Mustafa Kemal, Yunanistan ile yaşanan krizi savaş yoluyla çözmeye hazırlanıyor
Mustafa Kemal Prepares To Settle The Crisis With Greece Through War
London Konferansı'nın başarısızlığının ve Mustafa Kemal ile Fransa, İtalya ve Rusya arasında antlaşmaların imzalanmasının ardından, savaşla ilgili çözülmemiş tek mesele Yunan sorunuydu. Bu nedenle Mustafa Kemal'e ya serbest hareket alanı tanındı ya da Yunanistan ile olan çözülmemiş sorunları savaş yoluyla çözmesi için ilham verildi.
In the wake of the London conference failure, and the signing of the treaties between Mustafa Kemal and France, Italy and Russia, the only war related issue to remain unsettled was the Greek crisis. Hence, Mustafa Kemal was either given a free rein or inspired to settle the outstanding problems with Greece through war.
Bu nedenle Mustafa Kemal, silah, teçhizat ve cephane biriktirmeye, orduyu donatmaya ve gücünü artırmaya koyuldu. Savaşa hazırlandığını açıkça gösteren bir biçimde, silah ve cephane ona bol bol akmaya başladı; bunlar Rusya'dan, İstanbul Boğazı ve Karadeniz kıyılarındaki İngiliz hatlarını aşarak ulaşıyordu. Fransa Kilikya'yı boşaltıp birliklerini oradan çekti; böylece Türk kuvvetleri orada konuşlandı ve tahminen 80.000 asker, Batı cephesini güçlendirmek ve pekiştirmek amacıyla o yöne hareket etti.
Therefore, Mustafa Kemal set about amassing weapons, equipment and ammunition, equipping the army and increasing his force. Weapons and ammunition started to flow towards him abundantly in a manner that indicated clearly that he was preparing for war, reaching him from Russia via the British lines in the Bosphorus and the Black Sea shores. France evacuated Cilicia and withdrew her troops from there, thus the Turkish forces stationed themselves there and an estimated 80,000 soldiers moved towards the Western front in order to reinforce and consolidate it.
Bunun sonucunda Yunanlılar endişelendi ve bu askeri yığınağın kendilerine karşı olduğunu fark etti. Yunan hükümeti, Avrupa devletlerinin kendilerine karşı olduğunu, İngiltere'nin onlara sırt çevirdiğini sezdi ve onu Türkiye'yi kendilerine karşı kışkırttığından şüphelenmeye başladı.
Consequently, the Greeks became worried and realised that this military build-up was against them. The Greek government sensed that the European states were against them, that Britain had turned her back on them and began to suspect that she was inciting Turkey against them.
Yunanistan Türklere Karşı Savaş Başlatıyor
Greece Initiates War Against The Turks
Bunun üzerine Yunanistan, Müttefiklerin kendisine karşı olduğundan emin olduğu için, onların iznini almadan Türklere karşı bir saldırı başlatmaya karar verdi. Müttefikler, Yunanistan'ın Türklere saldırmak üzere olduğunu sezince, Yunanlılar ve Türkler arasında uzlaşı sağlamak amacıyla hem Yunanlılara hem de Türklere bir teklif sundular. Ancak Yunanlılar, bu teklifin Türklere kuvvetlerini daha da hazırlama ve donatma fırsatı vermeyi amaçlayan bir oyalama taktiği olduğunu sezmiş gibiydi. Bu nedenle, Müttefiklerin teklifine yanıt vermeden önce Türklere karşı savaşı başlattılar. Yunanlılar ile Türkler arasında çatışma patlak verdi ve bu yaklaşık bir buçuk yıl sürdü.
Therefore, Greece decided to initiate an attack against the Turks without seeking the permission of the Allies, for she became certain that they were against her. When the Allies sensed that Greece was on the verge of launching an attack on the Turks, they put forward a proposal to the Greeks and the Turks with the aim of reconciling them. However, it seemed that the Greeks sensed that this proposal was a delaying tactic aimed at giving the Turks a chance to prepare and equip their forces further. Hence, they initiated the fighting against the Turks before responding to the Allies proposal. Fighting broke out between the Greeks and the Turks, and this lasted for approximately a year and a half.
