophetic Hadith states:

در حالی که مردی راه می‌رفت و از روی غرور دامن لباسش را به زمین می‌کشید، زمین او را فرو برد و تا روز قیامت در آن فرو خواهد رفت. (روایت امام البخاری در صحیح خود) حدیث دیگری از پیامبر ﷺ می‌فرماید: «از کشیدن دامن لباس از روی غرور بپرهیز، زیرا این خودبزرگ‌بینی است که خداوند آن را دوست ندارد.» خداوند متعال می‌فرماید: {همانا خداوند هیچ متکبر فخرفروشی را دوست ندارد}.

"While a man was walking, dragging his dress with pride, he was caused to be swallowed by the earth and will go on sinking in it till the Day of Resurrection." (Transmitted by Imam Al-Bukhari in his Sahih) Another Prophetic Hadith states that: "Beware dragging your dress with pride, for this is boastfulness which is not loved (liked) by Allah " Allah the Almighty says: {Verily, Allah likes not any arrogant boaster}.

و پس از آنکه لقمان پسرش را از راه رفتن با تکبّر و خودنمایی بازمی‌دارد، به او دستور می‌دهد که در راه رفتنش میانه‌رو باشد و می‌گوید: {و در راه رفتنت میانه‌روی کن (یا گستاخی و غرور نشان مده)

After Luqman forbids his son to walk boastfully, he orders him to be moderate in his walking, saying: {And be moderate (or show no insolence)

...در راه رفتنت، یعنی نه تند راه برو و نه بسیار آهسته، بلکه میانه‌روی را برگزین: {و بندگان خاصّ خداوند رحمان کسانی‌اند که با فروتنی و آرامش روی زمین راه می‌روند، و هنگامی که نادانان به آنان خطاب کنند (با سخنان زشت)، با سخنان ملایم و نرم پاسخ می‌دهند}. (الفرقان، ۶۳) سپس لقمان می‌گوید: {و صدایت را پایین آور}، یعنی اگر سخن می‌گویی، صدایت را بسیار بلند مکن، زیرا عرعر الاغ خشن‌ترین همه‌ی صداهاست.

in your walking}, i.e. do not walk fast or too slow, rather take a course inbetween, {And the (faithful) slaves of the Most Gracious (Allah) are those who walk on the earth in humility and sedateness, and when the foolish address them (with bad words) they reply back with mild words of gentleness}. (Al-Furqan, 63) Then, Luqman says: {and lower your voice}, i.e. if you talk, do not raise your voice very loudly because the braying of the ass is the harshest of all voices.

از ابوهریره (رضی الله عنه) روایت است که پیامبر ﷺ فرمود: «هرگاه صدای خروس را شنیدید، از خداوند فضل او را بخواهید، زیرا (بانگ خروس نشان می‌دهد که) فرشته‌ای را دیده است. و هرگاه صدای الاغ را شنیدید، از شیطان به خداوند پناه ببرید، زیرا (عرعر الاغ نشان می‌دهد که) شیطانی را دیده است.» (به روایت امام البخاری در صحیح خود). بر همین اساس، بلند کردن صدا بی‌جهت ناپسند است. اما بلند کردن صدا در اذان (بانگ نماز) و در میدان جنگ جایز است.

Narrated Abu Hurairah (May Allah be pleased with him): The Prophet (Peace be upon him) said: "When you hear the crowing of cocks, ask for Allah's Blessings for (their crowing indicates that) they have seen an angel. And when you hear the braying of donkeys, seek Refuge with Allah from Satan for (their braying indicates) that they have seen a Satan." (Transmitted by Imam Al-Bukhari in his Sahih). For this, it is forbidden to raise one's voice needlessly. But, raising the voice with the Adhan (the Call to Prayer) and in the battlefield is permitted.

اینها اندرزهایی است که لقمان به پسرش داد و در قرآن کریم یاد شده است. اندرزهای بسیار دیگری نیز در کتابی با عنوان «حکمت لقمان» آمده است. از این کتاب ارزشمند، موارد زیر را نقل می‌کنیم.

