İngilizlerin, askerî darbe veya silahlı isyana başvurmadan, Hilafeti yıkarak meşru ve yasal yollarla bir cumhuriyet kurmak suretiyle yönetim sisteminde köklü bir değişiklik yaratmayı umdukları anlaşılıyordu. Bu yüzden yalnızca siyasi yöntemlere başvurdular. İzzet Paşa görevden alındıktan sonra Halife, yeni hükümeti kurması için Tevfik Paşa'ya talimat verdi. Tevfik Paşa'nın bir İngiliz ajanı olduğu biliniyordu. II. Abdülhamid'in saltanatı döneminde bir devlet memuruydu; Osmanlı Devleti'nin Londra büyükelçisi olarak atandı ve burada İngilizlerin sempatisini ve memnuniyetini kazanmayı başardı. Ancak hükümeti kurduğunda seksenli yaşlarında yaşlı bir adamdı ve kendisinden beklenen görevi yerine getirecek durumda değildi. Bu yüzden İngilizler, onun hükümet kurmasından rahatsız oldular.

It seemed that the British were hoping to generate a radical change in the ruling system by destroying the Khilafah and establishing a republic through legitimate and legal means, without having to resort to a military coup or an armed rebellion. So they resorted to purely political styles. Once Izzet Pasha was removed, the Khaleefah instructed Tawfiq Pasha to form the new government. Tawfiq Pasha was known to be a British agent. During the rule of Abdul-Hamid he was a civil servant, appointed as ambassador of the Ottoman State to London, where he managed to gain the sympathy and the pleasure of the British. However, when he formed his government, he was an old man in his eighties and unfit to perform the role expected of him. Thus the British were uneasy about his forming of the government.

Ancak Sultan'ı devirip yerine yeni bir hükümet getirmeden önce, Al-Mabuthan meclisi olarak bilinen parlamentoyu feshetmek istediler. Bunun nedeni, bu meclisin Osmanlı Devleti'nin, yani Hilafet Devleti'nin her yerinden gelen halk tarafından seçilmiş olmasıydı. Dolayısıyla bu, yalnızca Türkiye'ye özgü bir Türk parlamentosu değildi. Ayrıca mebusların çoğu Jön Türkler ve İttihat ve Terakki Cemiyeti (C.U.P.) mensuplarıydı. Diğer bir deyişle, Enver ve Cemal'in partisiydi; bu parti Hilafetin ve Osmanlı Devleti'nin bütün parçalarının korunmasını savunuyordu. Bu nedenle meclisin Hilafetin kaldırılmasını veya İmparatorluğun diğer parçalarının Türkiye'den koparılmasını kabul etmesi çok olası değildi. Ayrıca ülkede bir siyasi boşluk yaratmak istiyorlardı ve meclisin feshi bu boşluğu yaratmalarına yardımcı olacaktı. Bu yüzden meclisi feshetmeye kararlıydılar. Önce, Sultan'ın bu talepleri karşılamak üzere müdahalesine başvurmadan, meşruti yollarla feshetmek istediler. Mustafa Kemal'in anayasal çözümleri uygulamaya çalışıp başarısız olduğu an tam da buydu.

However, prior to attempting to replace him and bringing a new government, they wanted to dissolve the parliament known as the council of “Al-Mab’uthan”. This was because that council was elected by people from all over the Ottoman State, namely the Khilafah State. Accordingly, it was not a Turkish parliament, exclusive to Turkey. Besides, most of the deputies were from the Young Turks and the Committee of Union & Progress (C.U.P.). In other words the party of Anwar and Jamal, whose views were in favour of maintaining the Khilafah and all the parts of the Ottoman State. Therefore, it would be very unlikely for it to agree to the abolition of the Khilafah, or to agree to the severing of the other parts of the Empire from Turkey. They also wanted to generate a political vacuum in the country, and dissolving parliament would help them generate this vacuum. Hence, they were determined to dissolve it. They wanted at first to dissolve it through constitutional means, without having to resort to an intervention from the Sultan in response to their demand. This was when Mustafa Kemal attempted to apply the constitutional solutions and failed.