Hostilities had no sooner broken out than the Allies officially declared their neutrality. However, this neutrality seemed bizarre, since the Ottoman State was still under effective British occupation and was internationally regarded as being occupied by the Allies. Consequently, any fighting taking place in Turkey would undoubtedly affect the position of the occupiers.
As soon as the hostilities had broken out, the Allies declared officially their neutrality. However, this neutrality seemed bizarre, for the Ottoman State was still under effective British occupation and was considered internationally to be occupied by the Allies. Hence, any fighting taking place in Turkey would undoubtedly affect the position of the occupiers.
Peki bunun gerçekleşmesi nasıl mümkün olabilirdi? Doğal olan, ya Yunanistan'ı desteklemeleri ya da savaşın çıkmasını önlemek için ona karşı durmalarıydı. Oysa tarafsız bir tutum almak, özellikle bu kritik durumda, doğal değildi.
So how could it be possible for them to remain neutral? The natural course of action would have been for them to support Greece, or to stand against her in order to prevent the fighting from taking place. But to take a neutral stand was unnatural, especially in this critical situation.
Yine de tarafsızlık fiilen gerçekleşti ve Yunanistan, İngiliz müttefiki tarafından yüz üstü bırakıldıktan sonra şaşkınlık içinde ne yapacağını bilemez hale geldi. Doğal olarak teslim olup müzakereleri kabul etmesi gerekirdi, ancak bunu yapmadı.
Yunan Ordusu, Müttefiklerin baskısı altında, zafere rağmen geri çekiliyor
The Greek Army Withdraws Under The Allies Pressure Despite Its Victory
7 Eylül 1922 sabahı saat 02.00'de, Yunan ordusunun taarruzunu durdurduğu ve geri çekilmeye başladığı haberi geldi. Bunun üzerine Türk ordusu, Yunanlılara karşı döndü ve geri çekilmekte olan Yunanlılara karşı karşı taarruza geçti. Yunanlılar Sakarya'nın ötesine, ardından Anadolu demiryolu hattı yakınındaki ilk mevzilerine geri çekildiler. Yol boyunca köyleri yaktılar, kuyuları dinamitle tahrip ettiler, hayvanlarını yanlarında götürdüler ve karşılaştıkları herkesi öldürdüler. Geride yüzlerce mil uzunluğunda bir yıkım bıraktılar ve sonunda İzmir'i tahliye ettiler. 9 Eylül'de Türkler, tek bir kurşun bile atmadan İzmir'i geri aldı. Ancak onlar da Yunan işgalinin son izlerini silmek amacıyla şehrin yarısını yaktılar. Büyük Britanya, Fransa ve İtalya bir ateşkes çağrısında bulundu; bu ateşkes 11 Eylül 1922'de uygulandı ve Yunanlılar Marij'e kadar olan Trakya'yı terk etti.
On 7th September 1922 at 2.00 am, news came that the Greek army had aborted its offensive and had started to withdraw. At this, the Turkish army turned on the Greeks and launched a counter attack while they were retreating; the Greeks retreated beyond Sakarya then back to their initial position near the Anatolian railway line. Along the way, they burnt the villages and wrecked wells with dynamite, carrying along cattle and killing anyone they encountered. They left behind hundreds of miles of destruction and finally evacuated Izmir. On 9th September, the Turks recaptured Izmir without even firing one single shot. However, they in turn burnt half the city in order to erase the last trace of the Greek occupation. Britain, France and Italy called for a truce, which was held on 11th September 1922 and the Greeks relinquished Trakya up to Marij.
Böylece Yunanistan ile Türkiye arasındaki savaş sona erdi.
Thus, the war between Greece and Turkey came to an end.
Bu, Mustafa Kemal ile Yunanlılar arasında yaşanan savaş olaylarının, Batı propagandasının o dönemde tasvir etmek istediği biçimde değil, gerçekte olduğu gibi özetidir. Bu olaylar, Yunanlıların geri çekilmesinin ve işgal ettikleri topraklardan çekilmelerinin, onlarla Mustafa Kemal arasında yaşanan ve Yunanlıların kaybettiği kesin bir savaşın sonucu olmadığını göstermektedir. Aksine, Yunanlılar geri çekilip tahliyeye başladıklarında üstün durumdaydılar; Türk silahlı kuvvetleri ise yenilmiş durumdaydı, moralleri çok düşük ve umutsuzluk onları güçsüzleştirmeye başlamıştı.
