فرهنگ هر ملتی ستون فقرات هستی و بقای آن است. بر پایهٔ این فرهنگ، تمدن (حضارت) امت بنا می‌شود، اهداف و غایت آن تعیین می‌گردد و شیوهٔ زندگی آن مشخص می‌شود. افراد امت در بوتهٔ واحدی از این فرهنگ شکل می‌گیرند، به‌گونه‌ای که امت از دیگر ملت‌ها متمایز می‌شود. این فرهنگ عبارت است از: عقیدهٔ فکری امت و قواعد، راه‌حل‌ها و نظام‌هایی که از این عقیدهٔ فکری سرچشمه می‌گیرند. همچنین دانش‌ها و علومی که بر آن بنا شده‌اند، و نیز رویدادهایی که با این عقیدهٔ فکری پیوند دارند، مانند سیرهٔ امت و تاریخ آن. اگر این فرهنگ از میان برود، این امت به‌عنوان امتی مستقل از میان خواهد رفت؛ در نتیجه هدف و شیوهٔ زندگی‌اش دگرگون می‌شود، وفاداری‌اش تغییر می‌کند و در مسیر خود، با پیروی از فرهنگ ملت‌های دیگر، دچار لغزش خواهد شد.

The culture (thaqafa) of any nation is the backbone of its existence and survival. Based on this culture, the Ummah’s civilisation (hadhara) is founded, and its goals and objective are defined, and its way of life is defined. The individuals of the Ummah are moulded by this culture in one melting pot such that the Ummah becomes distinguished from the other nations. This culture is: The Ummah’s intellectual doctrine (‘aqeedah) and the rules, solutions and systems emanating from this intellectual doctrine. It is also the knowledge and sciences built upon it, as well as the events linked to this intellectual doctrine such as the Ummah’s conduct (Seerah) and history. If this culture is wiped out, this Ummah, as a distinct Ummah, would disappear; thus its objective and way of life would change, and its allegiance would shift, and it would stumble in its path following other nations’ cultures.

فرهنگ اسلامی، دانشی (معارف) است که از اندیشه‌ی فکری اسلامی برانگیخته می‌شود. این موضوع فرقی نمی‌کند که این دانش خود بخشی از آموزه‌ی اسلامی باشد، مانند دانش توحید؛ یا بر پایه‌ی آموزه‌ی فکری بنا شده باشد، مانند فقه، تفسیر قرآن و احادیث نبوی ﷺ؛ یا مقدمه‌ای برای فهم احکامی باشد که از آموزه‌ی فکری اسلامی سرچشمه می‌گیرد، مانند دانش‌های لازم برای اجتهاد در اسلام، از جمله علوم زبان عربی، طبقه‌بندی احادیث نبوی ﷺ (مصطلح الحدیث) و علم اصول فقه. همه‌ی این‌ها فرهنگ اسلامی‌اند، زیرا اندیشه‌ی فکری اسلامی انگیزه‌ی پژوهش در آن‌هاست. به همین ترتیب، تاریخ امت اسلامی نیز به سبب آنچه درباره‌ی تمدن (حضارت)، رجال، رهبران و دانشمندان آن در بر دارد، بخشی از فرهنگ آن است. تاریخ عرب پیش از اسلام بخشی از فرهنگ اسلامی نیست، اما شعر جاهلی را می‌توان بخشی از این فرهنگ دانست، زیرا شواهدی در بر دارد که به فهم واژگان و نحو زبان عربی کمک می‌کند و در نتیجه به اجتهاد، تفسیر قرآن و فهم حدیث یاری می‌رساند.

The Islamic culture is the knowledge (ma’arif) stimulated by the Islamic intellectual doctrine. This is regardless whether this knowledge includes the Islamic doctrine like the science of “tawheed”; or is built upon the intellectual doctrine such as jurisprudence (fiqh), exegesis (tafseer) of the Qur’an, and the Prophetic traditions (hadith); or whether it is a prerequisite to understand the rules emanating from the Islamic intellectual doctrine such as the knowledge required for ijtihaad (scholarly exertion) in Islam, such as the sciences of the Arabic language, classification of the Prophetic traditions (mustalah al-hadith), and the science of the foundations of jurisprudence (Usul). All of this is Islamic culture because the Islamic intellectual doctrine is the motive for its research. Similarly the history of the Islamic Ummah is a part of its culture due to what it contains of news about its civilization (hadhara), men (rijal), leaders and scholars. Pre-Islamic Arab history is not part of Islamic culture whereas pre-Islamic Arab poetry can be considered part of this culture due to what it contains of evidences that help understanding of the words and syntax of the Arabic language, and consequently help in the making of ijtihaad, tafseer of the Qur’an and understanding hadith.