Sonra Sultan, beklenmedik bir hamleyle bir fermanla meclisi feshetti; bu ancak kendisinin ikna olduğu ya da reddetmeyi göze alamayacağı bir talebe dayanmış olabilirdi.

Then the Sultan, in an unexpected move, dissolved parliament by a decree; and this could only be based on a demand of which he was convinced or which he could not afford to refuse.

Özellikle, Tevfik Paşa'nın anayasal kurallara göre bir meclis güven oyu alması zorunlu hale gelmişti; bu oyu vermek için de bir meclis oturumu yapılacaktı. Halep ve Adana'dan yeni dönmüş olan Mustafa Kemal, milletvekillerini hükümete güvensizlik oyu vermeleri konusunda ikna etmek için acele etti. Meclisin çoğunluğunu temsil eden İttihatçılar arasında bazı dostları vardı. Bunlar arasında nüfuz ve etki sahibi olan Fethi Bey de vardı. Fethi Bey, onun için bir dizi milletvekilini bir araya getirdi ve yan odada onlarla bir tartışma başlattı; Mustafa Kemal de teklifini, yani hükümete güvensizlik oyu verilmesini ortaya koydu.

More specifically, it became imperative for Tawfiq Pasha to gain a parliamentary vote of confidence according to the constitutional rules,and so a parliamentary session to cast that vote was to be held. Mustafa Kemal who had just returned from Aleppo and Adhano, rushed to convince the deputies to give the government a vote of no confidence. He had some friends from among the unionists who represented the majority of parliament. From among those was Fathi Beik who had power and influence. Fathi Beik gathered for him a number of deputies and he initiated a debate with them in an adjacent room, and Mustafa Kemal put forward his proposal, that is, to give the government a vote of no confidence.

Ancak bunlar buna itiraz ettiler ve güvensizlik oyu vermenin kaçınılmaz olarak meclisin feshine yol açacağını ileri sürdüler. Bunun üzerine artık hedeflediği amaçları gizleyemeyen Mustafa Kemal hemen şöyle cevap verdi: Uzun vadede bu daha iyi olur, çünkü bununla zamanımızı kollayabilir ve istediğimiz hükümeti kurmak için işlerimizi hazırlayabiliriz. Oylama zili çaldı ve milletvekilleri Meclis salonuna yöneldiler. Ancak oyların kullanılma zamanı gelip Meclis Başkanı sonucu açıkladığında, büyük çoğunluk hükümete güven oyu verdi. Mustafa Kemal bunu öğrenince Meclis binasından ayrıldı ve eve varır varmaz saraya telefon ederek Sultan ile acil bir görüşme talep etti. Sultan Vahideddin, Mustafa Kemal'in düşüncelerinden haberdardı ve iktidarı ele geçirme hırsını biliyordu. Nitekim onda bir güç sezmiş, ordudaki güçlü müttefiklerinin ve orduya olan etkisinin bulunduğunu düşünmüştü. Vahideddin'in başlıca kaygısı tahtını korumaktı ve Mustafa Kemal'i kendisi için bir tehdit olarak görüyordu. Bu yüzden onunla görüşme talep ettiğinde hemen kabul etti.

However, they objected to this, claiming that casting a vote of no confidence would inevitably lead to the dissolution of the council. Upon this he could no longer conceal the objectives he was aiming for so he promptly replied : “And this would be better in the long term, for through this, we can bide our time and prepare our affairs to form the government that we want.” The division bell rang and the deputies made their way into the parliament chamber. But when the time came to cast the votes and the speaker announced the result, the overwhelming majority gave the government a vote of confidence. When Mustafa Kemal learnt this, he left the parliament buildings and as soon as he arrived home, he telephoned the palace requesting an urgent meeting with the Sultan. Sultan Wahid-ud-Deen was aware of Mustafa Kemal’s thoughts and knew about his ambition to seize power. Indeed, he sensed in him some power and thought that he had powerful allies in the army and had influence over the army. Wahid-ud-Deen’s main concern was to maintain his throne and he viewed Mustafa Kemal as a threat to him. Thus, when he requested an audience with him he immediately agreed.

