Görünen o ki Britanya, tüm manevralarını tamamlayıp istediği sonuçlara ulaşana kadar nihai barış konferansını çağırmamıştır. Yalnızca Türkiye'de, Mondros Ateşkesi'nin yapılmasından Lozan'daki ilk konferansa kadar gerçekleştirilen tüm eylemler gözden geçirildiğinde, İngilizlerin Hilafeti yok etmek için en kurnaz yöntemlerle en kirli rolü oynadığı anlaşılmaktadır. İngiliz General Harrington, Türk topraklarını işgal eden Müttefik ordularının Başkomutanıydı ve İstanbul ile bütün Türk topraklarının tam denetimini elinde tutuyordu.

It seems that Britain did not call for the final peace conference until she had finished all her manoeuvres and achieved the results that she had wanted. By reviewing all the actions undertaken in Turkey alone since the holding of the Mondros truce, up until the first conference of Lausanne, it appears that the British had played with utmost shrewdness the dirtiest of roles in order to destroy the Khilafah. The British General Harrington was the Commander in Chief of the Allied armies occupying the Turkish lands and he was in total control of Istanbul and all the Turkish lands.

Türkiye o dönemde zaten İslam topraklarının geri kalanından koparılmıştı. Bu nedenle, uzun zamandır içlerinde beslediklerini gerçekleştirmenin fırsatı elverişli hale gelmişti. Faaliyetleri, Hilafeti yıkmaya ve Türkiye'yi müttefiklerinden - Fransa, İtalya ve Yunanistan'dan - uzaklaştırmaya odaklanmıştı.

Turkey by then had already been severed from the rest of the Islamic lands. Hence, the prospect of undertaking what they had been harbouring had become favourable. Their activities were focused on destroying the Khilafah and alienating the allies - France, Italy and Greece, from Turkey.

Böylece, bu iki görevin, yani Hilafeti yıkmak ve müttefikleri yabancılaştırmak görevlerinin kolay olmayacağını fark ederek manevralarına başladılar.

So they proceeded to initiate their manoeuvres while realising that these two tasks, of destroying the Khilafah and alienating the allies was not going to be an easy ride.

Bu nedenle, son derece kötü niyetle ve kurnazlıkla hareket ettiler. Müttefikleri yalıtma süreci, İngiliz hükümeti tarafından çeşitli siyasi ve diplomatik yöntemlerle, uluslararası ve askeri manevralarla ve aynı zamanda Hilafet'i yok etmek için araçlardan biri olarak kullandığı içerideki bir savaşı alevlendirerek üstlenildi. Hilafet'i yok etme sürecine gelince, bu, bu siyasi yöntemler ve uluslararası manevraların yanı sıra, bizzat Türkiye'nin içinde doğrudan eylemlerle İngiliz hükümeti tarafından gerçekleştirildi; bunu uygulamak için iki İngiliz generali, Harrington ve Wilson kullanıldı. Bu korkunç rolde yardımcı olan adam Mustafa Kemal'di ve onun olmasaydı, onların komploları başarısızlığa mahkum olacaktı.

Therefore, they proceeded with the utmost malice and shrewdness. The process of secluding the allies was assumed by the British government through various political and diplomatic styles, international and military manoeuvring and through flaring up a domestic war, which she also used as one of the means to destroy the Khilafah. As for the process of destroying the Khilafah, this was carried out by the British government through direct actions inside Turkey itself , with the two British Generals, Harrington and Wilson being used to execute it, in addition to these political styles and international manoeuvres. Mustafa Kemal was the man who aided in this horrific role, and had it not been for him their conspiracies would have been doomed to failure.