امت کی ثقافت افراد کے کردار کو تشکیل دیتی ہے۔ وہ فرد کی عقل اور اشیاء، اقوال و افعال پر فیصلہ کرنے کے طریقے کو اسی طرح ڈھالتی ہے جس طرح اس کے رجحانات کو، اور یوں اس کی ذہنیت، نفسیت (نفسیّہ) اور طرزِ عمل (سلوک) پر اثر انداز ہوتی ہے۔ لہٰذا معاشرے میں امت کی ثقافت کی حفاظت اور اس کے فروغ کو ریاست کی اہم ذمہ داریوں میں شمار کیا جاتا ہے۔ سوویت یونین نے تاریخی طور پر اپنے بچوں کی پرورش کمیونسٹ ثقافت پر کی اور اس کی ثقافت میں سرمایہ دارانہ یا اسلامی فکر کے نفوذ کو روکنے کی کوشش کی۔ پورے مغرب نے اپنے بچوں کی پرورش اپنی سرمایہ دارانہ ثقافت پر کی، جو دین کو زندگی سے جدا رکھنے پر استوار ہے۔ اس نے اپنی زندگی کو اسی بنیاد پر منظم کیا اور قائم کیا، اور اسلامی ثقافت کو اپنے نظریے اور ثقافت میں داخل ہونے سے روکنے کے لیے جنگیں لڑیں، جیسا کہ آج بھی وہ ایسا ہی کر رہا ہے۔ اسلامی ریاست نے اسلامی ثقافت کو اپنے بچوں میں راسخ کرنے کی کوشش کی اور ریاست کے اندر ایسی کسی فکر کی دعوت دینے سے روکا جو اسلامی فکری عقیدے پر قائم نہ ہو۔ ریاست نے دعوت اور جہاد کے ذریعے اپنی ثقافت دوسری ریاستوں اور اقوام تک بھی پہنچائی۔ یہ سلسلہ اس وقت تک جاری رہے گا جب تک اللہ زمین اور اس پر رہنے والوں کا وارث ہو (یعنی قیامت کے دن تک)۔

The Ummah’s culture creates the character of its individuals. It moulds the individual’s intellect and his method of judging things, statements and actions just as it moulds his inclinations, thereby influencing his mentality, disposition (nafsiyya) and behaviour (sulook). Thus, the preservation and spread of the Ummah’s culture in the society is among the chief responsibilities of the State. The Soviet Union historically fostered its children upon Communist culture and attempted to prevent any infiltration of capitalist or Islamic thought into its culture. The entire West nurtured its children upon its capitalist culture that is built upon separation of religion from life. It organised and founded its life upon that basis, and waged wars -as it continues to do so today - to prevent the Islamic culture from penetrating its doctrine and culture. The Islamic State endeavoured to implant the Islamic culture into its children and prevented anyone from calling within the state for any thought not built upon the Islamic intellectual doctrine within the State. The state also carried its culture to other States and nations via Da’wah and Jihad. This will continue until Allah inherits the earth and whoever resides on it (i.e. until the Day of Judgement).

از مهم‌ترین تضمین‌های حفظ فرهنگ امت آن است که این فرهنگ در دل‌های فرزندانش حفظ شود و در کتاب‌ها نگهداری گردد، و در کنار آن، امت دارای دولتی باشد که بر آن حکم براند و امور آن را مطابق با قواعد و احکامی که از عقیدهٔ فکری این فرهنگ برمی‌خیزد، سامان دهد.

Among the most important guarantees of the preservation of the Ummah’s culture is that its culture be memorised in the hearts of its children and preserved in books, together with the Ummah having a State ruling over it and taking care of its affairs according to the rules and canons emanating from the intellectual doctrine of this culture.

تعلیم وہ ذریعہ ہے جس سے امت کی ثقافت کو اس کے بچوں کے دلوں اور اس کی کتابوں کے صفحات میں محفوظ رکھا جاتا ہے، خواہ وہ رسمی تعلیمی نصاب ہو یا غیر رسمی۔ رسمی تعلیمی نصاب سے مراد وہ تعلیم ہے جو ریاست کے اختیار کردہ نظاموں اور ضوابط کے تحت منظم ہو، اور جس کے نفاذ کی ذمہ داری ریاست پر ہو، مثلاً تعلیم شروع کرنے کی عمر، مطالعے کے مضامین اور تدریس کا طریقہ متعین کرنا۔ جبکہ غیر رسمی تعلیمی نصاب وہ ہے جسے مسلمان گھروں، مساجد، کلبوں، ذرائع ابلاغ، دوری اشاعتوں وغیرہ میں سکھاتے ہیں، اور جو تعلیمی نصاب کی تنظیم اور ضوابط کے تابع نہیں ہوتا۔ تاہم دونوں صورتوں میں ریاست کی ذمہ داری ہے کہ وہ یقینی بنائے کہ جو افکار اور علوم سکھائے جائیں وہ یا تو اسلامی فکری عقیدے سے پھوٹتے ہوں یا اس پر استوار ہوں۔ ہم یہاں خلافت کی ریاست میں تعلیمی نصاب کی بنیادیں پیش کرتے ہیں۔

Education is the method to preserve the Ummah’s culture in the hearts of its children and the pages of its books, whether it is a formal or non-formal education curriculum. The education curriculum means education regulated by State adopted systems and canons, with the State responsible for implementing it e.g. setting the starting age, subjects of study and education method. Whereas non-formal education curriculum is left to Muslims to teach in homes, mosques, clubs, via media, periodical publications etc without being subjected to the organisation and canons of the education curriculum. In both cases, however, the State is responsible to ensure that the thoughts and knowledge (being taught) either emanate from the Islamic intellectual doctrine or are built upon it. We present herein the foundations of the education curriculum in the Khilafah State.