Tafsir (tafsir Al-Quran) ialah ilmu yang paling penting bagi umat Islam. Semua perkara yang berkaitan dengan cara hidup Islam berhubung dengannya dalam satu bentuk atau yang lain, kerana penerapan Islam yang betul bergantung kepada pemahaman yang tepat terhadap petunjuk daripada Allah. Tanpa tafsir, tidak akan ada pemahaman yang benar terhadap pelbagai ayat Al-Quran.

Tafsir (exegesis) of the Qur'an is the most important science for Muslims. All matters concerning the Islamic way of life are connected to it in one sense or another since the right application of Islam is based on proper understanding of the guidance from Allah. Without tafsir there would be no right understanding of various passages of the Qur'an.

Perkataan tafsir berasal daripada akar kata 'fassara' – menerangkan, menghuraikan. Ia bermaksud 'penjelasan' atau 'tafsiran'. Dalam bahasa istilah, perkataan tafsir digunakan bagi penerangan, tafsiran dan ulasan terhadap al-Quran, yang merangkumi segala cara memperoleh ilmu yang menyumbang kepada pemahaman yang betul terhadapnya, menjelaskan maknanya dan menerangkan implikasi hukumnya. [Lihat al-Zarkashi, op.cit., 1, m. 13.] Perkataan mufassir (jamak mufassirun) ialah istilah yang digunakan bagi orang yang melakukan tafsir, iaitu 'pentafsir' atau 'pengulas'.

The word tafsir is derived from the root 'fassara' – to explain, to expound. It means 'explanation' or 'interpretation'. In technical language the word tafsir is used for explanation, interpretation and commentary on the Qur'an, comprising all ways of obtaining knowledge, which contributes to the proper understanding of it, explains its meanings and clarifies its legal implications. [See Zarkashi, op.cit., 1, p. 13.] The word mufassir (pl. mufassirun) is the term used for the person doing the tafsir, i.e. the 'exegete' or 'commentator'.

Perkataan ta'wil, yang juga digunakan dalam konteks ini, berasal daripada akar kata 'awwala dan turut bermaksud 'penjelasan, tafsiran'.

The word ta'wil, which is also used in this connection, is derived from the root 'awwala' and also means 'explanation, interpretation' .

Dalam bahasa teknikal, ia juga merujuk kepada penjelasan dan tafsiran terhadap al-Quran.

In technical language it similarly refers to explanation and interpretation of the Qur'an.

Tafsir dalam bahasa para ulama bermakna penjelasan dan penerangan. Ia bertujuan untuk memperoleh ilmu dan kefahaman tentang kitab Allah, iaitu untuk menjelaskan maknanya, mengeluarkan hukum-hukum fiqhnya dan memahami hikmah serta sebab-sebab yang tersembunyi di sebaliknya. Tafsir menjelaskan makna-makna 'zahir' Al-Qur'an. Ta'wil pula pada pandangan sesetengah ulama bermaksud penjelasan makna-makna batin dan tersembunyi Al-Qur'an, setakat mana yang boleh dicapai oleh orang yang berilmu. Yang lain pula berpendapat bahawa tiada perbezaan antara tafsir dan ta'wil.

Tafsir in the language of the scholars means explanation and clarification. It aims at knowledge and understanding concerning the book of Allah, to explain its meanings, extract its legal rulings and grasp its underlying reasons. Tafsir explains the 'outer' (zahir) meanings of the Qur'an. Ta'wil is considered by some to mean the explanation of the inner and concealed meanings of the Qur'an, as far as a knowledgeable person can have access to them. Others are of the opinion that there is no difference between Tafsir and ta'wil.

Terdapat beberapa sebab mengapa Tafsir sangat penting, tetapi sebab asasnya ialah berikut: Allah telah menurunkan Al-Qur'an sebagai kitab petunjuk kepada manusia. Tujuan manusia ialah beribadah kepada Allah, iaitu mencari keredaan-Nya dengan menjalani cara hidup yang Allah seru untuk dianuti. Dia boleh melakukannya dalam kerangka petunjuk yang Allah turunkan mengenainya, tetapi dia hanya boleh berbuat demikian jika dia memahami maksud dan implikasinya dengan betul.

