جب مرد و عورت کے اجتماع (اجتماع) سے ایسے تعلقات پیدا ہوتے ہیں جو ان کے مفادات اور اس معاشرے کے مفادات سے متعلق ہوتے ہیں جس میں دونوں جنس رہتی ہیں۔ یہ تعلقات ان مسائل سے مختلف ہیں جو معاشرے میں اس وقت پیدا ہوتے ہیں جب لوگ خرید و فروخت، کرایہ داری، وکالت اور اسی طرح کے دیگر امور کے لیے جمع ہوتے ہیں۔ بعض لوگوں کے ذہن میں یہ خیال آ سکتا ہے کہ یہ تعلقات صرف نکاح پر مشتمل ہیں۔ حقیقت یہ ہے کہ نکاح ان تعلقات میں سے صرف ایک ہے، اور ان میں نکاح کے علاوہ بھی تعلقات شامل ہیں۔ لہٰذا جنسی تعلق ہی نسل بڑھانے کی جبلت کا واحد مظہر نہیں، بلکہ یہ اس کے مظاہر میں سے ایک ہے، کیونکہ اور بھی مظاہر موجود ہیں۔ چنانچہ مامتا، پدریت، بھائی چارہ، بیٹا ہونا اور چچا/ماموں ہونا (ماں اور باپ دونوں کی طرف سے) یہ سب نسل بڑھانے کی جبلت کے مظاہر ہیں۔ نتیجتاً مرد و عورت کے ملنے سے پیدا ہونے والے تعلقات میں جس طرح نکاح شامل ہے، اسی طرح ماں اور باپ کا رشتہ بھی شامل ہے۔ معاشرتی نظام میں جس طرح نکاح شامل ہے، اسی طرح یہ رشتے بھی شامل ہیں۔ شریعت نے جس طرح نکاح کے احکام دیے، اسی طرح بیٹے، باپ اور ماں کے تعلق کے احکام بھی دیے ہیں۔

From the social gathering (Ijtima) of men and women arise relationships which pertain to their interests and the interests of the community in the midst of which both sexes live. They are different to the problems in society that arise when people come together for the purpose of selling, renting, delegating and other such matters. It may occur to some that these relationships constitute only marriage. The truth is that marriage is only one of the relationships, and they include other than marriage. Therefore, the sexual association is not the only manifestation of the procreation instinct, but rather it is one of its manifestations since there are others. Thus, motherhood, fatherhood, brotherhood, sonship and unclehood (maternal and paternal) are all manifestations of the procreation instinct. Consequently, the relationships, which result from the meeting of men and women, include motherhood and fatherhood, just as marriage. The social system includes them, just as it includes marriage. The Shar’a came with rules for sonship, fatherhood and motherhood, just as it came with rules for marriage.

اما ازدواج اصل همهٔ این روابط است و همهٔ آنها از آن منشعب می‌شوند. اگر ازدواجی صورت نمی‌گرفت، پدری، پسری، مادری و جز اینها نیز وجود نمی‌داشت. بنابراین، ازدواج از نظر نیاز به سازمان‌دهی، ریشهٔ آنهاست و همهٔ آنها از آن منشعب می‌شوند. با این همه، احساس چنین نیازهایی به طور طبیعی برمی‌خیزد تا آنها را برآورده سازد، همان‌گونه که احساس نیاز به آمیزش جنسی چنین است. غریزه خواهان ارضاست؛ این خواست بر اثر برانگیختگی جلوه‌های مادری یا پسری پدید می‌آید، همان‌گونه که غریزه بر اثر برانگیختگی جلوه‌های آمیزش جنسی خواهان ارضاست. زیرا ازدواج، مادری، پدری و پسری، همگی جلوه‌های غریزهٔ نسل‌آفرینی‌اند. احساسات مربوط به آنها نیز احساسات غریزهٔ نسل‌آفرینی‌اند. گرایش به هر یک از این جلوه‌ها از واقعیت غریزهٔ نسل‌آفرینی که با تصور و مفهومی دربارهٔ آن جلوه پیوند خورده است شکل می‌گیرد؛ و این امر دربارهٔ همهٔ جلوه‌های غریزهٔ نسل‌آفرینی صادق است.

However, marriage is the origin of all these relationships, and all of them branch out from it. If marriages were not to take place, then there would be no fatherhood, sonship nor motherhood etc. Accordingly, marriage is their origin and all of them branch out from it in terms of the need for organisation. Yet, the feeling of such needs erupts naturally in order to satisfy them the same way the feeling of the need for sexual association does. The instinct demands satisfaction, caused by the agitation of motherhood or sonship manifestations, just as the instinct demands satisfaction due to the agitation of the manifestations of the sexual association. This is because marriage, motherhood, fatherhood and sonship, are all manifestations of the procreation instinct. Their feelings are also feelings of the procreation instinct. The inclination towards any of these manifestations is formed by the reality of the procreation instinct linked with the concept about that manifestation, a matter that applies to all the manifestations of the procreation instinct.

ازدواج، سازماندهیِ روابطِ زن و مرد است؛ یعنی سازماندهیِ پیوندِ جنسیِ میانِ مردان و زنان از طریقِ نظامی مشخص. این نظامِ مشخص باید روابطِ زن و مرد را به شیوه‌ای تعریف‌شده سامان دهد. فرزندآوری باید تنها بر پایه‌ی این نظام صورت گیرد و باید تداومِ نسلِ انسان را تضمین کند. و از رهگذرِ آن، خانواده پدید می‌آید و بر پایه‌ی آن، سازماندهیِ زندگیِ خصوصی پیش می‌رود.

Marriage is the organisation of male-female relationships i.e. organisation of the sexual association between the men and the women by a specific system. This specific system should organise the male-female relationships in a defined manner. Procreation should result according to the system only, and it should ensure the reproduction of the human species. And through it the family will come to exist and on its basis the organisation of the private life will proceed.

اسلام ازدواج را تشویق و به آن امر کرده است. ابن مسعود روایت می‌کند که پیامبر خدا ﷺ فرمود: «ای جوانان! هر کس از میان شما که توانایی ازدواج دارد، باید ازدواج کند، زیرا این کار برای چشم‌پوشی از نگاه حرام و حفظ عفت او (یعنی اندام‌های خصوصی از زنای حرام) بیشتر کمک‌کننده است. و هر کس توانایی ازدواج ندارد، باید روزه بگیرد، زیرا روزه برای او سپر خواهد بود.» قتاده از حسن روایت کرد که او از سمرة نقل کرد که پیامبر ﷺ ما را از ترک ازدواج (رهبانیت) منع کرد. قتاده آیه‌ای را این‌گونه استشهاد کرد:

Islam has encouraged marriage and ordered it. Ibn Masud narrates that the Messenger of Allah (pbuh) said: “O you youngsters. Whoever amongst you who can afford to marry should marry, because it will help Him more to lower his gaze, and guard his modesty (i.e. private parts from unlawful sex). And whoever is not able to marry He should fast, because it will be protection for Him.” Qatada narrated from al-Hasan who narrated from Samura that He said the Prophet (pbuh) forbade us from celibacy. Qatada quoted the verse:

«و به یقین پیش از تو رسولانی فرستادیم و برای ایشان همسران و فرزندانی قرار دادیم». [الرعد: ۳۸] معنای رهبانیت، پرهیز از ازدواج و به دنبال آن، گوشه‌گیری برای عبادت است. ابوهریره (رض) روایت می‌کند که پیامبر ﷺ فرمود: «سه گروه‌اند که یاری خداوند بر ایشان حق است: مجاهد در راه خدا، کسی که به دنبال ازدواج است و می‌خواهد پاکدامنی خود را حفظ کند، و بنده‌ای که برای آزادی خویش به دنبال پول است.» و فرمود: «در اسلام رهبانیت نیست.» رهبانیت، همان تجرد است، یعنی دوری از زنان و رها کردن ازدواج به سبب مشغول شدن به عبادت خداوند (سبحانه و تعالی). قرآن کریم به روشنی به موضوع ازدواج اشاره کرده است. خداوند (سبحانه و تعالی) می‌فرماید:

“And indeed We sent Messengers before you (O Muhammad) and made for them wives and offspring”. [Ar- Rad: 38] The meaning of celibacy is abstention from marriage and what follows that of retreating to worship. Abu Hurayrah (ra) narrates that the Prophet (pbuh) said: “Three (persons) have a right from Allah to be helped: the Mujahid in the way of Allah, the seeker for marriage who wishes to guard his chastity and the slave who seeks funds to free oneself.” He (pbuh) said: “There is no monasticism in Islam.” Monasticism is celibacy which is abstinence from women and abandonment of marriage due to being preoccupied with the worship of Allah (swt). The Qur'an has clearly mentioned the issue of marriage. He (swt) said:

«فَانكِحُوا مَا طَابَ لَكُم مِّنَ النِّسَاءِ مَثْنَىٰ وَثُلَاثَ وَرُبَاعَ» [النساء: ۳] وفرمود (سبحانه و تعالی):

“Marry women of your choice, two or three, or four”. [An- Nisa: 3] He (swt) said:

«و زنان بیوه‌ی خود را، و غلامان و کنیزان صالح خود را همسر دهید» [النور: ۳۲]. اسلام ازدواج با دختران باکره را تشویق کرده است؛ زنانی که توانایی بچه‌آوردن دارند و دارای اخلاق اسلامی هستند. انس (رض) روایت می‌کند که پیامبر ﷺ مردم را به ازدواج امر می‌کرد و به شدت از ترک ازدواج و رهبانیت نهی می‌فرمود. ایشان ﷺ می‌فرمودند: «با زنان مهربان و زایا ازدواج کنید، زیرا من در روز قیامت به کثرت امتم بر سایر پیامبران مباهات خواهم کرد». معقل بن یسار (رض) روایت می‌کند: مردی نزد پیامبر ﷺ آمد و گفت: «زنی زیبا و از خاندانی اصیل یافته‌ام، اما فرزند نمی‌آورد؛ آیا با او ازدواج کنم؟» ایشان ﷺ فرمودند: «نه». سپس دوباره برای بار دوم آمد و پیامبر ﷺ او را منع کرد. بار سوم نزد ایشان آمد و پیامبر ﷺ فرمودند: «با زنان مهربان و زایا ازدواج کنید، زیرا من به کثرت امتم مباهات خواهم کرد». جابر روایت می‌کند که پیامبر ﷺ به او فرمودند: «ای جابر، آیا با دختری باکره ازدواج کردی یا با زنی غیرباکره (مطلقه یا بیوه)؟» پاسخ داد: «با زنی غیرباکره». پیامبر ﷺ فرمودند: «چرا با دختری جوان ازدواج نکردی تا تو از او و او از تو لذت ببرید؟» ابوهریره (رض) گزارش می‌کند که پیامبر ﷺ فرمودند: «زن به چهار چیز ازدواج می‌شود: مالش، نسبش، زیبایی‌اش و دین‌داری‌اش. پس با آنکه دارای دین است موفق شو». بنابراین برای مرد مستحب است که دختری باکره را برای ازدواج برگزیند و کسی را که بنا به دانش مادر، عمّه‌ها و خاله‌های او شناخته شده که زایا است. همچنین باید کسی را انتخاب کند که دین و اخلاق نیکو و زیبا باشد تا پاکدامن بماند. مستحب است که زن از خاندان و نسب اصیل باشد، یعنی در نیکی، تقوا و شرافت تربیت شده باشد. اما این به معنای شرط بودن این امور برای ازدواج نیست، بلکه توصیه و ترجیح‌دادن آنهاست. وگرنه، مرد حق دارد همسری را که دوست دارد برگزیند و زن نیز حق دارد شوهری را که دوست دارد برگزیند.

“And marry those among you who are single and the virtuous ones among your slaves, male and female”. [An- Nur: 32] Islam encouraged marrying virgin women, who are able to bear children and those possessing Islamic character. Anas (ra) narrates that the Prophet (pbuh) used to order people to marry and strictly forbade them from celibacy. He (pbuh) used to say: “Get married to the tender and fertile (women), for indeed I will vie with the Prophets in your great numbers on the day of judgement”. M'aqal b. Yasar (ra) narrates: A man came to the Prophet (pbuh) and said: “I have found a woman who is beautiful and of noble descent but she cannot bear children. Shall I marry her?” He (pbuh) said: “No”. Then He came to Him again for the second time and He (pbuh) prevented Him. Then He came to Him a third time, so the Prophet said: “Get married to the tender and fertile (women) for indeed I will vie in your great numbers”. Jabir narrates that the Prophet (pbuh) said to Him: “O Jabir, did you marry a virgin or a non-virgin (divorcee or widow)”. He replied: “a non-virgin.” So the Prophet (pbuh) said: “Why did you not marry a young girl so that you may have enjoyment with her and she with you?”. Abu Hurayrah (ra) reported that the Prophet (pbuh) said: “A woman is married for four things: her wealth, lineage, beauty and Islamic character (Deen). So gain success with the one who possesses a good character (Deen).” So it is preferred for a man to choose a virgin woman (for marriage) and someone who is known to be fertile according to the knowledge of her mother, maternal and paternal aunts. Also He should choose someone who is of good deen (character) and also beautiful in order to remain chaste. It is preferred that she is of noble descent and lineage i.e. brought up in beneficence, Taqwa (God fearing) and distinction. But that does not mean they are stipulations for marriage, rather they are recommended and preferred. Otherwise, a man has the right to choose the wife He pleases and the woman has the right to choose the husband she pleases.

در مورد مسئلهٔ کفو (همتایی) میان زن و شوهر، در شریعت هیچ پایه‌ای ندارد. این موضوع جز در احادیث جعلی ذکر نشده است. قرآن کریم با آن مخالف است و احادیث صحیح نیز چنین‌اند. هر زن مسلمان همتای هر مرد مسلمان است و هر مرد مسلمان همتای هر زن مسلمان. تفاوت‌ها میان مرد و زن از نظر ثروت، شغل، نسب و مانند آن هیچ ارزشی ندارد. پسر زباله‌جمع‌کن همتای دختر امیرالمؤمنین است و دختر سلمانی همتای پسر امیر نیز هست. بدین‌ترتیب مسلمانان همتای یکدیگرند. خداوند متعال فرموده است:

As for the question of equivalence (matching) between husband and wife, it has no basis in the Shar’a. It was not mentioned except in fabricated Ahadith. The noble Qur'an contradicts it, as do the authentic Ahadith. Every Muslim woman is a match to another Muslim man and vice versa. There is no weight for the differences between men and women in terms of wealth, occupation, lineage etc. The son of a refuse collector is a match for the daughter of the Amir al-Mumineen, and the daughter of the barber is a match for the son of the Ameer as well. Thus Muslims are a match to each other. Allah (swt) said:

«إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقَاكُمْ» [الحجرات: ۱۳] پیامبر ﷺ دخترعمویش زینب بنت جحش (رض) را، که از بزرگان قریش بود، به ازدواج زید بن حارثه (رض) درآورد که آزادشده بود. عبدالله بن بریده (رض) از پدرش روایت می‌کند که دختر جوانی نزد رسول الله ﷺ آمد و گفت: «پدرم مرا به ازدواج برادرزاده‌اش درآورد تا منزلت او را بالا ببرد.» پیامبر ﷺ به او حق فسخ ازدواج داد. او گفت: «آنچه پدرم کرده را می‌پذیرم، اما می‌خواستم به زنان دیگر بفهمانم که پدران حق ندارند دخترانشان را برخلاف میلشان به ازدواج دیگران درآورند.» معنای سخن او که گفت: «تا منزلت او را بالا ببرد» این است که پدرش می‌خواست با ازدواج دادن او به آن مرد، جایگاه اجتماعی برادرزاده‌اش را ارتقا دهد. این یعنی پدر برخلاف خواست دخترش او را به ازدواج داده بود، زیرا دختر آن مرد را برای خود مناسب نمی‌دانست؛ نه اینکه گمان کند آن مرد هم‌شأن او نیست، زیرا او پسرعمویش بود، بلکه به این دلیل که به این ازدواج رضایت نداشت. ابوحاتم مزنی روایت می‌کند که رسول الله ﷺ فرمود: «هرگاه کسی که اخلاق و منش او مورد پسند شماست به خواستگاری‌تان آمد، دخترتان را به ازدواج او درآورید. اگر چنین نکنید، فتنه و فسادِ بزرگی در زمین پدید خواهد آمد.» گفتند: «ای رسول خدا، حتی اگر در او کاستی‌ای باشد؟» فرمود: «هرگاه کسی آمد که اخلاق و منش او مورد پسند شماست و به خواستگاری آمد، دخترتان را به ازدواج او درآورید.» این سخن را سه بار تکرار کرد. ابوهریره (رض) نیز این حدیث را روایت کرده است. در روایت او آمده است: رسول الله ﷺ فرمود: «هرگاه کسی برای دخترتان خواستگاری کرد و اخلاق و منش او مورد پسند شماست، دخترتان را به ازدواج او درآورید. اگر چنین نکنید، فتنه و فسادِ بزرگی در زمین پدید خواهد آمد.» و این حدیث از طرق دیگری نیز روایت شده است. ابوهریره (رض) روایت کرده است که ابوهند پیامبر (صلی الله علیه وسلم) را از فرق سرش حجامت کرد (برای درمان). پیامبر (صلی الله علیه وسلم) فرمود: «ای فرزندان بیاضه، ابوهند را (یکی از زنانتان را به او) تزویج کنید و برای ازدواج او زنی بجویید». حنظله بن ابوسفیان جمحی (رض) روایت می‌کند که مادرش گفت: «خواهر عبدالرحمن بن عوف را دیدم که همسر بلال شده بود». همه‌ی این دلایل به روشنی نشان می‌دهند که کفو بودن میان همسران هیچ اعتبار و ارزشی ندارد. هر زنی که به مردی رضایت دهد که شوهرش شود، می‌تواند هر طور که بخواهد ازدواج کند، و هر مردی که به زنی رضایت دهد که همسرش شود، می‌تواند بدون در نظر گرفتن مسئله‌ی کفو ازدواج کند. اما آنچه از ابن عمر روایت شده که پیامبر (صلی الله علیه وسلم) فرمود: «عرب‌ها با یکدیگر برابرند؛ قبیله با قبیله، خانواده با خانواده و مرد با مرد، جز خیاط و حجام». این حدیث دروغ و بی‌اساس است و معتبر نیست. ابن ابی حاتم گفت: «از پدرم درباره‌ی این حدیث پرسیدم. گفت: مردود است». ابن عبدالبر گفت که این حدیث جعلی است. و اما آنچه بزار از حدیث معاذ روایت کرده: «عرب‌ها با یکدیگر کفو هستند و آزادشدگان (عجم‌های دارای ولاء) با یکدیگر کفو هستند»، سند این حدیث ضعیف است. و اما حدیث بریره، که در آن پیامبر (صلی الله علیه وسلم) به بریره فرمود: «وقتی آزاد شدی، آن بخشی از تو (یعنی همسری آن مرد) نیز آزاد شد»، بر کفو بودن دلالت نمی‌کند؛ زیرا شوهر او برده بود، و کنیزی که با برده ازدواج کرده و آزاد شود، می‌تواند در ازدواج باقی بماند یا آن را فسخ کند. در این حدیث هیچ دلیلی بر کفو بودن نیست. و دلیل بر این‌که شوهر بریره برده بود، همان است که قاسم از عایشه (رض) روایت کرده که بریره هنگامی که عایشه (رض) به آزادی او کمک کرد، با مردی برده ازدواج کرده بود. رسول خدا ﷺ به او فرمود: «اگر می‌خواهی با این برده ازدواج بمانی، انتخاب کن، یا از او جدا شو». دلیل دیگر، آنچه در صحیح مسلم از عروة و از عایشه (رضی‌الله‌عنها) روایت شده است که بریره آزاد شد در حالی که شوهرش هنوز برده بود. پس پیامبر ﷺ به او اختیار داد (که یا در ازدواج بماند یا آن را فسخ کند). اگر آن مرد آزاد بود، پیامبر ﷺ به او اختیار نمی‌داد. اما آنچه از پیامبر ﷺ نقل شده که فرمود: «زنان را جز با همتایان خود ازدواج ندهید، و آنان را جز به مردانی که اولیا هستند به ازدواج مردان درنیاورید»، این حدیث ضعیف و بی‌اساس است.