Görünüşe göre İngilizler arasında, Türk topraklarının içinde bizzat birçok eylem gerçekleştiren, pek tanınmayan başka erkekler de vardı. Anlaşılan, bilinmeyen ve düşük rütbeli bir subay olmasına rağmen Kaptan H.S. Armstrong o dönemde belirli eylemler gerçekleştiriyordu. Birinci Dünya Savaşı'ndan hemen önce İstanbul'da İngiliz Askerî Ataşesi idi ve savaş sırasında altıncı ordu tümeninin tamamıyla birlikte esir alındı. Esaretteyken Enver Paşa ile görüşme talep etti. Bu talep şaşırtıcıydı, çünkü Enver Paşa o sırada Harbiye Nazırı idi ve bütün ülke onun kontrolü altındaydı. Bir İngiliz esirin onunla görüşme talep etmesi olağanüstüydü. Yine de Enver onunla görüştü ve aralarında uzun bir konuşma geçti; konuşma, Enver'in onun cezalandırılması için tek kişilik hücre hapsine konulmasını emretmesiyle sona erdi.

It appears also that there were other little renowned men from among the British who performed a host of direct actions inside the Turkish territories themselves. It seems that Captain H.S. Armstrong, although he was an unknown and low ranking officer, was nevertheless undertaking certain actions at the time. Just before the First World War, he was the British Military Attaché in Istanbul, and during the war, he was taken prisoner along with the whole of the sixth army division. During his imprisonment, he requested a meeting with Anwar Pasha. His request was astonishing, for Anwar Pasha was at the time the War Minister and the whole country was under his control. For a British prisoner to request a meeting with him was extraordinary. Nonethless Anwar met him and a long conversation took place between them, which ended with Anwar ordering that he should be placed in solitary confinement as a punishment.

Anvar'ın bu tutukluya neden öfkelendiği hiçbir zaman bilinmedi. Ancak, Anvar'a karşı bir sinir savaşı başlatmaya çalıştığı ve kendisine ya da devlete hakaret ettiği, bunun da cezalandırılmasına yol açtığı söylenmektedir. Bununla birlikte, bu tutuklunun aslında ordu subaylarından bazılarıyla temas halinde olduğu anlaşılmaktadır; çünkü savaş bitmeden önce hapishaneden kaçarak İngiliz kuvvetlerine geri dönmüştür. Ona kimin yardım ettiği hiçbir zaman bilinmedi. Savaş sona erer ermez İngiliz hükümeti onu İstanbul'a geri gönderdi ve İngiliz işgal yetkilileri ona çok sayıda resmî görev verdi. Orada birkaç yıl kaldı; bu süre boyunca genel olarak Türklerle, özellikle de Mustafa Kemal ile doğrudan temas halindeydi ve Hilafet'i kaldırmaya yönelik tüm girişimlere tanık oldu. Bu nedenle, Mustafa Kemal'le Hilafet'i yok etme çabasında iş birliği yapanlardan biri olması çok muhtemeldir.

It never became known what caused Anwar to become angry with this prisoner; however, it is said that he attempted to initiate a war of nerves against Anwar and that he insulted him or the state, thus leading to his punishment. However, it seems that this prisoner was in fact in contact with some of the army officers, for before the end of the war he escaped from prison and returned to the British forces. It never became known who helped him escape. No sooner had the war ended than the British government dispatched him back to Istanbul and the British occupying authorities delegated to him a host of official duties. He remained there for several years, during which time he was in direct contact with the Turks in general and with Mustafa Kemal in particular, and he witnessed all the moves undertaken to remove the Khilafah. Hence, it is very likely that he was from among those who colluded with Mustafa Kemal in his endeavour to destroy the Khilafah.

Ancak asıl rol Harrington'a verilmişti, çünkü o Başkomutan'dı ve tüm işler üzerinde tam kontrole sahipti. Mustafa Kemal rolünü oynarken başlıca temasının Harrington ile olduğu anlaşılıyor. İngilizler Harrington'ı Türkiye'deki en yüksek otorite olarak görüyordu ve onun Türkiye'deki rolünü vurgulayan çok sayıda resmî açıklama bulunmaktadır.

However, the principal role was assigned to Harrington, for he was the Commander in Chief and he was in total control of all affairs. It seems that when Mustafa Kemal was playing his role, his main contact was with Harrington. The British considered Harrington as the supreme authority in Turkey and there exists a host of official statements highlighting his role in Turkey.

