Wahyu-wahyu daripada Allah sebagaimana yang terdapat dalam Al-Qur'an menyentuh pelbagai perkara, antaranya akidah, sejarah, kisah-kisah para nabi, hari kiamat, Syurga dan Neraka, serta banyak lagi. Yang amat penting ialah hukum-hukum (ahkam), kerana ia menetapkan cara hubungan undang-undang antara manusia, sebagaimana yang Allah kehendaki supaya dipatuhi.

The revelations from Allah as found in the Qur'an touch on a variety of subjects, among them beliefs, history, tales of the prophets, day of judgement, Paradise and Hell, and many others. Particularly important are the ahkam (legal rulings), because they prescribe the manner of legal relationships between people, as Allah wishes them to be observed.

Walaupun mesej asas Islam sentiasa sama, hukum-hukum syariah telah berbeza dari zaman ke zaman, dan ramai nabi sebelum Muhammad ﷺ membawa kod perundangan (syariat) tertentu untuk kaum mereka masing-masing.

While the basic message of Islam remains always the same, the legal rulings have varied throughout the ages, and many prophets before Muhammad brought particular codes of law (shari'a) for their respective communities.

Kedua-dua perkataan Arab 'nasikh' dan 'mansukh' berasal daripada kata akar yang sama, 'nasakha', yang membawa maksud seperti 'memansuhkan, menggantikan, menarik balik, membatalkan'.

The Arabic words 'nasikh' and 'mansukh' are both derived from the same root word 'nasakha' which carries meanings such as 'to abolish, to replace, to withdraw, to abrogate'.

Perkataan nasikh (kata nama pelaku) bermaksud 'yang memansukhkan', manakala mansukh (kata nama pasif) bermaksud 'yang dimansukhkan'. Dalam istilah teknikal, kedua-dua istilah ini merujuk kepada bahagian-bahagian tertentu daripada wahyu al-Quran yang telah 'dimansukhkan' oleh bahagian-bahagian lain.

The word nasikh (an active participle) means 'the abrogating', while mansukh (passive) means 'the abrogated'. In technical language these terms refer to certain parts of the Qur'anic revelation, which have been 'abrogated' by others.

Tentunya, ayat atau hukum yang dimansukh itu dinamakan "mansukh", manakala yang memansukhkannya dinamakan "nasikh".

Naturally the abrogated passage is the one called 'mansukh' while the abrogating one is called 'nasikh'.

Prinsip naskh (pemansuhan) disebut dalam Al-Qur'an itu sendiri dan bukan perkembangan sejarah yang lebih kemudian.

The principle of naskh (abrogation) is referred to in the Qur'an itself and is not a later historical development:

Tiada suatu ayat pun yang Kami batalkan atau Kami jadikan terlupa, melainkan Kami datangkan yang lebih baik daripadanya atau yang serupa dengannya:

'None of Our revelations do We abrogate or cause it to be forgotten, but We substitute something better or similar:

tidakkah engkau tahu bahawa Tuhan berkuasa atas segala sesuatu?' (2: 106). [Namun sebahagian pihak berpendapat bahawa ini merujuk kepada wahyu-wahyu sebelum al-Qur'an, yang kini telah digantikan oleh al-Qur'an itu sendiri. Lihat Mawdudi. The Meaning of the Qur'an, Lahore, 1967, Jld. I, hlm.102. nota 109.]

knowest thou that God has power over all things?' (2: 106). [Some however say that this refers to the revelations before the Qur’an, which have now been substituted by the Qur’an itself. See Mawdudi. The Meaning of the Qur’an, Lahore, 1967, Vol. I, p.102. note 109.]

Apabila mesej Islam dibentangkan kepada orang Arab sebagai sesuatu yang baharu, dan berbeza daripada cara hidup mereka, ia diperkenalkan secara berperingkat. Al-Qur'an membawa perubahan penting secara beransur-ansur, supaya masyarakat dapat menyesuaikan diri dengan hukum-hukum baharu tersebut.

When the message of Islam was presented to the Arabs as something new, and different from their way of life, it was introduced in stages. The Qur'an brought important changes gradually, to allow the people to adjust to the new prescriptions.

Contoh: Terdapat tiga ayat dalam Al-Qur'an berkaitan dengan minum arak. Amalan minum arak sangat meluas pada zaman pra-Islam dan, walaupun merupakan kejahatan sosial, ia amat dihargai. Tiga ayat yang akhirnya membawa kepada pengharaman bahan-bahan yang memabukkan diturunkan secara berperingkat (4: 43, 2: 219; 5: 93-4).