There are a number of reasons why Tafsir is of great importance, but the basic reason is the following: Allah has sent the Qur'an as a book of guidance to mankind. Man's purpose is to worship Allah, i.e. to seek His pleasure by living the way of life Allah has invited him to adopt. He can do so within the framework of the guidance that Allah has revealed concerning this, but he can do so only if he properly understands its meanings and implications.

Sebahagian ulama Islam telah memberi amaran terhadap Tafsir. Ahmad b. Hanbal, sebagai contoh, pernah berkata: "Tiga perkara tidak mempunyai asas: Tafsir, malahim (cerita-cerita berunsur akhir zaman) dan maghazi (cerita-cerita peperangan)." [Ibn Taimiya, muqaddima fi usul al-tafsir, Kuwait, 1971, hlm. 59.] Yang dimaksudkan dengan ini ialah bahawa terdapat banyak sikap berlebih-lebihan dan bahan yang tidak sahih dalam bidang-bidang tersebut, tetapi ia tidak bermaksud bahawa kedua-duanya tidak wajar dipertimbangkan. Perkara ini jelas daripada versi lain bagi hukum yang sama, yang mana perkataan isnad digunakan untuk 'asas'.

Some Muslim scholars have warned against Tafsir. Ahmad b. Hanbal, e.g. has said: 'Three matters have no basis: Tafsir, malahim (tales of eschatological nature) and maghazi (tales of the battles)'. [Ibn Taimiya, muqaddima fi usul al-tafsir, Kuwait, 1971, p.59.] By this is meant that there is much exaggeration and unsound material in these fields, but it does not mean that neither of them ought to be considered. This is clear from another version of the same verdict, in which the word isnad is used for 'basis'.

Para ulama Muslim telah menetapkan beberapa syarat asas bagi tafsir yang sahih. Mana-mana tafsir yang mengabaikan prinsip-prinsip ini mesti dilihat dengan penuh berhati-hati, jika tidak ditolak sama sekali. Antara syarat yang paling penting ialah yang berikut:

Muslim scholars have laid down certain basic conditions for sound Tafsir. Any Tafsir, which disregards these principles must be viewed with great caution, if not rejected altogether. The most important among these conditions are the following:

Seorang mufassir mesti:

The mufassir must:

Bersihkanlah akidah (aqidah) anda.

 Be sound in belief ('aqida).

Berakar kuat dalam ilmu bahasa Arab dan kaidah-kaidahnya sebagai sebuah bahasa.

 Well-grounded in the knowledge of Arabic and its rules as a language.

Berlandaskan ilmu yang kukuh dalam bidang-bidang lain yang berkaitan dengan pengajian al-Qur'an (contohnya 'ilm al-riwayah).

 Well-grounded in other sciences that are connected with the study of the Qur'an (e.g. 'ilm al-riwaya).

Mempunyai keupayaan untuk pemahaman yang tepat.

 Have the ability for precise comprehension.

Jauhilah penggunaan pendapat semata-mata.

 Abstain from the use of mere opinion.

Mulakan Tafsir al-Quran dengan al-Quran.

 Begin the Tafsir of the Qur'an with the Qur'an.

Carilah petunjuk dari sabda dan penjelasan Nabi ﷺ.

 Seek guidance from the words and explanations of the Prophet.

Rujuklah kepada riwayat-riwayat daripada para sahabat.

 Refer to the reports from the sahaba.

Pertimbangkanlah riwayat-riwayat dari para tabi'in.

 Consider the reports from the tabi'un.

Rujuklah pendapat para ulama terkemuka yang lain.

 Consult the opinions of other eminent scholars.

Tafsir yang terbaik ialah penjelasan Al-Qur'an dengan Al-Qur'an.

The best Tafsir is the explanation of the Qur'an by the Qur'an.

Yang terbaik berikutnya ialah penjelasan Al-Qur'an oleh Nabi Muhammad ﷺ, yang sebagaimana dijelaskan oleh Asy-Syafi'i, bertindak menurut apa yang beliau fahami daripada Al-Qur'an.

