الله سبحانه و تعالی می‌فرماید:

Allah the Almighty says:

{و از آنان درباره‌ی شهری که کنار دریا بود بپرس (ای محمد ﷺ)، آنگاه که در مسئله‌ی شنبه (یعنی روز شنبه) از حد گذشتند؛ هنگامی که ماهی‌هایشان در روز شنبه آشکارا به سوی ایشان می‌آمد، و در روزی که شنبه نبود به سویشان نمی‌آمد. این‌گونه ایشان را آزمودیم، زیرا فسق می‌ورزیدند (از فرمان الله سرپیچی می‌کردند). و هنگامی که گروهی از ایشان گفتند: "چرا مردمی را پند می‌دهید که الله می‌خواهد نابودشان کند یا آنان را به عذابی سخت گرفتار سازد؟" (واعظان) گفتند:}

{And ask them (O Muhammad (Peace be upon him)) about the town that was by the sea; when they transgressed in the matter of the Sabbath (i.e. Saturday): when their fish came to them openly on the Sabbath day, and did not come to them on the day they had no Sabbath. Thus We made a trial of them, for they used to rebel against Allah's Command (disobey Allah). And when a community among them said: "Why do you preach to a people whom Allah is about to destroy or to punish with q severe torment?" (The preachers) said:

«تا در پیشگاه پروردگارتان (الله) بی‌تقصیر باشید، و شاید که از الله بترسند.» پس آنگاه که یادآوری‌هایی را که به آنان داده شده بود فراموش کردند، کسانی را که از بدی نهی می‌کردند نجات دادیم، اما کسانی را که ستم کرده بودند، به سبب آنکه از فرمان الله سرپیچی می‌کردند (نافرمانی الله را می‌کردند)، به عذابی سخت گرفتار ساختیم. پس چون از حدودی که از آن منع شده بودند تجاوز کردند، به آنان گفتیم: «بوزینگانی طردشده و رانده‌شده باشید!» {الأعراف، ۱۶۳-۱۶۶}

"in order to be free from guilt before your Lord (Allah), and perhaps they may fear Allah." So when they forgot the remindings that had been given to them, We rescued those who forbade evil, but We seized those who did wrong with a severe torment because they used to rebel against Allah's Command (disobey Allah). So when they exceeded the limits of what they were prohibited, We said to them: “Be you monkeys, despied and rejected}. (Al-A' rat, 163-166)

و {و بی‌گمان، کسانی از میان شما را که در کار شنبه تجاوز کردند، شناختید. به ایشان گفتیم: "بوزینگانی طرد شده و خوارشده باشید." پس این عقوبت را برای همان قوم و برای نسل‌های بعد از ایشان عبرتی قرار دادیم و درسی برای پرهیزگاران ساختیم} (البقرہ، ۶۵، ۶۶)

And, {And indeed you knew those amongst you who transgressed in the matter of the Sabbath (i.e. Saturday). We said to them: "Be you monkeys, despised and rejected." So We made this punishment an example to their own and to succeeding generations and a lesson to those who are Al-Muttaqun (the pious)}. (Al-Baqarah, 65, 66)

و، {یا آنها را لعنت کنیم، همان‌گونه که اصحاب سبت را لعنت کردیم}. (النساء، ۴۷)

And, {Or curse them as We cursed the Sabbath breakers}. (An-Nisa', 47)

