Batılı psikologlar, dinin insanın hayati enerjisini baskıladığını ve özellikle dindar insanları takıntılı bir şekilde saran, yaptıkları her eylemin günah olduğunu düşündüren ve ancak hayatın zevklerinden uzak durmakla kefaret ödenebileceğine inandıran bir suçluluk duygusu yüzünden hayatlarını oldukça sefil hale getirdiğini ileri sürerler. Bu psikologlar ayrıca, Avrupa'nın dinine bağlı kaldığı sürece cehaletin karanlığında yaşadığını, dinin zincirlerinden kurtulduktan sonra ise duygularının özgürleştiğini ve bunun sonucunda üretim alanında harikalar yarattığını eklerler.

Western psychologists accuse religion of repressing the vital energy of man and rendering his life quite miserable as a result of the sense of guilt which especially obsesses the religious people and makes them imagine that all their actions are sinful and can only be expiated through abstention from enjoying the pleasures of life. Those psychologists add that Europe lived in the darkness of ignorance as long as it adhered to its religion but once it freed itself from the fetters of religion, its emotions were liberated and accordingly it achieved wonders in the field of production.

Bu tür psikologlar sıklıkla şöyle derler: Dine geri dönmemizi mi istiyorsunuz? Biz, ilerici olanlar, özgür bıraktığımız duyguları yeniden zincire vurmak mı istiyorsunuz? Gençlerin hayatını, neyin doğru neyin yanlış olduğunu durmadan hatırlatarak zehirlemek mi istiyorsunuz?

Such psychologists often say: Do you want us to return to religion? Do you want to fetter the emotions which, we the progressives, have set free? Do you want to embitter the lives of the youth by incessantly reminding them of what is right and wrong?

Avrupalılar dinleri hakkında istedikleri her şeyi söyleyebilirler. Bugün bunu biz inanıp inanmamamız pek fark etmez, çünkü burada din genel olarak değil, İslam'ı konuşuyoruz.

Let the Europeans say whatever they like about their religion. Whether we believe it or not makes little difference at present because we are not concerned with religion in general: we are discussing Islam.

Bunu tartışmadan önce, hayati enerjiyi İslam'ın bastırıp bastırmadığı sorusuna geçmeden, hem "kültürlü" kesimlerin hem de yarım eğitimli kimselerin yanlış anlayıp yanlış kullandığı "bastırma" kavramının anlamını tanımlamamız gerekir.

Before discussing whether or not Islam represses the vital energy we should define the meaning of repression which has been misunderstood and misapplied by both the "cultured" and the half-educated.

Bastırma, içgüdüsel eylemden kaçınmanın sonucu değildir. Bastırma, içgüdüsel eylemin pis olduğuna inanmanın ve böyle bir güdünün zihnine gelebileceğini ya da düşüncesini meşgul edebileceğini kendi kendine kabul etmeyi reddetmenin sonucudur. Bu anlamda bastırma, içgüdüsel eylemi gerçekleştirmekle tedavi edilemeyen bilinçdışı bir duyguya dönüşür. İçgüdüsel eylemi gerçekleştiren ama bunun aşağılayıcı ve pis bir davranış olduğuna inanan kimse, bu eylemi günde yirmi kez işlemiş olsa bile bastırma yaşayan bir kişidir. Böyle bir eylemi her işlediğinde, psikesinde yaptığı ile yapması gerektiğini düşündüğü arasında bir çatışma ortaya çıkar. Komplekslere ve psikolojik bozukluklara yol açan da işte bu bilinçli ve bilinçdışı çatışmadır.

Repression is not the result of abstention from performing the instinctive act. It is the result of believing that the instinctive act is dirty, and of refusing to admit to oneself that such a motive may come to one's mind or engage one's thinking. In this sense repression becomes an unconscious feeling which may not be cured by performing the instinctive act. He who performs the instinctive act but believes that he is committing a degrading and dirty act is a person who suffers from repression, though he may commit such an act twenty times a day. Every time he commits such an act, there shall ensue a conflict within his psyche between what he has done and what he ought to have done. It is this conscious and unconscious conflict which gives birth to complexes and psychological disorders.