The next best is the explanation of the Qur'an by the Prophet Muhammad, who, as Shafi'i explained, acted according to what he understood from the Qur'an.

Jika tiada apa-apa yang dapat ditemui dalam al-Qur'an mahupun dalam sunnah Nabi ﷺ, maka seseorang merujuk kepada riwayat-riwayat daripada para sahabat. [Lihat Ibn Taimiyyah, op.cit., hlm. 95.] Jika tiada apa-apa yang dapat ditemui dalam al-Qur'an, sunnah dan riwayat-riwayat daripada para sahabat, maka seseorang merujuk kepada riwayat-riwayat daripada para tabi'in. [Lihat Ibn Taimiyyah, op.cit., hlm. 102.] Namun, tiada apa pun yang dapat menandingi penjelasan al-Qur'an oleh al-Qur'an dan penjelasan al-Qur'an oleh Nabi ﷺ.

If nothing can be found in the Qur'an nor in the sunna of the Prophet, one turns to the reports from the sahaba. [See Ibn Taimiya, op.cit., p.95.] If nothing can be found in the Qur'an, the sunna and the reports from the sahaba, one turns to the reports from the tabi'un. [See Ibn Taimiya, op.cit., p. 102.] However, nothing can match the explanation of the Qur'an by the Qur'an and the explanation of the Qur'an by the Prophet.

Jenis-jenis Tafsir Tafsir boleh dibahagikan kepada tiga kumpulan asas: [Pembahagian ini dipinjam daripada as-Sabuni, at-Tibyan, hlm. 63. Lihat juga al-Qattan, op.cit., bahagian 25.] Tafsir bi-l-riwayah (mengikut riwayat), juga dikenali sebagai Tafsir bi-l-ma'thur.

Kinds of Tafsir Tafsir may be divided into three basic groups: [This classification has been borrowed from Sabuni, tibyan, p.63. See also Qattan, op.cit. section 25.]  Tafsir bi-l-riwaya (by transmission), also known as Tafsir bi-l-ma'thur.

Tafsir bi'l-ra'y (dengan pendapat yang benar; juga dikenali sebagai tafsir bi-l-diraya, dengan ilmu).

 Tafsir bi'l-ra'y (by sound opinion; also known as tafsir bi-l-diraya, by knowledge).

Tafsir bi-l-ishara (tafsir melalui isyarat)

 Tafsir bi-l-ishara (by indication, from signs).

Yang dimaksudkan dengan ini ialah semua penjelasan terhadap al-Qur'an yang dapat ditelusuri melalui rangkaian periwayatan hingga kepada sumber yang sahih, iaitu:

By this is meant all explanations of the Qur'an which can be traced back through a chain of transmission to a sound source, i.e.:

Al-Qur'an itu sendiri.

 The Qur'an itself.

Penjelasan tentang Nabi.

 The explanation of the Prophet.

Penjelasan oleh para Sahabat Nabi ﷺ (sampai tahap tertentu).

 The explanation by Companions of the Prophet (to some extent).

Tentu sahaja, tafsir Al-Quran dengan Al-Quran dan tafsir Al-Quran oleh Nabi ﷺ adalah dua sumber tertinggi bagi tafsir, yang tidak dapat ditandingi mahupun digantikan oleh mana-mana sumber lain. Selepas kedua-duanya, kedudukan berikutnya ialah penjelasan oleh para sahabat, kerana para sahabat menyaksikan sendiri wahyu, dididik dan dilatih oleh Nabi ﷺ sendiri, dan paling dekat dengan zaman umat Islam yang pertama. Sudah tentu, setiap riwayat tentang penjelasan daripada Nabi ﷺ atau daripada seorang sahabi mesti sahih menurut ilmu riwayat sebagaimana dalam 'Ulum al-Hadith.

Naturally, the explanation of the Qur'an by the Qur'an and the explanation of the Qur'an by the Prophet are the two highest sources for tafsir, which cannot be matched nor superseded by any other source. Next to these rank the explanations by the sahaba, since the sahaba were witnesses to the revelations, were educated and trained by the Prophet himself and were closest to the period of the first Muslim umma. Of course all reports of explanations by the Prophet or by a sahabi must be sound according to the science of riwaya as in 'ulum al-hadith.