This was the summary of the war events which took place between Mustafa Kemal and the Greeks as they really occurred, not as the Western propaganda wanted to portray them at the time. These events indicate that the withdrawal of the Greeks and their retraction from the lands they had occupied was not as a consequence of a decisive battle that took place between them and Mustafa Kemal and which they lost. Contrary to this, at the time when the Greeks started to retreat and evacuate, they had the upper hand and the Turkish armed forces were the vanquished, and their morale was very low and despair had started to enfeeble them.
İngilizler, Mustafa Kemal için Büyük Bir Tanıtım Kampanyası Başlattı
The British Launch A Huge Publicity For Mustafa Kemal
İngilizler, Türkler ile Yunanlılar arasındaki bu savaşları, Mustafa Kemal'in Hilafeti kaldırmasını sağlamak için bir araç olarak kullandı. Özellikle İngiltere, haberleri körükledi ve İslam dünyasının her yerine geniş ölçüde yaydı; Türkiye'nin içinde ve dışında Mustafa Kemal için büyük bir tanıtım kampanyası yürüttü. Öyle ki her yerde Yunanlıları püskürten, bütün müttefiklerle savaşıp onları kovan bir galip olarak tanınmaya başladı. Hatta ona "Fatih" bile denildi. Mustafa Kemal'in ülkede sağlam bir şekilde yerleşmesini ve Müslümanlara ve İslam hükmüne ölümcül bir darbe indirmesini sağlayan da işte buydu; bu darbe, Hilafetin kaldırılmasında ve İslam'ın otoritesinin yeryüzünden kaldırılmasında kendini gösterdi.
The British exploited these battles between the Turks and the Greeks as a means to enable Mustafa Kemal to abolish the Khilafah. Britain in particular, gave wing to the news and spread it widely throughout the Islamic world; she generated a huge publicity for Mustafa Kemal inside and outside Turkey until he became known everywhere as the victor who repelled the Greeks and fought all the allies and expelled them. He was even referred to as the Conqueror. This was what enabled Mustafa Kemal to firmly establish himself in the country and to deal the Muslims and the rule of Islam a fatal blow, reflected in the abolishment of the Khilafah and the removal of the authority of Islam from the face of the earth.
Trakya'dan Yunanlıların çıkarılması meselesine gelince, bu, açık bir sahtekârlıktı. Yunan kuvvetleri Anadolu'yu tahliye eder etmez, Mustafa Kemal'in kuvvetleri Trakya'yı onlardan geri almak için kuzeye doğru ilerledi. Fransa, İtalya ve Büyük Britanya 15 Mayıs 1921'de tarafsız tutumlarını ilan ettiklerinde, Boğaz ve Çanakkale kıyılarının etrafında yayılan bir alandan oluşan tarafsız bir bölge oluşturdular ve iki savaşan tarafın bu bölgeden geçmesini engellediler. Nitekim Yunanlılar, İstanbul'u işgal etmek üzereyken daha önce bu bölgeden geçmeye teşebbüs etmişti, ancak Harrington onları buna engel oldu. Ardından Mustafa Kemal de bu bölgeden geçmeye çalıştı, ancak Harrington onu da engellemeye çalıştı. Yine de Mustafa Kemal bu engellemeyi dikkate almadı ve ordu bölgeye girmeyi sürdürdü. Türk silahlı kuvvetleri sahil boyunca toplandı ve Çanakkale yakınlarında durdu. Böylece Harrington bir hesaplaşmaya hazırlandı. İstanbul'da konuşlanmış birlikleri topladı ve Çanakkale'yi ve Asya kıyı şeridini korumak üzere birkaç müfrezeyi gönderdi.
As for the issue of expelling the Greeks from Trakya, this was a flagrant farce manifested by the fact that once the Greek forces evacuated Asia Minor, the forces of Mustafa Kemal moved northwards in order to recapture Trakya from them. When France, Italy and Britain declared their neutral stand on 15th May 1921, they established a neutral zone which was composed of an area spread around the Bosporus and the Dardanelles shores, and they prevented the two warring factions from passing through this zone. In fact the Greeks had attempted to pass through the zone before when they were about to occupy Istanbul, but Harrington prevented them from doing so. Then Mustafa Kemal attempted to pass through it but Harrington also attempted to prevent him. However, Mustafa Kemal ignored this prevention and the army went on penetrating the area regardless. The Turkish armed forces gathered along the coast and stopped near the Dardanelles. Thus Harrington prepared for a showdown. He gathered the troops deployed in Istanbul and sent several platoons to protect Canak Kale and the Asian coastline.