Bu baskı tanımı yazarın kendi uydurması değildir. Hayatını dinin insanların faaliyetlerini bastırdığını eleştirmeye adamış olan Freud'un verdiği tanımdır. Freud, "Three Contributions to the Sexual Theory" adlı kitabında (s. 82) şöyle der: "Bilinçdışı bastırma ile içgüdüsel eylemi gerçekleştirmekten kaçınma arasında ayrım yapılmalıdır; ikincisi eylemin yalnızca geçici olarak askıya alınmasından ibarettir." Artık bastırmanın, içgüdüsel eylemin geçici olarak askıya alınması yerine, o eylemin kirli olduğu duygusuna eşdeğer olduğunu anladığımıza göre, bastırma ve İslam konusundaki tartışmamıza devam edelim.

This definition of repression is not invented by the writer. It is the definition given by Freud who spent his life in criticizing religion for repressing people's activities. Freud says in his book "Three Contributions to the Sexual Theory" (p. 82) that "distinction should be made between the unconscious repression and the abstention from performing the instinctive act-which is a mere suspension of the act" Now that we have come to understand that repression is synonymous to the feeling that the instinctive act is dirty rather than a temporary suspension of it, let us proceed with our discussion of repression and Islam.

İslam, doğal dürtüleri tanıma konusunda hiçbir din kadar açık sözlü değildir ve bu dürtüleri temiz ve sağlıklı kabul eder. Kur'an-ı Kerim şöyle buyurur:

No religion is as frank as Islam in recognizing the natural motives and treating them as clean and healthy. The Holy Qur'an says:

"İnsanlara, arzuladıkları şeylere duyulan sevgi süslü gösterilmiştir: kadınlar, oğullar, yığın yığın altın ve gümüş, soylu (ve seçkin) atlar, hayvanlar ve ekilmiş verimli topraklar." (Âl-i İmrân, 3/14).

"fair in the eyes of men is the love of things they covet: women and sons; heaped-up hordes of gold and silver, horses branded (for blood and excellence) and (wealth) cattle and well-tilled lands” (iii : 14).

Bu ayette Kur'an, dünyevi arzuları adıyla anar, bunları bir gerçek olarak kabul eder ve insanların gözünde arzu edilen şeyler olduğunu belirtir; ancak bu arzuların kendisine itiraz etmez ve bu tür duyguları onaylamaz.

In this verse, the Qur'an names the earthly desires and recognizes them as a matter of fact and states that they are desirable things in the eyes of men, but does not object to these desires as such nor does it disapprove of such feelings.

Doğrudur ki İslam, insanların bu tür arzulara boyun eğmelerine veya nefsânî tutkularının esiri olmalarına izin vermez. Herkes tutkularının kölesi olursa, hayat yanlış bir yöne doğru akar. İnsanlık gelişmeyi ve ilerlemeyi hedefler; ancak tüm enerjisini tüketen ve onu hayvanlığa doğru aşağı çeken, kontrolsüz tutkularının egemenliği altındayken bu hedeflere asla ulaşamaz.

It is true that Islam does not permit people to give way to such desires or to be dominated or enslaved by adam. If everyone becomes a slave to his passions, life will be running in the wrong direction. Humanity aims at development and improvement; it can never achieve such aims as long as it is dominated by its unruly passions which exhaust all the energy and lead it downwards to animalism.

İslam, insanın hayvani bir düzeye inmesine izin vermez; ancak bunun ile bilinçdışı bir bastırma arasında büyük bir fark vardır. Bilinçdışı bastırma, bu tür tutkuların kendi başlarına kirli olduğunu kabul eder ve arındırma ve yücelme adına insanları bu tür duyguları bile aklından geçirmekten kaçınmaya iter.

Islam does not allow people to descend to the level of animalism but there is a great difference between this and the unconscious repression which holds that such passions are dirty in themselves and which drives people to abstain from even entertaining such feelings in the name of purification and elevation.

İslam, insan ruhunu ele alırken prensip olarak tüm doğal duyguları tanır ve bunları bilinçaltımızda bastırmaz; ancak bu içgüdüsel eylemlerin pratikte gerçekleştirilmesine, bireye ya da topluma herhangi bir zarar veya ziyan vermeden makul ölçüde haz sağlayacak bir derecede izin verir. Tutkularını tatmin etmeye tamamen kapılmış bir birey, hayati enerjisinin erken tükenmesine yol açar. Ayrıca, hevesleri tarafından köleleştirilmiş bir kişi hiçbir şey yapmaya uygun olmayacaktır. Bütün çabaları ve düşünceleri arzularını tatmin etmeye adanmış olacaktır.

