10 Da'wah a Madina
10 The Da’wah in Madinah
Lokacin da mutanen alkawarin farko na al-'Aqabah suka koma Madina, Musulunci kuma ya yadu zuwa kowane gida a cikin Ansar, sun aika wani mutum zuwa ga Manzon Allah ﷺ da wata wasiƙa suna neman ya aika musu da wanda zai koya musu Addini da Alƙur'ani. Manzon Allah ﷺ bai taɓa barin waɗanda suka karɓi Musulunci ba tare da koya musu hukunce-hukunce da renon su da al'adun Musulunci na gaskiya, waɗanda za su ba su damar fahimtar Musulunci da sanin ainihin ma'anarsa. Gama al'adun Musulunci suna da muhimmanci ga kowane Musulmi, kuma hanya ce ta ƙarfafa Akida da fahimtar Saƙon Musulunci, don haka suna tabbatar da ci gaba da aiwatar da Musulunci. Waɗanda suka karɓi Musulunci sun fahimci wannan, saboda haka suka nemi wanda zai koya musu, sai Manzon Allah ﷺ ya aika musu Mus'ab ɗan 'Umair.
When the people of the first pledge of al-‘Aqabah returned to Madinah and Islam spread to every single household among the Ansar, they sent a man to the Messenger of Allah (pbuh) with a letter asking him to send them someone who would teach them the Deen and the Qur’an. The Messenger of Allah (pbuh) never used to leave those who embraced Islam without teaching them the rules and nurturing them with the sound Islamic culture which would enable them to understand Islam and realize its essence. For the Islamic culture is vital to every Muslim, and is a means of strengthening the ‘Aqeedah and of understanding the Message of Islam, and thereby guarantees the consistent application of Islam. Those who embraced Islam had sensed this, therefore, they asked for someone to teach them, and the Messenger of Allah (pbuh) sent Mus’ab ibn ‘Umayr to them.
Lokacin isowarsa, Mus’ab ya sauka a gidan As’ad ibn Zurarah, sannan ya fara ziyartar mutane a gidajensu da sansanonsu, yana kiransu zuwa Musulunci da karanta Alkur’ani, sakamakon haka sai mutum ɗaya ko biyu su karɓi Musulunci, har Musulunci ya bayyana ya kuma yaɗu zuwa kowane gida na Ansar, sai dai gidajen Khatmah, Wa’il da Waqif, waɗanda suke daga (kabilar) Aws-Allah. Mus’ab ibn ‘Umayr yana koya musu addini da karatun Alkur’ani. Daga nan ya rubuta wa Manzon Allah ﷺ yana neman izininsa ya tara su. Manzon Allah ﷺ ya ba shi izini, ya kuma rubuta amsa cewa, “Ka jira har sai Yahudawa sun bayyana Asabarsu, sannan da yamma ka kusanci Allah da raka’o’i biyu, sannan ka gabatar da hudubarka.” Mus’ab ibn ‘Umayr ya tara su a gidan Sa’d ibn Khaythamah, suna maza goma sha biyu, ya kuma yanka musu akuya ɗaya. Mus’ab shi ne na farko a tarihin Musulunci da ya jagoranci sallar Juma’a. Mus’ab ya ci gaba da zagayawa cikin Madina yana kiran mutane zuwa Musulunci da koya musu addini. Wata rana As’ad ibn Zurarah ya fita tare da Mus’ab ibn ‘Umayr zuwa unguwannin Banu al-Ashhal da na Banu Zafar (Sa’d ibn Mu’adh kuwa dan’uwan mahaifiyar As’ad ibn Zurarah ne). Suka shiga ɗaya daga cikin lambunan Banu Zafar ta wata rijiya da ake kira Maraq, suka zauna a cikinsa, inda wasu maza da suka karɓi Musulunci suka taru. Sa’d ibn Mu’adh da Usayd ibn Hudayr a lokacin shugabanni ne na kabilarsu, Banu ‘Abd al-Ashhal, dukkansu kuma suna bin shirka irin ta kabilarsu. Da Sa’d ya ji labarin Mus’ab, sai ya ce wa Usayd, “Je wurin waɗannan mutanen da suka shigo unguwarmu don su ɓata wa abokan mu hankali, ka kore su, ka kuma hana su shiga unguwarmu.”