Tafsir Al-Qur'an dengan Al-Qur'an adalah sumber tafsir yang paling tinggi. Banyak persoalan yang mungkin timbul daripada suatu bahagian tertentu dalam Al-Qur'an mempunyai penjelasannya dalam bahagian-bahagian lain daripada kitab yang sama, dan selalunya tidak perlu merujuk kepada sebarang sumber selain firman Allah, yang dengan sendirinya mengandungi tafsir. Berusaha menjelaskan sesuatu ayat Al-Qur'an dengan merujuk kepada ayat lain daripada Al-Qur'an ialah tugas pertama dan utama seorang mufassir. Hanya jika cara ini tidak mencukupi, barulah dia merujuk kepada sumber-sumber tafsir yang lain. [Itqan, 11, hlm. 181-2.] Satu contoh yang tepat ialah penjelasan terperinci terhadap 5:2 oleh 5:4, berkenaan daging yang halal dan haram. Contoh lain tentang penjelasan satu ayat dalam Al-Qur'an oleh ayat yang lain berkaitan dengan satu persoalan yang mungkin timbul daripada Surah 44: 3. Ia dijelaskan dalam Surah 97: 1:

The interpretation of the Qur'an by the Qur'an is the highest source of tafsir. Many of the questions which may arise out of a certain passage of the Qur'an have their explanation in other parts of the very same book, and often there is no need to turn to any sources other than the word of Allah, which in itself contains tafsir. To seek to explain an aya from the Qur'an by referring to another aya from the Qur'an is the first and foremost duty of the mufassir. Only if this does not suffice, he will refer to other sources of tafsir. [Itqan, 11, pp.181-2.] A case in point is the detailed explanation of 5:2 by 5:4, concerning permissible and prohibited meat. Another example of explanation of one aya in the Qur'an by another concerns a question which might arise from Surah 44: 3. It is explained in Surah 97: 1:

"Sesungguhnya Kami menurunkannya pada suatu malam yang diberkati" (44: 3).

'We sent it down during a blessed night' (44: 3).

Malam yang diberkati ini, yang di dalamnya Al-Qur'an diturunkan, malam yang mana?

Which night is this blessed night, in which the Qur'an was sent down?

Sesungguhnya Kami telah menurunkannya pada malam Lailatul Qadar (97: 1).

'We have indeed revealed this in the lailat al-qadr' (97: 1).

Contoh ketiga ialah penjelasan Surah 2:37 oleh :

Terdapat banyak contoh penjelasan Al-Qur'an oleh Nabi ﷺ, yang mana baginda sendiri pernah meminta penjelasan daripada Malaikat Gabriel mengenai perkara-perkara yang tidak jelas kepada baginda, atau baginda ditanya oleh para Sahabat tentang Al-Qur'an. As-Suyuti telah memberikan senarai panjang penjelasan Al-Qur'an oleh Nabi ﷺ surah demi surah. [Al-Itqan, jilid 2, hlm. 191-205.] Di sini satu contoh sahaja sudah memadai:

There are numerous examples of explanation of the Qur'an by the Prophet, who either himself asked the Angel Gabriel for explanation of matters not clear to him, or who was asked by the Companions about the Qur'an. Suyuti has given a long list of explanations of the Qur'an by the Prophet sura by sura. [Itqan, 11, pp. 191-205.] Here one example may suffice:

"Dan makan dan minumlah sehingga jelas bagimu benang putih dari benang hitam, iaitu fajar." (2: 187).

'And eat and drink until the white thread of dawn appears to you distinct from its black thread. . .' (2: 187).

Diriwayatkan daripada 'Adi bin Hatim: Aku berkata: "Wahai Rasulullah ﷺ! Apakah maksud benang putih yang berbeza daripada benang hitam?"

Narrated 'Adi b. Hatim: I said: 'O Allah's Apostle! What is the meaning of the white thread distinct from the black thread?