Ancak o, toplantının tarihini en erken Cuma gününe belirledi.

However, he set the date of the meeting to be on the earliest Friday.

Vahidüddin, bu günü seçmişti; çünkü o gün Selamlık töreni yapılıyordu, yani Halife, kendisini selamlamaya gelen insanlarla buluşuyordu. Niyeti, Mustafa Kemal'in Sultan ile olan bağlarını açıkça ilan etmesini ve Halife'ye bağlılığını teyit etmesini sağlamak, bunun yanında onunla birlikte Cuma namazını kıldırmaktı. Sonra da kendisiyle özel olarak konuşmak için uygun düzenlemeleri yapacaktı; konuşmasının ne olacağını ise zaten biliyordu.

Wahid-ud-Deen chose that day because it was the day when the “Salammalik” took place, meaning when the Khaleefah met with the people who came to greet him. His intention was to get Mustafa Kemal to declare his links with the Sultan and to confirm his loyalty to the Khaleefah along with performing the Juma’a prayer with him. Then he would take the appropriate arrangements to listen to his talk -which he knew- in private.

Namazın bitmesinin ardından Vahideddin, Mustafa Kemal'e kendisiyle birlikte salona gelmesini teklif etti. Padişah görüşmeyi bilerek uzatıyordu ve görüşme tam bir saat sürdü. Padişah Mustafa Kemal'e şöyle dedi: Ordu komutanlarının ve subaylarının size büyük güven duyduğuna tamamen inanıyorum; bu yüzden ordunun bana karşı herhangi bir eylemde bulunmayacağını bana garanti eder misiniz? Mustafa Kemal şu cevabı verdi: Ekselansları, gelecek hakkında hiçbir şey bilmiyorum. Ancak şu anda görebildiğim şey, komutanların Ekselanslarının tahtına karşı isyan etmek için hiçbir gerekçe görmediğidir; hatta korkularınızı haklı çıkaracak hiçbir şey olmadığını size teyit edebilirim. Bunun üzerine Padişah şöyle dedi: Şu anı kastetmiyorum, gelecekte neyin olmasının beklendiğini bilmek istiyorum. Mustafa Kemal'in ne cevap verdiği bilinmemektedir, ancak onunla onu rahatlatacak bir biçimde konuştuğu anlaşılıyor, çünkü Padişah daha sonra ona şöyle dedi: Siz bilge bir komutansınız ve şüphesiz meslektaşlarınızı etkileyip sakin olmaya ikna edebilir ve onlara düşünceli davranmalarını öğütleyebilirsiniz. Görüşmeye başka kimsenin katılmadığı bu özel toplantı, sarayda bulunan halkın dikkatini çekti ve insanlar neyle ilgili olduğunu öğrenmeye çalıştılar. Ancak Halife, görüşmenin yapıldığı gün, yeni seçimler için bir tarih belirlemeksizin Meclis'in feshedilmesini emreden bir ferman yayımladı. Bu ferman herkesi şaşırttı, özellikle de hiçbir gerekçesi olmayan keyfi bir önlem olduğu için. Fesih için herhangi bir anayasal gerekçe veya sebep gösterilmedi. Bu nedenle insanlar, Mustafa Kemal'in Halife'ye Meclis'i feshetmesini önerdiğini ve kararını etkilediğini düşündüler; nitekim gerçekten de öyle yapmıştı. Bu durum özellikle önemliydi; çünkü seyirci talebi, Mustafa Kemal'in milletvekillerini hükümete güvensizlik oyu vermeye ikna etme çabasının ardından geldi. Bu oy kaçınılmaz olarak meclisin feshiyle sonuçlanacaktı. Ancak feshi çevreleyen olaylar, Halife'nin kararının Mustafa Kemal'in etkisiyle hiçbir ilgisi olmadığını gösteriyordu. Çünkü karar, görüşmenin aynı gününde alınmıştı ve görüşmede söylenenlerin sonucu olması pek olası değildi; üstelik görüşme, resmi tatil günü olan bir Cuma gününde yapılmıştı. Ayrıca Mustafa Kemal, ateşkesin imzalanmasının ve savaşın sona ermesinin ardından Padişah ile ilk kez görüşüyordu ve ne kadar etkili olursa olsun, talebinin yerine getirilmesi bu kadar yıldırım hızıyla gerçekleşemezdi.