عبدالله بن عباس، مجاهد، عکرمه، قتاده، السُّدّی و دیگران گفتند: آنان اهل ایله بودند. ابن عباس (رضی الله عنه) افزود: آن شهر میان مدین و طور قرار داشت. گفتند: اهل ایله در آن زمان به آموزه‌های تورات و منع ماهی‌گیری در روز شنبه سخت پایبند بودند. شگفت آنکه ماهی‌ها در روزهای شنبه آشکارا خود را نشان می‌دادند و در دیگر روزهای هفته ناپدید می‌شدند، {آنگاه که ماهی‌هایشان در روز شنبه آشکارا به سویشان می‌آمدند و در روزی که شنبه نبود به سویشان نمی‌آمدند}. خداوند متعال می‌فرماید {این‌گونه ایشان را آزمودیم}، یعنی با فرستادن شمار بسیاری ماهی در روز شنبه، آنان را می‌آزمودیم. {زیرا که آنان از فرمان خدا سرپیچی می‌کردند}، یعنی به سبب نافرمانی و طغیانشان. چون چنین دیدند، نیرنگی ساختند تا ماهی‌ها را در روز شنبه صید کنند. تورها و طناب‌های ماهیگیری خود را نصب کردند و جوی‌هایی کندند تا آب دریا به درون آن‌ها راه یابد و ماهی‌ها وارد شوند اما هرگز به دریا بازنگردند. این همه را در روز جمعه انجام دادند تا برای آمدن ماهی‌ها در روز شنبه آماده باشند. بدین‌سان ماهی‌ها در روزی که گمان می‌رفت آرام است (و نمی‌دانستند که برای آنان چه آماده شده) آمدند. در تورها، طناب‌ها و جوی‌های مصنوعی گرفتار شدند. چون شنبه به پایان رسید، اهل ایله برای برداشتن صید فربه خود حاضر شدند. در نتیجه، خداوند متعال بر ایشان خشم گرفت و به سبب نیرنگ و فریبکاریشان، لعنتشان کرد. چون این کار را گروهی از ایشان انجام دادند، بقیه که در این گناه شرکت نکرده بودند، به دو دسته تقسیم شدند: دسته‌ای که کردار و نیرنگشان را در برابر شریعت و فرمان خداوند متعال در آن زمان رد کردند. دسته دوم آنان را رد یا نهی نمی‌کردند، بلکه واکنش دسته‌ای را که گنهکاران را نهی می‌کرد ناپسند می‌شمردند و می‌گفتند: {چرا به قومی اندرز می‌دهید که خداوند می‌خواهد نابودشان کند یا به عذابی سخت گرفتارشان سازد؟}، یعنی. اگر قوم بی‌شک به دست خداوند متعال عذاب خواهند شد، وعظ و نصیحت دادن به ایشان چه سودی دارد؟ اما گروه دوم (واعظان) پاسخ دادند: {برای آن‌که نزد پروردگارتان (خدا) عذرخواه باشیم}، یعنی چون ما از جانب او مأموریم که به نیکی فرمان دهیم و از بدی بازداریم، این کار را از ترس عذاب او انجام می‌دهیم. {و شاید که ایشان پرهیزگار شوند}، یعنی شاید کسانی که این گناهان را مرتکب شده‌اند به سوی خدا توبه کنند و از آنچه کرده‌اند پشیمان شوند، و در نتیجه از عذاب خدا رهایی یابند و او همه ایشان را ببخشاید.

'Abdullah Ibn 'Abbas, Mujahid,' Ikrimah, Qatadah, As-Sadiy and others said: they were the people of Aylah. Ibn 'Abbas (May Allah be pleased with him) added: it was located between Median and At- Tur. They said: the people of Aylah were adhering attentively to the teachings of the Torah and the prohibition of the Sabbath at that time (the prohibition of fishing on Saturdays). Amazingly, the fish used to expose itself openly on Saturdays and disappear on the other days of the week, {when their fish came to them openly on the Sabbath day, and did not come to them on the day they had no Sabbath}. Almighty Allah says {Thus We made a trial of them}, i.e. We test them through sending great numbers of fish on the Sabbath. {for they used to rebel against Allah's Command (disobey Allah)}, i.e. because of their disobedience and rebellion. When they saw this, they made a trick to catch the fish on the Sabbath. They fixed their fishing nets and ropes and excavated streams allowing the sea water to run through and the fish to get in but never go back to the sea. They made all this on Friday, in preparation for the coming of the fish on Saturday. And thus, the fish came on the supposedly-peaceful day (knowing not what has been prepared against them). They were caught in the nets, ropes and artificial streams. When the Saturday came to an end, the people of Aylah were present to take their fat catch. Consequently, Allah the Almighty was angry with them and He cursed them because of their trickery and deception. When this was done by a group thereof, the rest who did not participate in their sinful acting were divided into two sects: a sect that rejected their acting and trickery against the Law and Command of Allah the Almighty at that time. The second sect did not reject or forbid them, rather they disapproved of the reaction of the sect that forbade the sinful ones saying: {Why do you preach to a people whom Allah is about to destroy or to punish with a severe torment?}, i.e. what is the gain in preaching to a people whom will inevitably be punished by Allah the Almighty? But, the second sect (the preachers) replied saying: {In order to be free from guilt before your Lord (Allah)}, i.e. as we are commanded by Him to enjoin what is good and forbid what is evil; thus, we observe this for our fear of His Torment. {And perhaps they may fear Allah}, i.e. perhaps those who made these sins may repent to Allah and regret what they have done and thus be saved from the punishment of Allah and that He forgives them all.