از اینجا روشن می‌شود که هیچ متنی برای دلالت بر همتایی (کفو بودن) وجود ندارد و متونی که طرفداران همتایی به آن استناد می‌کنند همه نامعتبرند یا دلالتی بر این موضوع ندارند. شرط همتایی با این سخن پیامبر ﷺ در تضاد است که فرمود: «عربی بر غیرعربی برتری ندارد، مگر به تقوا». و با متن صریح قرآن نیز در تضاد است.

Hence, it becomes clear that there are no texts to indicate equivalence (matching) and the texts used by the proponents of matching are all invalid or they have no indication for the matter. The stipulation of matching contradicts the saying of the Messenger (pbuh): “An Arab is not better than a non-Arab except in Taqwa (God fearing)”. And it contradicts the definite text of the Qur'an:

«إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقَاكُمْ» [الحجرات: ۱۳]. اما اختلاف دین، آن بحث دربارهٔ همسانی نیست؛ بلکه دربارهٔ ازدواج مسلمانان با غیرمسلمانان است که موضوعی کاملاً جداست. روشن است که الله (سبحانه و تعالی) ازدواج مرد مسلمان با زنی از اهل کتاب را، چه یهودی و چه مسیحی، مباح کرده است، زیرا الله (سبحانه و تعالی) می‌فرماید:

“Verily, the most honourable of you with Allah is that (believer) who has more Taqwa” [Al- Hujurat: 13] As for the difference of religion, that discussion is not about matching. Rather, it is about Muslims marrying non-Muslims, which is a different subject altogether. It is evident that Allah (swt) has permitted a Muslim to marry a woman from the people of the Book, whether a Jewess or Christian, because Allah (swt) says:

«امروز برای شما همهٔ خوراکی‌های پاکیزه (حلال) حلال شده است، و خوراک اهل کتاب (یهودیان و مسیحیان) برای شما حلال است و خوراک شما برای ایشان حلال است. و زنان پاکدامن از زنان مؤمن و نیز زنان پاکدامن از کسانی که پیش از شما به ایشان کتاب داده شده، برای شما حلال است، هرگاه مهریه‌های ایشان را بپردازید، در حالی که پاکدامنی‌شان را نگاه دارید، نه زناکار و نه گیرندهٔ دوست‌پنهانی.» [المائده: ۵] پس آیه روشن است که زنان پاکدامن (محصنات) از میان کسانی که کتاب به ایشان داده شده، برای مسلمانان حلال‌اند و مهریهٔ ایشان همان کابین آنان است. بر پایهٔ این آیه، ازدواج مرد مسلمان با زن مسیحی یا یهودی جایز است؛ زیرا آیه فرموده زنان پاکدامن از میان کسانی که کتاب به ایشان داده شده برای مسلمانان حلال‌اند، یعنی ازدواج با ایشان برای شما روا است. اما ازدواج زن مسلمان با مرد یهودی یا مسیحی، از نظر شریعت ممنوع است و کاملاً حرام است. اگر چنین ازدواجی صورت گیرد، باطل و بی‌اثر است و منعقد نخواهد شد. ممنوع بودن ازدواج زن مسلمان با مرد یهودی یا مسیحی در متن صریح قرآن آمده است. خداوند سبحان فرموده است:

“It is Made lawful to you, this day, all kinds of halal (lawful) foods, and the food of the people of the Scripture (Jews and Christians) is lawful to you and yours is lawful to them. It is lawful to you in marriage the chaste women from the believing women and from those who were given the Scripture (Jews and Christians) before your time, when you have given their due (bridal-dower), intending to preserve their chastity not lewdness nor taking them as lovers.” [Al- Maidah: 5] So the Ayah is clear in that chaste women (Muhsanat) from amongst those who have received the Scripture are legal (allowed) for the Muslims, and their dues are their bridal-dowers. Acting in accordance with this verse it is permitted for a Muslim man to marry a Christian or Jewess woman. Since the verse mentioned that chaste women (Muhsanat) from amongst those who have received the Scripture are allowed for the Muslims i.e. marrying them is permitted for you. As for a Muslim woman marrying a Jew or Christian that has been prohibited by the Shar’a. It is absolutely forbidden. If the marriage takes place then it will be null and void and it will not be concluded. The prohibition of a Muslim woman marrying a Jewish or Christian man is established in the clear text of the Qur'an. Allah (swt) said:

«ای کسانی که ایمان آورده‌اید! هنگامی که زنان مؤمن به‌عنوان مهاجر نزد شما می‌آیند، ایشان را بیازمایید؛ خداوند به ایمانشان داناتر است. پس اگر دانستید که ایشان مؤمنانند، آنان را به سوی کافران بازنگردانید؛ نه آنان برای کافران حلال‌اند و نه کافران برای ایشان حلال‌اند». [الممتحنة: ۱۰] این متن تنها یک معنا دارد: اینکه زنان مسلمان را جایز نیست با کافران ازدواج کنند و مردان کافر را جایز نیست با زنان مسلمان ازدواج کنند. و اینکه کفر شوهر، عقد ازدواج میان او و زن مسلمان را جایز نمی‌کند. خداوند متعال فرموده است:

“Oh you who believe! When believing women come to you as emigrants, examine them, Allah knows best as to their Iman (belief), then if you ascertain that they are true believers, send them back not to the disbelievers, they are not lawful (wives) for the disbelievers nor are the disbelievers lawful (husbands) for them”. [Al- Mumtahinah: 10] This text has only one meaning, that it is not permitted for Muslim women to marry disbelievers (Kuffar) and that disbelievers (Kuffar) men are not permitted to marry Muslim women. And that the disbelief (Kufr) of the husband does not allow a marriage to be concluded between Him and a Muslim woman. He (swt) said:

«پس اگر دریافتید که آنان مؤمنانند، ایشان را به سوی کافران بازنگردانید؛ نه آنان برای کافران حلالند و نه کافران برای آنان حلال‌اند» [الممتحنة: ۱۰]. او این حکم را با واژهٔ «الکفار» (کافران) بیان کرد و نه با واژهٔ «المشرکین» (مشرکان)، تا همهٔ کافران را دربر گیرد، چه مشرک باشند و چه از اهل کتاب. اما اهل کتاب، یهودیان و مسیحیان، کافرند، و این امر در متن قرآن ثابت است. خداوند سبحانه فرموده است:

“Then if you ascertain that they are true believers, send them back not to the disbelievers, they are not lawful (wives) for the disbelievers nor are the disbelievers lawful (husbands) for them” [Al- Mumtahinah: 10] He expressed it with the word al-kuffar (the disbelievers) and not with the word Al-Mushrikeen (idolaters) in order to include all disbelievers whether they be idolaters or from the people of the Book. As for the people of the Book, Jews and Christians, being disbelievers (Kuffar), that is established in the text of the Qur'an. He (swt) said:

«نہ وہ لوگ جنہوں نے اہلِ کتاب (یہود و نصاریٰ) میں سے کفر کیا اور نہ مشرکین، یہ پسند کرتے ہیں کہ تم پر تمہارے رب کی طرف سے کوئی بھلائی اتاری جائے»۔ [البقرہ: 105] یہاں حرفِ جار "مِن" (سے) بیانیہ ہے، تبعیضیہ نہیں۔ اور آپ ﷺ نے فرمایا: Note: The request was for Persian, but I rendered it in Urdu, which is a mistake. Here is the corrected version in Persian: «نه آن کسانی که از میان اهل کتاب (یهودیان و مسیحیان) کافر شدند و نه مشرکان، دوست ندارند که از سوی پروردگارتان هیچ خیری بر شما نازل شود». [البقره: ۱۰۵] حرف جرّ «مِن» در اینجا بیانی است و تبعیضی نیست۔ و پیامبر ﷺ فرمودند:

“Neither those who disbelieve from among the people of the Scripture (Jews and Christians) nor from the idolaters, like, that there should be sent down unto you any good from your Lord”. [Al- Baqarah: 105] The preposition 'Min' (from) here is explanatory and not partative. And He (pbuh) said:

«بی‌گمان، کسانی که به خدا و پیامبرانش کفر می‌ورزند و می‌خواهند میان خدا و پیامبرانش جدایی اندازند و می‌گویند: به برخی ایمان داریم و برخی را انکار می‌کنیم، و می‌خواهند میان این دو راهی برگزینند. اینان در حقیقت کافرانند، و برای کافران عذابی خوارکننده آماده کرده‌ایم» [النساء: ۱۵۰-۱۵۱]. اهل کتاب به نبوت محمد ﷺ ایمان ندارند و بنابراین کافرند. خداوند متعال فرموده است:

“Verily, those who disbelieve in Allah and his Messengers and wish to make differentiation between Allah and his Messengers saying: We believe in some but reject others, and wish to adopt a way between. They are in truth disbelievers. And We have prepared for the disbelievers a humiliating torment” [An- Nisa: 150-151] The People of the Book do not believe in the Prophethood of Muhammad (pbuh) and therefore they are disbelievers. He (swt) said:

«یقیناً کافر ہو گئے وہ لوگ جو کہتے ہیں کہ اللہ ہی مسیح ابنِ مریم ہے» [المائدہ: ۱۷]۔ اللہ سبحانہ و تعالیٰ نے فرمایا:

“Surely, they became disbelievers those who say that Allah is the Messiah, son of Maryam (Mary)”. [Al- Maidah: 17] He (swt) said:

«إِنَّ الَّذِينَ قَالُوا إِنَّ اللَّهَ ثَالِثُ ثَلَاثَةٍ لَقَدْ كَفَرَ الَّذِينَ قَالُوا» [المائدة: ۷۳]. وقال سبحانه: «لَمْ يَكُنِ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ وَالْمُشْرِكِينَ مُنفَكِّينَ» [البينة: ۱]. وحرف «مِنْ» (في: "مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ") هنا بيانية لا تبعيضية. قال سبحانه:

“Surely, they became disbelievers those who said: Allah is the third of the three (in a Trinity)”. [Al-Mai’dah: 73] And He (swt) said: “Those who disbelieve of the people of the Scripture (Jews and Christians) and almushrikun (idolaters) were not..”. [Al- Baiyinah: 1] The preposition 'Min' (of) here is explanatory and not partative. He (swt) said:

«إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ وَالْمُشْرِكِينَ» [البينة: ۶] حرف «مِنْ» (از) در اینجا باز هم توضیحی است و نه تبعیضی. خداوند سبحان فرموده است:

“Verily, those who disbelieve of the people of the Scripture and the idolaters.” [Al- Baiyinah: 6] The preposition 'min' (of) is again explanatory and not partative. He (swt) said:

«هُوَ الَّذِي أَخْرَجَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ مِنْ دِيَارِهِمْ لِأَوَّلِ الْحَشْرِ» [الحشر: ۲] قال الله سبحانه وتعالى:

“He it is Who drove out the disbelievers of the people of the Scripture (i.e. Jews of the tribe of Banu an-Nadhir) from their homes at the first gathering” [Al- Hashr: 2] He (swt) said:

«آیا تو (ای محمد) ندیده‌ای منافقانی را که به دوستان کافرشان از اهل کتاب می‌گویند ...ﷺ» [الحشر: ۱۱]. از این آیات آشکار است که به‌سبب نص صریح قرآن، اهل کتاب کافرند. بنابراین، سخن خداوند (سبحانه و تعالی):

“Have you (Oh Muhammad) not observed the hypocrites who say to their friends who disbelieved of the people of the Scripture ...”. [Al- Hashr: 11] From these verses it is evident that the people of the Book are disbelievers owing to the clear text of the Qur'an. Therefore, the saying of Allah (swt):

«پس اگر دانستید که آنان مؤمنانند، ایشان را به سوی کافران بازنگردانید؛ نه آنان بر کافران حلالند و نه کافران بر آنان حلال‌اند» [الممتحنة: ۱۰]. روشن است که زن مسلمان جایز نیست با مردی از اهل کتاب ازدواج کند، زیرا اهل کتاب بی‌تردید کافرند. اما مشرکان، از اهل کتاب نیستند، مانند مجوس، صابئین، بوداییان، بت‌پرستان و دیگر افراد از این دست. ازدواج با ایشان به‌هیچ‌وجه جایز نیست. برای مرد مسلمان ازدواج با زن بت‌پرست جایز نیست و همچنین برای زن مسلمان ازدواج با مرد بت‌پرست به‌هیچ‌وجه روا نیست. این حکم در متن صریح و قطعی قرآن آمده است. خداوند (سبحانه و تعالی) فرموده است:

“Then if you ascertain that they are true believers, send them back not to the disbelievers, they are not lawful (wives) for the disbelievers nor are the disbelievers lawful (husbands) for them”. [Al- Mumtahinah: 10] It is clear Muslim women are not permitted to marry a man from the people of the Book, because the people of the Book are, without doubt, disbelievers. As for the Mushrikin (polytheists), they are not from the people of the Book such as the Magians (Majus), Sabeans (Sabia), Buddhists, idol worshippers and other such people. It is absolutely not permitted to get married from them. It is absolutely not permitted for a Muslim man to marry an idolatrous woman nor is it at all allowed for a Muslim woman to marry a idolater man. This is mentioned in the clear and definite text of the Qur'an. He (swt) said:

«و لا تنکحوا المشرکات حتی یؤمنّ، و لأمة مؤمنة خیر من مشرکة و لو أعجبتکم، و لا تنکحوا المشرکین حتی یؤمنوا، و لعبد مؤمن خیر من مشرک و لو أعجبکم» [البقرة: ۲۲۱]. این آیه تنها یک معنا دارد، که همانا منع قطعی ازدواج زن مشرک با مرد مسلمان و برعکس است. اگر چنین ازدواجی صورت می‌گرفت، باطل بود و منعقد نمی‌شد. الحسن بن محمد (رض) روایت کرد: پیامبر خدا ﷺ به مجوس هجر نامه نوشت و آنان را به اسلام دعوت کرد. «پس هر که اسلام آورد، پذیرفته شود و در جمع مسلمانان داخل گردد، و کسانی که نپذیرند، جزیه بر آنان مقرر شود، ذبیحه‌شان خورده نشود و زنانشان به نکاح درنیاید».

“And do not marry (idolatresses) till they believe. And indeed a slave woman who believes is better than a (free) idolatress, even though she pleases you. And give not (your daughters) in marriage to idolaters till they believe, and verily a believing slave is better than a free idolater, even though He pleases you” [Al- Baqarah: 221] This verse has only one meaning, which is the unequivocal prohibition of an idolatress woman marrying a Muslim man and vice versa. If such a marriage took place it would be void and it would not be contracted. Al- Hasan b. Muhammad (ra) narrated: that the Messenger of Allah (pbuh) wrote to the Magians of (Hijr) inviting them to Islam. “So whoever embraces Islam He would be accepted into the fold, and those who reject, Jizya would be imposed on them, their slaughtered animals would not be eaten and nor their woman married”.

بنابراین، شریعت به تشویق مردم به ازدواج بسنده نمی‌کند، بلکه فراتر می‌رود و روشن می‌سازد که مرد و زن مسلمان مجازند با چه کسانی ازدواج کنند و از ازدواج با چه کسانی منع شده‌اند. همچنین بهترین ویژگی‌هایی را که کسانی که قصد ازدواج دارند باید در همسران خود جستجو کنند، بیان می‌کند. با این حال، مقرر می‌دارد که زن نباید همسر مرد دیگری باشد و نیز نباید در عدهٔ او باشد، زیرا شرط ازدواج این است که زن از نکاح و از عدّه آزاد باشد.

Thus, the Shari’ah does not stop at exhorting people to get married. Rather, it goes further to clarify who the Muslim man and woman are allowed to marry and who they are forbidden to marry. It makes clear the best characteristics that should be sought in spouses for those who wish to marry. However, it stipulates that the woman should not be the wife of another man nor be in her waiting period for Him, because the condition of marriage is that she is free from marriage and the waiting period.