25 Şubat 1924'te Yarbay Dalemass Avam Kamarası'na hitaben şunları söyledi: Britanya'nın doğudaki itibarı karışık durumda. Ardından şunu ekledi: Britanya Ermeni meselesine müdahale etmemeli ve Ermenilerden kendisine ulaşan, Türklerle barış içinde yaşamak istediklerini belirten birçok mektuba atıfta bulundu.

On 25th February 1924, Lieutenant-Colonel Dalemass addressed the Commons by saying: “Britain’s reputation in the east is muddled.” He then added: “Britain should not interfere in the Armenian issue”, and referred to many letters reaching him from the Armenians stating that they wished to live with the Turks in peace.

Bunun üzerine Charles Bate şu cevabı verdi: Türklerin bize karşı duyguları çok dostane ve orada yaptığımız işler çok başarılı. Cevaplarını, Sir Charles Harrington'dan kendisine ulaşan bilgilere dayandırıyordu, ancak bu bilginin niteliğini açıklamadı. Harrington'ın ölümünden iki gün sonra, 24 Mart 1940'ta Times gazetesi, şunları belirten bir makale yazdı: 1921'de Yunanlıların Türkler karşısında uğradığı yenilgiden sonra, müttefik kuvvetlerin Başkomutanı Sir Harrington'a Mustafa Kemal ile iş birliği yapmak için geniş yetkiler verildi. Ancak bu iş birliğinin niteliği belirtilmedi. Gazete şunu ekledi: Harrington'ın siyasetle olan flörtü, hedeflerine ulaşma konusundaki kararlılığını ve azmini gizliyordu ve o bunu hak ediyordu. Mustafa Kemal ile iş birliği yapmak için verilen bu geniş yetkilerle, meseleyi çözmek ve Hilafet'e ölümcül darbeyi indirmek için son aşama başlamıştı. 1922 Temmuz'unda ateşkesin sağlanmasından, Yunanlıların tahliyesinden ve Fransızlar ile İtalyanların tahliyesinden sonra, ülke, İngiliz garnizonu hariç, tüm yabancı garnizonlardan temizlendi. Buna göre Harrington tek işletici oldu ve Mustafa Kemal'in gücü, ülke genelindeki etkisi ve popülaritesi zirveye ulaşmıştı. Bu arada İstanbul hükümeti, hiçbir konuda söz hakkı olmayan nominal bir hükümetti; çünkü tam yetki, kanunların uygulanması, silahlı kuvvetlerin kontrolü ve devletin tüm işlerinin denetimi gibi iç meselelerde, ya da diğer devletlerle ilişkiler ve antlaşmaların imzalanması gibi dış meselelerde, Ankara hükümetinin elindeydi.

Upon this Charles Bate replied: “The feeling of the Turks towards us is very friendly and our actions there are very successful.” He was basing his answers on the information that had reached him from Sir Charles Harrington, but he did not disclose the nature of this information. On 24th March 1940, two days after the death of Harrington, the Times newspaper wrote an article in which it mentioned the following: “In the wake of the Greeks’ defeat by the Turks in 1921, the allied forces Commander in Chief Sir Harrington was given wide powers to cooperate with Mustafa Kemal.” However, the nature of this cooperation was not mentioned. The paper added: “Harrington’s flirtation with politics concealed his resoluteness and determination to achieve his ambitions, and he was worthy of this.” With these wide powers to cooperate with Mustafa Kemal, the final phase to settle the issue and deal the Khilafah the fatal blow had started. After the holding of the truce in July 1922, the evacuation of the Greeks and after the evacuation of the French and the Italians, the country was rid of all the foreign garrisons, apart from the British garrison. Accordingly Harrington became the sole operator, and the force of Mustafa Kemal with his influence and popularity throughout the whole country had reached their peak. Meanwhile, the Istanbul government was a nominal government that had no say in matters whatsoever, for the full authority was in the hands of the Ankara government, whether pertaining domestic matters such as the execution of laws, controlling the armed forces and supervising all the state’s affairs, or pertaining foreign matters such as relations with other states and signing of treaties.