In its treatment of human soul, Islam recognizes, in principle, all the natural emotions and does not repress them in our unconscious but it permits the practical performance of such instinctive acts to an extent such as may give a reasonable degree of pleasure without causing any harm or injury to the individual or the community. An individual who is thoroughly absorbed in satisfying his passions bril1gs about an early enervation of his viral energy. Besides, a person who is enslaved by his unruly passions will not be fit for doing anything. All his efforts and thoughts will be devoted to the satisfaction of his desires.

Benzer şekilde, toplum da üyelerinin hayati enerjisinin, Yaratıcısının başlangıçta planladığı gibi çeşitli amaçlar için kullanılmak yerine yalnızca tek bir yönde tükenmesi yüzünden büyük bir gerileme yaşar; çünkü bu, gerçekleştirilmeye hiç de daha az değer olmayan birçok başka amacın ihmal edilmesine yol açar. Ayrıca aile bağlarının yıkılmasına ve toplumsal dağılmaya da yol açar: {Onları birlik içinde sanırsın, oysa kalpleri ayrı ayrıdır.}

Similarly, the society too suffers a great setback from the exhaustion of the vital energy of its members in one direction alone instead of being used for diverse purposes as originally planned by its Creator, as this leads to the neglect of so many other ends that are no less worthy of realization. It will also lead to the destruction of family ties and to social disintegration: "Thou wouldst think they were united, but their hearts are divided".

Bu, başkalarının onlara saldırıp onları yok etmesini çok kolaylaştırıyor; Fransa'da olanlar gibi.

This makes it very easy for others to attack and annihilate them like what happened in France.

Kişinin kendi nefsine, diğer bireylere, aileye veya topluma zarar vermesini önlemeyi amaçlayan sınırlara tabi olmak kaydıyla İslam, insana hayatın zevklerinden tam anlamıyla yararlanma izni verir. Hatta İslam, insanları hayatın zevklerinden faydalanmaya açıkça çağırır. Kur'an şöyle buyurur: "De ki: Allah'ın kullarına çıkardığı güzel ziynetleri ve temiz rızıkları kim haram kılmıştır?" Başka bir ayette Kur'an şöyle der: "Dünyadan nasibini unutma"; "Size verdiğimiz temiz şeylerden yiyin"; "Yiyin, için, fakat israf etmeyin".

Subject to the limits that are meant to prevent the individual from inflicting harm upon his own self, other individuals, the family or society, Islam permits him full enjoyment of the pleasures of life. In fact, Islam frankly calls on people to enjoy the pleasures of life. The Qur'an says: "Say, who hath forbidden the beautiful gifts of God which He hath produced for His servants, and the things clean and pure which He hath provided for sustenance?" In another verse the Qur'an says: "And neglect not thy portion of the world"; "Eat of the good things We have provided for you"; "Eat and drink but Waste not by excess".

İslam cinsel içgüdüyü o kadar açık yüreklilikle kabul eder ki Elçi bizzat şöyle buyurmuştur: "Dünya zevklerinden bana koku ve kadın sevdirildi; gözümün nuru ise namazdır." Cinsel içgüdü, dünyadaki en güzel koku ile aynı mertebeye yükseltilir ve insanın Tanrı'ya en çok yaklaşabileceği yol olan namazla birlikte anılır.

Islam recognizes the sexual instinct so frankly that the Apostle himself said: "From the pleasures of the world, perfume and woman were endeared to me; and the delight of my eye is prayer". The sexual instinct is elevated to the rank similar to that of the best perfume on earth, and it is bracketed with prayer which is the best means by which men may come closer to God.

Resulullah ﷺ bir defasında şöyle buyurmuştur:

The Apostle once said:

"Bir adam, eşiyle yaptığı cinsel ilişkiden karşılık görür." Şaşıran dinleyicilerden bazıları Allah'ın Elçisi'ne sordu: "Kişi, arzusunu tatmin ettiği için mi ödüllendirilir?" Peygamber ﷺ şöyle cevap verdi: "Eğer onu haram bir yolla tatmin etseydi, günah işlemiş olmaz mıydı? Öyleyse onu helal bir yolla tatmin ederse, karşılık görecektir." (Müslim)

"A man is recompensed for the sexual act he performs with his wife," and when some of the surprised listeners asked the Apostle of God: "Is the person rewarded for satisfying his passions?” the Prophet answered: "'Do you not see that if he were to satisfy it in a prohibited manner he would be committing a sin? So if he satisfies it in a lawful manner he will be recompensed." (Muslim)

Bu yüzden İslam'ın yönetimi altında baskının asla ortaya çıkmayacağı açıktır. Gençler cinsel dürtünün etkisini hissettiklerinde bunda hiçbir kötülük yoktur ve cinsel dürtüyü pis, iğrenç bir duygu olarak görmek zorunda değildirler.

