الله تعالى می‌فرماید:

Allah the Almighty says:

{و برای آنان مثلِ دو مرد را بزن: برای یکی از آن دو، دو باغ انگور قرار دادیم و آن دو را با درختان خرما احاطه کردیم، و میان آن دو کشتزار سرسبز نهادیم. هر یک از آن دو باغ محصول خود را داد و در آن هیچ کوتاهی نکرد، و میانشان نهری جاری ساختیم. و او را میوه‌ها بود، و در گفتگو به همسفرش گفت: «من از تو در مال بیشترم و از نظر نفرات نیرومندترم.» و در حالی که به خود ستم می‌کرد، به باغش درآمد. گفت: «گمان ندارم این [باغ] هرگز نابود شود. و گمان ندارم که قیامت برپا شود، و اگر هم به سوی پروردگارم بازگردانده شوم، یقیناً بهتر از این را در بازگشت به سوی او خواهم یافت.» همسفرش در گفتگو با او به او گفت: «آیا به کسی که تو را از خاک آفرید، سپس از نطفه، آنگاه تو را مردی درست‌اندام ساخت، کفر می‌ورزی؟ اما من، [معتقدم] که او الله، پروردگار من است، و هیچ‌کس را با پروردگارم شریک نمی‌گردانم.}

{And put forward to them the example of two men: unto one of them We had given two gardens of grapes, and We had surrounded both with date palms; and had put between them green crops (cultivated fields). Each of those two gardens brought forth its produce, and failed not in the least therein, and We caused a river to gush forth in the midst of them. And he had property (or fruit) and he said to his companion, in the course of mutual talk: "I am more than you in wealth and stronger in respect of men." And he went into his garden while in a state (of pride and disbelief), unjust to himself. He said: "I think not that this will ever perish. And I think not the Hour will ever come, and if indeed I am brought back to my Lord, (on the Day of Resurrection), I surely shall find better than this when I return to Him." His companion said to him during the talk with him: "Do you disbelieve in Him Who created you out of dust (i.e. your father Adam), then out of Nutfah (mixed semen drops of male and female discharge), then fashioned you into a man?"But as for my part, (I believe) that He is Allah, my Lord, and none shall I associate as partner with my Lord.

«و چرا وقتی به باغت درآمدی نگفتی: "آنچه خدا بخواهد [همان خواهد شد]! هیچ توانی جز به [یاری] خدا نیست!" اگر مرا از نظر مال و فرزند کمتر از خود می‌بینی، [بدان که] شاید پروردگارم به من بهتر از باغ تو عطا کند و بر آن از آسمان عذابی بفرستد، پس آن [باغ] زمینی لغزنده و بی‌گیاه خواهد شد.»

"It was better for you to say, when you entered your garden: 'That which Allah wills (will come to pass)! There is no power but with Allah! If you see me less than you in wealth, and children. "It may be that my Lord will give me something better than your garden and will send on it Husban (torment, bolt) from the sky, then it will be a slippery earth.

«یا آبِ آن (باغ‌ها) در زمین فرو می‌رود، به‌گونه‌ای که هرگز نتوانی آن را بجویی.» پس میوه‌هایش در بر گرفته شد (به هلاکت). و او همچنان دست‌هایش را از حسرت بر آنچه برای آن خرج کرده بود به هم می‌زد، در حالی که (باغ) با داربست‌هایش به کلی ویران شده بود، و جز این نمی‌توانست بگوید: «ای کاش هرگز کسی را شریک پروردگارم قرار نمی‌دادم!» و او هیچ گروهی نداشت که در برابر خدا یاریش دهد، و خود نیز نمی‌توانست از خویش دفاع (یا رهایی) کند. آنجا (در روز قیامت)، ولایت (حمایت، قدرت، اختیار و پادشاهی) از آنِ خداوند حق است.