Sultan ise bu sırada sarayında büyük bir sıkıntı içindeydi; onu dinleyecek kimseyi bulamıyordu. İngilizler ona sempati gösterir ve acırdı. Nitekim hazine boşalıp parası tükendiğinde, zaman zaman ona para verirlerdi. Böylece bağış olarak, yani onlardan bir sadaka olarak onlardan para alırdı. Türkiye'deki bu durum sürerken, müttefik devletler İngiltere, Fransa ve İtalya, barış antlaşmasını imzalamak üzere Lozan konferansına katılması için Ankara hükümetine bir davet, İstanbul'daki Sultan hükümetine de başka bir davet gönderdiler. Bu, 17 Ekim 1922'de oldu. Ülkedeki iki hükümete yapılan bu davet Büyük Millet Meclisi'nin öfkesiyle karşılandı; böylece Hilafet'i kaldırmaya yönelik doğrudan girişim başlamış ve onun üzerindeki mücadele de başlamıştı.

The Sultan meanwhile was in his palace experiencing a great deal of anguish, without finding anyone to listen to him. The British used to display sympathy towards him and pity him. Indeed, they used to give him money from time to time, after the treasury became empty and he had run out of funds. So he used to receive money from them as a gift, i.e. as a charity from them. It was amidst this status quo in Turkey, that the allied states Britain, France and Italy sent an invitation to the Ankara government and another invitation to the Sultan’s government in Istanbul to attend the Lausanne conference in order to sign the peace treaty. This was on 17th October 1922. This invitation of the two governments in the country was met with anger by the National Assembly, thus the direct attempt at abolishing the Khilafah had started and the struggle over it had also started.

Millet Meclisi, yani Mustafa Kemal'in meclisi, bu oyunlardan hoşnutsuzdu; yani iki Türk hükümetinin barış konferansına davet edilmesinden hoşnutsuzdu. Millet Meclisi bu durumu sona erdirmek ve ülkeyi çift başlılıktan kurtarmak istiyordu. Millet Meclisi hesabı görmek istiyordu ve bazı milletvekilleri İstanbul hükümetinin istifasını ve Mustafa Kemal'in ömür boyu başkanlığında yeni bir hükümetin kurulmasını önerdi.

The National Assembly, i.e. the assembly of Mustafa Kemal - was unhappy about these games, that is the invitation of two Turkish governments to attend the peace conference; the National Assembly wanted to put an end to this situation and rid the country from its dual rule. The National Assembly wanted to settle the score, and some of the deputies suggested the resignation of the Istanbul government and the establishment of a new government headed by Mustafa Kemal for life.

Millet Meclisi bu konuyu tartışırken Mustafa Kemal İzmir'deydi, ancak güncel tartışmaların haberlerini yakından takip ediyordu.

Whilst the National Assembly was debating this issue Mustafa Kemal was in Izmir, but he was closely following the news of the current debates.

Meclis onunla iki kez temasa geçerek barış konferansının yaklaşan meselesini kendisiyle görüşmek istedi, ancak askeri görevleri nedeniyle İzmir'de bulunduğunu belirterek katılamayacağı yönünde özür dileyen bir yanıt verdi. Bunun üzerine Rauf ve bir grup siyasetçi, Türkiye'deki yeni hükümetin nasıl olması gerektiği konusunda görüşünü almak için İzmir'de ona katıldı; çünkü iki hükümetin var olması düşünülemezdi: biri merkezi Ankara olan ve yetkiye sahip geçici bir hükümet, diğeri ise başkentte, Sultan ve onun bakanlar kurulunun başında bulunan resmî ama adı var kukla bir hükümet. Mustafa Kemal'e iki hükümetin tek bir hükümet altında birleştirilmesini önerdiler; bu yeni yapıda Halife anayasal bir Sultan olacak, Mustafa Kemal ise Başbakan olacaktı.