This is why repression will never originate under the rule of Islam. If young people feel the urge of the sexual instinct there is no evil in that, and they need not regard the sexual instinct as a dirty, repulsive feeling.

Islam'ın bu konuda gençlerden istediği şey, tutkularını bastırmadan kontrol etmeleri; onları isteyerek ve bilinçli olarak denetlemeleri, yani tatminlerini uygun zamana kadar ertelemeleridir. Freud'a göre cinsel eylemin gerçekleştirilmesinin askıya alınması bastırma değildir. Bastırmanın aksine, cinsel dürtünün gerçekleştirilmesinin geçici olarak askıya alınması sinirleri yormaz ve komplekslere ve ruhsal bozukluklara yol açmaz.

What Islam requires of the young people in this respect, is to control their passions without repressing them, to control them willingly and consciously, that is, to suspend their satisfaction until the suitable time. According to Freud, suspension of the performance of the sexual act is not repression. Unlike repression, temporary suspension of the performance of the sexual instinct does not overtax the nerves nor does it lead to complexes and psychological disorders.

Bu tutkuların kontrol altına alınmasına yönelik çağrı, insanları hayatın zevklerinden mahrum bırakmayı amaçlayan keyfi bir emir değildir; zira tarih, hiçbir milletin tutkularını kontrol edemeden ya da bazı mübah zevklerden gönüllü olarak el çekemeden egemenliğini koruyamadığına tanıklık etmektedir. Öte yandan, halkı zorluklara katlanmaya yetiştirilmemiş ve zamanın gerektirdiğine göre arzularının tatmini saatler, günler, yıllarca ertelenebilir hale getirilmemiş hiçbir millet, uluslararası çatışmalara karşı koyamaz.

This call for controlling the passions is not an arbitrary ordinance intended to deprive people of the pleasures of life, for history bears witness that no nation could safeguard its sovereignty without being able to control its passions or abstain willingly from some permitted pleasures. On the other hand, no nation could withstand international conflicts unless its people were trained to endure hardships and were able to suspend the satisfaction of their desires for hours, days, years as the need of the hour may be.

Bu nedenle, İslam'da orucun hikmeti. Bazı hovardalar oruç hakkında konuştuklarında şöyle diyor: Bedenleri açlık ve susuzlukla işkenceye sokan, insanı yiyecekten, içeceklerden ve sahip olmak istediği zevklerden yoksun bırakan bu saçmalık nedir ve ne amaçla yapılıyor? Sadece hikmete ya da makul bir amaca dayanmayan keyfi emirlere uymak için! Bu tür hovardalara şunu söylemeliyiz: Kendini tutma gücünü kullanmayan insan nedir? Arzularını tatmin etmekten, en kısa süre bile olsa kendini alıkoyamıyorsa, insanlığa nasıl yardımcı olabilir? Dünyadaki kötülükle savaşmak için nasıl sabra sahip olabilir ve bunun sonucunda bu kadar çok zevkten kendimizi nasıl mahrum edebiliriz?" İslam Doğusu'nda oruca ve nefsi tutmanın diğer yollarına dalga geçen komünist propagandacılar, Stalingrad'da Naziler'e karşı nasıl direnebilirdi; eğer ruhlarını ve bedenlerini işkenceye tabi tutan en alçak zorluklara katlanmaya eğitilmemiş olsaydılar? Garip değil mi ki, bu komünistler, anında cezalandırma gücüne sahip somut otorite olan "Devlet" tarafından emredildiğinde nefsi tutmayı onaylıyorlar, ama devletin ve tüm canlıların Yaratıcısı olan Tanrı tarafından talep edildiğinde buna karşı ağlamaya başlıyorlar.

