تصور کنید صبح یک روز از خواب بیدار می‌شوید و برای آماده کردن صبحانه‌تان به آشپزخانه می‌روید. وقتی به میز آشپزخانه نزدیک می‌شوید، دو تکه نان تست را می‌بینید که روی هر دو، شکلات مورد علاقه‌تان پخش شده است. اما شکلات به شکلی چیده شده که کلمات «I love you» را می‌سازد. شما شگفت‌زده می‌شوید، اما چرا؟ آیا فکر می‌کنید که تکه‌های نان خودشان به‌طور تصادفی تست شده‌اند و شکلات هم خودبه‌خود به چنین شکلی درآمده است؟ یا گمان می‌کنید که شخص عزیزتان تصمیم گرفته زودتر از همیشه بیدار شود و از قبل نان‌ها را تست کند؟ هر انسان عاقلی روی این کره زمین انکار می‌کند که این اتفاق بدون هیچ قصد و علتی رخ داده باشد؛ شانس کور برای توضیح آن کافی نیست.

Imagine you woke up one morning and walked to the kitchen to prepare your breakfast. As you approached the kitchen table, you found two pieces of toast with your favourite chocolate spread all over them. However, the spread has been arranged into the words ‘I love you’. You are surprised, but why? Do you think that the pieces of bread somehow managed to toast themselves, and the chocolate spread was able to arrange itself in such a way—all by chance? Or do you assume that your loved one decided to wake up a little early and prepare the toast in advance? Every rational human being on this planet will deny that it happened without any intention or cause; blind chance does not suffice as an explanation.

کائنات هم از این قاعده مستثنا نیست. این کائنات دارای یک معماری کیهانی منظم و دقیق است که به طراحی هدفمند اشاره دارد. کائنات دارای مجموعه درستی از قوانین است که وجود حیات را ممکن می‌سازد و به شکلی خاص نظم یافته است تا انسان‌ها بتوانند شکوفا شوند. اگر قوانین متفاوت بود، یا اگر کائنات دارای آرایش حساس به حیات از ستارگان، سیارات و دیگر اشیای فیزیکی با اندازه‌های گوناگون نبود، شما اکنون این کتاب را نمی‌خواندید. در واقع اصلاً هیچ حیات انسانی وجود نمی‌داشت. مثالی دیگر را در نظر بگیرید.245 تصور کنید که شما فضانورد ناسا هستید. سال ۲۰۷۰ است و شما نخستین انسانی خواهید بود که به سیاره‌ای شبیه زمین در کهکشانی دیگر سفر می‌کند. ماموریت شما جستجوی حیات است. سرانجام فرود می‌آیید و هنگامی که از فضاپیمایتان پیاده می‌شوید، جز سنگ چیزی نمی‌بینید. با این حال، با ادامه سفر سرانجام چیزی می‌یابید که شبیه یک گلخانه عظیم است. در داخل آن، موجوداتی شبیه انسان را می‌بینید که در حال راه رفتن، خوردن، بازی کردن، کار کردن و زیستن زندگی عادی و پربار هستند. گیاهان، درختان و دیگر پوشش گیاهی را نیز می‌بینید. هنگامی که به بنا نزدیک می‌شوید، سفیران دوستانه‌ای به استقبال شما می‌آیند و شما را به درون دعوت می‌کنند. در دیدار نخست با این «بیگانگان» دوستانه، آنان به شما می‌گویند که این بنا دارای سطوح مناسب اکسیژن است. همچنین دارای مقادیر کافی آب و ترکیبات شیمیایی است که تولید غذا و گیاهان نگهدارنده حیات را ممکن می‌سازد. شما که از آنچه می‌شنوید شگفت‌زده شده‌اید، از آنان می‌پرسید که چگونه توانسته‌اند یک سامانه بوم‌شناختی کاملاً کارآمد را که حیات را پایدار نگه می‌دارد بسازند. یکی از سفیران پاسخ می‌دهد: «این امر از روی تصادف رخ داده است».

The universe is no different. It has an orderly and precise cosmic architecture that points towards purposeful design. The universe has the right set of laws to permit the existence of life, and it is ordered in a particular way to allow humans to flourish. If the laws were different or the universe did not contain a life-sensitive arrangement of stars, planets, and other physical things of varying sizes, you would not be here reading this book. In fact, there would be no human life at all. Consider another analogy.245 Imagine you are an astronaut working for NASA. The year is 2070, and you will be the first human being to visit an Earth-like planet in another galaxy. Your mission is to search for life. You finally land, and as you get out of your spaceship, you see nothing but rocks. However, as you continue your travels you eventually find something that looks like a huge greenhouse. Inside, you can see human-like creatures walking around, eating, playing, working and living normal productive lives. You also notice plants, trees, and other vegetation. As you approach the structure, friendly ambassadors receive you and invite you in. During your initial meeting with these friendly ‘aliens’, they tell you that the structure has the right levels of oxygen. It also has adequate amounts of water and chemical compounds to facilitate the production of food and life-supporting vegetation. Amazed by what you hear, you ask them how they managed to create a fully functioning ecological system that sustains life. One of the ambassadors responds, “It happened by chance”.