The Assembly contacted him twice to discuss with him the issue of the forthcoming peace conference, but he replied with apologies for not being able to attend claiming that his military duties are holding him in Izmir. Upon this Ra’uf and a host of politicians joined him in Izmir to seek his opinion on how the new government in Turkey should be, for it was inconceivable to have two governments, one being an interim government in authority with Ankara as its centre and the other an official nominal government in the capital, headed by the Sultan and his ministerial cabinet. They suggested to Mustafa Kemal the merger of the two governments into one single government, with the Khalifah becoming a constitutional Sultan and Mustafa Kemal becoming the Prime Minister.

Ancak o, bu teklife yanıt vermedi ve onun niyetinden şüphelenmeye başladılar. Rauf, ona bir dizi soru sormaya devam etti ve sonunda Mustafa Kemal, onunla Ankara'da görüşmeyi vaat etti.

He, however, did not reply to this proposal and they began to suspect his intentions. Ra’uf continued to press him with a series of questions and finally Mustafa Kemal promised to meet him in Ankara.

Bunun üzerine Millet Meclisi toplandı ve milletvekilleri konuyu tartıştı. Mustafa Kemal'in destekçileri şöyle dedi: Başkentteki hükümet Türkiye'yi kurtarmak için ne yaptı? Türkiye'nin tek bir hükümeti vardır, o da Ankara hükümetidir. Milletvekillerinin çoğunluğu, İstanbul hükümetinin istifa etmesini ve Mustafa Kemal'in yeni hükümeti kurmasını, Halife'nin de anayasal bir Sultan olmasını öneriyordu. Meclisi saran bu kızgın tartışma ve kasvetli atmosfer içinde Mustafa Kemal kürsüye çıktı ve milletvekillerinden kendisini dinlemelerini istedi. Ardından Saltanat ile Hilafet'in ayrılmasını, böylece Saltanat'ın kaldırılmasını ve Vahdettin'in görevden uzaklaştırılmasını önerdi. Bu noktada Hilafet'in karşılaştığı tehlike korkunç biçimde ortaya çıktı ve gürültü dramatik bir şekilde arttı. Bunun üzerine Mustafa Kemal, kendisine bağlı sekiz kişilik yakın çevresinin desteğiyle derhal oylama yapılmasını talep etti; ancak Meclis, konuyu incelenmesi için Dışişleri Komisyonu'na havale etti.

Consequently, the National Assembly convened and the deputies debated the issue. Mustafa Kemal’s supporters said: “What did the capital’s government do to salvage Turkey? Turkey has one single government, that is the government of Ankara, and the majority of the deputies suggest that the Istanbul government should resign and that Mustafa Kemal should form the new government, and that the Khaleefah should become a constitutional Sultan.” Amidst such heated debate and the gloomy atmosphere which engulfed the Assembly, Mustafa Kemal took to the podium and requested the deputies to pay attention to him. He then suggested the separation between the Sultanate and the Khilafah, thereby abolishing the Sultanate and removing Wahid-ud-Deen. At this point the danger facing the Khilafah became frightfully apparent and the uproar increased dramatically. Hence, Mustafa Kemal backed by eight of his personal followers demanded the holding of an immediate ballot; but the Assembly referred the matter to the foreign affairs committee in order to study it.

Ertesi gün, bir grup hukukçu ve alimden oluşan komite toplandı. Saltanatın Hilafetten ayrılması meselesini uzun saatler boyunca inceledi; üyeleri Kur'an ve Sünnet'ten nasslara, ayrıca hem Bağdat'taki hem de Kahire'deki Halifelerin tarihinden yüzlerce örneğe başvurdu. Buna göre komite bütünüyle bu teklife karşı çıktı ve oybirliğiyle reddetti.

