6.5 Al-maslahah (manfaat)
6.5 Al-maslahah (the Interest)
Maslahat — bu foyda olish yoki zararni daf etishdir. U yo aql tomonidan, yoki Shar’ tomonidan belgilanadi. Agar maslahatni belgilash aqlga topshirilsa, odamlar haqiqiy manfaatni aniqlashda qiynaladilar, chunki aql cheklangandir. Aql insonning mohiyatini va uning haqiqatini qamrab ola olmaydi, shuning uchun unga nima manfaatli ekanini hal qila olmaydi, chunki narsaning foydali yoki zararli ekanini bilish uchun haqiqatni anglab yetishi kerak. Insonning haqiqatini Yaratuvchisidan boshqa hech kim tushuna olmaydi. Inson manfaatiga nima mos kelishini ma’lum bir tarzda Yaratuvchisidan boshqa hech kim belgilay olmaydi — u Alloh dir. Ha, inson biror narsani foydali yoki zararli deb hisoblashi mumkin, lekin u bunda qat’iy bo‘la olmaydi. Shu sababli, foydali narsani taxminga asoslanib aqlga hal qildirish xavf va insonning halokatiga olib keladi. Chunki u biror narsani zararli deb o‘ylashi, keyin esa uning foydali ekani ma’lum bo‘lishi mumkin va shu tariqa o‘ziga yaxshilikni ravo ko‘rmay qo‘yadi. Yoki u biror narsani foydali deb o‘ylashi, keyin esa zararli ekani oydinlashib, o‘ziga zarar keltirishi mumkin. Bugun aql biror narsani zararli deb hukm qilishi, ertaga esa uni foydali deb hukm qilishi mumkin. Bugun bir narsa zararli deb baholanishi, kecha esa u foydali deb baholangan bo‘lishi mumkin. Bunday (bir-biriga zid) hukm berish...