"Or the water thereof (of the gardens) becomes deep-sunken (underground) so that you will never be able to seek it." So his fruits were encircled (with ruin). And he remained clapping his hands (with sorrow) over what he had spent upon it, while it was all destroyed on its trellises, and he could only say: "Would that I had ascribed no partners to my Lord!" And he had no group of men to help him against Allah, nor could he defend (or save) himself. There (on the Day of Resurrection), Al-Walayah (protection, power, authority and kingdom)

...برای الله (تنها)، خدای حق، خواهد بود. او بهترین پاداش دهنده و بهترین سرانجام است. (لا إله إلا الله - هیچ کس سزاوار پرستش نیست جز الله)}. (الکهف، ۳۲-۴۴)

will be for Allah (Alone), the True God. He (Allah) is the Best for reward and the Best for the final end. (La ilaha illallah -none has the right to be worshipped but Allah)}. (Al-Kahf, 32-44)

بعضی از علما گفته‌اند: این فقط یک مثال است که لزوماً در زندگی واقعی رخ نداده است. اما اکثر علما بر این عقیده‌اند که این واقعاً اتفاق افتاده و در همین زندگی دنیوی ما رخ داده است. سخن او {و برای ایشان مثال بزن}، یعنی برای مشرکان قریش، زیرا آنان غرور می‌ورزیدند و نسبت به ناتوانان و فقیران تکبر نشان می‌دادند. این مانند سخن خداوند است که می‌فرماید: {و برای ایشان مثلی بزن: داستان اهل آن دِه [گفته می‌شود آن دِه انطاکیه بود]، هنگامی که فرستادگانی به سوی ایشان آمدند}. (یس، ۱۳) معروف است که یکی از این دو مرد مؤمن و دیگری کافر بود. همچنین گفته شده که هر یک از آن دو بسیار ثروتمند بودند. مرد مؤمن تمام دارایی و ثروت خود را در راه خدا انفاق کرد. در مقابل، مرد کافر با آنکه باغ‌ها و بوستان‌هایی به او داده شده بود (که دو باغ مذکور در قرآن کریم با جزئیات کامل از آن‌هاست)، از راه خدا منحرف شد. در دو باغ او تاک و درخت خرما بود که گیاهان و تاک‌هایش را احاطه کرده بودند، و رودخانه‌های جاری و آبراه‌هایی که لبریز بودند در همه جای باغ و دارایی‌اش روان بود. میوه‌های درختان و گیاهانش بسیار و بی‌شمار بود (تنها به فضل خداوند)، و منظره باغ‌هایش بسیار دلپذیر بود. با این حال، صاحب آن دو باغ مغرور شد و با مرد مؤمن به تکبر رفتار کرد و گفت: {من از تو در مال بیشترم و از نظر نفرات نیرومندترم}، یعنی من از تو برترم، زیرا تو تمام ثروتت را بیهوده خرج کردی و آنچه من کردم را انجام ندادی: خریدن باغ‌ها و بوستان‌ها و سرمایه‌گذاری پول در آن‌ها تا بعداً سودش را به دست آوری. تو باید گام‌های مرا دنبال می‌کردی! و {او در حالی که به خود ستم کرده بود، به باغش درآمد}، یعنی در حالی که خشنود کننده خداوند متعال نبود (با غرور و تکبر). و او {گفت: گمان نمی‌کنم که این هرگز نابود شود}، و این بدان سبب بود که از گیاهان و درختانش فراوان داشت، و اگر یکی از اینها نابود می‌شد، یقیناً (به گمان خودش) آن را با چیزی بهتر و زیباتر جایگزین می‌کرد. زیرا او می‌پنداشت که همه چیز در اختیار دارد: آب فراوان، میوه‌های بی‌شمار، و انواع گیاهان.