. On arrival, Mus’ab lodged with As’ad ibn Zurarah, he then began visiting people in their homes and camps, calling them to Islam and reciting the Qur’an and consequently a man or two would embrace Islam, until Islam manifested itself and spread to every household of the Ansar, except the households of Khatmah, Wa’il and Waqif who were from (the clan of) Aws-Allah. Mus’ab ibn ‘Umayr was teaching them the deen and recitation of the Qur’an. Then he wrote to the Messenger of Allah (pbuh) asking his permission to gather them. Allah’s Messenger (pbuh) granted him permission and wrote back, “Wait until the Jews declare their Sabbath, and in the afternoon, approach Allah with two Rak’at and then deliver your Khutbah.” Mus’ab ibn ‘Umayr gathered them in the house of Sa’d ibn Khaythamah, they were twelve men and he slaughtered for them one goat. Mus’ab was the first in the history of Islam to hold Jum’uah prayer.. Mus’ab continued to go around Madinah calling people to Islam and teaching them the Deen.. One day As’ad ibn Zurarah went out with Mus’ab ibn ‘Umayr to the areas of Banu al-Ashhal and of Banu Zafar (Sa’d ibn Mu’adh was incidentally As’ad ibn Zurarah’s maternal cousin.) They entered one of the gardens of Banu Zafar by a well called Maraq and sat in it, where some of the men who had accepted Islam had gathered together. Sa’d ibn Mu’adh and Usayd ibn Hudayr were at the time leaders of their clan, the Banu ‘Abd al-Ashhal, and both followed the polytheism of their tribe. When they had heard about Mus’ab, Sa’d said to Usayd, “Go to these fellows who have entered our quarters to make fools of our comrades, drive them out and forbid them to enter our quarters. .
Idan ba don dangantakar da ke tsakanina da As'ad ibn Zurarah ba, kamar yadda ka sani, da na cece ka wahalar. Shi ɗan ƙanwar mahaifiyata ne, kuma ba zan iya cutar da shi ba." Sai Usayd ya ɗauki mashinsa ya je wurinsu; a lokacin da As'ad ya gan shi, ya ce wa Mus'ab, "Ga shugaban kabilarsa yana zuwa wurinka, don haka ka kasance mai gaskiya ga Allah game da shi." Mus'ab ya ce, "Idan ya zauna, zan yi magana da shi." Ya tsaya a kansu yana kallon fushi, yana tambaya me ya sa suka zo su yaudari 'yan'uwansu masu rauni. "Ku bar mu idan kuna son rayukanku." Mus'ab ya ce, "Ba za ka zauna ka saurara ba? Idan abin da ka ji ya yi maka daɗi, za ka karɓa, idan kuma ba ya yi maka daɗi, ka bar shi." Ya amince cewa hakan adalci ne, ya soka mashinsa a ƙasa, ya zauna. Mus'ab ya bayyana masa Musulunci ya karanta masa Alƙur'ani. Daga baya suka ce, bisa abin da suka ruwaito, "Ta hakika Allah, kafin ya yi magana mun gane Musulunci a fuskarsa ta haske mai natsuwa." Ya ce, "Wane irin jawabi mai ban mamaki da kyau wannan! Me mutum yake yi idan yana son shiga wannan addini?" Suka gaya masa cewa dole ne ya yi wanka ya tsarkake kansa da tufafinsa, sannan ya shaida gaskiya ya yi raka'o'i biyu na salla. Nan take ya yi haka ya ce, "Akwai wani mutum a bayana wanda idan ya bi ku, dukan mutanensa za su bi shi. Zan aike shi wurinku nan take. Shi ne Sa'd ibn Mu'adh."
If it were not that As’ad ibn Zurarah is related to me as you know I would save you the trouble. He is my aunt’s son and I can do nothing to him.” So Usayd took his lance and went to them; and when As’ad saw him he said to Mus’ab, “This is the chief of his tribe who is coming to you, so be true to Allah with him.” Mus’ab said, “If he will sit down, I will talk to him.” He stood over them looking furious and asking what they meant by coming to deceive their weaker comrades. “Leave us if you value your lives.” Mus’ab said, “Won’t you sit down and listen. If you like what you hear you can accept it, and if you don’t like it you can leave it alone.” He agreed that was fair, stuck his lance in the ground, and sat down. Mus’ab explained Islam to him and read the Qur’an. Afterwards they said, according to what has been reported by them, “By Allah, before he spoke we recognized Islam in his face by its peaceful glow.” He said, “What a wonderful and beautiful discourse this is! What does one do if he wants to enter this Deen?” They told him that he must wash and purify himself and his garments, then bear witness to the Truth and pray two Rak’at. He immediately did so and said, “There is a man behind me who if he follows you every one of his people will follow suit. I will send him to you at once. It is Sa’d ibn Mu’adh.”. .
