Yüce Allah şöyle buyurur:

Allah the Almighty says:

{Sen de mi sanıyorsun ki Mağara Ashabı ile Rakim (kitabeli) halk, Ayetlerimiz arasında bir mucizeydi? (Hatırla) o gençler mağaraya sığınıp (kâfir kavimlerinden) kaçtıklarında şöyle demişlerdi: "Rabbimiz! Bize katından bir rahmet ver ve işimizde bize doğru yolda kolaylık sağla!" Bunun üzerine, onları derin bir uykuya daldırarak, mağarada birkaç yıl boyunca işitme duyularını kapattık. Sonra, iki taraftan hangisinin orada kaldıkları süreyi en iyi hesaplayabildiğini bilmek için, onları uykudan uyandırdık. Onların kıssasını sana gerçekle anlatıyoruz, ey Muhammed ﷺ:}

{Do you think that the people of the Cave and the Inscription (the news or the names of the people of the Cave) were a wonder among Our Signs? (Remember) when the young men fled for refuge (from their disbelieving folk) to the Cave. They said: "Our Lord! Bestow on us mercy from Yourself, and facilitate for us our affair in the right way!" Therefore, We covered up their (sense of) hearing (causing them to go in deep sleep) in the Cave for a number of years. Then We raised them up (from their sleep), that We might test which of the two parties was best at calculating the time period that they had tarried. We narrate unto you (0 Muhammad (Peace be upon him)) their story with truth:

Gerçekten onlar, Rableri'ne iman eden gençlerdi ve Biz onların hidayetini artırdık. Kalplerini sağlamlaştırdık (Allah'a olan imanın nuruyla ve akrabalarından ile yurtlarından ayrılmanın sıkıntısına katlanacak sabırla donattık) ve ayağa kalkıp şöyle dediklerinde: "Rabbimiz, göklerin ve yerin Rabbidir. Biz O'ndan başka hiçbir ilaha asla yalvarmayacağız; eğer öyle yaparsak, gerçekten de inkâr üzerine aşırı bir söz söylemiş oluruz." "Bu kavmimiz, O'ndan (Allah'tan) başka ilâhlar edinmişler. Bunlar için açık bir delil getirmeleri gerekmez mi? Allah'a karşı yalan uyduran kimseden daha zalim kim olabilir?" (Genç adamlar birbirlerine dediler ki): "Onlardan ve Allah'tan başka taptıklarından ayrıldığınızda, mağaraya sığının; Rabbiniz size rahmetinden bir yol açar ve işinizi kolaylaştırır (yani size ihtiyacınız olan rızkı ve barınağı sağlar)." Güneşi, doğduğunda mağaralarının sağına doğru meyledip, battığında da sol tarafına doğru kaydığını görürsün; onlar ise mağaranın içinde bir boşlukta yatıyorlardı. Bu, Allah'ın ayetlerindendir. Allah kimi hidayete erdirirse, o doğru yolu bulmuştur; kimi de saptırırsa, onun için sana (doğru yola) iletecek bir dost bulamazsın. Onları uyanık sanırdın, oysa uykudaydılar. Biz onları sağa sola çeviriyorduk; köpekleri ise mağaranın girişinde iki ön ayağını uzatmış yatıyordu. Onlara bakmış olsaydın, arkana dönüp kaçar ve onlardan dehşete kapılırdın. İşte böylece onları uyandırdık ki aralarında birbirlerine sorsunlar. İçlerinden biri şöyle dedi: "Ne kadar kaldınız?" Dediler ki: "Bir gün ya da günün bir parçası kadar kaldık." Dediler ki: "Kalış sürelerini en iyi Rabbiniz bilir. Şimdi birinizi bu gümüş paranızla şehre gönderin; baksın, hangi yiyecek daha temiz ve helal ise ondan size getirsin. Dikkatli davransın ve sizden kimseye bir şey hissettirmesin." "Çünkü onlar sizi ele geçirirlerse, sizi taşlayarak öldürürler ya da dinlerine geri döndürürler; o takdirde asla felaha eremezsiniz." Böylece, Allah'ın vaadinin gerçek olduğunu ve Kıyamet'te hiçbir şüphe bulunmadığını insanların bilmesi için, onların durumunu (insanlara) bildirdik. Hani insanlar, aralarında onların durumu hakkında tartışıyorlardı. Dediler ki: "Üzerlerine bir bina yapın; onların durumunu en iyi Rableri bilir." Galip gelenler ise (büyük ihtimalle inkârcılar) dediler ki: "Mutlaka üzerlerine bir ibadethane yapacağız." (Bazıları) "Üç kişiydiler, dördüncüleri köpekleriydi" derler; (bazıları) "Beş kişiydiler, altıncıları köpekleriydi" derler, gaipte atışta bulunarak; (bazıları da) "Yedi kişiydiler, sekizincisi köpekleriydi" derler. De ki: "Sayılarını en iyi Rabbim bilir; onları az bir kesimden başka kimse bilmez." Bu yüzden, onlar hakkında, sana vahyettiğimiz açık delil dışında tartışma.