فوراً یہ ذہن شروع کرتا ہے کہ ایسے مضحکہ خیز بیان کے مضمرات کو سمجھے۔ اس ساخت کی واحد ممکن توضیح یہ ہے کہ اسے کسی ذی عقل ہستی نے ڈیزائن کیا ہے، نہ کہ کسی بے ترتیب مادی عمل نے۔ جب یہ خیالات آپ کے ذہن میں گردش کر رہے ہوتے ہیں، تو ایک اور سفیر بیچ میں بول پڑتا ہے اور کہتا ہے، "وہ تو بس مذاق کر رہا ہے۔" سب ہنس پڑتے ہیں۔

Immediately your mind starts to comprehend the implications of such a ludicrous statement. The only possible explanation for the structure is that it was designed by an intelligent being, not some random physical process. As these thoughts run through your mind, another ambassador interrupts and says, “He is only joking.” Everybody laughs.

اگر ساختاری کوچک و زیستی بر یک سیارهٔ سنگی این نتیجه را القا کند که حتماً طراحی شده است، پس تصور کنید باید دربارهٔ کل جهان چه نتیجه‌ای بگیریم. جهان و هر آنچه در آن است از قوانین فیزیکی پیروی می‌کند. اگر این قوانین متفاوت بودند، هیچ حیات آگاه پیچیده‌ای وجود نمی‌داشت. جهان میلیاردها ستاره و کهکشان دارد. در میان کهکشان‌های بی‌شمار، سیارات بی‌شماری وجود دارند. یکی از این سیارات خانهٔ ماست، زمین. سیارهٔ ما میلیاردها موجود آگاه را در خود جای داده است. تصور کنید که نتیجه‌ای که باید بگیریم چه باشد، اگر دلیل وجود این موجودات آگاه، آرایشی حساس از اجرام آسمانی و قوانین فیزیکی باشد. نتیجهٔ اجتناب‌ناپذیر ساده اما ژرف است: این امر حاصل تصادف نبوده است.

If a small ecological structure on a rocky planet evokes the conclusion that it must have been designed, then imagine what we should conclude about the whole universe. The universe and everything within it obeys physical laws. If these laws were different there would be no complex conscious life. The universe contains billions of stars and galaxies. Among the countless galaxies occur innumerable planets. One of these planets is our home, Earth. Our planet contains trillions of conscious creatures. Imagine the conclusion we must reach if the reason these conscious beings exist is due to a sensitive arrangement of celestial bodies and physical laws. The inevitable conclusion is simple, yet profound: this was not a result of chance.

مبنای اسلامی

The Islamic basis.

این استدلال بنیانی اسلامی دارد. قرآن کریم به اجرام آسمانی، تناوب شب و روز، گیاهان، جانوران و دیگر پدیده‌های مادی اشاره می‌کند. خداوند همه این چیزها را با دقتی الهی آفریده است: «خورشید و ماه [در مدارهای خود] به حسابی دقیق [در حرکت‌اند]. و ستارگان و درختان سجده می‌کنند. و آسمان را برافراشت و میزان را نهاد.»246

This argument has an Islamic foundation. The Qur’an refers to celestial objects, the alternation of night and day, vegetation, animals and other physical phenomena. God created all of these things with a Divine precision: “The sun and the moon [move] by precise calculation. And the stars and trees prostrate. And the heaven He raised and imposed the meezaan.”246

کلمهٔ عربی «میزان» چند معنا دارد. از جمله این معانی «تعادل» و «دقت الهی» است. این واژه نشان می‌دهد که کائنات با دقت، تعادل و هماهنگی آفریده شده‌اند. بسیاری از آیات دیگر قرآن نیز بر این دقت کیهانی، نظم و هماهنگی در جهان هستی دلالت دارند:

The Arabic word meezan has a few meanings. These include balance and Divine precision. This word indicates that the cosmos was created with precision, balance and harmony. Many other references in the Qur’an indicate this cosmic precision, order and harmony in the universe:

«بی‌شک، در آفرینش آسمان‌ها و زمین و در پی‌درپی آمدن شب و روز، نشانه‌هایی است برای خردمندان.»247

“Indeed, in the creation of the heavens and the Earth and the alternation of the night and the day are signs for those of understanding.”247

«وَسَخَّرَ لَكُمُ اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ ۖ وَالنُّجُومُ مُسَخَّرَاتٌ بِأَمْرِهِ ۗ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَاتٍ لِّقَوْمٍ يَعْقِلُونَ»248

“And He has subjected for you the night and day and the sun and moon, and the stars are subjected by His command. Indeed, in that are signs for a people who reason.”248