"Adakah ini dua benang?" Beliau berkata: "Kamu tidak bijak, jika kamu melihat kedua-dua benang itu." Kemudian beliau menambah, "Tidak, ia adalah kegelapan malam dan keputihan siang." [Itqan 11. pp. 191-205.]

Are these two threads?' He said: 'You are not intelligent, if you watch the two threads'. He then added, 'No, it is the darkness of the night and the whiteness of the day'. [Itqan 11. pp. 191-205.]

[Untuk ringkasan ringkas tentang tafsir awal, lihat al-Sawwaf, 'Early Tafsir', dalam Ahmad, K. dan Z. 1. Ansari. Islamic Perspectives.]

[For a brief summary on early Tafsir see al-Sawwaf, 'Early Tafsir', in Ahmad, K. and Z. 1. Ansari. Islamic Perspectives.

Leicester, 1979, hlm.135-45.] Seterusnya, selepas penjelasan al-Quran oleh al-Quran dan penjelasan al-Quran oleh Nabi sendiri, berada pula penjelasan al-Quran oleh para sahabat. Antara mereka, yang paling terkenal dengan ilmu dan sumbangan mereka dalam bidang tafsir ialah: Abu Bakar, 'Umar, 'Uthman, 'Ali (tidak banyak yang diriwayatkan daripada mereka), Ibnu Mas'ud, Ibnu 'Abbas, 'Ubay b. Ka'b, Zaid b. Thabit, Abu Musa al-Ash'ari, 'Abdullah b. Zubair.

Leicester, 1979, pp.l35-45.] Next, after explanation of the Qur'an by the Qur'an and of the Qur'an by the Prophet himself, ranks the explanation of the Qur'an by the sahaba. Among them, the following were best known for their knowledge of and contribution to the field of tafsir: Abu Bakr, 'Umar, 'Uthman, 'All (not much has been reported from them), Ibn Mas'ud, Ibn 'Abbas, 'Ubay b. Ka'b, Zaid b. Thabit, Abu Musa al-Ash'arl, 'Abdullah b. Zubair.

Ibn 'Abbas Abdullah b. 'Abbas (m. 68/687) dianggap sebagai sahabat yang paling berilmu dalam tafsir. [Sebuah kitab bertajuk Tanwir al-Miqbas min Tafsir Ibn Abbas (Beirut, t.t.) ialah tafsir lengkap bagi al-Quran, yang semua penjelasannya dikatakan berasal daripada Ibn 'Abbas. Mengenai kesahihannya, lihat al-Sawwaf, op.cit. hlm. 140.] Beliau telah digelar 'tarjuman al-Quran', iaitu penterjemah al-Quran. Oleh kerana beliau ada hubungan kekeluargaan dengan Nabi ﷺ, iaitu sepupu baginda, dan ibu saudara sebelah ibunya, Maimunah, ialah salah seorang isteri Nabi ﷺ, beliau sangat rapat dengan Nabi Muhammad ﷺ dan banyak mempelajari tentang wahyu. Dikatakan bahawa beliau pernah melihat Malaikat Gabriel sebanyak dua kali. Selain pengetahuannya yang mendalam tentang segala perkara yang berkaitan dengan tafsir, beliau juga dikreditkan kerana menekankan salah satu prinsip asas 'ilm al-tafsir yang kekal penting hingga hari ini, iaitu bahawa makna perkataan, terutamanya perkataan luar biasa dalam al-Quran, hendaklah dikesan kembali kepada penggunaannya dalam bahasa puisi pra-Islam. Terdapat senarai panjang penjelasan sedemikian yang dinukilkan oleh al-Suyuti.