Siyasetçiler ve Subaylar, Mustafa Kemal'i Hilafeti Kaldırmaya Karşı Uyarıyor
The Politicians And The Officers Warn Mustafa Kemal Against Abolishing The Khilafah
Bu noktada iç işlerle ilgili aşama sona ermişti; geriye yalnızca barış konferansı meselesinin çözülmesi kalmıştı.
By now, the phase of the domestic actions had ended and only the settlement of the issue of the peace conference was still pending.
Bu arada siyasetçiler ve subaylar, Mustafa Kemal'in Hilafeti kaldırmayı amaçladığını sezdi. Millet Meclisi'nde bu kritik konuda ona karşı çıkmak üzere büyük bir çoğunluk oluştu ve bu konuda onunla mücadele etmeye hazır olduklarını ona açıkça bildirdiler. Silahlı kuvvetlerin büyük bir kısmı da bunu sezdi.
Meanwhile, the politicians and officers sensed that Mustafa Kemal intended to abolish the Khilafah. An overwhelming majority was formed in the National Assembly to oppose him in this critical issue, and they made it clear to him that they were ready to stand against him in it. A large section of the armed forces also sensed this.
General Kâzım Karabekir Paşa, aralarında Sultan'a en bağlı olanıydı; bu nedenle Mustafa Kemal'i bir konuşmasında uyararak şöyle dedi: Yeni anayasa, ülke danışılmadan ve bu kadar kritik bir konuda görüşü alınmadan hazırlandığı için meşru açıdan sağlam bir yasa sayılamaz. Yönetim biçimini yalnızca millet belirleyebilir. Konuşmasını ardından tehdit içeren şu sözlerle bitirdi: Ülkeyi Saltanat'tan cumhuriyete dönüştürmeye yönelik her adımı, bedeli ne olursa olsun, engellemeye ant içtim. Kâzım Karabekir, bütün ordu içinde saygın bir kişilik olduğundan ve halk onun sağduyulu akıl yürütmesini ve öngörüsünü takdir edip ona güvendiğinden, milleti ve orduyu Mustafa Kemal'e karşı kışkırtma gücüne sahipti. Bunu fark eden Mustafa Kemal, onu yatıştırmak için hemen harekete geçti ve ona şöyle yazdı: Millet Meclisi tarafından hazırlanan anayasa kesinleşmiş değildir. Bu, kaostan uzak demokratik bir sistemle ülkeyi yönetmek isteyenlere yol gösterici ve rehber olması amacıyla hazırlanmış genel ilkeler bütünüdür. Bu yasalarda kutsal Saltanat'ın ve kutsal Hilafet'in yıkılacağına veya cumhuriyet yönetim biçimini benimsemeye yönelik bir teşvik olduğuna dair hiçbir şey yoktur. Saltanatı yok etmek ve Saltanat yönetimini cumhuriyet yönetimiyle değiştirmek istediğimizi sananlar, aslında içinde yaşadığımız dünyadan başka bir gezegende yaşıyorlar; o da kurgu ve hayal gezegenidir. Bu mektup Kâzım Karabekir'in ve diğer herkesin üzerinde etkili oldu. Böylece fırtına dindi ve Mustafa Kemal, bu muhalifleri alt edebilecek güçlü bir kuvvete dayanmadan bir cumhuriyet kuramayacağını anladı. Bu nedenle bütün gücüyle böyle bir kuvvet hazırlamaya koyuldu. Bu durum, İngilizlerin onun hakkında Türkiye'de ve bütün İslam dünyasında yaydığı geniş tanıtım sayesinde desteklendi. Bu nedenle, gerekli güce sahip olduğunu hissettiğinde ve ordu içinde kendisini destekleyen güçlü bir kuvvete dayanabildiğinde, Hilafet için beslediği amaçları gerçekleştirmeye koyuldu; ülkenin meselelerini incelemek üzere barış konferansı düzenlenirken Hilafeti kaldırmayı düşünmeye başladı.