Example: There are three verses in the Qur'an concerning the drinking of wine. Wine drinking was very widespread in pre-Islamic times and, although a social evil, highly esteemed. The three verses which finally led to the prohibition of intoxicating substances were revealed in stages (4: 43, 2: 219; 5: 93-4).

Ilmu al-nasikh wa al-mansukh adalah penting kerana ia berkaitan dengan penggunaan hukum-hukum Allah yang betul dan tepat. Ia khusus berkaitan dengan wahyu-wahyu yang bersifat hukum.

Knowledge of al-nasikh wa al-mansukh is important because it concerns the correct and exact application of the laws of Allah. It is specifically concerned with legal revelations:

Ia merupakan salah satu syarat penting bagi penafsiran (tafsir) Al-Qur'an.

 It is one of the important pre-conditions for explanation (tafsir) of the Qur'an.

Ia merupakan salah satu syarat penting untuk memahami dan mengamalkan hukum Islam (hukm, syariat).

 It is one of the important pre-conditions for understanding and application of the Islamic law (hukm, shari'a).

Ia memberi penerangan tentang perkembangan sejarah kod perundangan Islam.

 It sheds light on the historical development of the Islamic legal code.

Adalah membantu untuk memahami makna langsung dari ayat yang dimaksud.

 It helps to understand the immediate meaning of the ayat concerned.

Tafsir (penjelasan al-Quran) atau hukum fiqh tidak boleh diterima daripada orang yang tidak mempunyai ilmu tersebut.

Tafsir (explanation of the Qur'an) or legal ruling is not acceptable from a person who does not have such knowledge.

Sebagaimana dalam bidang asbab al-nuzul, maklumat tentang al-nasikh wa al-mansukh tidak boleh diterima berdasarkan semata-mata pendapat peribadi, tekaan atau khabar angin, tetapi mesti berdasarkan riwayat yang boleh dipercayai, menurut ulum al-hadith, dan hendaklah kembali kepada Nabi ﷺ dan para sahabat baginda.

As in the field of asbab al-nuzul, the information about al-nasikh wa al-mansukh cannot be accepted upon mere personal opinion, guesswork or hearsay, but must be based on reliable reports, according to the ulum al-hadith, and should go back to the Prophet and his Companions.

Laporan itu juga mesti menyatakan dengan jelas bahagian mana daripada wahyu yang nasikh dan bahagian mana yang mansukh.

The report must also clearly state which part of the revelation is nasikh and which is mansukh.

Sebahagian ulama berkata bahawa terdapat tiga cara untuk mengetahui tentang al-nasikh wa al-mansukh:

Some scholars say that there are three ways of knowing about al-nasikh wa al-mansukh:

Laporan daripada Nabi atau para Sahabat.

 Report from the Prophet or Companions.

Ijma' (konsensus umat mengenai apa yang nasikh dan apa yang mansukh).

 Ijma' (consensus of the umma upon what is nasikh and what mansukh).

Pengetahuan tentang bahagian mana daripada al-Qur'an yang diturunkan lebih dahulu daripada bahagian lain dalam sejarah wahyu. [Qattan, op.cit., p. 199] Contoh:

 Knowledge about which part of the Qur'an preceded another part in the history of revelation. [Qattan, op.cit., p. 199] Example:

Diriwayatkan daripada Mujahid (mengenai ayat tersebut):

Narrated Mujahid (regarding the verse):

Mereka yang meninggal dunia dan meninggalkan isteri-isteri, hendaklah isteri-isteri itu menunggu (dari segi perkahwinan mereka) selama empat bulan sepuluh hari (2: 234).

Those of you who die and leave wives behind, they (their wives) shall await (as regards their marriage) for four months and ten days (2: 234).

Janda itu, menurut ayat ini, hendaklah menjalani tempoh menunggu ini di rumah keluarga suaminya, maka Allah menurunkan:

Menurut sebahagian ulama, al-Qur'an hanya memansuhkan al-Qur'an. Mereka mendasarkan pandangan ini pada surah 2: 106 dan surah 16: 101.

According to some scholars the Qur'an abrogates only the Qur'an. They base their view on suras 2: 106 and 16: 101.

Menurut mereka, al-Quran tidak memansuhkan sunah dan sunah juga tidak memansuhkan al-Quran. Pandangan ini, khususnya, dipegang oleh al-Shafi'i. [Untuk butiran lanjut lihat Kitab al-risala, Kaherah, t.t., ms. 30-73; terjemahan Inggeris oleh M. Khadduri, op.cit., ms. 12345; untuk ringkasan ringkas pandangan Ash-Shafi'i lihat juga Seeman, K., Ash-Shafi'is Risala, Lahore, 1961, ms. 53-85.] Yang lain berpendapat bahawa al-Quran boleh memansuhkan al-Quran serta sunah. Mereka mendasarkan pandangan mereka pada Surah 53: 34.

