Haƙurinsa da shirinsa na gafartawa
His Forbearance And His Readiness To Forgive
[Al-Khiraqī:] Na ji Aḥmad ibn Ḥanbal yana cewa, "Na yafe wa al-Mu‘taṣim saboda ya yi mini bulala." 39.1
[Al-Khiraqī:] I heard Aḥmad ibn Ḥanbal say, “I forgive al-Muʿtaṣim for flogging me.” 39.1
[Al-Ṣarrām:] Na ji Ibrāhīm ɗan Isḥāq yana ruwaito cewa al-Mutawakkil ya kama wani mai goyon bayan ʿAlī wanda ya zargi Aḥmad, ya miƙa shi ga gwamnati, ya kuma aika shi wurin Aḥmad domin ya ba da shawarar hukuncin da za a yi masa. Amma Aḥmad ya yafe masa, yana cewa, "Yana iya kasancewa yana da ƴaƴa waɗanda za su yi baƙin ciki idan aka kashe shi." 39.2
[Al-Ṣarrām:] I heard Ibrāhīm ibn Isḥāq report that al-Mutawakkil took the partisan of ʿAlī who had denounced Aḥmad to the government and sent him to Aḥmad so he could recommend a punishment for him. But Aḥmad forgave him, saying, “He may have children who would be grieved if he were killed.” 39.2
Wannan shi ne ainihin labarin.205
That was the gist of the story.205
[Ibn Hāniʾ:] Na taba kasancewa a wurin Aḥmad ibn Ḥanbal sai wani mutum ya ce, "Aḥmad! Na yi magana a kanka a bayanka. Shin za ka yafe mini?" 39.3
[Ibn Hāniʾ:] I was once at Aḥmad ibn Ḥanbal’s when a man said, “Aḥmad! I spoke against you behind your back. Will you forgive me?” 39.3
"Eh, idan ba za ka sake yi ba." "Ta yaya za ka yafe masa," na ce cikin ƙorafi, "alhali ya ɓata maka suna?" "Amma na roƙe shi kada ya sake yi," ya amsa. "Ba ka gani ba?" [Ḥanbal:] Wata rana, yayin da nake sallar la'asar tare da Aḥmad, wani mutum mai suna Muḥammad ibn Saʿīd al-Khuttalī ya shiga cikinmu. Bayan sallar ya tambayi Aḥmad dalilin da ya sa ya gaya wa mutane kada su yi magana da Zayd ibn Khalaf. 39.4
“Yes, if you don’t do it again.” “How can you forgive him,” I protested, “when he’s slandered you?” “But I’ve asked him not to do it again,” he answered. “Didn’t you see?” [Ḥanbal:] Once, when I was performing the afternoon prayer with Aḥmad, a man named Muḥammad ibn Saʿīd al-Khuttalī joined us. Afterward he asked Aḥmad why he had told people not to talk to Zayd ibn Khalaf. 39.4
"Mutanen da ke kan iyaka sun rubuta suna tambaya game da shi," Aḥmad ya amsa. "Na gaya musu game da ra'ayoyinsa da kalaman da bai taɓa faɗi ba a baya, kuma na roƙe su kada su zauna tare da shi." Al-Khuttalī ya husata ƙwarai. "Na rantse da Allah," ya yi ihu, "sai na sa a sake jefa ka a kurkuku!" Ya ci gaba da ihu, yana cewa abubuwa kamar, "Sai na karya maka hakarkari ɗaya bayan ɗaya!" "Kada ka ce komai," Aḥmad ya gaya mini, "kuma kada ka damu da amsa masa." Don haka babu wanda ya ce komai. Aḥmad ya ɗauki takalmansa, ya tashi, ya shiga ciki.
“The people at the frontier wrote asking about him,” replied Aḥmad. “I told them about his opinions and about the unprecedented things he had said, and I asked them not to sit with him.” Al-Khuttalī flew into a rage. “As God is my witness,” he shouted, “I’ll have you thrown back in prison!” He kept on shouting, saying things like, “I’ll break your ribs one by one!” “Don’t say anything,” Aḥmad told me, “and don’t bother answering him.” So no one said anything. Aḥmad picked up his sandals, rose, and went inside.
"Ka gaya wa mazauna su daina jayayya da shi," in ji shi.
“Tell the tenants not to argue with him,” he said.
Al-Khuttalī ya ci gaba da ihu na ɗan lokaci, daga ƙarshe kuma ya tafi. An naɗa shi mai duba kasuwa a Samarra, kuma a can ya rasu.
Al-Khuttalī went on shouting for a while and finally left. He was made market inspector in Samarra and died there.
[Al-Ājurrī:] Aḥmad da ni mun taɓa tafiya gida daga masallacin Juma'a sai na ambaci Abū Ḥanīfah. Sai ya ɗaga hannunsa yana nuna rashin kulawa. 39.5
[Al-Ājurrī:] Aḥmad and I were once walking back from the Friday mosque when I mentioned Abū Ḥanīfah. He waved his hand dismissively. 39.5
"Fitsarin Abū Ḥanīfah," na ce, "ya fi daraja a kan duniya cike da mutane irinku!" Sai ya kalle ni, sannan ya ce, "Sai an jima."206
“Abū Ḥanifah’s piss,” I said, “was worth more than a world full of people like you!” He looked at me, then said, “Good-bye.”206
Da safiyar wani gari, na je wurinsa na ce: "Aḥmad, ba da niyya na faɗi abin da na faɗa ba. Za ka gafarta mini?" Ya amsa: "Na riga na gafarta maka tun ina tsaye a nan."
Early the next morning, I went to him and said, “Aḥmad, I didn’t mean to say what I said. Will you forgive me?” “I forgave you while I was standing there,” he replied.
[Al-Ḥarbī:] Aḥmad ibn Ḥanbal koyaushe yana sanin abin da ya dace a yi. Yana da haƙuri da fahimta mai yawa. Wata rana wani mutum ya zo wurinsa ya ce, "Kana da littattafai masu ɗauke da bidi'a?"207 39.6
[Al-Ḥarbī:] Aḥmad ibn Ḥanbal always seemed to know the right thing to do. He had an enormous reserve of patience and understanding. One day a man came to him and said, “Do you have any books with heresy in them?”207 39.6
Aḥmad ya yi shiru na wani lokaci sannan ya ce, "Wurin da mumini zai tsira kawai shi ne kabari." Wani lokaci kuma wani ya ce masa, "Mutane suna cewa ba ka taba jin Hadisi daga Ibrāhīm ibn Saʿd ba," sai bai ce komai ba ko kadan.
Aḥmad sat silent for a time then said, “The only place a believer is safe is in the grave.” Another time someone said to him, “People say you never heard Hadith from Ibrāhīm ibn Saʿd,” and he made no reply at all.
Ibrāhīm kuma ya ruwaito: 39.7
Ibrāhīm also reported: 39.7
"Wata rana muna wajen Dāwūd ɗan ʿAmr, sai Dāwūd ya tambaye shi, ‘Aḥmad, yaya kake ci a waɗannan kwanaki? Kana kuma barci? Yaya batun jima'i?’ "Aḥmad ya amsa, ‘Ba ni da ƙyama ga mata, kuma ina da jiki da kuma rai.’ "Ya ƙi ya ƙara faɗin komai."
“One day we were at Dāwūd ibn ʿAmr’s and Dāwūd asked him, ‘Aḥmad, how are you eating these days? And sleeping? And what about sex?’ “Aḥmad replied, ‘I have no aversion to women, and I have a body as well as a spirit.’ “He refused to say any more.”