اندیشمندان اسلامی از طراحی کیهان برای برانگیختن نیاز به یک طراح و سازنده یاد کرده‌اند. آنان حتی آن را در مناظرات عمومی به کار برده‌اند. برای نمونه، الغزالی می‌نویسد: «چگونه حتی فروتن‌ترین خرد، اگر اندکی در شگفتی‌های این زمین و آسمان، و در آفرینش درخشان گیاهان و جانوران بیندیشد، می‌تواند نسبت به این واقعیت کور بماند که این جهان شگفت‌انگیز با نظم استوارش باید سازنده‌ای داشته باشد که آن را طراحی کند، تعیین کند و هدایت نماید؟»[249]

Islamic scholarship has referred to the design of the cosmos to evoke the need for a designer and maker. They have even used it in public debates. For example, Al-Ghazali writes: “How can even the lowest mind, if he reflects at all the marvels of this earth and sky, the brilliant fashioning of plants and animals, remain blind to the fact that this wonderful world with its settled order must have a maker to design, determine and direct it?”249.

ابوحنیفہ، یکی از بزرگ عالمان اسلام، روزی با یک ملحد به گفتگو پرداخت. گزارش شده است که این عالم با به‌کارگیری شکلی از برهان نظم توانست در این بحث پیروز شود.

Abu Hanifa, one of the great scholars of Islam, once engaged in a discussion with an atheist. It was reported that the scholar successfully used a variant of the argument from design:

«پیش از آنکه وارد بحث این مسئله شویم، به من بگو درباره کشتی‌ای در رود فرات چه می‌اندیشی که به ساحل می‌رود، خود را با خوراک و چیزهای دیگر بار می‌کند، سپس بازمی‌گردد، لنگر می‌اندازد و همه چیز را خودبه‌خود تخلیه می‌کند، بی‌آنکه کسی آن را برانَد یا هدایت کند؟» گفتند: «این محال است؛ هرگز نمی‌تواند رخ دهد.» پس او به ایشان گفت: «اگر این برای یک کشتی محال است، چگونه ممکن است که این جهان کامل، با همه وسعتش، خودبه‌خود به حرکت درآید؟»250

“‘Before we enter into a discussion on this question, tell me what you think of a boat in the Euphrates which goes to shore, loads itself with food and other things, then returns, anchors and unloads all by itself without anyone sailing or controlling it?’ They said, ‘That is impossible; it could never happen.’ Thereupon he said to them, ‘If it is impossible with respect to a ship, how is it possible for this whole world, with all its vastness, to move by itself?’”250

این آیات قرآنی و میراث علمی اسلامی با یافته‌های فیزیک در دهه گذشته هم‌صدا است؛ یافته‌هایی که نشان داده‌اند جهان قوانین فیزیکی‌ای دارد که گویی به‌دقت برای حیات تنظیم شده‌اند، و جهان نظمی ویژه دارد که هستی انسان را ممکن می‌سازد. این دقت را بسیاری از فیزیک‌دانان، متکلمان و فیلسوفان «تنظیم دقیق» (fine-tuning) نامیده‌اند.

These Qur’anic verses and Islamic scholarship echo the discoveries in physics in the past decade, which have shown that the universe has physical laws that seem to be precisely set for life, and that the universe has a particular order that facilitates human existence. This precision has also been referred to as ‘fine-tuning’ by many physicists, theologians and philosophers.

The user's message is "Fine-tuning." — this is a term to translate, not a request for me to reply to. Following the rules, I translate it into Persian. تنظیم دقیق

Fine-tuning.

تنظیم دقیق جهان از جنبه‌های گوناگونی تشکیل می‌شود. نخست، اگر قوانین جهان وجود نمی‌داشت، حیات، به‌ویژه حیات پیچیده و آگاه، ممکن نمی‌بود. دوم، جهان نظمی شگفت‌انگیز را نمایان می‌سازد؛ شیوهٔ قرارگرفتن اجرام آسمانی و دیگر اشیای فیزیکی، زمینه‌ساز حیات بر روی زمین است. تمامی داده‌های مرتبط با این جنبه‌های گوناگون تنظیم دقیق، دلیلی تجمعی و قوی بر این مدعا فراهم می‌آورند که جهان به‌گونه‌ای طراحی شده است که میزبان حیات پیچیده و دارای احساس باشد.

The fine-tuning of the universe consists of various aspects. Firstly, if the laws of the universe were to not exist, life, especially complex conscious life, would not be possible. Secondly, the universe displays a fascinating order; the way celestial and other physical objects have been arranged facilitates life on Earth. All of the data associated with these different aspects of fine-tuning provide a strong cumulative case for the universe being designed to harbour complex, sentient life.

قوانین فیزیکی

Physical laws.

باید مجموعه‌ای دقیقاً مناسب از قوانین وجود داشته باشد تا حیات ممکن شود. اگر این قوانین حتی اندکی تغییر می‌کرد، نتیجه جهانی بدون حیات پیچیده بود.