These are the pieces of advice given by Luqman to his son that are mentioned in the Glorious Qur'an. Many others have been mentioned in a book titled Hikmat Luqman (Luqman's Wisdom). From this valuable book, we cite the following:

روایت امام احمد از ابن عمر (خدا از هر دو خشنود باد)

Narrated Imam Ahmed that Ibn 'Umar (May Allah be pleased with both of them)

ما را رسول‌الله ﷺ خبر داد که: «لقمانِ حکیم می‌گفت: اگر چیزی به خداوند سپرده شود، او آن را حفظ می‌کند.»9

said: We were told by Allah's Messenger (Peace be upon him) that: "Luqman, the wise used to say: If anything was entrusted to Allah, He would preserve it.”9

از ابن حاتم روایت شده که القاسم بن مخیمره نقل کرد که رسول خدا ﷺ فرمود: «لقمان به پسرش هنگام اندرز دادن به او گفت: "ای پسرکم! از چاپلوسی بپرهیز، زیرا آن در شب خیانت و در روز نکوهش است."» و دَمُرَة از السَّرِيّ بن یحیی روایت کرده که گفت: لقمان به پسرش گفت: "ای پسرکم! همانا حکمت، فقیر را به درگاه پادشاهان کشانده است."

Narrated Ibn Hatim that Al-Qasim Ibn Mukhaimirah reported that Allah's Messenger (Peace be upon him) said: "Luqman said to his son when he was advising him: "0 my son! Beware of masking for it is treason by night and dispraise during the day. " Narrated Damurah after As-Sariy Ibn Yahia as saying: Luqman said to his son: "On my son! Verily, wisdom has brought the indigent to the courts of kings.

مرا پدرم از عبده بن سلیمان، از ابن المبارک، از عبدالرحمن المسعودی، از عون بن عبدالله روایت کرد که گفت: لقمان به پسرش گفت: «ای پسرکم! اگر به مجلس قومی درآمدی، با سلام با ایشان آغاز کن (و بگو: السلام علیکم)، سپس کناری بنشین و تا آنان سخن نگفته‌اند، سخنی مگو. اگر دیدی که ایشان به یاد خدا مشغول‌اند، به آنان بپیوند؛ و اگر دیدی که به چیز دیگری مشغول‌اند، از آنان روی برتاب و دیگران را جستجو کن (که خدای متعال را یاد می‌کنند).» مرا پدرم از عمرو بن عثمان، از دامورة بن حفص بن عمر روایت کرد که گفت: «لقمان کیسه‌ای از خردل کنار خود نهاد و شروع به پند دادن به پسرش کرد، و به ازای هر اندرزی یک دانه خردل به او می‌داد، تا آنکه همه‌اش تمام شد.»

I was told by my father after 'Abdah lbn Sulaiman after Ibn Al-Mubarak after 'Abdur Rahman Al-Mas' udi after 'Aun Ibn 'Abdullah as saying: Luqman said to his son: "0 my son! If you come to a people's setting, start them with salutation (Saying As-Salamu 'Alaikum (Peace be with you)), then, take a side and do not utter a word till they speak. If you find them observing the Remembrance of Allah, join them. But, if they observe anything else, turn away from them and seek others (who remember Allah Almighty). " I was told by my father after 'Amr Ibn 'Uthman after Damurah Ibn Hafs Ibn 'Umar as saying: "Luqman placed a bag of mustards beside him and started to advise his son, giving him with every piece of advice a mustard till it all ran out.

او گفت: ای پسرم! به تو نصیحتی کردم که اگر کوهی به آن داده می‌شد، از هم می‌پاشید.

He said: 0 my son! I gave you advice that if a mountain was given, it would split.

او گفت: سپس، پسرش گویی ضربه‌ای خورده بود. «ابن عباس» (رضی الله عنه) روایت کرد: «از سیاهان مراقبت کنید، زیرا سه نفر از میان آنان از اهل بهشت‌اند: لقمان حکیم، نجاشی و بلال (مؤذن).» (با این حال، این حدیث غریب و مردود است.)

He said: then, his son was as if struck. " Ibn 'Abbas (May Allah be pleased with him) narrated: "Take care of the black men for three from among them are of the people of Paradise: Luqman the wise, Negus and Bilal (the Caller to Prayer)." (However, this Hadith is odd and rejected).

امام احمد در کتاب «الزهد» خود زندگینامه لقمان و چیزهای ارزشمند بسیار دیگری را ذکر کرده است. او گفت: وکیع از سفیان، از مردی ناشناس، از مجاهد برای من نقل کرد که گفت: گفتار خداوند:

Imam Ahmed, in his book Az-Zuhd (Asceticism), mentioned Luqman' s biography and many other valuable things. He said: I was told by Waki' after Sufyan after an unidentified man after Mujahid as saying: Allah's Statement:

{و همانا به لقمان حکمت عطا کردیم}، یعنی حکمت و فهم دینی. او افزود: وی پیامبر نبود. همین مطلب از وهب بن منبه نیز روایت شده است.