Once the Salah ended, Wahid-ud-Deen asked Mustafa Kemal to accompany him to the lounge. The Sultan was deliberately prolonging the meeting and the discussion took one whole hour. The Sultan addressed Mustafa Kemal by saying : “I am totally convinced that the army commanders and officers have a great confidence in you; so would you guarantee to me that the army would not undertake any action against me?” Mustafa Kemal replied: “Your Excellency, I know nothing about the future. But what I can see at the present time is that the commanders do not find any justification to rebel against your throne; I can even confirm to you that there is absolutely nothing to justify your fears.” Upon this the Sultan said : “I am not talking about the present time, but I wish to know what is expected to happen in the future.” It is not known what Mustafa Kemal replied, but it seems that he talked to him in a way that reassured him, for the Sultan said to him afterwards : “You are a wise commander, and undoubtedly you can influence your colleagues and persuade them to be calm and exhort them to use deliberation.” This special meeting, which no one else attended, caught the imagination of the people who were in the palace, and they tried to find out what it is was about. However, the Khaleefah issued on the very day of the meeting a decree in which he ordered the dissolution of parliament, without setting a date for new elections. This decree took everyone by surprise, especially as it was an arbitrary measure with no justification. No constitutional justifications or reasons were given for the dissolution. Hence, people thought that Mustafa Kemal had suggested to the Khaleefah to dissolve parliament and influenced his decision, as indeed he had done. This was particularly so as the request for an audience came in the wake of Mustafa Kemal’s endeavour to persuade the deputies to give the government a vote of no confidence, for this would have inevitably led to the dissolution of parliament. However, events surrounding the dissolution suggested that the Khaleefah’s decision had absolutely nothing to do with Mustafa Kemal’s influence. This was because it took place on the same day of the meeting and it was very unlikely for it to have been as a result of what was said in the meeting, especially as the meeting was on a Friday, which is a public holiday. Besides, Mustafa Kemal was meeting the Sultan for the first time after the signing of the truce and the end of the war, and no matter how influential he had been, the fulfilment of his request could not have been achieved at such a lightening speed.

Bu nedenle olaylar, meclisin feshi meselesinin toplantıdan önce hazırlanmış olduğunu ve bunun bu kadar keyfî bir biçimde ilan edilmesinin, Sultanın kontrolü dışındaki bir mesele üzerine kurulduğunu hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde göstermektedir. Bundan yalnızca, Halife'yi ve ülkeyi işgal yoluyla doğrudan kontrol eden İngilizlerin bu olayı tezgâhladığı sonucu çıkarılabilir.

Therefore, events indicate that the issue of dissolving parliament had been prepared before the meeting, and that its declaration in such an arbitrary manner indicates without any shade of a doubt that it was based on a matter that was beyond the Sultan’s control. One could only deduce that it was orchestrated by the British, for they were directly in control of the Khaleefah and the country through occupation.

Bununla birlikte, meclisin feshedilmesi ülke genelinde büyük bir huzursuzluğa ve karışıklığa yol açtı. İttihatçıların, Küçük Asya'da devrim ilan etmek amacıyla destekçilerini silahlandırdığına dair söylentiler yayıldı; çünkü bu, ittihatçılar için öldürücü bir darbe anlamına geliyordu. Bu huzursuzluk ortamında Tevfik Paşa ortadan kayboldu ve yerine, "İngiliz Beyefendi" olarak bilinen ve aynı zamanda Padişah'ın damadı olan Damat Ferid Paşa geçti.