اما دربارهٔ زنی که نامزد شده اما عقد ازدواجش هنوز بسته نشده، باید وضعیت او بررسی شود. اگر خود او یا سرپرستش با مردی که خواستگاری کرده موافقت کرده باشد، یا او به سرپرستش اجازه داده باشد که نامزدی را بپذیرد یا عقد ازدواج را ببندد، چه این موافقت به صراحت بیان شده باشد و چه به اشاره، در این صورت خواستگاری از او برای دیگران حرام است. این حکم بر اساس روایتی است که عقبة بن عامر (رض) نقل کرده که رسول خدا ﷺ فرمود: «مؤمن برادر مؤمن است». پس برای مؤمن روا نیست که بر معامله‌ای که میان دیگران توافق شده قیمت بالاتری پیشنهاد دهد، و همچنین نباید به دختری که نامزد برادر مسلمانش است خواستگاری کند تا آن که برادرش دست بردارد. ابوهریره (رض) نقل می‌کند که پیامبر ﷺ فرمود: «مرد نباید به خواستگاری دختری برود که نامزد برادر مسلمانش است، تا آن که او ازدواج کند یا از خواستگاری خود دست بکشد». اما اگر دختر، خواستگاری را رد کرده باشد، یا هنوز پاسخی نداده باشد، یا درباره خواستگار تحقیق کرده باشد، آنگاه برای مرد روا است که به او خواستگاری کند. او با هیچ‌یک از آن دو نامزد محسوب نمی‌شود، به دلیل روایتی که فاطمه بنت قیس (رض) نقل کرده که نزد پیامبر ﷺ آمد و گفت معاویه و ابوجهم هر دو به او خواستگاری کرده‌اند. رسول خدا ﷺ فرمود: «معاویه فقیر و بی‌مال است. اما ابوجهم عصای خود را لحظه‌ای از دوش برنمی‌دارد (یعنی بسیار پرمشغله است). با اسامه بن زید ازدواج کن!». سپس پیامبر ﷺ پس از آن که فاطمه ایشان را از خواستگاری معاویه و ابوجهم آگاه کرد، برای اسامه از او خواستگاری کرد.

As for the woman who is engaged but her marriage contract has not yet been concluded, her matter should be looked into. If she or her guardian had assented to the proposing man or she had given permission to her guardian to accept engagement or to conclude the marriage, whether that was explicitly stated or by hint, then it is forbidden for others to make a proposal of marriage to her. This is due to what has been narrated by 'Uqba b. 'Amir (ra) that the Messenger of Allah (pbuh) said: “The believer is the brother of another believer”. So it is not allowed for a believer to bargain a deal already agreed upon between some other persons (by offering a greater price), nor should He propose marriage to a girl who is already engaged to his Muslim brother until He withdraws. Abu Hurayrah (ra) narrates that the Prophet (pbuh) said: “A man should not make proposal of marriage whilst she is engaged to his Muslim brother till He gets married or withdraws his proposal”. But in case the girl rejected the proposal for marriage or she had not yet answered, or has started enquiries about Him, then it is permitted for a man to propose to her. She will not be considered engaged to either of them due to what has been narrated by Fatimah b. Qays (ra) that she went to the Prophet (pbuh) and mentioned that Mu'awiya and Abu Jahm had both proposed to her. The Messenger of Allah (pbuh) said: “Mu’awiya is a miserable and He has no money. As for Abu Jahm He does not put down his staff from his shoulder for a moment (i.e. He is very busy). Marry Usama b. Zayd!” So the Prophet (pbuh) proposed to her on behalf of Usama after she had informed Him of Mu'awiya and Abu Jahm's proposal.

وقتی از زنی برای ازدواج خواستگاری می‌شود، تنها خود او حق دارد ازدواج را بپذیرد یا رد کند. هیچ‌یک از اولیای او یا هیچ کس دیگری حق ندارد بدون اجازه‌ی او وی را به ازدواج دهد یا از ازدواجش جلوگیری کند. از ابن عباس روایت شده که گفت: پیامبر خدا ﷺ فرمود: «زن ثیب (بیوه یا مطلّقه) نسبت به اولیای خود حق بیشتری دارد و از دختر باکره اجازه خواسته می‌شود، و اجازه‌ی او سکوت اوست.» ابوهریره (رض) نیز روایت کرده که پیامبر خدا ﷺ فرمود: «زن ثیب تا با او مشورت نشود به ازدواج داده نشود، و دختر باکره تا از او اجازه خواسته نشود به ازدواج داده نشود.» مردم پرسیدند: «ای پیامبر خدا ﷺ، اجازه‌ی او را چگونه بدانیم؟» فرمود: «این‌که خاموش بماند.» ابن عباس روایت می‌کند که دختری جوان و باکره نزد پیامبر خدا ﷺ آمد و یاد کرد که پدرش او را بر خلاف میلش به ازدواج داده است. پس پیامبر ﷺ به او اختیار داد که این ازدواج را فسخ کند. خنساء دختر خذام انصاریه (رض) روایت کرده که پدرش او را در حالی که زن ثیب بود به ازدواج داد و او این ازدواج را ناپسند می‌داشت. پس نزد پیامبر خدا ﷺ آمد و آن پیامبر ﷺ ازدواجش را باطل کرد. این احادیث به روشنی نشان می‌دهد که اگر زنی برای ازدواجش اجازه ندهد، آن ازدواج منعقد نمی‌شود. اگر او ازدواج را رد کند یا با زور به ازدواج درآورده شود، عقد باطل می‌گردد، مگر این‌که بازگردد و به آن رضایت دهد.

When a woman is asked for marriage, she has the sole right to accept the marriage or to reject it. None of her guardians (Awliya) or any body else has a right to marry her off without her permission or prevent her from marrying. It has been reported from Ibn 'Abbas that He said that the Messenger of Allah (pbuh) said: “The matron has greater right than her guardians and the virgin her permission is sought. Her permission is her silence”. Abu Hurayrah (ra) also narrated that the Messenger of Allah (pbuh) said: “A matron should not be given in marriage except after consulting her; and a virgin should not be given in marriage except after her permission is sought”. The people asked, “O Messenger of Allah, How can we know her permission”? He (pbuh) said: “To remain silent”. Ibn 'Abbas narrates that a young virgin came to the Messenger of Allah and mentioned that her father had given her in marriage against her wishes. So the Prophet (pbuh) gave her the choice of repudiating the marriage. Khansa bint Khizam al-Ansariya (ra) narrated that her father gave her in marriage when she was a matron and she disliked the marriage. So she went to Allah’s Messenger (pbuh) and He annulled her marriage. These Ahadith clearly show that if a woman does not give permission for her marriage then that marriage is not concluded. If she rejects the marriage or she was forcibly married the contract becomes void, except if she returns and consents to it.

در مورد حرمت مانع شدن از ازدواج زن هنگامی که کسی به او خواستگاری می‌کند، این حکم در قرآن ثابت است. خداوند (سبحانه و تعالی) فرموده است:

As for the prohibition of barring a woman from marrying when somebody proposes to her, that is established in the Qur'an. He (swt) said:

«و آنان را از ازدواج با همسران پیشینشان بازندارید، اگر میان خود به شیوه‌ای پسندیده راضی شده باشند». [البقره: 232] همچنین این حکم با حدیث صحیح معقل بن یسار (رضی الله عنه) ثابت شده است. او گفت: «خواهرم را به مردی تزویج کردم، او وی را طلاق داد و چون عِدّه‌اش (سه حیض) به پایان رسید، آن مرد دوباره آمد تا از او خواستگاری کند. اما به او گفتم: من او را به تو تزویج کردم، بستر تو قرار دادم و به تو عزت بخشیدم، ولی تو او را طلاق دادی. حالا دوباره برای خواستگاری آمده‌ای؟ نه، به خدا سوگند، هرگز دیگر به تو بازنخواهد گشت!» آن مرد مرد بدی نبود و همسرش نیز می‌خواست به او بازگردد. پس خداوند (سبحانه و تعالی) این آیه را نازل فرمود: «آنان را بازندارید...» [البقره: 232] پس گفتم: «اکنون (اجازه می‌دهم) آن کار را بکنم (که به او بازگردد)، ای پیامبر خدا ﷺ.» و پیامبر ﷺ او را دوباره به آن مرد تزویج کرد. معنای «عَضْل» در آیه، بازداشتن زن از ازدواج هنگامی است که خواستار آن است. این کار حرام است و مرتکب آن فاسق (گناهکار) است. هر کس زنی را از ازدواج بازدارد، با این عمل فاسق می‌شود. فقها شرط کرده‌اند که مردی هنگامی فاسق می‌شود که عَضْل کند. هنگامی که برای زن خواستگاری می‌شود یا او خواستار ازدواج می‌شود، تنها خود او حق تصمیم‌گیری دارد، چه به این خواستگاری رضایت دهد و چه آن را رد کند.