Truly they were young men who believed in their Lord (Allah), and We increased them in guidance. And We made their hearts firm and strong (with the light of Faith in Allah and bestowed upon them patience to bear the separation of their kith and kin and dwellings.) when they stood up and said: "Our Lord is the Lord of the heavens and the earth, never shall we call upon any llah (god) other than Him,' if we did, we should indeed have uttered an enormity in disbelief."These our people have taken for worship alihah (gods) other than Him (Allah). Why do they not bring for them a clear authority? And who does more wrong than he who invents a lie against Allah. (The young men said to one another): "And when you withdraw from them, and that which they worship, except Allah, then seek refuge in the Cave; your Lord will open a way for you from His Mercy and will make easy for you your affair (i.e. will give you what you will need of provision, dwelling)." And you might have seen the sun, when it rose, declining to the right from their Cave, and when it set, turning away from them to the left, while they lay in the midst of the Cave. That is (one) of the Ayat (proofs, evidences, signs) of Allah. He whom Allah guides, he is the rightly guided,' but he whom He sends astray, for him you will find no Wali (guiding friend) to lead him (to the Right Path). And you would have thought them awake, whereas they were asleep. And We turned them on their right and on their left sides, and their dog stretching forth his two forelegs at the entrance [of the Cave or in the space near to the entrance of the Cave (as a guard at the gate)]. Had you looked at them, you would certainly have turned back from them in flight, and would certainly have been filled with awe of them. Likewise, We awakened them (from their long deep sleep) that they might question one another. A speaker from among them said: "How long have you stayed (here)?" They said: "We have stayed (perhaps) a day or part of a day." They said: "Your Lord (Alone) knows best how long you have stayed (here). So send one of you with this silver coin of yours to the town, and let him find out which is the good lawful food, and bring some of that to you. And let him be careful and let no man know of you. "For, if they come to know of you, they will stone you (to death or abuse and harm you) or turn you back to their religion; and in that case you will never be successful." And thus We made their case known (to the people), that they might know that the Promise of Allah is true, and that there can be no doubt about the Hour. (Remember) when they (the people of the city) disputed among themselves about their case, they said: "Construct a building over them,. their Lord knows best about them,." (then) those who won their point said (most probably the disbelievers): "We verily shall build a place of worship over them." (Some) say they were three, the dog being the fourth among them; and (others) say they were five, the dog being the sixth, guessing at the unseen; (yet others) say they were seven, and the dog being the eighth. Say (0 Muhammad (Peace be upon him)): "My Lord knows best their number; none knows them but a few." So debate not (about their number) except with the clear proof (which We have revealed to you).

Ehl-i kitap'tan (Yahudiler ve Hristiyanlar) hiçbirine Ashab-ı Kehf'in durumu hakkında danışma. Asla yarın şunu yapacağım deme; ancak "Allah dilerse!" demek kaydıyla. Unuttuğunda Rabbini an ve de ki: "Umarım Rabbim beni bundan daha doğru bir yola iletir." Ve mağaralarında üç yüz (güneş) yılı kaldılar, buna dokuz yıl (kameri yıllar için) ekledi. De ki: "Ne kadar kaldıklarını en iyi Allah bilir. Göklerin ve yerin gaybı O'nundur. O ne kadar iyi görür ve ne kadar iyi işitir! Onların O'ndan başka bir velileri yoktur ve O, hükmünde hiç kimseyi ortak etmez."(el-Kehf, 9-26)

And consult not any of them (people of the Scripture -Jews and Christians) about (the affair on the people of the Cave. And never say of anything, "I shall do such and such thing tomorrow." Except (with the saying), "if Allah will!" And remember your Lord when you forget and say: "It may be that my Lord guides me unto a nearer way of truth than this." And they stayed in their Cave three hundred (solar) years, adding nine (for lunar years). Say: "Allah knows best how long they stayed. With Him is (the knowledge on the Unseen of the heavens and the earth. How clearly He sees, and hears (everything)! They have no Wali (Helper, Disposer of affairs, Protector) other than Him, and He makes none to share in His Decision and His Rule."(Al-Kahf, 9-26)

Muhammed İbn İshak, Peygamber'in biyografisinde bu ayetlerin ve Zülkarneyn kıssasını anlatan ayetlerin nüzul sebebini şöyle nakleder: Kureyş halkı, Peygamber'i (Peace be upon him) denemek amacıyla Yahudilere adam göndererek onlardan birtakım sorular istedi. Yahudiler, "Ona geçmişte kaybolmuş bir topluluğu sorun; onlar hakkında hiç kimsenin bilgisi yoktur. Bir de yeryüzünde dolaşmış bir adamı sorun. Ayrıca Er-Ruh'u (Ruh) sorun" dediler. Bunun üzerine Yüce Allah şu sözünü indirdi: {Sana Ruh'u soruyorlar. De ki: "Ruh, Rabbimin emrindendir. Size ancak az bir bilgi verilmiştir."} (El-İsra, 85) ve {Sana Zülkarneyn'i soruyorlar. Not: Peygamber adı geçtiği için ﷺ eklenmesi kuralına uygun olarak, parantez içindeki "(Peace be upon him)" ifadesi aynen kalmıştır, çünkü orijinal metinde bu saygı ifadesi İngilizce olarak yazılmıştır ve kurallar gereği dil değişmez.