{And indeed We bestowed upon Luqman Al-Hikmah}, i.e. wisdom and religious understanding. He added: he was not a Prophet. The same was narrated by Wahb Ibn Munabih.

وكيع از سفیان، از اشعث، از عکرمه، از ابن عباس (رضی الله عنه) برای ما روایت کرد که او گفت: لقمان بردهٔ حبشی بود.

Waki' told us after Sufyan after Ash'ath after 'Ikrimah after Ibn 'Abbas (May Allah be pleased with him) that he said: Luqman was an Ethiopian slave.

اسود برای ما روایت کرد از حماد، از علی بن یزید، از سعید بن المسیب که گفت: لقمان خیاط بود.

Aswad told us after Hammad after 'Ali Ibn Yazid after Sa'id Ibn Al-Musaiyb as saying: Luqman was a tailor.

سیار برایم روایت کرد از جعفر، از مالک بن دینار که گفت: لقمان به پسرش گفت: «ای پسرکم! اطاعت خدا را سرمایه‌ی تجارت خود قرار ده، که بی‌آنکه کالایی داشته باشی سود خواهی برد.» یزید برایم روایت کرد از ابوالاَشهَب، از محمد بن واسع که گفت:

Saiyar told us after Ja'far after Malik Ibn Dinar as saying: Luqman said to his son: "0 my son! Take Allah's Obedience as your trade, and you will gain profits without having any merchandises." Yazid told us after Abul Ashhab after Muhammad Ibn Wasi' as saying:

لقمان به پسرش گفت: «ای پسرکم! از خدا بترس، و نگذار مردم متوجه شوند که از او می‌ترسی تا از ایشان احترام به دست آوری، در حالی که دلت گناهکار است.» یزید بن هارون و وکیع برای ما روایت کردند از ابوالأشهب، از خالد الربعی که گفت: «لقمان بردهٔ حبشی‌ای بود که نجاری می‌کرد. روزی ارباب او دستور داد بزی را ذبح کند و بهترین و خوشمزه‌ترین دو قسمت آن را برایش بیاورد. لقمان چنین کرد و زبان و دل را آورد. ارباب پرسید: آیا چیزی خوشمزه‌تر از اینها نیافتی؟»

Luqman said to his son: "0 my son! Fear Allah and do not let the people notice that you fear Him to gain honor (from them) while your heart is sinful." Y azid Ibn Hamn and Waki' told us after Abul AShhab after Khalid Ar-Rab'i as saying: "Luqman was an Ethiopian slave who worked as a carpenter. One day, his master ordered him to slaughter a goat and bring him the most pleasant and delicious two parts thereof. Luqman did so and brought him the tongue and heart. The master asked: Did not you find anything more pleasant than these?

لقمان گفت: نه! پس از مدتی، ارباب به او دستور داد که یک بز را ذبح کند و دو بخش بدخیم‌تر آن را دور بیندازد. لقمان بز را ذبح کرد و زبان و قلب را دور انداخت. ارباب فریاد زد و گفت: به تو دستور دادم گواراترین بخش‌های آن را برایم بیاوری و تو زبان و قلب را آوردی، و به تو دستور دادم بدخیم‌ترین بخش‌های آن را دور بیندازی و تو زبان و قلب را دور انداختی، این چگونه ممکن است؟ لقمان گفت: اگر خوب باشند، هیچ چیزی خوشایندتر از این‌ها نیست، و اگر بدخیم باشند، هیچ چیزی بدخواه‌تر از این‌ها نیست. داوود بن رشید برای ما روایت کرد، از ابن المبارک، از معمر، از ابو عثمان، مردی از بصره، که گفت: لقمان به پسرش گفت: ای پسرم! آرزوی دوستی با احمق را نداشته باش، مبادا گمان کند که نادانی‌اش را تأیید می‌کنی.

Luqman said: No! After a while, the master ordered him to slaughter a goat and to throw the most malignant two parts thereof. Luqman slaughtered the goat and threw the tongue and heart. The master exclaimed and said: I ordered you to bring me the most delicious parts thereof and you brought me the tongue and heart, and I ordered you to throwaway the most malignant parts thereof and you threw the tongue and heart, how can this be? Luqman said: Nothing can be more pleasing than these if they were good, and nothing can be more malicious than these if they were malignant." Dawud Ibn Rashid told us after Ibn Al-Mubarak after Mu'amir after Abu 'Uthman, a man from Basrah, as saying: Luqman said to his son: "0 my son! Do not wish for befriending a fool that he may think you approve his foolishness.