Nevertheless, the dissolution of parliament caused a major uproar and confusion throughout the country. Rumours spread that the unionists had armed their supporters in order to declare the revolution in Asia Minor, for this was a fatal blow to the unionists. Amidst this uproar, Tawfiq Pasha disappeared and was succeeded by Damad Farid Pasha who was known as the “English Gentleman” and he also was the Sultan’s son-inlaw.

Mustafa Kemal ise Bira'nın bir banliyösü olan Şilly'de bir ev kiraladı ve orada sıradan bir birey olarak yaşadı. Siyaseti bırakıp kendini görünmez kıldı. Bazı kulüplere sık sık gittiği ve yüksek sosyeteden insanlarla bir arada olduğu görülüyordu. Ancak son derece ihtiyatlı davrandı; konuşmaları belirli bir şeye işaret etmiyordu ve Sultan'a karşı mı yoksa yanında mı olduğunu kimse bilmiyordu.

As for Mustafa Kemal, he rented a house in Shilly, a suburb of Bira, and lived there as an ordinary individual. He deserted politics and kept a low profile. He used to be seen frequenting some clubs and mixing with people in high society. However, he remained very discreet, his talk did not imply anything in particular and no one knew whether he was with or against the Sultan.

Ancak Sultan, Mustafa Kemal'in niyetlerinin farkındaydı, çünkü onun düşüncelerini ve planlarını biliyordu. Bu yüzden ona şiddetle karşı çıkar ve saldırırdı. Yakınlarına, Mustafa Kemal'in Türkleri ailesinden uzaklaştırmak ve halkla arasında düşmanlık yaratmak istediğini, böylece onu tahttan indirmeyi amaçladığını söylerdi. Bununla birlikte Mustafa Kemal'in siyasi faaliyetlerinden çekilmesi, Sultan'a onun aleyhine bir bahane sunmadı. Birçok insan, Sultan'ın Mustafa Kemal'e karşı duyduğu düşmanlığı onaylamadı.

However, the Sultan was aware of Mustafa Kemal’s intentions, for he was acquainted with his thoughts and his designs. Hence, he used to fiercely resist him and attack him. He used to say to his entourage that Mustafa Kemal wanted to estrange the Turks from his family and cause animosity between him and the masses in order to remove him. However, Mustafa Kemal’s retirement from political activity did not give him any excuse over him. So many people disapproved of the Sultan’s hostility towards Mustafa Kemal.

Damad Farid hükümeti kurduktan ve İngilizler bunu onayladıktan sonra, Sultan'ın endişeleri arttı ve İngiltere'nin yardımı olmadan tahtını koruyamayacağını düşündü.

Once Damad Farid had formed the government, and once the British showed their approval of it, the fears of the Sultan increased and he thought that he could not maintain his throne without the help of Britain.

Böylece o, Damad Farid'de büyük bir müttefik ve destekçi görürdü.

Thus he used to see in Damad Farid a major ally and supporter of his.

Sultan ile damadı, İngilizleri memnun etmek için mümkün olan bütün yolları tükettiler.

The Sultan and Damad exhausted all possible means to please the British.

Onlar "Friends of Britain" (İngiltere'nin Dostları) adını verdikleri bir dernek kurdular ve hükümet bu derneği her türlü imkânla destekledi. İngilizler de kendi payları düşen kısmı, cazip altınlarla bolca finanse ettiler. Ancak halk tabakası, gençlerin ve ordu subaylarının çoğunluğu ise İngilizleri hor görüyor ve işgalcilere karşı kin besliyordu.

They established an association which they named “Friends of Britain”, and the government backed this association with all means. The British for their part copiously financed it with tempting gold. However, the common people, and the majority of the youth and army officers used to despise the British and to harbour malice against the occupiers.

Bu nedenle Sultan ve Başbakanı kendilerini tamamen İngilizlerin kucağına attılar ve tümüyle onlara güvendiler. İngilizler o zamana kadar, ülkenin siyasi işlerini yürütmek üzere, müttefik kuvvetlerin Başkomutanı İngiliz General Harrington ile birlikte İstanbul'da bir Yüksek Komiser atamışlardı. Böylece, Sultan'a görüşlerini dikte etmeye ve onu istedikleri gibi yönlendirmeye başladılar.