The reason behind the revelation of these verses and those relating the story of Dhul-Qarnain was cited by Muhammad Ibn Ishaq in his biography of the Prophet: that the people of Quraish sent to the Jews asking them for things to test the Prophet (Peace be upon him) with. The Jews said: ask him about a group of people who disappeared in the past and none has any knowledge about them; about a man who traveled through the land; and about Ar-Ruh (the Spirit). Thereupon, Almighty Allah revealed His Statement, {And they ask you (0 Muhammad (Peace be upon him)) concerning the Ruh (the Spirit); Say: "The Ruh (the Spirit) is one of the things, the knowledge of which is only with my Lord. And of knowledge, you (mankind) have been given only a little"} (Al-Isra', 85) and, {And they ask you about DhulQarnain.

"De ki (Ey Muhammed ﷺ): 'Size onun kıssasından bir şey okuyacağım.'" (Kehf, 83) Ve burada şöyle buyuruyor: {Sen, Ashab-ı Kehf ve Rakim'in (Kehf halkının haberi ya da isimleri) Ayetlerimiz arasında bir acayip olduğunu mu sanıyorsun?} Yani onlar, Bize verdiğimiz büyük haberlerden, şaşırtıcı işaretlerden ve devasa mucizelerden daha hayret verici değildir. Mağara ise dağda bir oyuktur. Şuayb el-Cibai'nin zikrettiğine göre, onların mağarasının adı "Haizam"dı. "Rakim"e gelince, İbn Abbas (Allah ondan razı olsun) şöyle demiştir: "Ne anlama geldiğini bilmiyorum!" İbn Cerir ve başkaları gibi bazı alimler ise onun, haberlerinin ve isimlerinin sonradan yazıldığı bir kayıt olduğunu söylemişlerdir. Ayrıca onun, mağaralarının bulunduğu dağın adı olduğu da söylenmiştir. Bununla ilgili başka pek çok şey de söylenmiştir; ancak bunun bilgisi yalnızca en iyi bileni olan, yüce Allah'a aittir! Şuayb el-Cibai şöyle demiştir: "Onların köpeğinin adı 'Himran'dı."

Say (0 Muhammad (Peace be upon him)): "I shall recite to you something of his story"} (Al-Kahf, 83) and here He says: {Do you think that the people of the Cave and "Ar-Raqim" the Inscription (the news or the names of the people of the Cave) were a wonder among Our Signs?}, i.e. they are not more amazing than what We have given you of the great news, astonishing signs and gigantic wonders. However, a cave is a hole in the mountain. Mentioned Shu' aib Al-Jiba'i: their cave was called "Haizam". As for "Ar-Raqim", Ibn 'Abbas (May Allah be pleased with him) said: I do not know what it means! Some scholars such as Ibn Jarir and others said: it is the recordwhere their news and names are written thereafter. It was also said: it is the name of the mountain their cave was in. However, many other things were said pertaining to this, but the knowledge thereof rests only with Allah the Almighty Who knows the best! Shu'aib Al-Jiba'i said: their dog was called "Himran".

Yahudilerin onlar hakkında bilgi sahibi olması, bazı müfessirlerin onların İsa (Aleyhisselam) peşinde olduklarını ve Hristiyan olduklarını iddia etmesini geçersiz kılmaktadır. Ancak, kavimlerinin putperest olduğu açıktır. Birçok müfessir ve tarihçi, onların "Diqyanus" adında bir kralın hükümdarlığı döneminde yaşadıklarını ve bazı ileri gelenlerin veya kralların oğulları olduklarını söylemiştir. Bir bayram gününde bir araya geldiler ve kavimlerinin putlara tapınma ayinlerini yerine getirdiğini gördüler. Tam o anda Allah, kalplerinden perdeleri kaldırdı ve kavimlerinin yanlış yolda olduğunu anladılar. Bunun üzerine kavimlerinin dinini bırakarak yalnız Allah'a ibadete yöneldiler. Ayrıca şöyle de rivayet edilmiştir:

The fact that the Jews knew about them nullifies the claim of some interpreters that they were after Jesus (Peace be upon him) and that they were Christians. However, it is clear that their people were idol-worshippers. Many interpreters and historians said that they lived during the lifetime of a king called "Diqyanus" and that they were sons of some nobles or kings. They met on a feast day and saw the rituals their people were performing in Norship of the idols. At this very moment, Allah removed the veils from their hearts and they realized hat their people were wrong-doers. Consequently, hey deserted the religion of their people and resorted to the worship of Allah Alone. It is also laid:

her biri Allah tarafından Hak Din'e iletildiğinde, halkını terk etti ve tesadüfen bir araya geldiler. İmam Muslim, Sahih'inde bu anlamı destekleyen şu Peygamber Hadisini nakletmiştir: "Ebu Hureyre (Allah ondan razı olsun) Allah'ın Resulü ﷺ'in şöyle buyurduğunu rivayet etmiştir: Ruhlar bir araya toplanmış ordular gibidir; birbirini tanıyanlar (bu ruhların geldiği gökte) dünyada da birbirlerine yakınlık duyarlar, aralarında birbirine karşı çıkanlar ise (gökte) dünyada da ayrı düşerler." Bunun üzerine birbirlerine işlerini sordular ve bu nedenle halklarını terk etmeye, onları bırakıp hak dinleriyle kaçmaya karar verdiler. Yüce Allah şöyle buyurur: {Sana onların haberlerini hakkıyla anlatıyoruz (ey Muhammed ﷺ): Gerçekten onlar Rablerine (Allah'a) iman eden gençlerdi ve Biz onların hidayetini artırmıştık. Kalplerini de sağlam ve kuvvetli kılmıştık (Allah'a imanın nuruyla ve akraba ile yurtlarından ayrılmaya sabretmeleri için onlara sabır vermiştik). Ayağa kalkıp şöyle dediklerinde: "Rabbimiz göklerin ve yerin Rabbidir; O'ndan başka hiçbir ilaha asla yalvarmayacağız. Eğer öyle yaparsak, o zaman gerçekten aşırı bir söz söylemiş oluruz." "Şu halkımız, O'ndan (Allah'tan) başka ilahlar edindiler. Onlar için neden açık bir delil getirmiyorlar?}

that each one of them when guided by Allah to he True Religion, abandoned his people and they coincidentally gathered in one place. Imam Muslim transmitted in his Sahih the following Prophetic Hadith which supports that meaning: "Abu Hurairah (May Allah be pleased with him) reported Allah's Messenger (Peace be upon him) as saying: Souls are troops collected together and those who familiarized with each other (in the heaven from where these come) would have affinity, with one another (in the world) and those amongst them who opposed each other (in the Heaven) would also be divergent (in the world)." That, they asked one another about their affair and hence, they agreed on deserting and abandoning their people and fleeing with their true religion. Allah the Almighty says: {We narrate unto you (0 Muhammad (Peace be upon him)) their story with truth: Truly they were young men who believed in their Lord (Allah), and We increased them in guidance. And We made their hearts firm and strong (with the light of Faith in Allah and bestowed upon them patience to bear the separation )f their kith and kin and dwellings.) when they stood up and said: "Our Lord is the Lord of the heavens and the earth, never shall we call upon any Ilah (god) other than Him; if we did, we should indeed have uttered an enormity in disbelief. "These our people have taken for worship alihah (gods) other than Him (Allah). Why do they not bring for them a clear authority?

{Allah'a karşı yalan uydurandan daha zalim kim olabilir?} (Kehf, 13-15) Burada "açık bir delil" (sultan) ifadesi, apaçık kanıt ya da ispat anlamına gelir. {(Genç adamlar birbirlerine şöyle dediler): "Onlardan ve Allah'tan başka taptıklarından ayrıldığınızda..."} (Kehf, 15, 16) yani, onları ve Allah Teala'dan başkasına ibadet etmek için kullandıkları putlarını terk ettiğinizde. Peygamberimiz İbrahim (Aleyhisselam) şöyle demiştir: {Hani İbrahim babasına ve kavmine demişti ki:

And who does more wrong than he who invents a lie against Allah}. (AlKahf, 13-15) "Clear authority" here means obvious evidence or proof. {And who does more wrong than he who invents a lie against Allah. (The young men said to one another): "And when you withdraw from them, and that which they worship, except Allah,} (Al-Kahf, 15, 16) i.e. when you deserted them and their idols that they used to worship others instead of Allah the Almighty. Our Prophet Ibrahim (Peace be upon him) said: {And (remember) when Ibrahim (Abraham) said to his father and his people:

"Gerçekten ben, sizin taptığınızdan uzağım, ancak beni yaratan O'ndan başkasına değil (yani yalnızca Allah'a ibadet ederim, başkasına hiçbir şeye tapmam). Ve şüphesiz O bana yol gösterecektir." (Az-Zuhruf, 26, 27) Böylece bu gençlerden bazıları şöyle dedi: Madem ki siz kavminizin dininden yüz çevirdiniz, onlardan bedenen ve görünüşte de ayrılmalısınız; böylece onların kötülüğünün size dokunma ihtimalinden emin olursunuz. {Bunun üzerine o Mağaraya sığının; Rabbiniz size rahmetinden bir yol açacak ve işinizi size kolaylaştıracaktır (yani ihtiyacınız olan rızık ve barınma gibi şeyleri size sağlayacaktır)}. (Al-Kehf, 16) Yani Allah üzerinize örtüsünü çekecek, sizi koruyacak ve size en güzel mükâfatları verecektir. Sonra Allah, sığındıkları mağarayı tarif etmiş ve kapısının kuzeye baktığını belirtmiştir: {Güneşin doğduğunda mağaralarından sağa doğru meylettiğini, batarken de onlardan sola doğru döndüğünü görürdün}; yani güneş mağaranın doğu tarafında doğar, sonra sağ tarafına doğru meyleder. Batarken ise ışınları mağaraya doğu tarafından gelir.