Ya ɗauki mashinsa, ya tafi wurin Sa'd da mutanensa suna zaune a wurin taro. Lokacin da Sa'd ya ga yana zuwa, ya ce: "Na rantse da Allah, Usayd yana zuwa da wani yanayin fuska daban da wanda yake da shi lokacin da ya bar ku." Da ya zo ya tambaye su abin da ya faru, sai ya ce: "Na yi magana da mutanen biyu kuma ban ga wata cuta a tare da su ba. Na hana su ci gaba, sai suka ce mini: Za mu yi abin da kake so; kuma an gaya mini cewa Banu Harithah sun fita don yakar As'ad su kashe shi, domin sun san cewa shi ɗan goggon ka ne, don su sa ka bayyana a matsayin mai cin amanar baƙinka."
Taking his lance, he went off to Sa’d and his people sitting in a meeting place. When Sa’d saw him coming, he said, “By Allah, Usayd is coming with a different expression from that which he had when he left you.” And when he came up he asked what had happened, he said, “I have spoken to the two men and I find no harm in them. I forbade them to go on and they said to me: We will do what you like; and I was told that Banu Harithah had gone out against As’ad to kill him because they knew that he was the son of your aunt so as to make you appear a treacherous protector of your guests.”. .
Sa’d ya fusata, sai ya tashi nan take, cike da damuwa game da abin da aka faɗa game da Banu Harithah. Ya ɗauki mashinsa daga hannunsa yana cewa, "Ina rantsuwa da Allah (swt), ka tabbatar cewa ba ka yi wani abu ba." Ya fita zuwa wurinsu, kuma da ya ga suna zaune cikin nutsuwa, sai ya fahimci cewa Usayd ya nufa ya saurare su. Ya tsaya a kansu yana kallon fushi. Ya ce wa As’ad, "Ya Abu Umamah, da ba don dangantakar da ke tsakaninmu ba, da ba za ka yi mini haka ba. Shin za ka yi a ƙasashenmu abin da muke ƙi?" As’ad ya riga ya ce wa Mus’ab, "Ya Mus’ab, ina rantsuwa da Allah, shugaba wanda mutanensa ke bi ya zo maka. Idan ya bi ka, ba za a bar wani guda biyu daga cikinsu a baya ba." Sai Mus’ab ya ce masa, "Ba za ka zauna ka saurara ba? Idan abin da ka ji ya yi maka daɗi, za ka karɓa, idan kuma bai yi maka daɗi ba, ka bar shi." Ya yarda cewa wannan adalci ne, ya soka mashinsa a ƙasa, ya zauna. Mus’ab ya bayyana masa Musulunci, kuma ya karanta masa Alƙur’ani.
Sa’d was enraged and got up at once, alarmed at what had been said about the Banu Harithah. He took the lance from his hand saying, “By Allah (swt) see that you have been utterly ineffective.” He went out to them and when he saw them sitting comfortably he knew that Usayd had intended that he should listen to them. He stood over them, looking furious. He said to As’ad, “O Abu Umamah, were it not for the relationship between us you would not have treated me thus. Would you behave in our homelands in a way we detest?” As’ad already had said to Mus’ab, “O Mus’ab, by Allah the leader who is followed by his people has come to you. If he follows you, no two of them will remain behind.” So Mus’ab said to him, “Won’t you sit down and listen. If you like what you hear you can accept it, and if you don’t like it you can leave it alone.” He agreed that was fair, stuck his lance in the ground, and sat down. He explained Islam to him and read for him the Qur’an. .