Some scholars said: This is a mere example that has not necessarily taken place in real life. But, the majority of scholars hold that it really took place and happened in this present life of ours. His Statement, {And put forward to them the example}, i.e. for the polytheists of Quraish as they wear pride and show arrogance to the weak and poor. This is like Allah's Statement that reads, {And put forward to them a similitude: the (story of the) dwellers of the town, [it is said that the town was Antioch (Antakiya)], when there came Messengers to them}. (Ya-Sin, 13) It is well-known that one of these two men was a believer, while the other was a disbeliever. It is also said that each one of them was very rich. The believer spent all his riches and wealth in the Cause of Allah. Conversely, the disbeliever, though granted gardens and orchards (of which are the two gardens mentioned in the Glorious Qur'an in full details), He diverted from Allah's Path. His two gardens contained grapes and date-palms surrounding his plants and grapes, along with overflowing rivers and water streams running everywhere along with his property. The fruits of his trees and plants were numerous and countless (only by Allah's Grace), and the sight of his gardens was very pleasant. However, the owner of the two gardens became proud and dealt arrogantly with the believing man saying: {I am more than you in wealth and stronger in respect of men}, i.e. I am better than you as you spent all your wealth in vain and you did not do as I did: buying gardens and orchards and investing the money therein to gain the profits later. You should have followed my very steps! And, {he went into his garden while in a state (of pride and disbelief), unjust to himself), i.e. in a state that is not pleasing to Allah the Almighty (with pride and arrogance). And he {said: I think not that this will ever perish}, that is because there is plenty of its plants and trees and if any of these were to perish, he would certainly (as he thought) get it replaced with a better and more fine one. For -he thought -he has everything: plentiful water, countless fruits, and varieties of plants.

و کافر گفت: {و گمان نمی‌کنم که قیامت هرگز برپا شود}، در حالی که به لذت‌های بیهودهٔ این زندگی دنیا تکیه کرده بود و وجود آخرت پایدار را انکار می‌کرد. سپس گفت: {و اگر واقعاً به سوی پروردگارم بازگردانده شوم (در روز قیامت)، قطعاً در نزد او چیزی بهتر از این خواهم یافت}، یعنی اگر واقعاً آخرت و روز پایانی وجود داشته باشد، در آنجا بهتر از آنچه در زندگی کنونی به او داده شده، خواهد یافت. او فریب آنچه را به او داده شده بود خورده بود و می‌پنداشت که خداوند متعال این همه نعمت‌ها را به او عطا کرده، چون او را دوست دارد و نسبت به دیگران بر او مرحمت دارد. همین سخن را العاص بن وائل نیز در گفتارش گفته است:

Then, the disbeliever said: {And I think not the Hour will ever come}, as he put his perfect trust in the vain pleasures of this life of ours and belied the existence of the everlasting Hereafter. Then, he said: {and if indeed I am brought back to my Lord, (on the Day of Resurrection), I surely shall find better than this when I return to Him}, i.e. if there is indeed a Hereafter and a Last Day, he will find there better than what he has been given in the present life. As he was deceived by what he was given and thought that Allah the Almighty granted him all these blessings because He loves him and favors him to other people. The same was said by Al-'As Ibn Wa'il in His Saying:

آیا کسی را دیده‌ای که به آیات ما کافر شد (این قرآن و محمد ﷺ) و گفت: «قطعاً به مال و فرزند داده خواهم شد [اگر زنده (دوباره) شوم]». آیا او از غیب آگاه شده، یا از خداوند رحمان پیمانی گرفته است؟» {مریم، ۷۷ و ۷۸}. و خداوند متعال درباره کسی که او را با نعمت‌ها بخشیده است می‌فرماید: {و هرآینه اگر او را پس از آنکه سختی (فقر شدید یا بیماری و جز آن) به او رسیده، از جانب خود مرحمتی بچشانیم، قطعاً می‌گوید: "این از آنِ من است و گمان نمی‌کنم که قیامت برپا شود. و اگر هم به سوی پروردگارم بازگردانده شوم، قطعاً نزد او برای من نیکوترین (پاداش) خواهد بود."} {فصلت، ۵۰}. و نیز: {پس، همانا ما کافران را از آنچه کرده‌اند آگاه خواهیم ساخت و به آنان عذابی سخت خواهیم چشانید} {فصلت، ۵۰}. و قارون (قَرون) گفت: {این (مال) را تنها به سبب دانشی که دارم به من داده‌اند} {القصص، ۷۸}؛ یعنی: زیرا خداوند می‌داند که من سزاوار آن هستم.

{Have you seen him who disbelieved in Our Ayat (this Qur'an and Muhammad (Peace be upon him) and said: "I shall certainly be given wealth and children [if I will be alive (again)]." Has he known the Unseen or has he taken a covenant from the Most Gracious (Allah)?} (Maryam, 77, 78). And, Almighty Allah says pertaining to the one He granted with blessings, {And truly, if We give him a taste of mercy from Us, after some adversity (severe poverty or disease, etc.) has touched him, he is sure to say: "This is due to my (merit); I think not that the Hour will be established. But if I am brought back to my Lord, surely, here will be for me the best (wealth) with Him "} (Fussilat, 50) and, {Then, We verily, will show to the disbelievers what they have done, and We shall make them taste a severe torment} (Fussilate, 50), and Qarun (Korah) said, {This has been given to me only because of the knowledge I possess}. (Al-Qasas, 78) i.e. for Allah knows that I deserve it.