Therefore, the Sultan and his Prime Minister threw themselves completely into the embrace of the British and they fully relied upon them. The British had by then appointed a High Commissioner in Istanbul in order to run the political affairs of the country, alongside the British General Harrington, the Commander in Chief of the allied forces. Hence, they started dictating their opinions to the Sultan and manipulating him at will.

Sonuç olarak, etkili otoritesini kaybetti ve bir tutsak gibi oldu.

Consquently, he lost his effective authority and became like a prisoner.

Etkili otorite müttefiklerin, daha doğrusu yalnızca İngilizlerin eline geçti; İngilizler de İngiliz Yüksek Komiseri ve General Harrington tarafından temsil ediliyordu.

The effective authority fell into the hands of the allies, or more specifically in the hands of the British alone, who were represented by the British High Commissioner and General Harrington.

Ayrıca İngilizler, ülkede bir siyasi boşluk yaratmak istiyorlardı ki bu boşluğu kendi istekleri doğrultusunda kendileri doldurabilsinler. Görünüşte ülkenin siyasi işlerini kendi halkına bırakıyor, ancak siyasi faaliyetleri yürütmek üzere ajanlarını yetiştiriyorlardı. Sonra perde arkasında durup ülkede kargaşa ve siyasi istikrarsızlık yaratıyorlardı; böylece yerel halkın ülkeyi yönetme yeteneksizliğini ortaya koyuyor ve siyasi bir boşluk oluşturuyorlardı. Bunun nedeni, boşluğun eyleme geçememek ve sebat edememek anlamına gelmesidir; diğer bir deyişle, bir güç vardır ancak bu güç kendini uygun biçimde ve yeterli bir kabiliyetle göstermemektedir.

Furthermore, the British wanted to generate a political vacuum in the country so that they could fill it themselves as they wished. On the surface, they left the political matters of the country to be run by her own people while they pushed their agents into undertaking the political activities. Then they stood behind the scenes and generated in the country turmoil and political instability, in order to highlight the inability of the locals to govern the country, thereby causing a political vacuum. This is so because the vacuum means the inability to act and the inability to persevere; in other words it means that there is a force, but this force does not manifest itself in its appropriate form and with an adequate capability.

Boşluk siyasi, askeri veya stratejik olabilir.

The vacuum could either be political, military or strategic.

Siyasi boşluk, devletin istikrarsız, koordinesiz olduğu ve huzursuzluk ile siyasi istikrarsızlığın içine düştüğü durumda ortaya çıkar. Bu durumda bu boşluğu doldurmak, devlete işleyebilme ve ayakta kalabilme gücü ve yeteneği kazandırmak zorunlu hale gelir. Osmanlı Devleti'ni işgal eden İngilizler, onu Türk bölgesiyle sınırlandırdı ve ülkenin politikalarını ve işlerini yönetmekle onu görevlendirdi.

The political vacuum occurs when the state is unstable, uncoordinated and plunged into disquiet and political instability. It becomes imperative in this case to fill this vacuum by giving the state the power and the ability to function and persevere. Having occupied the Ottoman State, the British confined her to the Turkish region and left her in charge of the country’s policies and of looking after the country’s affairs.

Ülkede siyasi bir güç ortaya çıkmıştı, ancak bu gücün uygun bir biçimde ve yeterli bir kapasiteyle belirmesini engellemek, onu yönetim sorumluluğunu üstlenemez hale getirmek ve ayakta kalamaz kılmak için bir dizi eylemde bulundular. Bu nedenle, huzursuzluk ve istikrarsızlık yaratmak amacıyla meclisi feshetme hilelerine giriştiler.

So a political force in the country was generated, but they undertook a host of actions designed to prevent this force from appearing in a suitable form and an adequate capability; also to make it unable to shoulder the responsibility of government and unable to persevere. Hence, they went ahead with their trick to dissolve parliament in order to generate disquiet and instability.