On the following day, the committee gathered, being formed of a group of lawyers and scholars. It spent long hours studying the issue of separating the Sultanate from the Khilafah and its members referred to texts from the Qur’an and the Sunnah, in addition to hundreds of examples from the history of the Khulafa’, both in Baghdad and in Cairo. It followed that the committee as a whole was averse to the proposal and it unanimously rejected it.

Mustafa Kemal o sırada oradaydı; komitenin genel görüşünü duyup teklifin oybirliğiyle reddedildiğini anlayınca, öfkeyle bir sandalyenin üstüne fırladı, toplantıdakilerin tartışmasını böldü ve bağırdı: Beyler! Osmanlı Sultanı, halkın yetkisini zorla gasp etti; halk da bu yetkiyi ondan zorla geri almaya kararlı. Saltanat, Hilafetten ayrılmalı ve kaldırılmalıdır. Bu, siz kabul etseniz de etmeseniz de olacak. Tek mesele, bu süreçte kafalarınızın bir kısmının gövdesinden ayrılacak olması. Bunu duyan komite üyeleri paniğe kapıldı ve dizleri titredi. Yapabildikleri tek şey teklifi Büyük Millet Meclisine havale etmek oldu.

Mustafa Kemal was present at the time; so when heard of their general consensus and realised that the committee’s decision was a unanimous rejection of the proposal, he angrily leapt up onto a chair, interrupting the debate of the attendees and shouted: “Sirs! The Ottoman Sultan has usurped the authority from the people by force, and it is by force that the people are determined to regain it from him. The Sultanate must be separated from the Khilafah and abolished. This will happen whether you agree to it or not. All there is to it is that some of your heads will roll in the process.” Upon hearing this the committee members became panic stricken and their knees trembled. All they could do was to refer the proposal to the National Assembly.

Ardından Millet Meclisi, teklifi görüşmek üzere toplandı. Büyük çoğunluk teklifi reddettiğini bildirdi ve teklife, hatta bizzat Mustafa Kemal'e karşı duyduğu öfkeyi dile getirdi. Mustafa Kemal bunu sezdi ve teklif hakkında açık oylama düzenlenmesi için işlemler başlamak üzereyken, teklifin kaçınılmaz olarak reddedileceğini ve büyük çoğunluğun buna karşı olduğunu fark etti. Bunun üzerine kendini korumak için özel destekçilerini etrafında topladı ve teklif hakkında oylamanın yalnızca bir kez yapılmasını istedi. Ancak bazı milletvekilleri bunu reddederek her birinin adının okunarak oylamanın yapılmasını önerdi. Mustafa Kemal ise buna da karşı çıktı. Destekçileri açıkça silahlıydı ve tabancalarına ellerini dayarken o tehditler savurarak bağırdı: Eminim ki Meclis teklifi genel bir uzlaşıyla kabul edecektir ve sadece el kaldırarak oylama yapmak yeterli olacaktır. Bunun üzerine teklif oylamaya sunuldu ve birkaç el kalktı; ancak başkan oylamanın sonucunu şöyle açıkladı: Meclis teklifi genel bir uzlaşıyla onaylamıştır. Bunun üzerine bir dizi milletvekili itiraz ederek ve bağırarak koltuklarının üzerine çıktı: Bu doğru değil, biz buna onay vermedik. Bunun üzerine Mustafa Kemal'in destekçileri karşılık verdi: Oturun! Susun. Ardından kaos çıktı, gürültü arttı ve oturum gürültülü bir şekilde sonlandırıldı.

The National Assembly then convened to debate the proposal. The overwhelming majority declared their rejection of the proposal and expressed their resentment towards it and even towards Mustafa Kemal himself. Mustafa Kemal sensed this and when the procedures to organise an open ballot on the proposal were about to start, he realised that it was inevitably going to be rejected and that the overwhelming majority was against it. Hence, he gathered his private supporters around him to protect him and demanded that a vote on the proposal should be taken only once, but some deputies refused and suggested taking the vote by calling each one by name. However, Mustafa Kemal refused this. His supporters were clearly armed and he shouted threats while they rested their hands on their pistols: “I am sure that the Assembly would accept the proposal with a general consensus and it will be sufficient to take a vote just by raising hands. Upon this the proposal was put forward to be voted on and few hands were raised; however, the speaker announced the result of the ballot as follows: “The Assembly has endorsed the proposal by a general consensus.” Upon this a number of deputies jumped on to their seats protesting and shouting: “This is not true, we did not agree to this.” So the supporters of Mustafa Kemal shouted back: “Sit down! Shut up.” Then chaos broke out and the uproar intensified, and the session was noisily wound up.