«و لا تأخذ الحكيم غضبه فيعرض عنك». حدّثنا داود بن أُسيد، عن إسماعيل بن عيّاش، عن دَمْدَم بن زُرعة، عن شُريح بن عُبيد الحضرمي، عن عبد الله بن زيد، قال: قال لقمان: «إنّ يدَ الله على أفواه الحكماء، فلا يتكلم أحدٌ منهم إلّا بما قسمه الله له». وحدّثنا عبد الرزاق، أنه سمع ابن جُريج يقول: كنتُ أُغطّي رأسي بالليل، فقال لي عمر: ألم تسمع ما قال لقمان:

And, do not take the wise man's rage easily that he may abstain from you." Dawud Ibn Usaid told us after Isma'il Ibn 'Ayyash after Damdam Ibn Zar'ah after Shuraih Ibn 'Ubaid Al-Hadrami after 'Abdullah Ibn Zaid as saying: Luqman said: "Verily, Allah's Hand is on the mouths of wise men; none of them speaks but with what Allah assigned for him." 'Abdur Razzaq told us that he heard Ibn Juraij as saying: I used to mask my head at night and `Umar said to me: Did not you hear that Luqman had said:

در روز پوشاندن خود [صورت] خواری است و در شب بدنامی. پس چرا شب‌ها خود را می‌پوشانی؟ او گفت: «لقمان بدهکار نبود.» از الجنید، از سفیان، از حسن برایم روایت شد که گفت: لقمان به پسرش گفت: «ای پسرکم! هرگز به‌سبب سکوت پشیمان نشده‌ام. اگر سخن نقره است، سکوت طلاست.» از ابوالاشهب، از قتادة، از عبدالصمد و وکیع برایم روایت شد که گفتند: لقمان به پسرش گفت: «ای پسرکم! خود را از بدی دور نگه دار تا بدی نیز تو را دور نگه دارد، زیرا بدی جز بدی نمی‌زاید.» امام احمد روایت کرده است: از نافع بن عمر، از ابن ابی ملیکه، از عبیدبن عمیر برایم روایت شد که عبدالرحمن بن مهدی گفت: لقمان هنگام اندرز دادن به پسرش گفت: «ای پسرکم! مجلس‌ها را با دقت برگزین! اگر مجلسی را یافتی که در آن الله یاد می‌شود، با آنان بنشین. پس اگر دانا باشی، دانشت به تو سود می‌رساند؛ و اگر نادان باشی، به تو می‌آموزند؛ و اگر الله بخواهد به آنان نیکی رساند، تو نیز از آن بهره‌مند می‌شوی. ای پسرکم! در مجلسی که در آن الله یاد نمی‌شود منشین! زیرا اگر دانا باشی، دانشت به تو سود نمی‌رساند؛ و اگر نادان باشی، نادانی‌ات را می‌افزایند؛ و اگر الله بخواهد آنان را به زیانی مبتلا کند، تو نیز با آنان گرفتار می‌شوی. ای پسرکم! از دیدن مردی نیرومند که خون مؤمنان را می‌ریزد شادمان مشو، زیرا الله برای او قاتلی قرار می‌دهد که هرگز نمی‌میرد.» ابومعاویه برایمان روایت کرد از هشام بن عروه، از پدرش که گفت:

masking during the day is humiliation and at night is dispraise. So, why do you mask yourself at night? He said: "Luqman was not indebted." I was told by Hasan after Al-Junaid after Sufyan as saying: Luqman said to his son: "0 my son! I have never regretted because of keeping silent. If words are silver, silence is golden." I was told by 'Abdul Samad and Waki' after Abul Ashhab after Qatadah as saying: Luqman said to his son: "0 my son! Set apart with evil and it will set apart with you, for evil begets nothing but evil." Narrated Imam Ahmed: I was told by 'Abdur Rahman Ibn Mahdi after Nafi' Ibn 'Umar after Ibn Abu Malikah after 'Ubaid Ibn 'Umair as saying: Luqman said to his son when he was advising him: "0 my son! Choose between gatherings (of people) precisely! If you find a gathering in which Allah is mentioned, sit yourself with them. Thus, if you are knowledgeable, your knowledge will benefit you; but, if you are ignorant, they will teach you; and if Allah wishes to do them good, you will be benefited therewith. 0 my son! Do not sit in a gathering in which Allah is not mentioned! Because if you are knowledgeable, your knowledge will not benefit you; and if you are ignorant, they will add to your ignorance; and if Allah wishes to afflict them with harm, you will be afflicted with them. 0 my son! Do not rejoice at seeing a strong man who sheds the blood of the faithful, for Allah appoints for him a killer that does not ever die." Abu Mu'awiyah told us after Hisham Ibn 'Urwah after his father as saying:

«حکمت چنین می‌فرماید: ای پسرم! سخنت نیکو باشد و چهره‌ات خندان، که مردم بیش از کسانی که به ایشان روزی می‌دهند، تو را دوست خواهند داشت.» و گفت: «در حکمت یا تورات آمده است: "مهربانی، سرِ حکمت است."» و گفت: «در تورات آمده است: "چنان‌که (به دیگران) رحم کنی، به تو رحم خواهد شد."» و گفت: «در حکمت آمده است:

"Wisdom dictates: 0 my son: Let your speech be good and your face be smiling, you will be more loved by the people than those who give them provisions." And, he said: "It is stated in the wisdom -or the Torah - : "Kindness is the head of wisdom." And, he said: "It is stated in the Torah: "As you show mercy (to others), mercy will be shown to you." And, he said: "It is stated in the wisdom:

«آنچه می‌دهی همان را خواهی یافت (یا: آنچه می‌کاری همان را درو خواهی کرد).» و گفت: «در حکمت آمده است: "دوست خود و دوست پدرت را دوست بدار."» عبدالرزاق برای ما از معمر، از ایوب، از ابو قلابه نقل کرد که گفت:

"You will gain what you give (or, harvest what you grow)." And, he said: "It is stated in the wisdom: "Love your friend and the friend of your father." `Abdur Razzaq told us after Mu'amir after Ayyub after Abu Qulabah as saying:

از لقمان پرسیده شد: چه کسی از نظر صبر بهترین است؟ او گفت: کسی که پس از مشاهدهٔ صبر، آزاری روا نمی‌دارد. کسانی که پرسیده بودند گفتند: چه کسی از نظر دانش بهترین است؟ او گفت: کسی که با دانش دیگران بر دانش خود می‌افزاید. پرسیدند: از میان تمام مردم، چه کسی بهترین است؟ گفت: توانگر. گفتند: آیا کسی است که دارایی و ثروت دارد؟ گفت: نه! بلکه کسی است که اگر از او نیکی خواسته شود، آن را باز نمی‌دارد و مانع نمی‌شود. و کسی است که به چیزی از دیگران نیازی ندارد.

Luqman was once asked: Who is the best one in terms of patience? He said: It is the one who practices no harm after observing patience. Those who asked him said: Who is the best one in terms of knowledge? He said: It is he who adds to his own knowledge through the knowledge of others. They asked: Who is the best from among the whole people? He said: It is the wealthy. They said: Is it the one who has properties and riches? He said: No! But, it is the one if whose good was sought, he would not hold it back or prevent it. And, it is the one who does not need anything from others.

روایت است از سفیان بن عیینه: از لقمان پرسیدند: بدترین مردم کیست؟ گفت: کسی که اگر مرتکب گناهی شود، شرمی به خود راه ندهد.

Narrated Sufyan Ibn 'Uyaynah: Luqman was asked: Who is the worst of all people? He replied: It is the one who does not feel shame if found committing a sinful deed.

ابو الصمد برای ما نقل کرد که مالک بن دینار گفت: من برخی حکمت‌ها را یافتم که چنین است: «خداوند متعال استخوان‌های کسانی را که فتوایی مطابق با هوای نفس و خواسته‌های مردم می‌دهند، پراکنده و نابود می‌کند.» و نیز: «برای تو خیری نیست که چیز تازه‌ای بیاموزی در حالی که آنچه پیش‌تر آموخته‌ای را به کار نمی‌بندی. این مانند مردی است که پشته‌ای از هیزم خشک جمع کرد، سپس خواست آن را حمل کند اما نتوانست. پس از آن، پشته‌ی دومی جمع کرد.» عبدالله بن احمد گفت: الحکم بن ابی زهیر بن موسی از الفرج بن فضاله از ابو سعید برای من نقل کرد که گفت: لقمان به پسرش گفت: «0