"Verily, I am innocent of what you worship, except Him (i.e. Allah Alone I worship none) Who did create me; and verily He will guide me "}. (Az-Zukhruf, 26, 27) Thus, some of these young men said: as you did desert your people's religion, you should also desert them in body and figure so as to be safe from the possibility that their evil may touches you, {then seek refuge in the Cave,. your Lord will open a way for you from His Mercy and will make easy for you your affair (i.e. will give you what you will need of provision, dwelling)}, (Al-Kahf, 16) i.e. Allah will draw on you His cover, protect you and reward you with the best of all rewards. Then, Allah described the cave to which they resorted stating that its door is to the north saying: {And you might have seen the sun, when it rose, declining to the right from their Cave, and when it set, turning away from them to the left}, i.e. the sun rises on the western side of their cave, then it declines to the right side thereof. And, when it sets its rays come towards the cave from its eastern side.

Buradaki hikmet, güneşin zaman zaman havayı tazelemek amacıyla doğarken ve batarken mağaralarına girmesidir. {Onlar mağaranın içinde yatıyorlarken. Bu, Allah'ın âyetlerinden (delillerinden, kanıtlarından, işaretlerinden) biridir}; yani uzun bir süre yemeden içmeden bu hâlde kalmaları, Allah'ın âyetlerinden ve O'nun yüce kudretinin bir delilidir. {Allah kimi doğru yola iletirse, işte doğru yola erişen odur. Kimi de saptırırsa, onun için sen ona yol gösterecek bir dost bulamazsın}. {Onları uyanık sanırdın, oysa uyuyorlardı}; çünkü gözleri, sağlıklı kalmaları için açıktı. {Onları sağa sola çeviriyorduk}; denmiştir ki, onlar her yıl bir kez bir yandan diğer yana çevriliyorlardı. Ancak çevrilme sayısını yalnızca en iyi bilen, en yüce Allah bilir! Yüce Allah şöyle buyurur: {Köpekleri de mağara girişinde (mağaranın girişinde ya da girişe yakın bir yerde, kapıda nöbetçi olarak) iki ön ayağını uzatmış yatıyordu}; yani halkını terk edip yanlarına alıp çıktıkları köpekleri, mağaraya onlarla birlikte girmedi; bunun yerine girişte iki ön ayağını uzatmış hâlde durdu. Bu, köpeğin çok terbiyeli olması ve onlara bir şeref işareti olması içindir; çünkü meleklerin içinde köpek bulunan bir eve girmediği bilinmektedir. Böylece köpek, onların yanında bulunmasından dolayı bereketlenmiştir. Ancak köpeğin adı ve rengi hakkında pek çok hikâye ve rivayet uydurulmuştur.

Here, the wisdom is that the sun enters their cave on its rising and setting in order to refresh the air from time to time. {While they lay in the midst of the Cave. That is (one) of the Ayat (proofs, evidences, signs) of Allah}, i.e. their stay on this state for a very long period of time without eating and drinking is one of the Signs of Allah and a proof of His Magnificent Ability. {He whom Allah guides, he is the rightly guided,. but he whom He sends astray, for him you will find no Wali (guiding friend) to lead him (to the Right Path). And you would have thought them awake, whereas they were asleep}, for their eyes were open in order to be kept sound. {And We turned them on their right and on their left sides}, it was said: they used to be turned from one side to the other once every year. However, the number of the turnings is known only to Allah the Almighty Who knows best! Allah the Almighty says: {And their dog stretching forth his two forelegs at the entrance [of the Cave or in the space near to the entrance of the Cave (as a guard at the gate)]}, i.e. their dog which accompanied them when they abandoned their people did not enter the cave with them, instead, it stayed at the entrance stretching forth his two forelegs thereat. This is for it was highly disciplined and also as a sign of honor to them because the angels do not enter a house in which there is a dog. Thus, the dog was blessed because he was in their company. However, many tales and narrations were invented with regard to the dog's name and color.

Âlimler bu mağaranın yeri konusunda ihtilaf etmişlerdir. Bazıları şöyle demiştir: Aylah diyarındadır (yani Kudüs'tür). Diğerleri ise: Ninova diyarındadır, demişlerdir. Bir kısmı da: Şam (Suriye toprakları) diyarındadır, demiştir ki bu daha uygun olanıdır. Doğrusunu Allah en iyi bilendir!8

Scholars differed on the location of this cave. Some of them said: It is in the land of Aylah (i.e. Jerusalem). Others said: It is in the land of Ninawa. And others said: it is in the Sham (Syrian territories) which is more proper and Allah knows best!8

Allah Teala onların sıfatlarını mükemmel ve eksiksiz bir şekilde bize bildirdi ve onları görüyormuş gibi olmamızı sağladı. Nitekim şöyle buyurdu: {Onlara baksaydın, onlardan kaçarak döner ve onlardan dehşete kapılırdın}. Yani onların görünüşünün yüceliği ve heybeti sebebiyle. Burada hitap edilen kişi yalnızca Hz. Muhammed ﷺ değildir, bütün insanlardır; çünkü muhteşem ve heybetli bir şeyi gördüğünde içinde korku duymak insan tabiatının bir gereğidir. Sonra Allah Teala, uzun ve derin uykularından onları üç yüz dokuz yıl sonra uyandırdı. Aralarından biri şöyle konuştu: {"Ne kadar kaldınız (burada)?" Dediler ki: "Bir gün veya bir günün bir parçası kadar kaldık (belki)." Dediler ki:}