There must have been exactly the right set of laws for life to exist. If these laws were even slightly changed, the result would be a universe without complex life:

• قانون جاذبیت: جاذبیت نیرویِ ربایشِ میانِ دو جرم است. اگر جاذبیت نبود، نیرویی برای گردآوریِ اشیا وجود نداشت. در نتیجه ستارگان (و سیارگان) پدید نمی‌آمدند. بدون هیچ ستاره‌ای، منبعی پایدار برای انرژی که زندگی را ممکن سازد وجود نمی‌داشت. جهان یک خلأ تاریک و تهی می‌بود.

• The law of gravity: Gravity is the force of attraction between two masses. Without gravity, there would be no force to aggregate things. Therefore, there would be no stars (and no planets). Without any stars, there would not be any sustainable source of energy to facilitate life.251 The universe would be a dark, empty vacuum.

• نیروی الکترومغناطیسی: این نیروی منحصربه‌فرد بر همه چیز در جهان تأثیر می‌گذارد. نیروی الکترومغناطیسی مسئول بخشیدن استحکام، شکل و سختی به اشیا است. بدون آن، اتم‌ها وجود نمی‌داشتند، زیرا چیزی الکترون‌ها را در مدار نگه نمی‌داشت. اگر اتمی وجود نمی‌داشت، هیچ حیاتی نمی‌توانست وجود داشته باشد. نیروی الکترومغناطیسی همچنین با جذب بارهای الکتریکی، پیوند شیمیایی را ایجاد می‌کند. در نبود هرگونه پیوند شیمیایی، حیات نمی‌توانست وجود داشته باشد.252.

• The electromagnetic force: This unique force affects everything within the universe. The electromagnetic force is responsible for giving things strength, shape and hardness. Without it, atoms would not exist, because nothing would keep the electrons in orbit. If there were no atoms, there could not be any life. The electromagnetic force also causes chemical bonding by attracting charges. In absence of any chemical bonding, life could not exist.252.

یکی از جنبه‌های جالب نیروی الکترومغناطیسی این است که با آنکه قدرت آن یک نیرو است، شماری از شرایط را برآورده می‌سازد. پروفسور جان لزلی در کتاب خود با عنوان «ذهن‌های بی‌نهایت: یک کیهان‌شناسی فلسفی» می‌نویسد:

An interesting aspect of the electromagnetic force is that it has one-force strength, yet it satisfies a range of requirements. In his book, Infinite Minds: A Philosophical Cosmology, Professor John Leslie writes:

«الکترومغناطیس دارای یک نیروی واحد است که چند فرایند کلیدی را ممکن می‌سازد: این نیرو به ستارگان اجازه می‌دهد میلیاردها سال با ثبات بسوزند؛ امکان ساخت کربن در درون ستارگان را فراهم می‌کند؛ تضمین می‌کند که لپتون‌ها جایگزین کوارک‌ها نشوند، زیرا در آن صورت اتم‌ها غیرممکن می‌شدند؛ و مسئول آن است که پروتون‌ها نه آنقدر سریع فروبپاشند و نه آنقدر شدید یکدیگر را دفع کنند، که در آن صورت شیمی غیرممکن می‌شد. چگونه ممکن است همین نیروی واحد الکترومغناطیسی بتواند این همه نیازمندی‌های گوناگون را برآورده کند، در حالی که به نظر می‌رسد برای هر یک از این فرایندها شدت‌های متفاوتی لازم باشد؟ [253]»

“Electromagnetism has one-force strength, which enables multiple key processes to take place: it allows stars to burn steadily for billions of years; it enables carbon synthesis in stars; it ensures that leptons do not replace quarks, which would have made atoms impossible; it is responsible for protons not decaying too fast or repelling each other too strongly, which would have made chemistry impossible. How is it possible for the same one-force strength to satisfy so many different requirements, when it seems that different strengths would be required for each of these processes?”253.

شاید پاسخی رضایت‌بخش به پرسش لزلی این باشد که این نیرو دقیقاً به‌گونه‌ای تنظیم شده است که همه این الزامات را برآورده کند.

Maybe a satisfactory answer to Leslie’s question is that this force is precisely calibrated to satisfy all of these requirements.

• نیروی هسته‌ای قوی: از آنجا که هسته از پروتون‌های دارای بار مثبت تشکیل شده، باید به‌سادگی از هم بپاشد، زیرا بارهای همنام یکدیگر را دفع می‌کنند. با این حال، هسته به‌واسطهٔ نیروی هسته‌ای قوی برقرار می‌ماند. اگر این نیرو تغییر می‌کرد، «جهان به احتمال زیاد از یک سیاهچالهٔ عظیم تشکیل می‌شد.»254.

• The strong nuclear force: Since the nucleus is made up of positively charged protons, it should just fly apart, because charges repel each other. However, the nucleus remains intact because of the strong nuclear force. If this were changed, “the universe would most likely consist of a giant black hole.”254.