اما خداوند متعال می‌فرماید: {آیا او ندانست که خداوند پیش از او نسل‌هایی را نابود کرد که از او در نیرو نیرومندتر و در گردآوری ثروت بیشتر بودند؟ اما مجرمان (کافران، مشرکان، گنهکاران) از گناهانشان پرسیده نمی‌شوند (زیرا خداوند آنان را به خوبی می‌شناسد، پس بدون آنکه به حساب کشیده شوند مجازات می‌شوند)}. (القصص، ۷۸) و خداوند متعال می‌فرماید: {و نه اموال شما و نه فرزندانتان شما را نزد ما مقرب می‌گرداند (یعنی خشنودی خدا را جلب نمی‌کند)، جز کسی که ایمان آورد (به توحید اسلامی) و کارهای شایسته انجام دهد (که خشنودی ما را جلب می‌کند). اینان را پاداش دوچندان برای آنچه کرده‌اند خواهد بود و در غرفه‌های بلند (بهشت) با آرامش و امنیت ساکن خواهند بود} (سبأ، ۳۷) و {آیا گمان می‌کنند که آنچه ما به وسیله اموال و فرزندان به ایشان می‌دهیم، به نیکی‌ها شتاب می‌کنیم؟ نه، [این یک فتنه (آزمایش) است]}

But, Allah the Almighty says: {Did he not know that Allah had destroyed before him generations, men who were stronger than him in might and greater in the amount (of riches) they had collected? But the Mujrimun (criminals, disbelievers, polytheists, sinners) will not be questioned of their sins (because Allah knows them well, so they will be punished without being called to account)}. (Al-Qasas, 78) And, Allah the Almighty says: {And it is not your wealth, nor your children that bring you nearer to Us (i.e. please Allah), but only he who believes (in the Islamic Monotheism), and does righteous deeds (will please Us), as for such, there will be twofold reward for what they did, and they will reside in the high dwellings (Paradise) in peace and security} (Saba', 37) and, {Do they think that in wealth and children with which We enlarge them. We hasten unto them with good things. Nay, [it is a Fitnah (trial)

در این زندگی دنیا، تا اینکه در آخرت بهره‌ای از نعمت‌ها نداشته باشند؛ و آنان نمی‌فهمند}. (المؤمنون، ۵۵، ۵۶)

in this worldly life so that they will have no share of good things in the Hereafter] but they perceive not}. (Al-Mu'minun, 55, 56)

وقتی این شخص نادان به آنچه در این زندگی دنیا به او داده شده بود فریفته شد، آخرت را انکار کرد و ادعا کرد که اگر آخرتی باشد، آنجا چیزی بهتر از آنچه در ابتدا به او داده شده بود خواهد یافت. هنگامی که همراهش (مرد مؤمن) سخن او را شنید، به او گفت {در حین گفتگو با او}، یعنی در جریان بحثشان: {آیا به کسی که تو را از خاک آفرید، سپس از نطفه، پس تو را مردی کامل ساخت، کافر می‌شوی؟} یعنی آیا با آنکه می‌دانی او، یعنی الله، کسی است که تو را از خاک، سپس از نطفه آفرید و سپس تو را در مراحل گوناگون صورت بخشید تا مردی درست‌اندام و کامل شدی که شنوایی، بینایی، فهم و اعضایی داری که با آنها سرکشی می‌کنی، باز روز قیامت را انکار می‌کنی؟ پس چگونه رستاخیز را انکار می‌کنی، در حالی که می‌دانی الله قادر است تو را از نیستی بیافریند؟ {اما من، (معتقدم) که او الله، پروردگار من است}، یعنی من به غیر آنچه تو بدان باور داری یا حتی به آن می‌اندیشی، ایمان دارم. همچنان که {(معتقدم)