After Allah the Almighty gave us perfect and complete description of them and made us as seeing them, He said: {Had you looked at them, you would certainly have turned back from them in flight, and would certainly have been filled with awe of them}, i.e. because of the dignity and loftiness of their appearance. The addressed her is not only Prophet Muhammad (Peace be upon him) but also all mankind because it is a human nature to feel awe when seeing a magnificent or dignified thing. Then, Allah the Almighty awakened them (from their long deep sleep) after three-hundred and nine years; then a speaker from among them said: {"How long have you stayed (here)?" They said: "We have stayed (perhaps) a day or part of a day." They said:

"Rabbiniz (yalnız Kendisi) sizin burada ne kadar kaldığınızı en iyi bilendir. Şimdi içinizden birini bu gümüş paranızla şehre gönderin. Paraları "Dafsus" olarak adlandırılırdı. {Ve bakıp en temiz, helal yiyeceği bulsun ve sizin için ondan biraz getirsin}, yani onunla beslensin. Bu, onların takvalarının ve Allah korkusunun bir işaretidir. {Ve dikkatli davransın}, o şehre girerken, {sakın kimse sizden haberdar olmasın. Çünkü eğer sizi fark ederlerse, sizi taşlayarak öldürürler ya da size eziyet edip zarar verirler veya sizi dinlerine döndürürler; o takdirde asla kurtuluşa eremezsiniz}, yani Yüce Allah tarafından kurtarıldıktan sonra yeniden onların dinine dönerseniz. Bütün bunlar, bir gün ya da günün bir kısmı uyuduklarını sanmalarından ve üç yüz yıldan fazla uyuduklarını hayal bile etmemelerindendir. Bu süre içinde neredeyse her şey değişmiş, nesilleri geçip gitmiş ve yeri başka nesiller doldurmuştu. Nitekim onlardan biri yiyecek almak için şehre gittiğinde, insanların kendisini tanıyacağından korktu ve kılık değiştirdi."

"Your Lord (Alone) knows best how long you have stayed (here). So send one of you with this silver coin of yours to the town} the coins they had were called "Dafsus". {And let him find out which is the good lawful food, and bring some of that to you}, i.e. to eat thereof. This is a sign of their piety and godfearing. {And let him be careful} during entering that town {and let no man know of you. For, if they come to know of you, they will stone you (to death or abuse and harm you) or turn you back to their religion; and in that case you will never be successful}, i.e. if you turn back to their religion after you are saved by Allah the Almighty. All this because they thought they slept a day or part of a day, and they did not imagine to have slept for more than three-hundred years. The period in which almost everything have changed and their generation passed away and other generations inhabited the land. Thus, when one of them went to the town to get the food, he feared that the people would recognize him, so he disguised.

Bunun yerine, kasaba halkı onu yabancı buldu ve bir casus olabileceğinden ya da kendilerine herhangi bir şekilde zarar verebileceğinden korktu. Bazı âlimler, onun kendilerinden kaçtığını söyledi. Ancak diğerleri şöyle dedi: Onları haberdar etti ve arkadaşlarını görmeleri için onları mağaraya götürdü. Mağaraya yaklaştıklarında içeri girdi ve arkadaşlarına mağarada uyudukları süre hakkında her şeyi anlattı; onlar da bunun Yüce Allah'ın ilahi takdiri olduğunu kabul ettiler. Denildi ki: Uykularına devam ettiler; diğerleri ise hepsinin öldüğünü söyledi.

Instead, the town and its people found him to be a stranger and feared that he might be a spy or that he could harm them in any way. Some scholars said that he escaped from them. But, others said: he informed them with the news and took them to the cave to see his companions. When they approached the cave, he entered it and told his companions all about the period they spent sleeping in the cave and they confessed it to be the Divine Decree of Allah the Almighty. It was said: They went on sleeping; and others said: They all fell dead.

Şehir halkına gelince, mağaradaki yerlerini göremedikleri söylenmiştir. Ya da korkaklıklarından veya yüce onurlarını hissettiklerinden dolayı mağaraya giremediklerini söylemişlerdir. Ancak (şehir halkı) kendi aralarında bu konu hakkında tartışmışlardır; bazıları şöyle demiştir: {Onların üzerine bir bina inşa edin}, yani mağaranın kapısını kapatın ki dışarı çıkmasınlar ya da kimse onlara zarar vererek dokunmasın. Fakat kendi görüşlerini kazananlar ise şöyle demiştir: Bu, bu salih ve Allah'a yakın insanlara yakınlığı sebebiyle bereketli olacaktır. Bu durum, Peygamber Muhammed'den (ﷺ) önceki çağlarda ve dönemlerde yaygındı. Oysa İslam, bu fiili reddeder (bir peygamber de olsa, herhangi birinin kabri üzerine ibadethane inşa etmek): Peygamber (ﷺ) şöyle buyurmuştur:

As for the people of the city, it was said that they could not see their place in the cave. Or, they could not enter the cave because of their cowardice, or feeling their lofty dignity. However, they (the people of the city) disputed among themselves about their case, some of them said: {Construct a building over them}, i.e. block the cave's gate to prevent them from getting out or anyone from touching them with harm. But, those who won their point said: that will be blessed because its nearness to these righteous and godly people. This was common in the previous eras and periods prior to Prophet Muhammad (Peace be upon him). But, Islam rejects this deed (building places of worship over the graves of anyone even if it is a Prophet): the Prophet (Peace be upon him) said:

"Allah, Yahudilere ve Hristiyanlara lanet etsin, çünkü onlar peygamberlerinin kabirlerini ibadethane edindiler." Peygamber ﷺ, önceki ümmetlerin salih kişilerinin kabirleriyle yaptıklarına karşı (Müslümanları) uyarıyordu.