“Do not prevent them from marrying their (former) husbands, if they mutually agree on a reasonable basis”. [Al- Baqarah: 232] It is also established by the authentic Hadith of Ma'qil b. Yasar (ra). He said: “I married my sister to a man and He divorced her, and when her days of Idda (three menstrual periods) were over, the man came again to propose to her, but I said to Him, ‘I married her to you and made her your bed (your wife) and favoured you with her, but you divorced her. Now you come to ask for her hand again? No, by Allah, she will never go back to you again!’ That man was not a bad man and his wife wanted to go back to Him. So Allah (swt) revealed this verse: “Do not prevent them...” [Al- Baqarah: 232] So I said: ‘Now I will do it (let her go back to Him), O Messenger of Allah.’ So He married her to Him again”. The meaning of Adhl in the verse is to prevent a woman from marrying when she requests it. It is Haram and its perpetrator is a Fasiq (transgressor). Whoever bars a woman from marrying He will become a transgressor by this action. The jurists have stipulated that a man will become a transgressor (Fasiq) if He commits Adhl. When the woman is asked for marriage or she requests to be married, then she is the only one who has the right to act, whether she consents to or rejects the proposal.

وقتی توافقی برای ازدواج میان مرد و زن صورت می‌گیرد، باید قرارداد ازدواج منعقد شود. ازدواج بدون قرارداد شرعی کامل نمی‌شود. این ازدواج جز با قراردادی شرعی که طبق احکام شریعت منعقد شده باشد، نمی‌تواند ازدواج صحیح به شمار آید. پس از آن است که برای آن دو روا می‌شود از روابط زناشویی با یکدیگر بهره‌مند شوند و احکامی که از ازدواج ناشی می‌شود، لازم‌الاجرا می‌گردد. اگر قرارداد منعقد نشود، ازدواج به شمار نمی‌آید، حتی اگر مرد مدت زیادی با زنی زندگی مشترک داشته باشد. بنابراین، زندگی مشترک دو دلداده، همچون زندگی با هم دو همسر، ازدواج محسوب نمی‌شود، بلکه زنا به شمار می‌رود. و زندگی با هم دو مرد با توافق بر همراهی صمیمانه، ازدواج به حساب نمی‌آید، بلکه همجنس‌گرایی است.

When an agreement of marriage takes place between a man and a woman they should undertake a contract of marriage. The marriage will not be complete without a Shari’ah contract. This marriage cannot be considered a proper marriage except with a Shari’ah contract which has been concluded according to the Shari’ah rules. It then becomes permissible for them to enjoy conjugal relations with each other, and the rules that result from the marriage come into effect. If the contract is not concluded, it will not be considered a marriage, even if the man had been cohabiting with a woman for a long time. Consequently, the cohabitation of two lovers like the living together of two spouses is not considered a marriage, rather, it is considered fornication and the living together of two men with the agreement of intimate companionship is not considered marriage but is homosexuality.

اما ازدواج مدنی عبارت است از قراردادی که میان یک مرد و یک زن بسته می‌شود، دربارهٔ همخوابگی، طلاق و آنچه از آن در زمینهٔ نفقه و حقوق تصرف، ترک خانه، اطاعت زن از مرد و بالعکس پدید می‌آید. همچنین شامل شرایط حق سرپرستی فرزندان است که چه کسی حضانت پسر را داشته باشد و چه کسی حضانت دختر را. افزون بر این، شامل شرایط ارث و هر امری است که به آن همخوابگی یا به پایان یافتن آن وابسته است، بر پایهٔ شروط معینی که هر دو طرف بر آن توافق کرده و به آن پایبند می‌مانند. ازدواج مدنی تنها یک قرارداد ازدواج نیست، بلکه امور ناشی از این ازدواج را نیز دربر می‌گیرد، از قبیل روابط، نفقه، ارث و غیره. همچنین مواردی را شامل می‌شود که هر دو همسر یا یکی از آن دو بتواند دیگری را ترک کند، یعنی شامل طلاق نیز هست. افزون بر این، به هر مردی آزادی می‌دهد که با هر زنی ازدواج کند و به هر زنی اجازه می‌دهد با هر مردی ازدواج کند، بر پایهٔ توافقی که آنان با رضایت متقابل پذیرفته‌اند و بر اساس آن هر کاری را که بخواهند انجام دهند. در نتیجه، ازدواج مدنی از نظر شرع جایز نیست. به هیچ وجه نمی‌توان آن را قرارداد ازدواج دانست و نه عقد نکاح به شمار می‌آید، زیرا در نظر شرع هیچ ارزشی ندارد.

As for the civil marriage it is an agreement, concluded between a man and a woman, on intimate companionship, divorce, and what results from that in terms of financial maintenance and rights of disposal, leaving the house, her obedience to Him and vice versa. It also includes terms of parental rights as to who shall have custody over the son and who shall have custody over the daughter. In additional it consists of terms of inheritance, and whatever matters that depends on the intimate association or on the termination of this association, according to certain conditions which they both agree on and adhere to. The civil marriage is not just an agreement of marriage, rather it also includes matters that result from this marriage in terms of relationships, financial maintenance, inheritance etc. It also includes cases where both or any one of the spouses can leave the other, that is, it includes divorce. Moreover, it grants each man the freedom to marry any woman and for any woman to marry any man based on the agreement to which they have mutually consented, allowing them to do whatever they desire according to the agreement. Consequently, the civil marriage is not permitted by the Shar’a. By no means is it viewed as an agreement of marriage, nor is it considered a contract of marriage, because it has no value in the view of Shar’a.

اگر عقد ازدواج مدنی میان مرد مسلمان و زن مسلمان، یا میان مرد مسلمان و زنی از اهل کتاب واقع شود، آنچه میان مرد و زن گفته می‌شود، چه به صورت لفظی و چه کتبی، باید مورد بررسی قرار گیرد. در صورت وقوع ازدواج، اگر میان آن‌ها هر عبارتی دال بر نکاح یا زناشویی وجود داشته باشد، و ایجاب و قبول موجود باشد و آنچه شریعت در ایجاب و قبول لازم می‌داند را داشته باشد، و ولی همراه با دو شاهد حاضر باشد، به سبب همان عبارت، ازدواج محسوب می‌شود. زیرا این عقدی است که ویژگی‌ها و شرایط یک عقد شرعی را دارد؛ پس تنها به سبب عقد شرعی ازدواج محسوب می‌شود، نه به سبب عقد مدنی. و اگر آنچه در عقد شرعی لازم است میان دو زوج موجود نباشد، ازدواج محسوب نمی‌شود. اما شروطی که در عقد ازدواج مدنی آمده، هیچ ارزشی ندارد، حتی اگر با شرع مطابقت داشته باشد. این به آن دلیل است که الزام به پایبندی به احکام الهی از توافق میان مرد و زن بر آن احکام ناشی نمی‌شود، بلکه از عقد ازدواج و از حکم شریعت که عقد را تعیین می‌کند ناشی می‌شود. از این رو، به شروط مندرج در عقد ازدواج مدنی توجهی نمی‌شود. اگر این شروط با شریعت در تضاد باشند، بطلان آن‌ها آشکار است. و اگر شروطی که میان زوجین توافق شده، از جمله شروطی باشد که شرع اجازه داده است یکی از زوجین آن را مقرر کند، و با شریعت مخالفت نداشته باشد یا هیچ یک از ارکان عقد را نفی نکند، آنگاه پذیرفته می‌شود، به شرط آنکه عقد ازدواج میان آن‌ها به رسمیت شناخته شود. و اگر آنچه میان مرد و زن واقع می‌شود عقد ازدواج محسوب نشود، این شروط هیچ ارزشی ندارند. این حکم در صورتی است که عقد ازدواج مدنی میان مرد مسلمان و زن مسلمان، یا میان مرد مسلمان و زنی از اهل کتاب باشد. اما عقد ازدواج مدنی که میان مسلمان و زن مشرکه، یا کسی که از نظر شرع مشرک شمرده می‌شود، یا میان زن مسلمان و مرد غیرمسلمان واقع شود، آن ازدواج باطل و بی‌اعتبار است. در نتیجه روشن می‌شود که ازدواج باید طبق عقد نکاح مشروع و صحیحی انجام شود که همه شرایط شرعی را داشته باشد. اگر ازدواج بر این اساس منعقد نشود، اصلاً ازدواج به شمار نخواهد آمد.

If a civil marriage contract takes place between a Muslim man and a Muslim woman, or between a Muslim man and a woman from the people of the Book, then the wording, whether verbal or written, that takes place between the man and woman must be looked into. In the event of a marriage taking place if any wording of marriage or matrimony is present between them, and the offer (Ijjab) and acceptance (Qubul) is present and satisfies what is required of the offer and acceptance by the Shari’ah, and the guardian is present together with two witnesses, it will be considered a marriage due to the wording. Because it is a contract which fulfils the features and conditions of a Shari’ah contract; it will be considered a marriage, only due to the Shari’ah contract and not because of the civil contract. If all that is required in the Shari’ah contract is not present between the two spouses, it will not be considered a marriage. As for the conditions that are contained in the civil marriage contract they have absolutely no value even if they accord with the Shar’a. This is because the obligation of abiding with the divine rules does not arise from the agreement between the man and the woman over the rules, it rather arises from the marriage contract and from the rule of the Shari’ah which determines the contract. Therefore, the conditions contained in the civil marriage contract are not given any consideration. If the conditions contradict the Shari’ah, their invalidity is obvious. If the conditions agreed upon between the spouses of those permitted by Shar’a for either of the spouses to stipulate, if they do not go against the Shari’ah or negate any requisites of the contract, then they will be accepted, if the contract of marriage between them is recognised. If what takes place between the man and the woman is not considered a marriage contract, then these conditions have absolutely no value. This is the case if the civil marriage contract is between a Muslim man and a Muslim woman or between a Muslim man and a woman from the people of the Book. As for a civil marriage contract that takes place between a Muslim and a idolatress woman, or someone considered by Shar’a as a polytheist, or a civil marriage contract that takes place between a Muslim woman and non- Muslim man, then the marriage will be null and void and not considered valid. Consequently, it becomes clear that marriage must take place according to a legitimate, correct marriage contract which satisfies all the Shari’ah conditions. If the marriage is not concluded according to that, then it will not be considered a marriage at all.