When this ignorant was deluded by what he has been given in this present life, he denied the Hereafter and claimed that if it is to be there, he would find that which is better than what he was first given. When his companion (the believing man) heard him saying so, he said to him {during the talk with him}, i.e. during their debate. {Do you disbelieve in Him Who created you out of dust (i.e. your father Adam), then out of Nutfah (mixed semen drops of male and female discharge), then fashioned you into a man?}, i.e. do you disbelieve in the Day of Resurrection while you know that He, Allah, is Him Who created you out of dust, then out of Nutfah, then fashioned you in stages till you became a sound and well-erected man with hearing, sight, understanding and organs you transgress with! Then, how could you deny the Resurrection while you know that Allah is capable of creating you out of nothingness. {But as for my part, (I believe) that He is Allah, my Lord}, i.e. I believe in other than what you believe in or even think of. As {(I believe)

که او الله است، پروردگار من، و هیچ‌کس را با پروردگارم شریک نمی‌گردانم}، یعنی جز او را نمی‌پرستم و معتقدم که او مردگان را زنده خواهد کرد و استخوان‌های پراکنده و پوسیده را گرد می‌آورد، و می‌دانم که در فرمانروایی و آفرینش او هیچ شریکی برای الله نیست، و جز او معبودی وجود ندارد.

that He is Allah, my Lord, and none shall I associate as partner with my Lord}, i.e. I do not worship other than Him and I believe in that He will resurrect the dead and gather the scattered and rotten bones together, and I know that there is no partner with Allah in His Dominion or creation, and that there is no god but Him.

سپس او را به آنچه باید هنگام ورود به باغ گفته می‌شد راهنمایی کرد و فرمود: {چرا هنگامی که وارد باغت شدی نگفتی: آنچه خدا بخواهد [همان می‌شود]، و هیچ نیرویی جز به خدا نیست؟}. از این رو، برای هر کس که به هر یک از دارایی، خانواده، فرزندان یا جایگاه اجتماعی کسی غبطه می‌خورد، بهتر است این جمله‌ها را بگوید: (آنچه خدا بخواهد [همان می‌شود]! و هیچ نیرویی جز به خدا نیست!).

Then, he guided him towards what should have been said upon entering the garden saying: {It was better for you to say, when you entered your garden: 'That which Allah wills (will come to pass)! There is no power but with Allah!'}, for this, it is better for anyone who becomes admirer of any of his wealth, household, children or status, he should say these words: (That which Allah wills (will come to pass)! There is no power but with Allah!).

سپس آن مرد مؤمن به کافر گفت: {اگر مرا از نظر مال و فرزند کمتر از خود می‌بینی، شاید پروردگارم به من چیزی بهتر از باغ تو عطا کند}، یعنی در آخرت. {و بر آن باغ از آسمان عذابی} یعنی عذاب یا باران سنگینی که درختان و گیاهانش را ریشه‌کن کند {بفرستد، پس آن زمینی لغزان می‌شود}، یعنی خاک نرمی که هیچ گیاهی یا چیز دیگری در آن نمی‌روید. {یا آب آن (باغ‌ها)}

Then, the believer said to the disbeliever: {If you see me less than you in wealth, and children. It may be that my Lord will give me something better than your garden}, i.e. in the Hereafter. {And will send on it Husban (torment, bolt) from the sky}, i.e. torment or heavy rain that uproots its trees and plants, {then it will be a slippery earth}, i.e. soft dust that does not grow plants or anything. {Or the water thereof (of the gardens)