1922 yılı Kasım ayının başında Mustafa Kemal, destekçilerinin çevrelediği bir halde Millet Meclisi binasından ayrıldı. Bu, Lozan Konferansı'na katılma davetinin ulaşmasından 14 gün sonraydı.

In the beginning of November 1922, Mustafa Kemal left the building of the National Assembly surrounded by his supporters. This was 14 days after the invitation to attend the Lausanne conference had arrived.

Bu kararından beş gün sonra Rif'at Paşa, ordunun ve askeri gücün yardımıyla başkentte ani bir askeri darbe düzenledi ve bu sayede İstanbul'da iktidarın dizginlerini ele geçirdi. Bu olay General Harrington'ın tam burnunun dibinde gerçekleşti. Böylece Sultanın hükümetini zor kullanarak ortadan kaldırdı. Sultan birkaç gün boyunca bu durumdan hiçbir haberi yokmuş gibi davrandı; ardından Sultan Sarayı'ndaki saray orkestrasının şefi aracılığıyla Harrington'a bir mesaj gönderdi. Mesaj sözlüydü ve bir adam bunu Harrington'a şöyle ileterek aktardı: "Sultan, İngiliz Komutanın ve İngiliz hükümetinin korumasını talep etmektedir, çünkü Majesteleri hayatının tehlikede olduğuna kesin olarak inanmaktadır." İki gün sonra, 17 Kasım 1922'de, bir İngiliz ambulansı Sultanın sarayına geldi ve Vahdettin bunun içine bindi; onu oğlu, küçük bir bavul taşıyan bir hadım ve bagajını taşıyan bir hamal izledi.

Five days after taking this decision, Rif ’at Pasha staged a sudden military coup in Istanbul through which he seized the reins of power in the capital with the help of the army and the military power. This occurred right under the nose of General Harrington. Hence, he abolished the government of the Sultan by force. The Sultan pretended to know nothing about this situation for a few days; then he sent to Harrington a message with the maestro of the musical band at the Sultanic Palace. The message was verbal and a man conveyed it to Harrington by saying: “The Sultan is seeking the protection of the British Commander and the British government, for his majesty is certain that his life is in danger.” Two days later on 17th November 1922, a British ambulance came to the Sultan’s palace and Wahid-ud-Deen climbed on board followed by his son, a eunuch carrying a small suitcase and a porter carrying his baggage.

Araba onu, bir buharlı gemiye bindiği yere götürdü; buharlı gemi de onu, limanda bekleyen bir İngiliz savaş gemisine ulaştırdı. Savaş gemisi ise onu Malta'ya götürdü.

The car took him to where he boarded a steam boat, which in turn took him to a British warship that was waiting in the port. The warship took him to Malta.

Vahideddin'in ayrılmasının ardından, bu konuda Büyük Millet Meclisi'nin rızası alındıktan sonra, kuzeni Emir Abdülmecid bin Abdülaziz Müslümanların Halifesi olarak atandı. Bu nedenle Hilafet taraftarlarından birçok kişi ona bağlılık yemini etmek için koşuştu. Ona Rauf Bey ve Doktor Adnan Bey ile Ali Fuad ve Kâzım Karabekir de ziyarette bulundular ve dünyaya Halife'ye hâlâ sadık olduklarını ve Hilafet'in hâlâ var olduğunu göstermek amacıyla ona açıkça bağlılıklarını beyan ettiler. Mustafa Kemal, Saltanatın Hilafetten ayrılmasından memnundu ve iktidarın dizginlerini ele aldı; Halife ise her türlü yetkiden yoksun bırakıldı. Ardından barış konferansına hazırlanmaya başladı.