"May Allah curse the Jews and Christians for they built the places of worship at the graves of their Prophets." The Prophet (Peace be upon him) was warning (Muslims) against what the previous nations used to do with the graves of their pious people.

Yüce Allah şöyle buyurur: {Ve böylece, insanların Allah'ın vaadinin gerçek olduğunu ve Kıyamet'te hiçbir şüphe bulunmadığını bilmeleri için onların (durumlarını) ortaya çıkardık}. Yani insanların diriliğin gerçek olduğunu ve Kıyamet'te hiçbir şüphe bulunmadığını bilmelerini sağlamak için; bu gençlerin üç yüz yılı aşkın bir süre uyuduklarını, sonra değişmemiş halde uyandırıldıklarını bilirlerse (bunu anlarlar). Dolayısıyla, o uzun süre boyunca onları bu halde tutan Allah, çürüme geçirdikten sonra ölü bedenleri yeniden diriltmeye ve onlara hayat vermeye kadirdir. Gerçekten de müminler bunda en küçük bir şüphe bile etmezler: {Muhakkak ki O'nun emri, bir şeyi dilediğinde, ona sadece "Ol!" demesidir; o da hemen oluverir.} (Yâsîn, 82)

Allah the Almighty says: {And thus We made their case known (to the people), that they might know that the Promise of Allah is true, and that there can be no doubt about the Hour}, i.e. to let the people know that resurrection is true and that there can be no doubt about the Hour if they know that these young men slept for more than three hundred years then they were awaken unchanged. So, He Who kept them in this state all that period, is capable to resurrect and give life again to the dead bodies after they undergo decomposition. Really, the believers do not doubt this in the least: {Verily, His Command, when He intends a thing, is only that He says to it, ‘Be!’ -and it is!}. (Ya-Sin, 82)

Sonra şöyle buyurur: {Bazıları "Üçtüler, dördüncüleri köpekti" derler; bazıları da "Beştiler, altıncıları köpekti" derler, gaipte atarak; bazıları ise "Yedilerdi, sekizincileri köpekti" derler}. Allah, insanların sayıları konusunda kendi aralarındaki ihtilafı aktarmış olarak. Üç görüş zikretmiştir; ilk ikisini reddetmiş, üçüncüsünü ise belirtmiştir. Bu da üçüncü görüşün doğru olduğuna işaret etmektedir.

Then, He says: {(Some) say they were three, the dog being the fourth among them,' and (others) say they were five, the dog being the sixth, guessing at the unseen,' (yet others) say they were seven, and the dog being the eighth}, as Allah cited the dispute of the people among themselves as to their number. He cited three sayings, the first two He refuted and the third He stated, a matter which indicates that the third is the true one.

Ancak Allah, Peygamberini (ﷺ) böyle bir durumda uyulması gereken güzel ahlaka yöneltmiştir: kişinin "Allah en iyisini bilir!" demesi. Bunun için Allah Teâlâ şöyle buyurur: {Rabbim onların sayısını en iyi bilendir}.

However, Allah guided His Prophet (Peace be upon him) to the good manners to be followed in such a case: that one should say "Allah knows best!" For this, Allah the Almighty says: {My Lord knows best their number}.

Onun Beyanı: {Onları birkaç kişiden başka kimse bilmez}. Yani insanlar arasından. {Öyleyse onlar hakkında, açık bir delil dışında tartışma} (ki bu, sana vahyettiğimiz delildir); yani kolay bir tartışma; ve bu tür konularda kendini yorma. {Ve onlardan (Kitap Ehli olan Yahudi ve Hristiyanlardan) hiçbirine, Ashab-ı Kehf halkı hakkında danışma}; çünkü hikâyenin en başından itibaren sayılarını gizlemiştir, şöyle buyurarak: {Doğrusu onlar, Rableri (Allah) a iman etmiş genç insanlardı}.

His Statement: {None knows them but a few}, from among the people. (So debate not (about their number) except with the clear proof (which We have revealed to you)}, i.e. an easy debate and do not exert yourself in such matters. {And consult not any of them (people of the Scripture -Jews and Christians) about (the affair oj) the people of the Cave}, as He concealed their number from the very beginning of the story, saying: {Truly they were young men who believed in their Lord (Allah)}.