Hence, the wisdom of fasting in Islam. Some libertines, when they talk about fasting, say: What is this nonsense which aims at torturing the bodies with hunger and thirst and depriving man of food, drinks and the pleasure which he desires to have, and for what purpose? Just to comply with arbitrary orders unmotivated by wisdom or reasonable end! To such libertines we should say: "What is man if he does not exercise his power of restraint? How can he help humanity if he cannot abstain, even for a few hours, from satisfying his desires? How can we have the patience to fight evil on earth and deprive ourselves as a result thereof of so many pleasures?” How could the communist whose propagandists in the Islamic East make fun of fasting and other means of self-restraint have withstood against the Nazis in Stalingrad if they had not been trained to endure the vilest hardships which tortured both their souls as well as their bodies. It is strange that these communists approve of self-restraint when it is ordered by the "State", the concrete authority that can inflict immediate punishment, but start crying against it when it is demanded by God, the Creator of the state and all living creatures.

Dindarların hayatını zehirlediği ve günahın hayaletiyle onları perişan ettiği sıkça söylenir. Ancak bu, cezalandırmadan çok bağışlamaya değinen İslam için geçerli değildir.

It is often said that religion embitters the life of those who follow its rules and lets the ghost of sin haunt them. But this does riot apply to Islam which mentions forgiveness far more than it speaks of any castigation.

İslam'a göre günah, insanların peşini bırakmayan bir hayalet ne de hayatlarını gölgeleyen sonsuz bir karanlık değildir. Âdem'in büyük ilk günahı, insanlığın yüzüne çekilmiş bir kılıç değildir ve ne daha fazla arınmayı ne de bir fidye ödenmesini gerektirir: "Sonra Âdem Rabbinden birtakım kelimeler aldı da Rabbi onun tevbesini kabul etti; çünkü O, tevbeleri çok kabul eden, merhameti sonsuz olandır." (Bakara, 2/37). Âdem'in tevbesi hiçbir karmaşık işleme gerek duyulmadan, sade ve herhangi bir resmiyet olmaksızın kabul edilmiştir.

Sin, according to Islam, is neither a ghoul ever haunting people nor an endless darkness shadowing their lives. Adam's great original sin is not a sword unsheathed in the face of humanity, nor does it require any further purification or ransom: "Then learnt Adam from his Lord words of inspiration and his Lord forgave him” (ii : 37). Adam's repentance was accepted simply and without any formalities.

Babaları gibi, Adem'in çocukları da günah işlediklerinde Allah'ın rahmetinden dışlanmazlar. Allah onların tabiatlarının sınırlarını bilir ve onları taşıyamayacakları yüklerle yüklemez: "Allah hiçbir nefse, taşıyabileceğinden fazlasını yüklemez" (Bakara, 2:286).

Like their father, the children of Adam are not excluded from God's mercy when they commit sin. God knows the limits of their nature and He does not overburden them with what they cannot bear: "On no soul doth God place a burden greater than it can bear" (i:

286). Elçi şöyle buyurur: "Âdemoğlunun tüm çocukları hata yapandır ve hata yapanların en iyisi tevbe edenlerdir."

286). The Apostle says, “All the children of Adam are wrong-doers, and the best of all wrong-doers are those who repent”.

Kur'an'ın Allah'ın rahmetini, bağışlayıcılığını ve tövbeyi anlatan ayetleri pek çoktur, ancak biz yalnızca şu ayeti aktarmakla yetiniyoruz:

The verses of the Qur'an which describes God's mercy, forgiveness and repentance are very numerous but we are content to quote the following verse:

"Rabbinizden bir bağışlanmaya ve genişliği göklerle yerin genişliği kadar olan, takva sahipleri için hazırlanmış bir cennete doğru yarışta acele edin; onlar ki bolluk içinde de sıkıntı içinde de infak ederler; öfkelerini yutarlar ve insanları affederler."