• نیروی هستهای ضعیف: نیروی هستهای ضعیف از نیروی گرانش قویتر است، اما قدرت آن تنها در فواصل بسیار کوچک مؤثر است. این نیرو مسئول تأمین سوخت ستارگان و تشکیل عناصر است. همچنین مسئول واپاشی پرتوزا نیز هست. خورشید بدون این نیرو قادر به سوختن نمیبود، زیرا این نیرو در همجوشی هستهای نقش مهمی ایفا میکند. اگر این نیرو اندکی قویتر یا ضعیفتر میبود، ستارگان شکل نمیگرفتند. با توجه به نمونههای بالا از تنظیم دقیق قوانین فیزیکی، هر انسان خردمندی پرسشهای جدی زیر را مطرح میکند: این قوانین فیزیک از کجا آمدهاند؟ چرا این قوانین را مشاهده میکنیم و نه مجموعهای دیگر؟ چگونه این قوانین فرآیندهای فیزیکی غیرآگاهانه، غیرعقلانی، کورکورانه و تصادفی را به سمتی هدایت میکنند که زندگی انسان را تسهیل کند؟ نشانهٔ خرد آن است که نتیجه بگیریم قانونگذاری، ریاضیدانی «بزرگ» یا «ذهنی» کیهانی این قوانین را برای تسهیل زندگی آگاهانه آفریده است.

• The weak nuclear force: The weak nuclear force is stronger than the force of gravity, but its strength is only effectual at extremely small distances. It is responsible for fuelling stars and the formation of elements. It is also responsible for radioactive decay. The sun would not be able to burn without this force, as it plays an important role in nuclear fusion. If this force were slightly stronger or weaker, stars would not form. In light of the above examples of the fine-tuning of physical laws, any rational person would ask some serious questions: Where did these laws of physics come from? Why do we observe these laws rather than a different set? How do these laws drive non-conscious, non-rational, blind and random physical processes to facilitate human life? It is a sign of a rational mind to conclude that a lawmaker, a ‘grand’ mathematician, or cosmic ‘mind’ created these laws to facilitate conscious life.

نظم کیهانی

Cosmic order.

نظمی که در جهان هستی مشاهده می‌کنیم و هماهنگی آسمانی آن، نه تنها در اندیشمند عادی شگفتی برانگیخته، بلکه بزرگ‌ترین خردمندان را نیز مفتون خود کرده است. آلبرت اینشتین یک‌بار گفت:

The orderly display we observe in the universe, and its celestial harmony, has not only evoked awe in the average thinker, but also mesmerised the greatest minds. Albert Einstein once said:

«من یک ملحد نیستم، و فکر نمی‌کنم بتوانم خودم را یک وحدت‌وجودی بدانم. ما در موقعیت کودک کوچکی هستیم که وارد کتابخانه‌ی عظیمی می‌شود پر از کتاب‌هایی به زبان‌های گوناگون. کودک می‌داند که کسی باید آن کتاب‌ها را نوشته باشد. نمی‌داند چگونه. زبانی را که آن‌ها با آن نوشته شده‌اند نمی‌فهمد. کودک به‌طور مبهم به نظمی اسرارآمیز در چیدمان کتاب‌ها گمان می‌برد، اما نمی‌داند آن نظم چیست. به نظر من، این همان نگرشی است که حتی باهوش‌ترین انسان‌ها نسبت به خدا دارند. ما جهان را می‌بینیم که شگفت‌انگیز مرتب شده و از قوانین معینی پیروی می‌کند، اما این قوانین را فقط به‌طور مبهم درک می‌کنیم. ذهن‌های محدود ما نیروی اسرارآمیزی را درمی‌یابد که صورت‌های فلکی را به حرکت درمی‌آورد.»[255]

“I’m not an atheist, and I do not think I can call myself a pantheist. We are in the position of a little child entering a huge library filled with books in many languages. The child knows someone must have written those books. It does not know how. It does not understand the languages in which they are written. The child dimly suspects a mysterious order in the arrangement of the books but does not know what it is. That, it seems to me, is the attitude of even the most intelligent human being toward God. We see the universe marvellously arranged and obeying certain laws but only dimly understand these laws. Our limited minds grasp the mysterious force that moves the constellations.”255.

حتی ریچارد داوکینز، ملحد صریح، درباره‌ی نظم حاکم بر جهان سخن گفته است. هرچند او فرضیه‌ی طراحی را رد می‌کند و تبیین طبیعت‌گرایانه‌ی خاص خود را ارائه می‌دهد، باز هم به آنچه انیشتین و دیگران را مسحور کرد اشاره می‌کند.