Daga baya suka ce, kamar yadda aka ruwaito daga gare su, "Wallahi, kafin ya yi magana mun gane Musulunci a fuskarsa ta haske mai natsuwa." Ya ce, "Yaya girman wannan magana mai ban mamaki da kyau take! Me mutum zai yi idan yana son shiga wannan addini?" Suka gaya masa cewa dole ne ya yi wanka ya tsarkake kansa da tufafinsa, sannan ya shaida gaskiya ya kuma yi sallah. Nan take ya yi haka. Sa'an nan ya ɗauki mashinsa ya koma wurin taron mutanensa tare da Usaid ɗan Hudhair. Da suka gan shi yana zuwa sai suka ce, "Muna rantsuwa da Allah, Sa'd ya dawo da fuska daban da wadda yake da ita lokacin da ya bar ku." Da ya tsaya kusa da su sai ya ce, "Ya ku Banu 'Abdul-Ashhal, yaya kuke kallon ikona a tsakaninku?" Suka amsa, "Kai ne shugabanmu, mafi himma ga muradanmu, mafi kyawun hukunci, kuma mafi arziki a jagoranci." Ya ce, "Ba zan yi magana da wani mutum ko mace daga cikinku ba har sai kun yi imani da Allah da Manzonsa." Sakamakon haka, kowane namiji da kowace mace daga Banu 'Abdul-Ashhal suka karɓi Musulunci. Mus'ab ya koma gidan As'ad ɗan Zurara kuma ya zauna da shi a matsayin baƙo, ya ci gaba da kiran mutane zuwa Musulunci har kusan kowane gida na Ansar ya kasance yana da maza da mata Musulmi a cikinsa. Mus'ab ɗan 'Umair ya zauna a Madina shekara guda a tsakanin Aus da Khazraj yana koya musu addininsu, yana shaida, cikin farin ciki sosai, yadda adadin mataimakan ikon Allah da maganar gaskiya ke ƙaruwa.
Afterwards they said, according to what has been reported of them, “By Allah, before he spoke we recognized Islam in his face by its peaceful glow.” He said, “What a wonderful and beautiful discourse this is! What does one do if he wants to enter this Deen?” They told him that he must wash and purify himself and his garments, then bear witness to the truth and pray. He immediately did so. Then he took his lance and went back to his people’s meeting place accompanied by Usayd ibn Hudayr. When they saw him coming they said, “We swear by Allah, Sa’d has returned with a different expression from that which he had when he left you.” And when he stopped by them he said, “O Banu ‘Abd al-Ashhal, how do you rate my authority amongst you?” They replied, “You are our chief, the most active in our interests, the best in judgment and the most fortunate in leadership.” He said, “I will not speak to a man or woman among you until you believe in Allah and his Messenger.” As a result, every man and woman among the Banu ‘Abd al-Ashhal embraced Islam. Mus’ab then returned to the house of As’ad ibn Zurarah and he stayed with him as a guest, and he continued to call the people to Islam until almost every household of the Ansar had Muslim men and women among them. Mus’ab ibn ‘Umayr remained in Madinah for one year among the ‘Aus and the Khazraj teaching them their Deen and witnessing, with great delight, the growing number of the helpers of Allah’s authority and of the word of truth. .
Shi kuwa, Allah ya yarda da shi, yana kan ƙofofin mutane yana ƙoƙarin isa gare su da isar da Saƙon Allah. Yakan yi tafiya zuwa gonaki ya tuntuɓi manoma domin ya kira su zuwa Musulunci. Haka kuma yakan fuskanci shugabanni ya kira su zuwa Addinin Allah. Yakan kuma yi wasu dabaru da gangan, kamar wadda ya yi amfani da ita da As’ad ibn Zurarah, domin samun damar isa ga mutane da sa su karɓi muryar Gaskiya, har ya sami nasarar sauya tunanin mutanen Madina cikin shekara guda, daga bautar gumaka da ɓatattun tunani da munanan motsin zuciya zuwa Tauhidi da Imani da motsin zuciya irin na Musulunci, wanda ke ƙyamar Shirka kuma ya nisanci munanan ayyuka kamar yaudara da zamba da sauran miyagun dabi'u. Sakamakon ayyukan Mus’ab da na waɗanda suka karɓi Musulunci, Madina ta canja cikin shekara guda daga jama’ar da ke yin Shirka zuwa jama’ar da suka juya zuwa Musulunci.
He, may Allah be pleased with him, used to knock on people’s doors hoping to contact them and convey the Message of Allah. He used to walk to the fields and contact the farmers to call them to Islam. He also used to confront the leaders and call them to the Deen of Allah. He would also perform some deliberate tactics like the one he used with As’ad ibn Zurarah in order to gain access to people and get them to receive the voice of Truth until he managed in one single year to turn the thoughts in Madinah from corrupted idolatry and incorrect emotions to Tawheed and Iman and Islamic emotions that abhorred Shirk and turned away from evil acts such as cheating and fraud and other vices. As a result of Mus’ab’s activities and the activities of those who embraced Islam, Madinah had been transformed in one single year from a people who committed Shirk to a people who turned to Islam.