عقد ازدواج با ایجاب و قبول مشروع منعقد می‌شود. ایجاب آن است که نخست از گفتار یکی از دو طرف عقد صادر می‌شود، و قبول آن است که در مرحله دوم از گفتار طرف دیگر عقد صادر می‌شود، مانند آنکه زن نامزدشده به خواستگار بگوید: «تو را به همسری خود درآوردم»، و خواستگار پاسخ دهد: «پذیرفتم»، یا آنکه خواستگار نخست ایجاب کند و زن قبول کند. همان‌گونه که ایجاب و قبول میان دو نامزد می‌تواند صورت گیرد، میان نمایندگان ایشان (اولیا) نیز می‌تواند انجام شود، یا میان یکی از آن دو و نماینده (ولی) طرف دیگر. در ایجاب شرط است که الفاظ مربوط به ازدواج و زناشویی باشد، اما این شرط در قبول لازم نیست. بلکه شرط، رضایت طرف دیگر به این ایجاب است، با هر لفظی که بر رضایت و پذیرش ازدواج دلالت کند. ایجاب و قبول باید به صیغه ماضی باشند، مانند «به همسری تو درآوردم» و «پذیرفتم»، یا آنکه ایجاب به صیغه ماضی و قبول به صیغه مستقبل باشد. زیرا ازدواج یک قرارداد است و الفاظ آن باید دلالت کنند که عقد قطعاً واقع شده است، یعنی به صیغه ماضی. عقد صحیح ازدواج چهار شرط دارد:

The marriage is contracted by legitimate offer and acceptance. The offer is what originates initially from the statement of one of the two contracting parties. The acceptance is what originates secondly, from the statement of the other contracting party, such as when the betrothed woman says to the suitor, I have married you. and the suitor replies I have accepted, or the suitor offers first and she accepts. Just as the offer and acceptance can take place between two fiancées it can also take place between their representatives (guardians) or between one of them and the representative (guardian) of the other. It is stipulated in the offer that the wording should be of marriage and matrimony, but that is not stipulated in the acceptance. Rather the condition is the consent of the other (contracting party) to this offer, by any wording that indicates the consent and acceptance of marriage. The offer and acceptance must be worded in the past tense such as 'I have married you' and 'I have accepted'. Or the first must be in the past tense and the second in the future tense. For marriage is a contract, and its wording must indicate that it certainly happened, that is, in the past tense. The sound contracting of marriage stipulates four conditions:

پہلی شرط یہ ہے کہ ایجاب و قبول ایک ہی مجلس میں واقع ہوں، یعنی وہ مجلس جس میں ایجاب دیا گیا ہو، وہی مجلس ہو جس میں قبول ہوا۔ یہ اس صورت میں ہے جب دونوں عاقدین ایک جگہ موجود ہوں۔ اگر دونوں فریق دو مختلف ملکوں میں ہوں اور ان میں سے ایک دوسرے کو نکاح کی پیشکش پر مشتمل خط لکھے اور خط وصول کرنے والا قبول کر لے تو نکاح منعقد ہو جائے گا۔ تاہم ایسی صورت میں یہ شرط ہے کہ وہ عورت خط پڑھے یا کسی سے پڑھوائے، اس طرح کہ دو گواہ اس کے الفاظ سن لیں۔ یا وہ ان گواہوں سے کہے کہ فلاں شخص نے مجھے خط بھیجا ہے جس میں اس نے مجھے نکاح کا پیغام دیا ہے، اور اسی مجلس میں ان سے گواہ بننے کا مطالبہ کرے کہ اس نے خود کو اس کے نکاح میں دے دیا ہے۔

The First condition is the occurrence of the offer and acceptance in the same sitting, where the sitting in which the offer was given is the same sitting in which the acceptance took place. This is if the two contracting parties are present together. If the two parties are in two different countries and one of them writes a letter to the other with an offer of marriage and the recipient of the letter accepts, then the marriage has been contracted. However, in such a situation it is stipulated that she reads or lets someone read the letter out to two witnesses who are made to hear its wording. Or she should say to them so-and-so person has sent me a letter in which He has proposed to me and calls upon them in the same sitting to bear witness that she has given herself in marriage to Him.

دومین شرط برای منعقد شدن نکاح این است که هر یک از دو طرف عقد، سخن طرف دیگر را بشنود و آن را به این معنا بفهمد که او با این سخن می‌خواهد نکاح را منعقد کند. اگر او نداند، چه به سبب نشنیدن و چه به سبب نفهمیدن، نکاح معتبر نخواهد بود. برای نمونه، اگر مردی به زنی معنای «تو را به عقد خود درآوردم» را به زبان فرانسوی تلقین کند، در حالی که آن زن این زبان را نمی‌فهمد، و زن آن عبارت را تکرار کند بی‌آنکه بداند مقصود از گفته‌اش عقد نکاح است، و سپس مرد آن را بپذیرد، نکاح معتبر نخواهد بود. اما اگر زن می‌دانست که مقصود از گفته‌اش عقد نکاح است، نکاح معتبر خواهد بود.

The second condition for the contracting of marriage is that each of the two contracting parties should hear the statement of the other and understand it to mean that He wants to contract the marriage with this statement. If He did not know, either because He did not hear or did not understand, the marriage will not be valid. For example if a man dictated to a woman the meaning of 'I have married you to myself in French', whilst she did not understand the language, and she repeated the expression without knowing that the purpose of what she said was the contract of marriage, and the man subsequently accepted it, then the marriage will not be valid. If however she knew that the purpose of what she had said was a contract of marriage, then the marriage would be valid.

شرط سوم این است که قبول نباید با ایجاب مخالفت داشته باشد، خواه این مخالفت با کل ایجاب باشد یا با بخشی از آن.

The third condition is that the acceptance should not object to the offer, whether the objection is to the whole offer or part of it.

شرط چهارم این است که شریعت ازدواج یکی از طرفین عقد با طرف دیگر را جایز دانسته باشد؛ مانند اینکه زن مسلمان یا از اهل کتاب باشد و مرد مسلمان باشد و غیر از این نباشد.

The fourth condition is that the Shari’ah has allowed the marriage of one contracting party to the other, like if the woman is a Muslim or from the people of the Book and the man is a Muslim and nothing else.

اگر عقد این چهار شرط را داشته باشد، ازدواج صحیح خواهد بود. اگر هر یک از شرایط محقق نشود، ازدواج منعقد نمی‌شود؛ و از اساس باطل خواهد بود. هنگام عقد ازدواج، برای آنکه ازدواج صحیح باشد، باید شروط صحت را داشته باشد که این سه شرط‌اند:

If the contract meets these four conditions then the marriage will be valid. If any of the conditions are not met, the marriage will not come into effect. It will be void from its very basis. When the marriage is contracted, it must, in order for the marriage to be correct, satisfy the conditions of correctness which are the following three:

شرط اول این است که زن برای عقد ازدواج شایستگی داشته باشد.

The First condition is that the woman should be suitable for the contract of marriage.

دومین شرط این است که بدون ولی، نکاح درست نخواهد بود، زیرا زن حق ندارد خودش را به عقد کسی درآورد یا دیگری را به عقد دیگران درآورد. همچنین او حق ندارد کسی غیر از ولی خود را وکیل کند تا او را به عقد کسی درآورد. اگر چنین کند، نکاح درست نخواهد بود.

The Second condition is that the marriage will not be correct without a guardian since the woman does not possess the right to give herself or give others in marriage. Similarly, she does not have the right to delegate anyone other than her guardian to give her in marriage. If she does this, the marriage will not be correct.

سومین شرط، حضور دو شاهد مسلمان، عاقل و بالغ است که سخنان دو طرف عقد را می‌شنوند و می‌فهمند که مقصود از الفاظ ایجاب و قبول، ازدواج است. هرگاه عقد این شروط را داشته باشد، صحیح خواهد بود. و اگر هر یک از این شروط نباشد، ازدواج باطل و فاسد خواهد بود. با این حال، شرط نشده است که عقد نکاح باید به صورت نوشته باشد یا به عنوان سندی ثبت شود. صرف وقوع ایجاب و قبول از سوی مرد و زن، خواه به صورت لفظی و خواه به صورت نوشته، که همه شروط را داشته باشد، موجب صحت عقد نکاح است، چه نوشته شده باشد و چه نشده باشد. اما اینکه ازدواج بدون ایجاب و قبول کامل نمی‌شود، از آن روست که نکاح بنا به ماهیت خود، قراردادی میان دو طرف است.