(Kehf, 13) Öyleyse, sayılarını zikretmenin herhangi bir faydası olsaydı, Yüce Allah bunu başından beri bize mutlaka bildirirdi! Yüce Allah şöyle buyurur: {Hiçbir şey hakkında, "Yarın şunu yapacağım" deme. Ancak "Allah dilerse" (demen başka). Unuttuğun zaman Rabbini an ve "Umarım Rabbim beni bundan daha doğru bir yola iletir" de.} Bu, Yüce Allah'ın öğrettiği büyük ve yüce bir ahlak dersidir: Biri bir şey yapmak istediğinde "Allah dilerse" demelidir, çünkü insan yarın ve gelecek için Allah katında neyin gizli olduğunu bilemez. Ebu Hureyre (radıyallahu anh) şöyle rivayet etmiştir: Allah'ın Resulü ﷺ şöyle buyurdu: "Allah'ın Resulü Süleyman b. Davud şöyle dedi: Bu gece yetmiş kadınla birlikte olacağım; hepsi Allah yolunda savaşacak birer erkek çocuk doğuracak." Arkadaşı veya melekler ona şöyle dedi: "Allah dilerse de." Ama o bunu söylemedi ve unuttu.

(Al-Kahf, 13) So, if there was any benefit in mentioning their number, Allah the Almighty would certainly revealed it to us from the very beginning! Allah the Almighty says: {And never say of anything, "I shall do such and such thing tomorrow." Except (with the saying), "if Allah will!" And remember your Lord when you forget and say: "It may be that my Lord guides me unto a nearer way of truth than this "}, this is a great and high moral lesson taught by Allah the Almighty that when anyone wishes to do something, he should say "If Allah wills", because man cannot know what is hidden with Allah for tomorrow or for the future. Abu Hurairah (May Allah be pleased with him) reported Allah's Prophet (Peace be upon him) as saying that "Sulaiman lbn Dawud, the Messenger of Allah, observed: I will have an intercourse with seventy wives during the night; all of them will give birth to a male child who will fight in the cause of Allah. His companion or the angels said to him: Say, "If Allah wills." But he (Sulaiman) did not say so, and he forgot it.

Hiçbir eşinden çocuk doğmadı; yalnızca biri, eksik aylı bir çocuk doğurdu. Allah'ın Resulü ﷺ şöyle buyurdu: "Eğer İnşaallah deseydi, başarısız olmazdı ve isteği gerçekleşirdi." Yüce Allah şöyle buyurur: {Unuttuğunda Rabbini an} çünkü unutkanlık Şeytan'ın etkisiyle olabilir; Allah'ı anmak ise Şeytan'ı kalpten uzaklaştırır ve böylece kişi unuttuğunu hatırlar. {Ve de ki: "Umarım Rabbim beni bundan daha doğru bir yola iletir."} Yani bir konuda tartışmalar ve anlaşmazlıklar olduğunda, işi kolaylaştırıp onu bu kadar kolay hale getirebilecek olan Allah'a başvurulmalıdır. Sonra Yüce Allah şöyle buyurur:

And none of his wives gave birth to a child, but one who gave birth to a premature child. Allah's Messenger (Peace be upon him) said: Had he said lnsha'Allah (if Allah so willed), he would not have failed and his desire would have been materialized. " Allah the Almighty says: {And remember your Lord when you forget}, for forgetting may be caused by the Devil, and remembering Allah gets the Devil out of one's heart and thus he remembers what he has forgotten. {And say: "It may be that my Lord guides me unto a nearer way of truth than this"}, i.e. if there were controversies and disputes about something, one should resort to Allah Who can facilitate it and make it so easy. Then, Allah the Almighty says:

{Ve mağaralarında üç yüz (güneş) yılı kaldılar, buna dokuz yıl ekleyerek}, yani kamerî yıl olarak. {De ki: Ne kadar kaldıklarını Allah en iyi bilendir}, yani bu konuda sana soru sorulur ve kesin cevabı bilmezsen, meseleyi yalnızca Yüce Allah'a nispet etmelisin. {Göklerin ve yerin gaybı O'na aittir}, yani gaybı yalnızca O bilir ve yaratıkları arasından dilediğine bilgisini verir. {O ne kadar iyi görendir, ne kadar iyi işitendir!}, yani

{And they stayed in their Cave three hundred (solar) years, adding nine}, i.e. for lunar years. {Say: Allah knows best how long they stayed}, i.e. if you are asked about this and you do not know exactly the answer, you should only attribute the matter to Allah the Almighty {With Him is (the knowledge on the Unseen of the heavens and the earth}, i.e. He knows the Unseen and gives knowledge thereof to none but Whom He wishes from among His creatures; {How clearly He sees, and hears (everything)!}, i.e.

O, her şeyi Mükemmel İlmi ve Adaletiyle yerli yerine koyar.

He puts everything in its proper place with His Perfect Knowledge and Justice.

Sonra Allah şöyle buyurur: {Onların O'ndan başka bir Veli (Yardımcı, İşleri Düzenleyen, Koruyucu) yoktur ve O, hükmüne ve yönetimine hiç kimseyi ortak etmez}. Yani tek İşleri Düzenleyen O'dur ve her şeyin üzerinde hükmeden Melik (Mülk Sahibi) O'dur.

Then, He says: {They have no Wali (Helper, Disposer of affairs, Protector) other than Him, and He makes none to share in His Decision and His Rule}, i.e. He is the only Disposer of affairs and He is the King Who rules over everything.