الله تعالى می‌فرماید: {پس چون آنچه را که به آنان یادآوری شده بود فراموش کردند}، یعنی نسبت به واعظان الهی بی‌توجهی نمودند، {کسانی را که از کار بد نهی می‌کردند نجات دادیم}، یعنی گروه واعظان را، {و کسانی را که ستم کردند به عذابی سخت گرفتار ساختیم}، یعنی انجام‌دهندگان کار گناه‌آلود را، {به سبب آن‌که نافرمانی می‌کردند}، یعنی از فرمان الله سرپیچی می‌نمودند. سپس الله عذابی را که بر آنان نازل شد توضیح داد و فرمود: {پس چون از آنچه از آن نهی شده بودند سرکشی کردند، به ایشان گفتیم: "بوزینگانی خوار و رانده‌شده باشید}.

Allah the Almighty says: {So when they forgot the remindings that had been given to them}, i.e. were heedless towards the godly preachers, {We rescued those who forbade evil}, i.e. the preaching sect, but {We seized those who did wrong}, i.e. doers of the sinful deed, {with a severe torment}, i.e. a painful punishment, {because they used to rebel against Allah's Command (disobey Allah)}. Then, Allah explained the torment that befell them saying, {So when they exceeded the limits of what they were prohibited, We said to them: "Be you monkeys, despised and rejected}.

در اینجا نکته این است که الله تبارک و تعالی به ما خبر داد که ستمکاران را هلاک کرد، و گروه امر به معروف و نهی از منکر کنندگان را نجات داد، و کسانی را که امر به معروف و نهی از منکر نمی‌کردند باقی گذاشت. دانشمندان درباره گروه سوم اختلاف کردند. برخی گفتند که آنان نجات یافتند، و برخی دیگر گفتند که آنان همراه ستمکاران هلاک شدند. اما دیدگاه نخست همان است که عالمان محقق آن را پذیرفته‌اند، از جمله ابن عباس، پیشوای مفسران، که این نظر را در مناظره‌ای با استادش عکرمه بیان کرد؛ و چون ابن عباس پیروز شد، عکرمه به پاس این پیروزی، جامه‌ای ارزشمند به او بخشید.

Here, the point is that Allah the Almighty informed us that He destroyed the wrong-doers, saved the preaching believers and left the believers who did not practice enjoining the good and forbidding the evil. Scholars disputed regarding the third group. Some said they were granted salvation. And others said that they were destroyed with the wrong-doers. But, the first view is the accepted one by the well-versed scholars, including Ibn 'Abbas head of the interpreters - who referred to this opinion on a debate with his master 'lkrimah who upon the victory of Ibn 'Abbas - granted him a valuable garment as a reward.

لازم است در اینجا یادآوری شود که گروه سوم، با وجود اینکه آن کار گناهآلود را با قلب خود ناپسند میشمردند، در میان کسانی که نجات یافتند ذکر نشدند؛ زیرا میبایست اعضای بدن خود (دست یا زبان) را به کار میگرفتند تا بر اساس آن عمل کنند و مخالفت خود را با کار ستمکاران آشکار سازند. پس آنان همراه با آمربهمعروفکنندگان نجات یافتند، چون خودشان آن کار گناهآلود را انجام نداده بودند، بلکه آن را با قلب خود رد کرده بودند.

It should be noted here that the third group were not mentioned with those given salvation even though they despised the sinful deed, with their hearts, because they should have compelled their organs (hand or tongue) to act thereupon and declare their rejection of the wrong-doers' act. So, they were saved with the preachers because they themselves did not commit the sinful deed, rather they rejected it with their hearts.

روایت شده از عبدالرزاق، از ابن جریج، از مردی (که نامش معلوم نیست)

Narrated 'Abdur Razzaq after Juraij after a man (whose name is not known)