Abu As-Samad told us after Malik Ibn Dianr as saying: I found some pieces of-wisdom as follows: "Allah Almighty scatters and wastes the bones of those who give religious opinions that go with the people's lusts and desires." And, "There is no good for you that you learn something new while you do not practice what you have learnt previously. This is like a man who gathere.d a pile of dry wood, then tried to carry it but couldn't. Thereupon, he collected a second one." 'Abdullah Ibn Ahmed said: I was told by Al-Hakam Ibn Abu Zuhair Ibn Musa after Al-Faraj Ibn Fudalah after Abu Sa'id as saying: Luqman said to his son: "0

«پسرم! بگذار غذایت را فقط مردان پرهیزگار بخورند، و در کارهایت با دانشمندان مشورت کن.» اینها سخنانی بود که امام احمد از حکمت لقمان نقل کرد، و من برخی سخنان دیگر را به آنها افزودم که او نقل نکرده بود؛ و همچنین او چیزهایی را نقل کرد که من نقل نکردم. و خداوند داناتر است! ابن ابی حاتم گفت: پدرم برایم روایت کرد، از العباس بن الولید، از زید بن یحیی بن عبید الخزاعی، از سعید بن بشیر، از قتاده، که گفت: خداوند متعال به لقمان اختیار داد که میان نبوت و حکمت یکی را برگزیند، و او حکمت را بر نبوت ترجیح داد. سپس جبرئیل در حالی که او در خواب بود آمد و حکمت را بر او ریخت، و او صبح روز بعد به بیان آن پرداخت.

my son! Let only the pious men eat your food, and consult the scholars over your affairs." These were what Imam Ahmed quoted from the wisdom of Luqman, and I added some that he did not transmit and indeed, he -Imam Ahmed -quoted things that I did not. And, Allah knows best! Ibn Abu Hatim said: I was told by my father after Al-'Abbas Ibn Al-Walid after Zaid Ibn Yahya Ibn 'Ubaid Al-Khuza'i after Sa'id Ibn Bashir after Qatadah as saying: Allah Almighty enabled Luqman to choose between Prophethood and wisdom and he (Luqman) preferred wisdom to Prophethood. Then, Gabriel came while he was asleep and poured the wisdom over him. And, he began to pronounce it the next morning.

سعید گفت: از قتادہ شنیدم که می‌گفت: به لقمان گفته شد: چگونه حکمت را بر نبوت ترجیح دادی، در حالی که تو توانایی انتخاب میان آن دو را داشتی؟

Sa'id said: I heard Qatadah as saying: It was said to Luqman: How did you prefer wisdom to Prophethood when you were enabled to choose between them?

او گفت: اگر خداوند مرا به پیامبری برمی‌گزید، آن را می‌پذیرفتم و سخت می‌کوشیدم تا خشنودی او را به دست آورم. اما او مرا در انتخاب آزاد گذاشت. من ترسیدم که برای پیامبری ناتوان باشم، پس حکمت را برگزیدم.

He said: If Allah were to assign me with Prophethood, I would accept it and try hard to win His Pleasure, but He enabled me to choose. I feared of being too weak for Prophethood, so I chose wisdom.

این روایت از نظر سند کاملاً صحیح و قابل اعتماد نیست، زیرا راوی فرعی آن، سعید بن بشیر، فردی مورد اعتماد نیست. با این حال، بسیاری از عالمان پیشین، که از جمله مهم‌ترین آنان مجاهد، سعید بن المسیب و ابن عباس (رضی الله عنه) بودند، بر این دیدگاه بودند که سخن خداوند که می‌فرماید: {و در حقیقت به لقمان حکمت دادیم}، به معنای فهم و بصیرت دینی است.

This narration is not perfectly authentic or sound for that sub-narrator, Sa' id Ibn Bashir, is not a trustworthy one. However, many from among our earlier scholars, foremost among whom were: Mujahid, Sa'id Ibn Al-Musayyb and Ibn 'Abbas (May Allah be pleased with him) were of the viewpoint that Allah's Statement that reads: {And indeed We bestowed upon Luqman Al- Hikmah (wisdom)}, means: discretion and religious understanding.

بنابراین، او پیامبر نبود و هیچ وحیی بر او نازل نشده بود.

Thereupon, he was not a Prophet and nothing has been revealed to him Al- Wahi (Divine Inspiration).