Ibn 'Abbas Abdullah b. 'Abbas (d. 68/687) is considered to be the most knowledgeable of the Companions in tafsir. [A book entitled tanwir al-miqbas min Tafsir Ibn Abbas (Beirut, n.d.) is a complete tafsir of the Qur'an. all explanations of which are said to go back to Ibn 'Abbas. On the question of authenticity, see al-Sawwaf, op.cit. p. 140.] He has been called 'tarjuman alqur'an', the interpreter of the Qur'an. Since he was related to the Prophet, being his cousin, and his maternal aunt Maimuna being one of the Prophet's wives, he was very close to the Prophet Muhammad and learnt much about the revelation. It is said that he saw the Angel Gabriel twice. Apart from his detailed knowledge of everything concerning tafsir, he is also given the credit for having emphasised one of the basic principles of 'ilm al-tafsir which has remained important to this day, namely, that the meaning of words, especially of unusual words in the Qur'an ought to be traced back to their usage in the language of pre-Islamic poetry. There is a long list of such explanations quoted by Suyutl.

Terdapat lebih ramai lagi tokoh dari kalangan tabi'in yang terkenal dengan kepakaran mereka dalam tafsir, kerana semakin ramai orang yang memeluk Islam dan keperluan terhadap ilmu tentang Al-Qur'an telah meningkat berkali ganda. Selain itu, Nabi ﷺ sendiri dan ramai di antara para Sahabat baginda tidak lagi ada untuk memberikan panduan ini, maka usaha yang lebih gigih perlu dilakukan untuk memenuhi keperluan bagi memahami kitab Allah dengan betul.

There are many more persons from among the tabi’un known for their preoccupation with tafsir, because many more people had embraced Islam and the need for knowledge about the Qur'an had increased manifold. Also, the Prophet himself and many of his Companions were no longer available to give this guidance, and therefore greater efforts had to be made to satisfy this need for proper understanding of the book of Allah.

Daripada kalangan mufassirin dari kalangan tabi'in, seseorang membezakan tiga kumpulan, mengikut asal-usul dan kawasan kegiatan mereka:

Of the mufassirun from among the tabi’un one distinguishes three groups, according to their origin and area of activity:

Mereka dari Makkah.

 Those from Makka.

Mereka yang dari Madinah.

 Those from Madina.

Mereka dari Iraq.

 Those from Iraq.

Menurut ramai ulama, kumpulan mufassirin ini dari kalangan tabi'in adalah yang paling berilmu dalam tafsir, kerana mereka mempelajarinya daripada 'Abdullah bin 'Abbas. Bilangan mereka ramai, dan antara yang paling masyhur daripada ramai yang lain ialah Mujahid (w. 104H/722M), 'Ata' (w. 114H/732M) dan 'Ikrimah (w. 107H).

According to many scholars, this group of mufassirun from among the tabi’un are the most knowledgeable in tafsir, because they learnt about it from 'Abdullah b. 'Abbas. They are many in number, and among the best known out of many others are Mujahid (d.104/722), 'Ata' (d.114/732) and 'Ikrima (d.107H).

Mujahid, yang paling terkenal di antara mereka, diriwayatkan telah membaca Al-Qur'an tiga kali bersama Ibnu 'Abbas dan bertanya kepadanya tentang "bilamana" dan "bagaimana" setiap ayat yang telah diturunkan. [Taimiya hlm. ;102.] Sebuah kitab tafsir lengkap karya Mujahid telah diterbitkan. Kitab ini berdasarkan sebuah manuskrip dari abad ke-6 Hijrah dan disunting oleh Surti. [Surti, A.: Tafsir Mujdhid, 2 jilid, Beirut, t.t.] Contoh:

Mujahid, the best known among them, is reported to have gone through the Qur'an thrice with Ibn 'Abbas and to have asked him about the 'when' and 'how' of each verse that had been revealed. [Taimiya p. ;102.] A complete book of tafsir by Mujahid has been published. It is based on a manuscript from the 6th Hijra century and is edited by Surti. [Surti, A.: Tafsir Mujdhid, 2 vols., Beirut, n.d.] Example:

Humaid b. Qais Makki meriwayatkan: Saya sedang bersama Mujahid dan kami sedang bertawaf mengelilingi Rumah (Ka'bah). Seorang lelaki datang dan bertanya sama ada puasa kafarah sumpah itu hendaklah dilakukan secara berturut-turut atau berselang-seli. Humaid menjawab bahawa jika dia mahu, dia juga boleh melakukannya secara berselang-seli! Tetapi Mujahid berkata: Bukan secara berselang-seli, kerana bacaan 'Ubayy b. Ka'b ialah thalathi ayyamin mutatabi'at, iaitu berpuasa tiga hari secara berturut-turut. [Muwatta Malik, No. 617.]