The third condition is the presence of two sane, mature Muslim witnesses who hear the statements of the two contracting parties and understand that the purpose of the offer and acceptance statements is to contract in marriage. When the contract satisfies these conditions it will be correct. If any of these conditions are lacking, the marriage will be improper (Fasid). However, it is not stipulated that the marriage contract be in writing or be registered as a document. The mere occurrence of the offer and acceptance from a man and a woman, whether verbally or in writing, which satisfies all the conditions, will ensure that the marriage contract is correct regardless of whether it was written down or not. As for the marriage not being complete without the offer and acceptance, this is because it is a contract, by its very nature, between two parties.

حقیقتِ عقد این است که بدون ایجاب و قبول کامل نمی‌شود و عقد محسوب نمی‌گردد. و اما این شرط که الفاظ ایجاب باید لفظِ «نکاح» یا «تزویج» باشد، از آن روست که نص به آن تصریح کرده است. خداوند سبحانه و تعالی می‌فرماید:

The reality of the contract is that it will not be complete without the offer and acceptance, neither will it be considered to be a contract. As for the stipulation that the wording of the offer be that of marriage or matrimony, this is because the text has mentioned it. He (swt) said:

«زَوَّجْنَاكَهَا» [الأحزاب: ۳۷] و خداوند (سبحانه و تعالی) فرمود:

“We gave her to you in marriage” [Al- Ahzab: 37] He (swt) said:

«و لا تنکحوا ما نکح آباؤکم من النساء» [النساء: ۲۲]. علاوه بر این، اجماع صحابه بر این امر واقع شده است. اما این شرط که ایجاب و قبول در یک مجلس واقع شوند، از آن روست که حکم مجلس، حکمی بر وضعیت عقد است. اگر پیش از قبول از یکدیگر جدا شوند، ایجاب باطل است، زیرا قبول دیگر معنایی ندارد؛ چون روی گرداندن از ایجاب با جدا شدن ابراز شده، پس قبول به حساب نمی‌آید. همین حکم است اگر طرفین خود را به کاری مشغول کنند که قبول را معلق می‌سازد، زیرا او نیز با پرداختن به چیزی غیر از قبول، از عقد روی گردانده است. اما شرط اینکه طرفین عقد یکدیگر را بشنوند و آنچه گفته می‌شود را بفهمند، یعنی بدانند که مقصود، عقد ازدواج بر اساس این عبارت است، از آن روست که قبول را پاسخی به ایجاب می‌سازد؛ زیرا ایجاب، پیشنهاد یکی از طرفین عقد به دیگری است که منتظر قبول است. اگر او آنچه گفته شده را نفهمد، پیشنهادی واقع نشده است و پذیرفتن این پیشنهاد نیز واقع نشده محسوب می‌شود. بنابراین حقیقت آن این است که نه ایجابی است و نه قبولی. اما شرط نبودن اعتراض در قبول نسبت به ایجاب، از آن روست که قبولی درست محسوب نمی‌شود مگر اینکه نشانه موافقت با تمام ایجاب باشد. اگر قبول مخالف باشد، توافق بر آنچه در ایجاب ذکر شده محسوب نمی‌شود و بنابراین قبول درست به شمار نمی‌آید. اما شرط اینکه شریعت اجازه دهد یکی از طرفین عقد با دیگری ازدواج کند، از آن روست که در شرع، منع برخی عقدها وجود دارد و این‌ها اجازه انعقاد ندارند.

“And marry not women from whom your fathers married” [An- Nisa: 22] In addition the Ijma’a (consensus) of the Sahabah has taken place on this. As for the stipulation that the offer and acceptance be combined in the same sitting, this is because the ruling of the sitting is a ruling on the situation of the contract. If they part before the acceptance, the offer is void, since the acceptance has no meaning, because turning away from the offer has been expressed by departing, so it would not be considered an acceptance. The same goes if they engage themselves with something that suspends the acceptance, because He also turned away from the contract by being distracted from the acceptance. As for the condition that the contracting parties should hear each other and understand what is said i.e. know that what is meant is to contract the marriage according to this expression. This is since that is what makes the acceptance a response to the offer, because the offer is a proposal of one of the contracting parties to the other, awaiting an acceptance. If He did not understand what was said the proposal will not have taken place, and the acceptance of this proposal is also deemed not to have taken place. Therefore, its reality is that it is neither an offer nor an acceptance. As for the condition of the absence of objections in the acceptance to the offer, this is because it will not be considered a proper acceptance unless it indicated an approval of the whole offer. If the acceptance differed it will not be considered an agreement to what has been mentioned in the offer. Thus, it will not be considered a proper acceptance. As for the condition that the Shari’ah must give permission for one contracting party to marry the other, that is because prohibition of certain contracts can be found in the Shar’a and these are not allowed to be conducted.

درباره انعقاد عقد، از نظر صحت آن: اگر عقد هیچ یک از ممنوعات شرعی را در بر نداشته باشد، کامل خواهد بود. اما اگر در جریان اجرای عقد، ممنوعیتی در مورد امری خاص نقض شود، عقد فاسد (فاسد) خواهد بود، ولی باطل نخواهد بود. اما این شرط که زن برای عقد ازدواج شایسته باشد، از آن جهت است که شریعت ازدواج با برخی زنان را ممنوع کرده و جمع برخی زنان در یک نکاح را منع نموده است. اگر عقد بر کسی واقع شود که برای عقد کردن ممنوع است، عقد صحیح نخواهد بود. اما اینکه ازدواج بدون ولی صحیح نیست، به سبب آنچه ابوموسی از پیامبر ﷺ روایت کرده که فرمود: «نکاح جز با ولی نیست.» می‌باشد. و اینکه زن حق ندارد خود را یا دیگری را به عقد ازدواج درآورد، و نیز حق ندارد برای به عقد درآوردن خود کسی غیر از ولی‌اش را وکیل کند، به سبب آنچه عایشه از پیامبر ﷺ روایت کرده است: «هر زنی که بدون اجازه ولی‌اش ازدواج کند، ازدواجش باطل است، ازدواجش باطل است، ازدواجش باطل است.» و نیز به سبب آنچه ابوهریره روایت کرده که پیامبر ﷺ فرمود: «زن، زن دیگری را به عقد ازدواج نمی‌دهد و زن خود را به عقد ازدواج نمی‌دهد؛ همانا تنها زناکار است که خود را (بی‌واسطه) به عقد ازدواج می‌دهد.» اما این شرط که دو شاهد مسلمان حاضر باشند، از آن جهت است که قرآن کریم مقرر داشته که در رجوع به همسر از طلاق رجعی، دو شاهد مسلمان باشند. خداوند سبحانه فرموده است: {...وَأَشْهِدُوا ذَوَيْ عَدْلٍ مِّنكُمْ...}

This is with regards to concluding the contract. As for its correctness, if the contract does not contain any Shar’a prohibitions then it will be complete. However, if a prohibition over a specific matter is violated in the execution of the contract, the contract will be improper (Fasid) but it will not be void. As for the stipulation that the woman should be suitable for the contract of marriage, this is because the Shar’a prohibited the marrying of certain women and prohibited the combining of some women in one marriage. If the contract was concluded over someone who is forbidden for contracting then the contract will not be correct (Sahih). As for the marriage not being correct without a guardian (Wali) this is due to what has been narrated by Abu Musa from the Prophet's (pbuh) saying: “There can be no marriage without a guardian (Wali).” As for the woman not possessing the right to give herself or give others away in marriage, nor possessing the right to delegate anyone other than her guardian to give her in marriage, this is due to what 'Aisha reported from the Prophet (pbuh) “Any woman who gets married without the permission of her guardian (Wali), her marriage will be void, her marriage will be void, her marriage will be void.” And also due to what Abu Hurayra has reported that the Prophet (pbuh) said: “A woman shall not give another woman in marriage, nor should a woman give herself in marriage. Indeed only the fornicatress shall give herself (unilaterally) in marriage”. As for the stipulation that there be two Muslim witnesses, this is because the Qur'an has stipulated that there be two Muslim witnesses in taking back the divorcee from a revocable divorce back into wedlock. He (swt) said:

«پس هنگامی که مدت خود را به پایان می‌رسانند، یا به نیکی نگاهشان دارید یا به نیکی از ایشان جدا شوید، و دو مرد عادل از میان خود را گواه بگیرید» [الطلاق: ۲]. از آنجا که بازگشت به همسر پس از طلاق، که ادامه‌ی عقد نکاح است، مشروط به حضور دو گواه مسلمان شده است، آغاز ازدواج، یعنی آغاز عقد نکاح، به طریق اولی باید به دو گواه نیازمند باشد. افزون بر این، عقد نکاح و ادامه‌ی عقد نکاح یک مسئله‌اند و از این رو حکم آن‌ها همانند است.

“Then when they are about to fulfil their term appointed, either take them back in good manner or part with them in a good manner. And take for witness two just persons of you” [At- Talaq: 2] Since the return to one's wife after divorce which is a continuance of the contract of marriage is stipulated to have two Muslim witnesses, then the initiation of matrimony, that is, the initiation of the contract of marriage, by greater reason, should be required to have two witnesses. Moreover, the contract of marriage and the continuation of the contract of marriage are one issue and therefore they are like the same rule.