4.2 Uning ﷺ davridagi Muloqot bosqichi
4.2 The Stage Of Interaction In His Time
Quraysh bilan da'vatning to'qnashuvi tabiiy edi, chunki Payg'ambar ﷺ guruhni (kutlani) oshkora qilib, uni jasur va qat'iy tarzda olib borgan edilar. Da'vatning o'zi Quraysh va Makkadagi jamiyat bilan kurashni talab qilar edi. U Alloh ﷻ ga yagona sig'inish va ibodatni, tavhidni hamda ulardan boshqa barcha narsalarga qarshi isyonni, shuningdek ular yashab turgan buzuq tuzumni ildizi bilan yo'q qilishni talab qilar edi. U ﷺ ularning xudolarini haqorat qilar, ularning past hayot tarzini tanqid qilar va adolatsiz turmush tarzini fosh etar edi. U ﷺ ularga Haqiqat bilan hujum qilar, ular esa unga targ'ibot va soxta mish-mishlar bilan hujum qilar edilar. U ﷺ odamlarni ochiqdan-ochiq chaqirar, gapni chalg'itmas, yumshoq yoki itoatkor tarzda gapirmas, ularni maqtab yoki ular bilan murosaga kelmas edi. U ﷺ bularning barchasini qildilar, garchi har xil azob, rad etish, haydash, mish-mishlar va boykotga duch kelgan bo'lsalar ham. Payg'ambar ﷺ odamlarga yetib bora oldilar va Islom yoyila boshladi.
The clash of the Quraysh with the da’wah was natural, because the Messenger had made the group (kutla) public and carried it in a bold and challenging manner. The da’wah by its very nature carries a struggle against the Quraysh and the society in Makkah. It called for the tawheed (exclusive unity) and worship of Allah and rebellion against everything else, and the uprooting of the corrupt regime under which they were living. He used to insult their gods, attack their cheap life and expose their unjust way of living. He attacked them with the Truth, and they attacked him with propaganda and false rumours. He used to call the people explicitly, he did not equivocate, speak leniently or submissively, nor did he flatter them or come to a compromise with them. He did all this, despite meeting all forms of hurt, rejection, expulsion, rumours and boycott. The Messenger managed to reach people, and Islam began to spread.