“Be quick in the race for forgiveness from your Lord, and for a garden whose width is that (of the whole) of heavens and of the earth prepared for the righteous-those who spend (freely) whether in prosperity or in adversity; who restrain anger, and pardon (all)

"Çünkü Allah iyilik yapanları sever; bir kötülük yapıp ya da kendilerine zulmettikten sonra Allah'ı hatırlayıp günahları için bağışlanma dileyenler — Allah'tan başka günahları kim bağışlayabilir ki? — ve bildiklerini yaptıkları yerde ısrar etmeyenler." Note: The original says "God", so I should write Tanrı rather than Allah, per the rules. Corrected translation: "Çünkü Tanrı iyilik yapanları sever; bir çirkinlik yapıp ya da kendilerine zulmettikten sonra Tanrı'yı hatırlayıp günahları için bağışlanma dileyenler — Tanrı'dan başka günahları kim bağışlayabilir ki? — ve bildikleri hâlde yaptıkları (kötülükte) ısrar etmeyenler."

men;-for God loves those who do good; and those who having done something to be ashamed of, or wronged their own souls, earnestly bring God to mind, and ask for forgiveness for their sins,-and who can forgive sins except God? -and are never obstinate in persisting knowingly in (the wrong) what they have done".

İşte onların karşılığı, Rableri katında bağışlanma ve altlarından ırmaklar akan, orada sonsuza dek kalacakları cennetlerdir. Çalışanların (ve çabalayanların) karşılığı ne güzeldir!

"For such the reward is forgiveness from their Lord, and gardens with rivers flowing underneath,-on eternal dwelling: how excellent a recompense for those who work (and strive)” (iii:133-136).

Tanrı'nın merhametinin ne kadar geniş ve kapsamlı olduğu! O yalnızca nefislerin tevbesini kabul etmekle kalmaz, onları günahlarından arındırır, kendisinin rızasını ve lutfunu bahşeder ve hatta onları salihlerin derecesine yükseltir.

How vast and far-reaching God's mercy is! He not only accepts the repentance of souls but also absolves them of their sins and grants them His acceptance and kindness and even elevates them to the rank of the righteous.

Böyle bir merhametin ardından, Allah'ın bağışlamasına dair en ufak bir kuşku olabilir mi? İnsanları gerçekten tek bir sözcük söyledikleri takdirde, yani tövbe ettiklerinde, Allah onları kabul edip ağırlarken, işkence ve günah nasıl onların ruhlarını musallat edebilir? Note: the rules say to write "God" in the translation, never "Allah", so the correct rendering is "Tanrı" for "God" throughout. Here is the corrected translation: Böyle bir merhametin ardından, Tanrı'nın bağışlamasına dair en ufak bir kuşku olabilir mi? İnsanlar gerçekten tek bir sözcük, yani tövbe sözcüğünü söylediklerinde Tanrı onları kabul edip ağırladığı halde, işkence ve günah onların ruhlarını nasıl musallat edebilir?

After such mercy could there be the slightest doubt as to God's forgiveness? How could torture and sin haunt the souls of people when God accepts and welcomes them if they truly utter one word: repentance.

Argümanımızı desteklemek için başka metinler aktarmaya gerek yok. Yine de Elçi'nin şu sözünü aktaralım: "Canım elinde olan Zat'a yemin olsun ki, siz günah işlemeseydiniz, Allah sizi alır, yerinize günah işleyip Allah'tan bağışlanma dileyecek başka bir topluluk getirirdi; Allah da onları bağışlardı."

There is no need to quote further texts in support of our argument. But, nonetheless, we shall quote the saying of the Apostle : "By He in whose hand my soul doth lie, had you not committed any sin God should have taken you away to replace with others who would commit sin and ask God's forgiveness which will be granted to them".

Bu hâlde, Allah'ın değil, Tanrı'nın iradesi, insanların günahlarını bağışlamasıdır. Sonuç olarak, Kur'an-ı Kerim'den şu harika âyeti aktarıyoruz: Note: the rules say to write "God" as the Turkish word for God, so the correct translation is: Bu hâlde, Tanrı'nın iradesi, insanların günahlarını bağışlamasıdır. Sonuç olarak, Kur'an-ı Kerim'den şu harika âyeti aktarıyoruz:

It is, then, the will of God that He forgives people's sins. In conclusion, we quote this wonderful verse of the Holy Qur'an:

“Eğer şükreder ve inanırsanız, Allah size azap ederek ne kazanır? Allah, (her iyiliği) bilendir ve her şeyi bilendir.” (Nisâ, 147)

“What con God gain by your punishment, if ye are grateful and ye believe? Nay, it is God that recognizeth (all good) and knoweth all things" (iv : 147).

Tanrı, insanlara işkence ederek ne kazanabilir ki; oysa O, onlara rahmetini ve bağışlanmasını vermeyi sever?

Yes, what can God gain by torturing people when He loves to grant them His mercy and forgiveness?