…و آن باغ به زمینِ فرورفته (در زیرِ خاک) تبدیل میشود، در برابرِ آبِ جاری، {تا هرگز نتوانی آن را بجویی}، یعنی هرگز نخواهی توانست آن را بازگردانی یا بازیابی. سپس، الله متعال میفرماید: {پس میوههایش به نابودی احاطه شد}، یعنی تمامِ میوهها و گیاهانش ویران و کاملاً نابود شد. {و او دستهای خود را از حسرت بر آنچه بر آن خرج کرده بود به هم میزد، در حالی که همه چیز بر داربستهایش نابود شده بود}، یعنی کاملاً نابود و بهطور کامل ویران شده بود. این کاملاً خلافِ امیدها و آرزوهای او بود، چنان که پیشتر گفته بود: {گمان نمیکنم این هرگز تباه شود}. پس او از کارها و سخنان پیشین خود که او را بهعنوان کافر به الله متعال معرفی میکرد، پشیمان شد و تنها توانست بگوید: {ای کاش هیچکس را شریک پروردگارم نمیساختم!}. سپس، الله متعال میفرماید: {و او گروهی نداشت که در برابرِ الله یاریاش دهند، و نمیتوانست خود را یاری دهد}، یعنی نه دیگران میتوانستند او را یاری کنند و نه خودش میتوانست خویشتن را یاری دهد. این همانند سخنِ الله است که میفرماید: {آنگاه او نه توانی خواهد داشت و نه یاوری}، (الطارق، ۱۰) و همانند گفتار او: {در آنجا (در روز قیامت) ولایت (سرپرستی، قدرت، اقتدار و پادشاهی) تنها از آنِ الله حق است}، یعنی حکمِ بیچونوچرا و داوریِ غیرقابلمقاومت در این امر و در همه احوال، تنها از آنِ الله متعال است. {او بهترین پاداش و بهترین عاقبت است}، یعنی معامله با الله از هر چیز دیگر بهتر است، زیرا او بهترین همه پاداشها را میدهد و بهترین همه فرجامها و غایتها نزد اوست. سرانجام، این داستان بر سه چیز دلالت دارد:

becomes deep-sunken (underground)} that is opposite to the overflowing water, {so that you will never be able to seek it}, i.e. you will never be able to restore or regain it. Then, Allah the Almighty says: {So his fruits were encircled (with ruin)}, i.e. all his fruits and plants were ruined and totally destroyed. {And he remained clapping his hands (with sorrow) over what he had spent upon it, while it was all destroyed on its trellises}, i.e. totally destroyed and perfectly ruined. That was really against his hopes and wishes as he previously said: {I think not that this will ever perish}. So, he regretted his previous acts and sayings that declared him as a disbeliever in Allah the Almighty and he could only say: {Would that I had ascribed no partners to my Lord!}. Then, Allah the Almighty says: {And he had no group of men to help him against Allah, nor could he defend (or save) himself}, i.e. he could neither be helped by others, or even help himself. This is as the Statement of Allah that reads: {Then he will have no power, nor any helper}, (At- Tariq, 10) and His Saying, {There (on the Day of Resurrection), Al- Walayah (protection, power, authority and kingdom) will be for Allah (Alone), the True God}, i.e. the irrefutable judgment and irresistible ruling on this and on all conditions will be for Allah the Almighty Alone. {He (Allah) is the Best for reward and the Best for the final end}, i.e. trading with Allah is better than anything else as He gives the best of all rewards and with Him rests the best of all ends and goals. Finally, this story denotes three things:

(الف) انسان نباید خود را در برابر تجملات این زندگی دنیوی ما بفروشد و نباید فریفته آن شود. افزون بر این، باید به آنچه در دست خداوند است بیش از آنچه در دست خود اوست اعتماد کند. انسان باید تمام توکل خود را تنها بر خداوند قرار دهد. اطاعت از خداوند باید نخستین و پایانی ترین هدف انسان باشد. هر کس چیزی را بر خداوند و اطاعت از او ترجیح دهد، بی‌گمان به سبب آن عذاب خواهد شد.

(a) One should not sell himself out to the luxuries of this present life of ours and should not be deluded thereof. Moreover, one should trust what is in Allah's Hand more than what is in his own hand. One should put his entire trust in Allah Alone. Obedience of Allah should be one's first and final goal. Anyone who prefers anything to Allah and His obedience surely will be tormented thereof.

(ب) انسان باید نصیحتِ برادرِ دلسوزِ خود را از صمیمِ قلب بپذیرد، زیرا در رد کردنِ نصیحتِ خیرخواهش، نابودیِ کامل و هلاکتِ محض نهفته است.

(b) One should whole-heartedly accept the advice of his compassionate brother, as in rejecting his counselor advice there rests complete destruction and perfect ruin.

پشیمانی بیهوده است، اگر قضای الهی پیش از این جاری شده باشد.

(c) Regretting goes in vain if the Divine Decree is already done.