Het woord individualisme is afgeleid van het woord individu. De oorsprong ligt in het Latijnse woord *individuum*, wat een ondeelbare entiteit betekent. In het Westen wordt deze betekenis in filosofische zin toegepast op een entiteit die ondeelbaar is, namelijk de mens, in de bijzondere kenmerken van de mens als iemand die de onafhankelijkheid geniet om te denken, te kiezen en te handelen. Het is de theorie die stelt dat een individu superieur is aan alle vormen van de werkelijkheid, met de grootste intrinsieke waarde. De term individualisme wordt ook gebruikt in contrast met totalitarisme en collectivisme. Het biedt de politieke visie die de voorkeur geeft aan het individu en individueel initiatief, waarbij de rol van de staat wordt verminderd of zelfs ontkend. Het biedt ook de maatschappelijke visie die zich richt op de rechten van het individu, in tegenstelling tot de gemeenschap, terwijl het de rol van de staat en maatschappelijke instellingen ondergeschikt maakt aan het individu en zijn belangen waarborgt. Het concept van individualisme vat de realiteit samen van de strijd van de westerse mens tegen totalitaire en despotische regimes, vóór de Verlichting en de moderniteit. Het symboliseert de nieuwe westerse universele visie, met politieke, economische en sociale dimensies, waarin individuen zowel de meesters als het centrum van het universum worden, waarbij zij het bestaan van het universum beheersen. Elk individu heeft de vrijheid om zijn levenswijze en gedrag te kiezen, aangezien hij de entiteit is die voorafgaat aan de entiteiten van de staat, de gemeenschap en de maatschappij. Het individu wordt geboren met natuurlijke rechten waar hij recht op heeft. Dienovereenkomstig zijn individuen het doel van de staat, die hun rechten bewaart en hun vrijheid (liberty) beschermt. Individualisme is ook het doel van de samenleving, waarbij het een samenleving is waarin de gemeenschap het individu dient, en niet een samenleving waarin het individu de gemeenschap dient.