Humaid b. Qais Makki reported: I was with Mujahid and we were circumambulating the house (Ka'ba). A man came and asked whether the fasts of penalty of an oath should be observed continuously or severally. Humaid replied that if he liked he could observe them severally too! But Mujahid said: Not severally, for the reading of 'Ubayy b. Ka'b is thalathi ayyamin mutatabi'at, i.e. to fast three days continuously'. [Muwatta Malik, No. 617.]

Mufassir-mufassir dari kalangan tabi'in di Madinah mempunyai ramai sahabat sebagai guru mereka, dan antara yang paling terkenal ialah Ubay b. Ka'b. Berikut ialah beberapa mufassir Al-Qur'an yang terkenal dalam kalangan mereka: Muhammad b. Ka'b al-Qurazi (w. 117/735), Abu al-'Aliyah al-Riyahi (w. 90/708) dan Zaid b. Aslam (w. 130/747).

The mufassirun among the tabi’un from Madina had many Companions as their teachers, among the best known being 'Ubay b. Ka'b. The following are some of the well-known Qur'an exegetes among them: Muh. Ammad b. Ka'b al-Qarzi (d.117/735), Abu-l 'Alliya al-Riyahl (d.90/708) and Zaid b. Aslam (d.130/747).

Di kalangan tabi'in di Iraq juga terdapat ramai mufassirun. Guru utama mereka ialah Ibn Mas'ud. Pusat-pusat utama mereka ialah Basrah dan Kufah. Antara yang paling terkenal di kalangan mereka ialah: Al-Hasan al-Basri (w. 121/738), Masruq b. al-'Ajda' (w. 63/682)

There were also many mufassirun among the tabi’un in Iraq. Their principal teacher was Ibn Mas'ud. Their main centres were Basra and Kufa. The best known among them are: Al-Hasan al-Basri (d.121/738), Masruq b. al-'Ajda' (d.63/682)

dan Ibrahim al-Nakha'i. (w. 95 H/713 M).

and Ibrahlm al-Nakha'i. (d.95/713).

Tiada yang dapat mengatasi tafsir Al-Qur'an dengan Al-Qur'an. Ini diikuti dengan riwayat-riwayat sahih tentang penjelasan Nabi ﷺ terhadap wahyu.

Nothing can excel the tafsir of the Qur'an by the Qur'an. This is followed by sound reports about the Prophet's explanation of the revelation.

Apa sahaja yang sahih dan sahih dalam penjelasan Al-Qur'an oleh para sahabat dan tabi'in tidak boleh ditolak, tetapi prinsip-prinsip berikut hendaklah diperhatikan:

Whatever is sound and genuine in the explanation of the Qur'an by the sahaba and the tabi’un may not be rejected, but the following principles are to be observed:

Riwayat yang sahih mesti dibezakan daripada yang tidak sahih, kerana banyak pendapat telah disandarkan secara palsu kepada sebahagian sahabat dan tabi'in (terutamanya kepada Ibn 'Abbas dan Mujahid, dua tokoh yang paling masyhur di kalangan mereka), yang tidak dapat disandarkan kepada mereka apabila sanadnya diselidiki. Riwayat-riwayat sebegitu tentulah mesti ditolak.

 Sound reports must be distinguished from unsound ones, for many views have been falsely attributed to some sahaba and tabi’un (especially to Ibn 'Abbas and Mujahid, the most renowned ones among them), which cannot be traced back to them when the isnad is investigated. Those reports must of course be rejected.

Bahan daripada ahl al-kitab, khususnya tradisi Yahudi (isra'iliyat) [Untuk butiran, lihat di bawah, hlm. 133.] mesti disaring dan dinilai.

 Material from the ahl-al-kitab, in particular the Jewish traditions (isra’iliyat) [For details, see below, p. 133.] must be sorted out and evaluated.

