Mustafa Kemal Ankara'yı Merkezi Olarak Benimsiyor
Mustafa Kemal Adopts Ankara As His Centre
Bu zaferin ardından Mustafa Kemal, meşru yollarla, bu kez Meclis aracılığıyla yeniden iktidarı ele geçirmeye çalıştı. Yeni meclis seçimlerine yönelik hazırlıklar başlatıldı, ancak bunlar eski temel üzerinden yürütülüyordu; yani Halifenin hükümetine bağlı bir Osmanlı meclisi esas alınıyordu. Ancak Başbakan Ali Rıza zayıftı ve halkın Mustafa Kemal'e doğru kaydığını sezdi. Bu nedenle onunla anlaşmaya varmayı akıllıca buldu. Buna göre, Deniz Bakanı Salih Paşa'yı Anadolu'ya gönderdi; orada, 18 Ekim 1919'da, Meclis Komitesi ile bir toplantı yaptı ve bu toplantı daha sonra Amasya Konferansı olarak bilinen toplantı oldu. Konferans birkaç gün sürdü ve Salih Paşa, milletvekilleri ile hükümet arasında uzlaşma sağlamayı başardı. Konferansta ortaya atılan ve her iki tarafça derhal kabul edilen ilk önerge, Saltanatın ve Hilafetin zedelenmemesiydi.
Having achieved this victory, Mustafa Kemal attempted once again to seize power through legitimate means through parliament. Preparations for the new parliamentary elections were set in motion, but they were on the old basis, namely an Ottoman parliament subordinate to the Khaleefahs government. However, the Prime Minister Ali Ridha was weak and he sensed peoples drift towards Mustafa Kemal. Thus he deemed it wise to come to terms with him. Accordingly he sent Salih Pasha, the Navy minister to Anatolia, where on 18th October 1919, he held with the Parliamentary Committee a meeting which became later known as the Amasia Conference. The conference lasted several days and Salih Pasha succeeded in reconciling between the deputies and the government. The first motion to be proposed at the conference and to be instantly agreed upon by the two parties was the non infringement of the Sultanate and the Khilafah.
İstanbul delegesi daha sonra Erzurum kongresi ve Sivas kongresinde kabul edilen tüm kararları onayladı. Meclis Heyeti'nin feshi meselesi üzerine kızgın bir tartışma patlak verdi; tartışma iyice kızışınca mesele çözümsüz bırakıldı ve yeni meclisin üyeleri toplanıp karara bağlayana kadar askıda kalmasına karar verildi.
The Istanbul delegate then endorsed all the resolutions adopted at the Ardh-Rum conference and the Sivas conference. A heated argument broke out pertaining the issue of dissolving the Parliamentary Committee, and after the debate intensified, the issue was left unsettled and it was decided that it would remain suspended until the members of the new parliament could meet to settle it.
Ardından Mustafa Kemal, orada ikamet etmek ve merkezi olarak kullanmak üzere Ankara'ya taşındı. Onu karşılamak için hazırlıklar yapıldı; planlanan geliş sabahı yerli halk erkenden kalktı ve bütün şehir heyecanla bekledi. Çiftçiler onu karşılamaya katılmak için tarlalarını bıraktılar, dervişler ise yüce Kur'an ayetlerinin yazılı olduğu büyük yeşil bayraklar taşıyarak geniş bir alayla çıktılar. Geldiğinde insanlar alkışladı, kadınlar zılgıt çekti ve tekbir ile övgü nidaları yankılandı; kahraman olarak şehre girdi ve orada ikamet etmeye başladı.
Then Mustafa Kemal moved to Ankara to take up residence there and to use it as his centre. Arrangements were made to greet him and on the morning of his scheduled arrival, the local residents were up early and the whole city waited in anticipation. The farmers left their farms to take part in greeting him and the dervish came out in a large procession, carrying large green banners bearing the exalted Quranic Verses. When he arrived people cheered, women shrilled, and chants of Takbir and acclaim reverberated; he entered the city as a hero and took up residence.
Yeni seçimler yapıldı ve Mustafa Kemal, Ankara milletvekili olarak seçildi. Ardından birkaç milletvekili Ankara'ya akın etti ve işlerini görüşmek üzere bir ön toplantı yaptı. Toplantı sırasında, üyeleri artık resmî milletvekili olduğuna göre meclisin başkentte toplanması ve şimdi konferansın feshedilmesi yönünde bir teklif ortaya atıldı.
Fresh elections took place and Mustafa Kemal was elected as a member of parliament for Ankara. Several deputies then flocked to Ankara and held a preliminary meeting to discuss their affairs. During the meeting, a proposal was put forward to convene parliament in the capital and to dissolve the conference now that its members had become official deputies.
Ancak Mustafa Kemal, her iki fikre de şiddetle ve ısrarla karşı çıkarak şöyle dedi: Konferans, parlamentonun adalete bağlılığının ne ölçüde olduğu ortaya çıkana ve politikasının netleşmesine kadar sürmelidir.
However, Mustafa Kemal opposed both ideas vehemently and persistently by saying : The conference must continue until the extent of parliaments adherence to justice becomes manifest and until its policy becomes clear.
Başkente taşınmaya gelince, bunu ancak saf bir aptallık olarak nitelendirmek mümkündür.