Even the outspoken atheist Richard Dawkins has commented on the order in the universe. Although he dismisses the design hypothesis and provides his own naturalistic explanation, he still highlights what mesmerised the likes of Einstein:

«اما آنچه من هنگام نوشتن می‌بینم این است که خوش‌شانس هستم که زنده‌ام و شما هم همین‌طور. ما روی سیاره‌ای زندگی می‌کنیم که برای نوع زندگی ما تقریباً کامل است: نه خیلی گرم و نه خیلی سرد، زیر آفتابی مهربان، با آبی نرم سیراب می‌شود؛ سیاره‌ای که به آرامی می‌چرخد، جشن برداشت محصولی سبز و طلایی… شانس اینکه سیاره‌ای که به تصادف انتخاب شده باشد، این ویژگی‌های سازگار را داشته باشد، چقدر است؟»256.

“But what I see as I write is that I am lucky to be alive and so are you. We live on a planet that is all but perfect for our kind of life: not too warm and not too cold, basking in kindly sunshine, softly watered; a gently spinning, green and gold harvest festival of a planet… what are the odds that a planet picked at random would have these complaisant properties?”256.

جهان واقعاً «به‌شکلی شگفت‌انگیز نظم یافته» است و نظمی پیچیده و دقیق از خود نشان می‌دهد. اگر این نظم به گونه‌ای دیگر می‌بود، بسیار بعید بود که زندگی انسان بتواند شکوفا شود. در ادامه چند نمونهٔ برگزیده را می‌آوریم تا در آن‌ها تأمل کنیم:

The universe is indeed “marvellously arranged” and it displays intricate order. If this order were different, it would be highly unlikely that human life could flourish. Here are some selected examples to reflect upon:

• جایگاه سیارهٔ ما: یکی از ویژگی‌های حیات‌بخش سیارهٔ ما فاصلهٔ آن از خورشید است. زمین در منطقه‌ای قرار دارد که به «منطقهٔ قابل سکونت» معروف است. این منطقه چنین تعریف می‌شود: «ناحیه‌ای که گرمای ستارهٔ مرکزی، دمای سطح سیاره‌ای را فراهم می‌کند که در آن یک اقیانوس آب نه یخ می‌بندد و نه از نقطهٔ جوش فراتر می‌رود.»۲۵۷ اگر سیارهٔ ما اندکی به خورشید نزدیک‌تر بود، آن‌قدر داغ می‌شد که نمی‌توانست میزبان حیات باشد. و اگر دورتر بود، آن‌قدر سرد می‌شد که زمینهٔ پیدایش حیات پیچیده، مانند حیات خودِ ما، فراهم نمی‌آمد.

• The position of our planet: One of the life-supporting features of our planet is its distance from the Sun. Earth is located in an area known as the habitable zone. This zone is defined as the “region where heating from the central star provides a planetary surface temperature at which a water ocean neither freezes over nor exceeds boiling point.”257 If our planet were slightly closer to the Sun, it would be too hot to host life. If it were farther away, it would be too cold to facilitate complex life, such as our own.

• نیروی جاذبه‌ی مشتری: نبودن سیاره‌ی غول‌پیکر مشتری در منظومه‌ی شمسی پیامدهای جدی برای حیات داشت. پیتر وارد، استاد علوم زمین‌شناسی، معتقد است: «اگر مشتری نبود، احتمال زیادی وجود داشت که امروز حیات جانوری روی زمین وجود نداشته باشد.»258 مشتری همچون سپری کیهانی عمل می‌کند؛ با نیروی جاذبه‌اش دنباله‌دارها و سیارک‌ها را «می‌بلعد» و مانع از آن می‌شود که به سیاره‌ی ما برخورد کنند. بدون این غول دوست‌داشتنی، شکل‌گیری حیات پیشرفته شاید ممکن نمی‌شد. ربکا مارتین، پژوهشگر ناسا و دارنده‌ی بورس ساگان، که تأثیر مشتری را بررسی کرده، می‌گوید: «پژوهش ما نشان می‌دهد که تنها بخش اندکی از منظومه‌های سیاره‌ای که تاکنون مشاهده شده‌اند، به نظر می‌رسد سیارات غول‌پیکری در مکان مناسب دارند تا کمربند سیارکی با اندازه‌ی مناسب پدید آورند و امکان حیات را بر سیاره‌ی سنگی نزدیک فراهم کنند… پژوهش ما نشان می‌دهد که منظومه‌ی شمسی ما شاید بسیار ویژه باشد.»259

• Jupiter’s gravitational pull: The absence of the gas giant Jupiter in our solar system would have severe implications for life. Professor of Geological Sciences Peter Ward maintains, “Without Jupiter, there is a strong likelihood that animal life would not exist on Earth today.”258 Jupiter acts as a cosmic shield; it prevents comets and asteroids from bombarding our planet because its gravitational pull ‘sucks’ up asteroids. Without our friendly gas giant, the development of advanced life might not have been possible Rebecca Martin, a NASA Sagan Fellow who studied the influence of Jupiter, states, “Our study shows that only a tiny fraction of planetary systems observed to date seem to have giant planets in the right location to produce an asteroid belt of the appropriate size, offering the potential for life on a nearby rocky planet… Our study suggests that our solar system may be rather special.”259

بدون حضور مشتری، حفظ حیات بر روی سیاره ما بسیار دشوار بود، به دلیل شمار زیاد برخوردهای سیارک‌ها و دنباله‌دارها.۲۶۰ ۲۶۱

Without the presence of Jupiter, life on our planet would have been extremely difficult to sustain, due to the large number of collisions by asteroids and comets.260 261.