According to them the Qur'an does not abrogate the sunna nor does the sunna abrogate the Qur'an. This is, in particular, the view held by Shafi'i. [For details see Kitab al-risala, Cairo, n.d., pp.30-73; English translation by M. Khadduri, op.cit., pp. 12345; for a brief summary of Ash-Shafi'i's views see also Seeman, K., Ash-Shafi'is Risala, Lahore, 1961, pp.53-85.] Others are of the opinion that the Qur'an may abrogate the Qur'an as well as the sunna. They base their view on Sura 53: 34.

Terdapat juga pandangan bahawa naskh itu terbahagi kepada empat jenis:

There is also the view that there are four classes of naskh:

Al-Qur'an memansuhkan Al-Qur'an.

 Qur'an abrogates Qur'an.

Al-Qur'an memansuhkan sunnah.

 Qur'an abrogates sunna.

Sunnah memansuhkan Al-Quran.

 Sunna abrogates Qur'an.

Sunnah memansuhkan sunnah.

 Sunna abrogates sunna.

[Qattan, op.cit, hlm. 201-2.] Dalam perbincangan ini, kita hanya akan membincangkan nasakh dalam al-Qur'an, dan mengetepikan nasakh dalam sunnah.

[Qattan, op.cit, pp. 201-2.] In this discussion, we shall only consider the abrogation in the Qur'an, and leave aside the abrogation in the sunna.

Terdapat, menurut Ibn Salama, [Op cit., lihat hlm. 6-8 untuk nama-nama surah ini.] seorang pengarang yang terkenal dalam bidang ini:

There are, according to Ibn Salama, [Op cit., see pp.6-8 for the names of these suras.] a well-known author on the subject:

43 surah yang tidak mempunyai nasikh mahupun mansukh.

 43 suras with neither nasikh or mansukh.

Ini adalah teks yang perlu diterjemahkan, tetapi tiada teks sumber yang diberikan selain frasa "6 suras with nasikh but no mansukh." Ini merupakan frasa pendek dalam bahasa Inggeris, jadi berikut ialah terjemahannya: 6 surah yang mengandungi nasikh tetapi tiada mansukh.

 6 suras with nasikh but no mansukh.

40 surah dengan mansukh tetapi tanpa nasikh.

 40 suras with mansukh but no nasikh.

25 surah yang mengandungi kedua-dua nasikh dan mansukh.

 25 suras with both nasikh and mansukh.

Menurut kitab Al-Itqan karya As-Suyuti, terdapat 21 contoh di dalam Al-Qur'an di mana satu wahyu telah dimansukh oleh wahyu yang lain.

According to Suyuti's Itqan there are 21 instances in the Qur'an, where a revelation has been abrogated by another.

Dia juga menunjukkan bahawa terdapat perbezaan pendapat mengenai sebahagian daripada ayat-ayat ini: contohnya 4: 8, 24: 58, dan lain-lain. [Itqan, II, hlm. 20-3; Kamal, op.cit., hlm. 101-9 turut memberikan senarai lengkap Suyuti.] Sebahagian ulama telah berusaha untuk mengurangkan lagi bilangan pemansuhan dalam Al-Qur'an, dengan menerangkan hubungan antara ayat-ayat tersebut dengan cara-cara yang tersendiri, contohnya dengan menunjukkan bahawa tiada pemansuhan hukum yang berlaku, atau bahawa atas sebab-sebab tertentu naskh itu tidak benar-benar sahih. Shah Waliullah (m. 1759), ulama Islam yang agung dari India, hanya mengekalkan lima daripada 21 kes Suyuti sebagai naskh yang sahih.

He also indicates that there is a difference of opinion about some of these: e.g. 4: 8, 24: 58, etc. [Itqan, II, pp.20-3; Kamal, op.cit., pp.101-9 also gives Suyuti's complete list.] Some scholars have attempted to reduce the number of abrogations in the Qur'an even further, by explaining the relationships between the verses in some special ways, e.g. by pointing out that no legal abrogation is involved, or that for certain reasons the naskh is not genuine Shah Waliullah (d. 1759) the great Muslim scholar from India only retained the following 5 out of Suyuti's 21 cases as genuine:

Tentu saja terdapat perbezaan antara naskh (pemansuhan) dan takhsis (pengkhususan). Yang dimaksudkan dengan takhsis ialah apabila satu wahyu menjelaskan dengan lebih terperinci, atau menurut keadaan tertentu, bagaimana wahyu yang lain harus difahami.