Bahan yang masuk ke dalam riwayat kerana pertimbangan teologi, falsafah, politik dan pertimbangan lain, mesti diasingkan dan dinilai (contohnya, sebahagian penisbahan kepada 'Ali oleh golongan Syi'ah, atau penisbahan kepada Ibn 'Abbas oleh golongan 'Abbasiyyah, dan lain-lain).

 Material which crept in due to theological, philosophical, political and other considerations, must be sorted out and evaluated (such as e.g. some Shi'a attributions to 'Ali, or 'Abbasid attributions to Ibn 'Abbas, etc.).

Bahan palsu yang sengaja dimasukkan oleh musuh-musuh Islam mesti dibezakan daripada bahan yang sahih.

 False material purposely introduced by the enemies of Islam must be distinguished from sound material.

Jenis tafsir kedua, selepas tafsir bi'l-riwayah, ialah yang dikenali sebagai tafsir bi'l-ra'y. Ia tidak berdasarkan secara langsung pemindahan ilmu daripada generasi terdahulu, tetapi pada penggunaan akal dan ijtihad.

The second kind of tafsir, after tafsir bi'l-riwaya, is the so-called tafsir bi'l-ra'y. It is not based directly on transmission of knowledge by the predecessors, but on the use of reason and ijtihad.

Tafsir bi'l-ra'y tidak bermaksud 'tafsiran berdasarkan pendapat semata-mata', tetapi merumuskan sesuatu pendapat melalui ijtihad yang berpaksikan sumber-sumber yang sahih. Walaupun yang pertama telah dikecam dalam hadis, yang kedua pula digalakkan, apabila digunakan pada tempatnya sebagai ijtihad yang sahih, dan ia juga telah diluluskan oleh Nabi ﷺ, sebagaimana ketika baginda mengutus Mu'adh bin Jabal ke Yaman.

Tafsir bi’l-ra'y does not mean 'interpretation by mere opinion', but deriving an opinion through ijtihad based on sound sources. While the former has been condemned already in the hadith, the latter is recommendable, when used in its proper place as sound ijtihad, and was also approved by the Prophet, e.g. when he sent Mu’adh bin Jabal to Yemen.

[Mishkat al-Masabih, op.cit., II, hlm. 794: (Arab), Jld. 2, No. 3737.] Tafsir bi'l-ra'y, sebaliknya, telah diharamkan berdasarkan hadith berikut:

[Mishkat al-masabih, op.cit., II, p.794: (Arabic), Vol. 2, No. 3737.] Tafsir bi'l-ra'y on the other hand has been declared haram on the basis of the following hadith:

Daripada Ibn ‘Abbas: Rasulullah ﷺ bersabda: "Sesiapa yang berkata (sesuatu) mengenai Al-Qur'an tanpa ilmu, maka dia telah menempah tempat duduknya di neraka" ‘. [Ibn Taimiya, hlm. 105, daripada Tirmidhi, yang berkata ia hasan sahih.] Walau bagaimanapun, hadith ini telah dijelaskan dalam dua cara:

'From Ibn ‘Abbas: Allah's messenger said: "He who says (something) concerning the Qur'an without knowledge, he has taken his seat of fire" ‘. [Ibn Taimiya, p.105, from Tirmidhi, who says it is hasan sahlh.] However this hadith has been explained in two ways:

Bahawa tiada seorang pun boleh mengatakan tentang al-Qur'an sesuatu yang tidak berasal daripada para sahabat atau tabi'in.

 That no one should say of the Qur'an what is not from the sahaba or tabi’un.

Bahawa tiada seorang pun boleh berkata tentang Al-Qur'an apa yang dia tahu bertentangan dengannya. [Sabuni.tibyan,p.174.] Makna zahir hadith ini ialah seseorang tidak boleh mengatakan sesuatu tentang Al-Qur'an tanpa ilmu yang sewajarnya, yang sumber-sumbernya telah pun dijelaskan sebelum ini. [Al-Qur'an dijelaskan oleh Al-Qur'an, oleh Nabi ﷺ, oleh para Sahabat. Oleh para tabi'in. Oleh ijtihad yang sahih.]