از عِکرِمہ، از ابنِ عباس؛ و مالک از ابنِ رومان، شیبان، قتادہ و عطاء الخراسانی روایت کردہ است کہ: کسانی کہ آن گناہ را مرتکب شدند، از سوی بقیۂ مردم شہر طرد شدند. برخی از آنان اعلام بیزاری و انکار کردند از کاری کہ انجام داده بودند. آنان بہ سخنان واعظان گوش نمی‌دادند. پس از آن، شب‌ها جدا از بقیۂ مردم شہر می‌ماندند و میان آنان و دیگران درھا یا موانعی وجود داشت، در حالی کہ آن مردم منتظر فرود آمدن عذاب بر آنان بودند. یک روز درھای آنان تا نزدیک ظهر باز نشد. مردم نگران شدند و یکی از خودشان را فرستادند تا از بالای مانع ببیند چہ بر سرشان آمدہ است. وقتی نگریست، دید کہ آنان بہ میمون‌های دم‌دار تبدیل شدہ‌اند و فریاد می‌زنند. درھا (یا موانع) را گشودند و میمون‌ها خویشاوندانشان را شناختند، در حالی کہ خویشاوندانشان آنان را نمی‌شناختند. در این ھنگام واعظان گفتند: آیا ما شما را از این کار منع نکردیم؟ میمون‌ها با سرهایشان اشارہ کردند کہ بلی. سپس عبداللہ بن عباس (رضی اللہ عنه) گریست و گفت: بی‌گمان ما گناھان بسیاری را می‌بینیم کہ نہ آن‌ها را رد می‌کنیم و نہ انکار می‌کنیم و حتی به آن‌ها تذکر نمی‌دهیم! و العوفی از ابنِ عباس (رضی اللہ عنه) روایت کردہ است کہ گفت: جوانان شہر بہ میمون و پیرمردان بہ خوک تبدیل شدند.

after 'Ikrimah after Ibn 'Abbas; and Malik transmitted from Ibn Ruman, Shaiban, Qatadah and 'Ata 'Al-Kharasani what means: Those who committed the sinful deed were abandoned by the rest of the people of the town. Some of them declared their rejection and denial of their deed. They did not listen to the preachers. Afterwards, they used to stay the night apart from the rest of the people of the town and there were doors or barriers between them and the rest of the people who were anticipating the befalling of punishment over them. One day, their doors did not open till the noon. The people got anxious and sent one of them to see what happened to them from above the barrier. When he looked he found them turned into monkeys with tails, shouting. They opened the doors (barrier) and the monkeys recognized their relatives while their relatives could not recognize them. Thereupon, the preachers said: Did not we forbid you from doing this? The monkeys made a sign with their heads denoting: Yes. Then, 'Abdullah Ibn 'Abbas (May Allah be pleased with him) wept and said: verily, we see many wrong-doings which we do not reject or deny or even make a comment! Narrated Al-'Ufi after Ibn 'Abbas (May Allah be pleased with him) saying: the young men of the town were turned into monkeys, while the old men into pigs.

علاوه بر این، ابن ابی حاتم از مجاهد از ابن عباس روایت کرده که او گفت:

Moreover, Ibn Abu Hatim narrated from MujaQid after Ibn 'Abbas his saying:

آنها عمر طولانی نکردند و هیچ فرزندی به جا نگذاشتند. همچنین، ادهم روایت کرده است از ابن عباس (رضی الله عنه): هیچ هیولایی بیش از سه روز زنده نمانده است. افزون بر این، آنها نه غذا خوردند، نه نوشیدند و نه فرزندی به جا گذاشتند.

they did not live long and they left no offspring. Also, Adpahhaq narrated from Ibn 'Abbas (May Allah be pleased with him): no monster has lived more than three days. In addition, they did not eat, drink or leave offspring.

روایت شده که ابن ابی حاتم و ابن جریر، از ابن ابی نجیح، از مجاهد نقل کرده‌اند که گفت: تنها دل‌های آنان و نه صورت‌هایشان به میمون و خوک تبدیل شد. این همانند این سخن خداوند است: {مَثَلُ الَّذِينَ حُمِّلُوا التَّوْرَاةَ ثُمَّ لَمْ يَحْمِلُوهَا كَمَثَلِ الْحِمَارِ يَحْمِلُ أَسْفَارًا} (الجمعة، ۵) [مَثَلِ کسانی که تورات بر ایشان بار شد، سپس آن را به دوش نکشیدند، همچون مَثَلِ الاغی است که کتاب‌هایی را حمل می‌کند]. اما این نظر بسیار عجیب به نظر می‌رسد و با ظاهر معنای قرآن کریم و اتفاق نظر عالمان پیشین و پیروان ایشان در تضاد است. والله أعلم!

Narrated Ibn Abu Hatim and Ibn Jarir after Ibn Abu Nujaih from Mujahid his saying: only their hearts and not their figures were turned into monkeys and pigs. This is just like His Statement that reads: {The likeness of those who were entrusted with the (obligation of the) Taurat (Torah) (i.e. to obey its commandments and practice its laws), but who subsequently failed in those (obligations), is as the likeness of a donkey which carries huge burdens of books (but understands nothing from them)}. (Al-Jumu' ah, 5) But, this view seems to be very strange and it contradicts the apparent meaning of the Glorious Qur'an and the concession of the earlier scholars and those who followed them. Allah knows best!