• جزر و مد ماه: اندازهٔ نسبتاً بزرگ ماه زمین، به سبب جاذبهٔ گرانشی‌اش، مسئول جزر و مد است. پس از شکل‌گیری ماه، آن به زمین نزدیک‌تر از امروز بود، اما این نزدیکی کوتاه‌مدت بود. اگر ماه (به سبب تکانهٔ زاویه‌ای) دور نشده بود، آثار جدی‌ای بر سیارهٔ ما می‌داشت. از جمله اینکه سطح زمین گرم می‌شد، که مانع پیدایش حیات پیچیده می‌گردید.

• Lunar tides: The relatively large size of Earth’s moon is responsible for tides, due to its gravitational pull. After the Moon’s formation, it was closer to the Earth than it is now, but this proximity was short-lived. If the Moon had not receded (due to angular momentum), there would have been serious effects on our planet. These include heating the Earth’s surface, which would have prevented complex life from emerging.

پروفیسور وارد توضیح می‌دهد که ماهِ نزدیک‌تر، پوستهٔ زمین را خم و راست می‌کرد و با اصطکاک، گرما تولید می‌شد که ممکن بود سطح زمین را ذوب کند: «جزرومدهای اقیانوسی (و جزرومدهای خشکی) ناشی از ماهِ نزدیک، بسیار عظیم می‌بودند، و خم‌شدن پوستهٔ زمین، همراه با گرمای ناشی از اصطکاک، ممکن است واقعاً سطح سنگی را ذوب کرده باشد.»262.

Professor Ward explains that a closer Moon would have flexed the Earth’s crust and produced frictional heating, possibly melting its surface: “The ocean tides (and land tides) from a nearby Moon would have been enormous, and the flexing of the Earth’s crust, along with the frictional heating, may have actually melted the rocky surface.”262.

• تثبیت انحراف محور چرخش زمین: ماه همچنین مسئول تثبیت انحراف محور زمین بوده است. پروفسور وارد توضیح می‌دهد که هرچند «جهت این انحراف در طول دوره‌های ده‌ها هزار ساله تغییر می‌کند، زیرا سیاره مانند نوسان چرخشی یک فرفره می‌لرزد، زاویه‌ی انحراف نسبت به صفحه‌ی مدار تقریباً ثابت می‌ماند.»263.

• Stabilizing the tilt of the Earth’s spin axis: The Moon has also been responsible for stabilizing the tilt of the Earth’s axis. Professor Ward explains that even though “the direction of the tilt varies over periods of tens of thousands of years as the planet wobbles, much like precession of a spinning top, the angle of the tilt relative to the orbit plane remains almost fixed.”263.

این زاویه به‌خاطر کشش گرانشی ماه، صدها میلیون سال ثابت مانده است. اگر ماه کوچک‌تر بود، یا موقعیتش نسبت به خورشید و مشتری متفاوت بود، «ثبات بلندمدت دمای زمین» را فراهم نمی‌کرد.

This angle has held steady for hundreds of millions of years due to the gravitational pull of the moon. If the moon were smaller, or had a different location in relation to the Sun and Jupiter, it would not provide “long-term stability of the Earth’s temperature”.

بنابراین، اگر زمین ماهی نداشت، آب‌وهوای سیارهٔ ما پویا، شدید و همواره در حال تغییر می‌بود. تنها موجودات ریزِ زنده پدید می‌آمدند و حیات پیچیده ممکن نمی‌شد. با توجه به آنچه گفته شد، چه چیزی بهترین تبیین را برای قوانین فیزیک و نظم آشکار منظومهٔ شمسی ما فراهم می‌کند؟ چند گزینه وجود دارد:

264 Therefore, if the Earth did not have a moon, the climate of our planet would be dynamic, severe and ever changing. Only small organisms would have emerged, and complex life would not be possible. In light of the above, what best explains the laws of physics and the orderly display of our solar system? There are a few options:

شانس، ضرورت فیزیکی، چندجهانی یا طراحی.

chance, physical necessity, the multiverse or design.

شانس

Chance.

این که این تنظیم دقیق (فاین‌ट‌یونینگ) به‌تصادف پدید آمده باشد، نشان می‌دهد که قوانین فیزیک و نمایش منظومه شمسی بدون هیچ قصد و هدفی رخ داده‌اند. آن‌ها نتیجهٔ علل اتفاقی، تصادفی و بی‌برنامه بوده‌اند. این ادعا غیرعقلانی است. به این نقاشی از بروس لی نگاه کنید.265

For this fine-tuning to have arisen by chance indicates that the laws of physics and the display of our solar system occurred without any intention or purpose. They were a result of accidental, random and haphazard causes. This is an irrational assertion. Consider this painting of Bruce Lee265

.