In the wake of Wahid-ud-Deen’s departure, his cousin the Amir Abdul- Majid ibn Abdul-Aziz was appointed as Khaleefah of the Muslims after the consent of the Greater National Assembly on this matter had been sought. Hence, many men from among the supporters of the Khilafah rushed to him to pledge their support for him. He was also visited by Rauf Beik and Doctor Adnan Beik, as well as Ali Fuad and Kathim Qara Bakir and they openly declared their allegiance to him in order to let the world know that they were still loyal to the Khaleefah and that the Khilafah still existed. Mustafa Kemal was contented with the separation of the Sultanate from the Khilafah and he took over the reins of power, leaving the Khaleefah stripped of all authority. He then started to prepare for the peace conference.

20 Kasım 1922'de Lozan Konferansı açıldı. Konferansa Osmanlı Devleti adına yalnızca Ankara hükümetinin bir heyeti katıldı; bu heyet, Dünya Savaşı'nda yenilmiş olan Osmanlı Devleti'nin temsilcisi sıfatıyla hareket ediyordu. Konferansa, Lloyd George hükümetinin 19 Ekim 1922'de istifa etmiş olması nedeniyle, İngiliz heyetinin başkanı olarak İngiltere Dışişleri Bakanı Curzon da katıldı. Konferans oturumlarına başladı ve bu süreçte İngiliz heyetinin başkanı Curzon, Türkiye'nin bağımsızlığını tanımadan önce dört şart öne sürdü. Bu şartlar şunlardı: Hilafetin tamamen kaldırılması, Halife'nin sınırların dışına sürülmesi, malvarlığına el konulması ve devletin laikleştirildiğinin ilan edilmesi. Konferansın başarısı bu dört şartın yerine getirilmesine bağlıydı.

On 20th November 1922, the Lausanne conference was inaugurated. It was attended on behalf of the Ottoman State by a delegation of the Ankara government only, who acted as the representative of the Ottoman State that was defeated in the World War. It was also attended by Curzon the British Foreign Secretary, as head of the British delegation, for the government of Lloyd George had resigned on 19th October 1922. The conference started its sessions and during it, the head of the British delegation Curzon, stipulated four conditions prior to recognising the independence of Turkey. These conditions were: the total abolishment of the Khilafah, the expulsion of the Khalifah beyond the borders, the confiscation of his assets and declaration of the state’s secularisation. The success of the conference rested on the fulfilment of these four conditions.

Ancak bu çalışma 4 Şubat 1923'te hiçbir sonuç vermeden sonlandırıldı ve başarısız olduğu ilan edildi.

However, it was wound up on 4th February 1923 without yielding any result and it was declared a failure.

İsmet, Türkiye'ye döndü ve Mustafa Kemal, onu Eskişehir'de karşılamak için acele etti; orada konferansta gündeme gelen tüm meseleleri ondan öğrendi. Ardından onunla birlikte Ankara'ya döndü.

Ismat returned to Turkey and Mustafa Kemal rushed to meet him in Eskisehir where he learnt from him all the matters which had been raised at the conference; then he returned with him to Ankara.

Ankara garı'na varışlarında ikilinin şaşkınlığı, Başbakan Rauf'un ve şehrin milletvekillerinin onları karşılamaya gelmemesiyle oldu. Mustafa Kemal bundan öfkelendi, Rauf'u çağırttı ve davranışını açıklamasını istedi. Rauf, İsmet'in hükümete danışılmadan konferansa gönderilmesine ve Mustafa Kemal'in yine hükümete danışılmadan İsmet'i karşılamak için aceleyle Eskişehir'e gitmesine karşı protestosunu dile getirdi; bunun anayasaya aykırı bir eylem olduğunu vurguladı. Ardından protestosunun ardından Başbakanlık görevinden istifasını sundu.