As for moving to the capital, this could only be regarded as sheer idiocy.
Bunu yapsaydınız, Batılı düşmanın merhameti altında olurdunuz; çünkü İngilizler hâlâ ülkenin kontrolünü elinde tutuyordu, otorite işlerinize karışır ve tutuklanabilirdiniz. Bu nedenle meclis, özgür ve bağımsız kalması için burada, Ankara'da toplanmalıydı. Ancak bütün milletvekilleri, meclisin açılışının başkent İstanbul'da ve Meclis binasında yapılmasında ısrar ettiler; böylece ülkenin meşru hükümdarı, Müslümanların Halifesi Sultan Vahdettin'in himayesi altında bulunabileceklerdi. Bunun üzerine Mustafa Kemal sustu ve kabul etti. Ancak İstanbul'a gitmedi, Ankara'da kaldı. Bundan önce Ankaralı milletvekilleriyle bir Meclis toplantısı yapmış ve onlara gerekli talimatları vermişti. Onlardan, kendisi yokken Meclis Başkanı olarak kendisine oy vermelerini istemişti.
If you did this, you would be under the mercy of the Western enemy, for the British are still in control of the country and the authority would interfere in your affairs, and you might be arrested. Therefore, parliament should be convened here in Ankara, so that it remains free and independent. However, all the deputies insisted that the inauguration of parliament should take place in the capital Istanbul and in the house of parliament, so that they could be there under the wing of the legitimate ruler of the country, Sultan Wahid-ud-Deen, the Khaleefah of the Muslims. Upon this Mustafa Kemal kept silent and accepted it. However, he did not go to Istanbul but remained in Ankara. Prior to this, he had held a parliamentary meeting with the Ankara deputies and had given them the necessary instructions. He requested from them to vote for him as speaker of parliament in his absence.
11 Kasım 1919'da meclis, tahta çıkış konuşmasıyla açıldı, ardından başkanın seçimi yapıldı. Milletvekilleri Mustafa Kemal'i başkan seçmeyi reddettiler ve bunun yerine Rauf Bey'i tercih ettiler.
On 11th November 1919, parliament was inaugurated by a speech of the throne then the election of a speaker took place. The deputies refused to elect Mustafa Kemal as speaker and they opted for Rauf Beik instead.
Ardından 28 Ocak 1920'de Meclis, Erzurum ve Sivas kongrelerinin kararlarını teyit eden, ünlü Misak-ı Milli adıyla bilinen millî ahdi onayladı. Misak-ı Milli, Türk çoğunluğun yaşadığı tüm vilayetlerin, Marmara Denizi kıyısı boyunca uzanan İstanbul ve çevresi de dahil olmak üzere, tam bağımsızlık ve özgürlüğünü talep ediyordu; ancak İmparatorluğun tüm bölgelerinin akıbetinin bir halk oylamasıyla belirlenmesi şartıyla.
Then on 28th January 1920, parliament ratified the national charter known as the famous Milli Charter, which confirmed the resolutions of the Ardh-Rum and Sivas conferences. The charter called for the total independence and freedom of all the provinces inhabited by a Turkish majority, including Istanbul and its suburbs, stretching alongside the sea of Marmara, provided that the fate of all parts of the Empire would be decided through a referendum.
Bu arada Avrupa ülkeleri resmi bir muhtıra aracılığıyla Osmanlı hükümetine, İstanbul'un ve boğazların Padişah'ın emrinde kalması gerektiğini bildirdi. Mustafa Kemal'in takipçileri bunu kendi politikalarının bir zaferi olarak yorumladı ve Avrupalılarla daha adil ateşkes şartları üzerinde anlaşmanın mümkün olacağını düşündüler. Bu nedenle Mustafa Kemal, Ali Rıza Paşa'nın hükümetini devirmek ve onun yerine tamamen milliyetçi bir hükümet kurmak için çalışmaya başladı. Israrla çalıştı ve milletvekillerini bu girişimi üstlenmeleri için şiddetle zorladı, bütün çabasını tüketti; ancak milletvekilleri geri çekildi ve Mustafa Kemal'i dinlemeyi reddetti. Böylece öfkelendi ve meşru yollarla iktidarı ele geçirme ve Hilafet sistemini cumhuriyet sistemiyle değiştirme planının kaçınılmaz olarak başarısızlığa mahkûm olduğunu anladı. Bunun üzerine iktidarı zorla ele geçirmek için isyanı yeniden alevlendirmeye koyuldu.
Meanwhile, the European countries informed the Ottoman government through an official memorandum that Istanbul and the straits must remain under the disposal of the Sultan. The followers of Mustafa Kemal interpreted this as a victory to their policy and that it would be possible to come to terms with the Europeans over fairer truce terms. Therefore, Mustafa Kemal started to work towards bringing down the government of Ali Ridha Pasha and towards replacing it by an outright nationalist government. He persisted and pressed the deputies vehemently to undertake this initiative and exhausted all his efforts, but the deputies recoiled and refused to listen to Mustafa Kemal. Thus he became enraged and realised that his plan to seize power through legitimate means and to replace the Khilafah system by a republican system was inevitably doomed to failure. Therefore, he set about rekindling the rebellion in order to seize power by force.