There is of course a difference between abrogation and specification. By the latter is meant that one revelation explains in more detail or according to specific circumstances how another revelation should be understood.

Contoh: Surah 2:183 berkata 'Wahai orang-orang yang beriman, puasa telah diwajibkan ke atas kamu ...' Diriwayatkan daripada 'Ata' bahawa dia mendengar Ibn 'Abbas membaca ayat Tuhan 'bagi mereka yang mampu melakukannya adalah tebusan, iaitu memberi makan kepada seorang miskin' (2:184). Ibn 'Abbas berkata: 'Ayat ini tidak dimansuhkan, tetapi ia ditujukan kepada orang tua lelaki dan orang tua perempuan yang tidak mempunyai kekuatan untuk berpuasa, maka mereka hendaklah memberi makan kepada seorang miskin bagi setiap hari berpuasa (sebagai ganti berpuasa).

Example: Sura 2:183 says 'O you who believe, fasting is prescribed to you ...' Narrated 'Ata' that he heard Ibn 'Abbas reciting the Divine verse 'for those who can do it is a ransom, the feeding of one that is indigent' (2:184). Ibn 'Abbas said 'This verse is not abrogated but it is meant for old men and old women who have no strength to fast, so they should feed one poor person for each day of fasting (instead of fasting).

[Bukhari, VI, No. 32.] Adalah jelas bahawa ayat kedua (2:184) tidak memansuhkan hukum puasa dalam ayat pertama (2:183), tetapi menjelaskan bahawa dalam satu keadaan khusus, iaitu orang tua yang lemah, terdapat cara untuk menggantikan puasa yang ditinggalkan.

[Bukhari, VI, No. 32.] It is quite clear that the second verse (2:184) does not abrogate the rule of fasting from the first verse (2:183) but explains that in a specific case, that of feeble old people, there is a way of making up for the loss of fast.

Demikian juga, ayat-ayat mengenai minuman yang memabukkan boleh difahami sebagai penjelasan terperinci dan bukan sebagai pemansuhan (lihat 4:43; 2:219; 5:93-4).

In the same way the verses concerning intoxicating drinks can be understood as specifications rather than abrogations (see 4:43;2:219;5:93-4).

Al-Quran, dalam 2:106, merujuk kepada konsep naskh. Namun, terdapat perbezaan pendapat tentang sejauh mana al-nasikh wa-al mansukh benar-benar berlaku dalam teks Al-Quran. Maklumat mengenai al-nasikh wa-al mansukh mesti dilayan dengan sangat berhati-hati kerana, bagi semua laporan mengenai teks Al-Quran, dua orang saksi bebas diperlukan. Banyak contoh yang digunakan oleh para ulama untuk menggambarkan persoalan ini (dan saya telah memetiknya untuk tujuan yang sama) adalah berdasarkan hanya satu saksi. 'A'isyah sahaja melaporkan bahawa 10 atau 5 susuan pernah menjadi sebahagian daripada bacaan Al-Quran, dan hanya 'Umar yang melaporkan bahawa 'ayat rejam' termasuk dalam teks Al-Quran.

The Qur'an, in 2:106, refers to the concept of naskh. However, there is a difference of opinion about the extent to which al-nasikh wa-al mansukh does in fact occur in the text of the Qur'an. The information concerning al-nasikh wa-al mansukh must be treated with great caution as, for all reports concerning the text of the Qur'an, two independent witnesses are required. Many of the examples which the scholars have drawn upon to illustrate this question (and I have quoted them for the same purpose) are based on one witness only. 'A'isha alone reported that 10 or 5 sucklings had been part of the Qur'anic recitation, and only 'Umar reported that the 'verse of stoning' had been included in the Qur'anic text.

Hukum-hukum fiqh ini tidak dimasukkan ke dalam Al-Qur'an justru kerana ia tidak dianggap boleh dipercayai, kerana ia berdasarkan satu saksi sahaja. Begitu juga, contoh-contoh lain tentang naskh, yang berdasarkan kata-kata Ibn 'Abbas atau Mujahid semata-mata, hendaklah dinilai dengan ukuran yang sama.

These legal rulings are not included in the Qur'an precisely because they were not considered reliable, being based on one witness only. Similarly, other examples about naskh, based on the words of Ibn 'Abbas or Mujahid alone, are to be judged by the same measure.

Namun, sebagaimana telah disebutkan, masih ada sejumlah kecil ayat yang, sejauh yang dapat dipastikan dari bukti dalaman Al-Qur'an, telah dinasakh oleh ayat-ayat lain dalam Al-Qur'an.

However, as mentioned there remain a small number of verses which, as far as can be ascertained from the internal evidence of the Qur'an, have been superseded by other verses in the Qur'an.