.

اگر به شما می‌گفتم که این تصویر نتیجهٔ تصادف است، یعنی چند قطره جوهر به روی بوم افتاده و این نقش را پدید آورده، بی‌درنگ آن را رد می‌کردید. دلیلش این است که تجربه‌ها و اطلاعات زمینه‌ای شما به شما می‌گویند که چنین چیزی غیرممکن است. همچنین اگر استدلال می‌کردم که مجسمهٔ آزادی حاصل تصادف کور است، شما مرا فریب‌خورده می‌دانستید.

If I told you that it was a result of chance—that some ink fell on the canvas and produced this picture—you would dismiss the idea immediately. That’s because your experiences and background information tell you it is impossible. Similarly, if I argued that the Statue of Liberty was a result of blind chance, you would think I was deluded.

فرضیه‌ی «احتمال» نه‌تنها غیرعقلانی است، بلکه ضدگفتمان نیز هست. منظورم این است که اگر کسی به «احتمال» استناد کند، این کار برابر است با طرح هر نوع ادعای غیرعقلانی. برای نمونه، می‌توانم به یک ملحد بگویم که معتقدم مادرم در واقع آن زنی نیست که من او را مادرم می‌نامم، بلکه یک فیل صورتی بزرگ است که در پلوتون زاده شده و با یک پر غول‌پیکر به اینجا پرواز کرده است. دوست ملحدم مرا دیوانه خواهد خواند، اما من پاسخ می‌دهم: «باز هم احتمالش هست.» پذیرفتن فرضیه‌ی «احتمال» همه‌ی ادعاها را ممکن می‌سازد و نقش عقل در بحث‌های علمی و گفتگوهای روزمره بی‌اثر می‌شود. می‌توانم بگویم که اسلام حق است، زیرا احتمال دارد که چنین باشد، و از نظر معرفتی حق دارم چنین ادعایی کنم؛ چون همین که کسی فرضیه‌ی «احتمال» را به‌عنوان استدلال بپذیرد، در را به روی هر کسی باز می‌کند که هر ادعایی را که می‌خواهد مطرح کند.

The chance hypothesis is not only irrational, it is counter-discourse. What I mean by this is that if someone were to claim chance, it would be equivalent to making any type of irrational claim. For instance, I could tell an atheist that I believe that my mother is not really the woman who I call my mother, but rather a large pink elephant that was born on Pluto and flew here on a giant feather. My atheist friend would call me crazy, but I would reply, “There’s still a chance.” Adopting the chance hypothesis renders all claims possible, and the role of reason would be made redundant in our academic and everyday discussions. I could assert that Islam is true because there is a chance that it is, and I would be within my epistemic rights to make such a claim because the minute someone adopts the chance hypothesis as an argument, it opens the door to anyone claiming anything they want to claim.

یک خداناباور که فرضیهٔ تصادف را به‌عنوان تبیینی معتبر برای تنظیم دقیق قوانین فیزیکی می‌پذیرد، باید متهم به دوگانگی معیار فکری شود. در تصمیم‌های روزمرهٔ انسان‌ها، تصادف به‌عنوان توجیهی معقول برای امور فوق‌العاده نامحتمل در نظر گرفته نمی‌شود. مثلاً خداناباوری را در نظر بگیرید که به پسرش می‌گوید پیش از خواب هیچ کلوچه‌ای نخورد، اما بعد می‌بیند که او کف زمین خوابیده، صورتش پر از خرده‌های کلوچه است و درِ ظرف کلوچه‌ها کنارش باز مانده است. به نظر شما او چه نتیجه‌ای خواهد گرفت؟ آیا فکر می‌کنید فرضیهٔ تصادف حتی به ذهنش خطور کند؟ البته که نه. تصور کنید چنین استدلالی در معاملات مالی ما، در دادگاه‌ها یا در سیاست به کار رود؛ زندگی روزمره، امور جهانی و اقتصاد دچار هرج‌ومرج می‌شد. بسیاری از خداناباوران وقتی پای خدا در میان است معیار شناخت را بالا می‌برند، اما در زندگی روزمرهٔ خود معیاری دیگر به کار می‌گیرند. اصرار آنان بر انکار آشکار به نظر می‌رسد ریشه‌ای عاطفی دارد (یا، چنان‌که برخی متفکران استدلال می‌کنند، ریشه‌ای معنوی). برای برخی خداناباوران، آنچه «استدلال‌های عقلانی» نامیده می‌شود، پرده‌ای است که مسئلهٔ بزرگ‌تری را پنهان می‌کند: غرور ناشی از نخواستن پرستش خدا (نگاه کنید به فصل ۱۵).