هر فکر یا اندیشه‌ای شیوه‌ی اجرای خاص خود را دارد. اما شیوه‌ها (اسلوب‌ها) شکل‌های مشخص و غیردائمی برای انجام دادن کار هستند. در حوزه‌ی آموزش، شیوه‌ها به همه‌ی انواع فعالیت هدایت‌شده‌ای گفته می‌شود که معلم با هدف یاری دادن به شاگردانش برای رسیدن به هدف انجام می‌دهد؛ یعنی انتقال سریع و موفقیت‌آمیز اندیشه‌ها، مفاهیم و دانش‌های گوناگون. معلم می‌تواند بسته به آنچه با وضعیت آموزشی سازگار است، شیوه‌های متنوعی را برگزیند؛ بنابراین به سطح شاگردان توجه می‌کند و بهترین شیوه را برای رسیدن به هدف انتخاب می‌کند؛ شیوه‌هایی مانند مناظره، بحث و گفتگو، روایت، داستان‌گویی، حل مسئله، آزمایش، تمرین‌های عملی مستقیم و جز اینها. اغلب شیوه‌ها برای انجام دادن کار به یک یا چند ابزار نیاز دارند. ابزارها و شیوه‌ها دائمی نیستند؛ بسته به شرایط، افراد و امکانات دگرگون می‌شوند، تکامل می‌یابند و افزایش پیدا می‌کنند. همان‌گونه که برای اجرای یک کار باید روشی وجود داشته باشد، ابزارها و شیوه‌ها نیز در اجرای این روش نقش مهمی ایفا می‌کنند. انجام سریع و موفقیت‌آمیز کار به نوآوری در ابزارها و شیوه‌های مناسب برای اجرای آن بستگی دارد.

Every idea has its method of execution. As for styles, they are specific non-permanent modes of performing the action. Styles within the subject of education means all types of directed activity that the teacher undertakes with the objective of assisting his students to realise the goal, namely communicating thoughts, concepts and diverse knowledge quickly and successfully. The teacher can choose diverse styles according to what suits the education situation, so he heeds the level of students and chooses the best style to achieve the goal e.g. styles such as debate, discussion, narration, story telling, problem solving, experimentation, direct practical exercises, etc. Often styles require one or more means to perform the action. Means and styles are not permanent; they change, evolve and ennumerate according to circumstances, people and possibilities. Just as a method must exist to execute an action, means and styles play an important role in executing this method. Accomplishing the action quickly and successfully depends upon innovating suitable means and styles to perform this action.

برای مثال، شیوهٔ آموزش، یعنی خطاب عقلانیِ معلم و یادگیریِ فکریِ دانش‌آموز، در گذشته از راه ابزارها و شیوه‌هایی چون قلم و کاغذ، یا به‌صورت شفاهی، و/یا از طریق تقلید و نوشتن، تحقق می‌یافت. امروزه نیز برای تحقق آن ابزارها و شیوه‌هایی به‌کار می‌رود، اما با ابزارها و شیوه‌های پیشین تفاوت دارند، مانند تصاویر چاپی و متحرک، نوارهای صوتی، آزمایش‌های آزمایشگاهی و جز آن. مدرسه باید ابزارها و شیوه‌های مناسب را به‌کار گیرد تا روش عقلانی را در دانش‌آموزان تثبیت کند، زیرا این روش اساس هم تفکر روشنگرانه و هم احیای مبتنی بر پایهٔ اسلامی است. تفکر روشنگرانه بزرگ‌ترین مشکل انسان را حل می‌کند و به انسان درکی جامع دربارهٔ انسان، زندگی و جهان می‌دهد، دربارهٔ آنچه پیش از زندگی دنیوی بوده و آنچه پس از آن می‌آید، و پیوند آن با آنچه پیش از آن و پس از آن است. بدین‌ترتیب، او از راه روش عقلانی به عقیدهٔ اسلامی دست می‌یابد که اساس دولت، امت و نظام در اسلام است.

For instance, the method of education, namely the teacher’s rational address and the student’s intellectual learning was historically accomplished via means and styles such as pen and paper, or orally, and/or through imitation and writing. Nowadays means and styles are also employed to accomplish it but they differ from previous means and styles e.g. printed and moving pictures, audio cassettes, laboratory experiments, etc. The school must use appropriate means and styles to consolidate the rational method in students since this is the basis both for enlightened thinking as well as revival upon the Islamic basis. Enlightened thinking solves man’s greatest problem; and it also provides man the comprehensive idea about man, life and the universe, what preceded earthly life and what follows it, and its relationship with what preceded and what follows it. Thus he attains, via the rational method, the Islamic ‘aqeedah that is the basis for the State, Ummah and system in Islam.

از قرن نوزدهم میلادی به بعد، اروپا و سپس آمریکا و روسیه توانستند انقلاب صنعتی را به شکلی خیره‌کننده پدید آورند؛ انقلابی که خود نتیجه‌ی سبک‌های پژوهش علمی بود که به «روش علمی» شهرت یافتند. با بررسی، روش علمی تنها در علوم تجربی درست و کارآمد است؛ همچنین درست است که آن را روش بنامیم، زیرا فنّ پژوهشی مشخص و پایدار است. اما خطا در این است که آن را به جای روش عقلی، مبنای اندیشیدن قرار دهند، زیرا این کار به نفی وجود بسیاری از حقایق و دانش‌هایی می‌انجامد که انسان با روش عقلی وجودشان را ثابت کرده است، مانند وجود الله و نبوت محمد ﷺ. پس روش علمی روشی درست است، اما تنها ویژه‌ی اشیای محسوس (مادّه) است که می‌توان با آزمایش، حقیقت و ویژگی‌های آن را از طریق تجربه شناخت. با این حال، روش عقلی با چهار عنصر تشکیل‌دهنده‌اش همچنان مبنای اندیشیدن است، زیرا نه تنها در پژوهش اشیای محسوس، مانند فیزیک و جز آن، به کار می‌رود، بلکه در پژوهش اندیشه‌ها نیز، مانند عقیده، قانون‌گذاری و تاریخ، و همچنین در پژوهش زبان، مانند ادبیات و جز آن، کاربرد دارد. اگر نتیجه‌ی عقلی با نتیجه‌ی علمی درباره‌ی وجود چیزی در تضاد باشد، نتیجه‌ی عقلی پذیرفته می‌شود، زیرا حکم عقل درباره‌ی وجود یک چیز قطعی است.

From the 19th century Christian Era, Europe and thereafter America and Russia succeeded in innovating the Industrial Revolution in a breathtaking manner, itself a result of scientific research styles that became known as the “scientific method.” Upon examination, the scientific method proves to be correct and effective in empirical sciences only; similarly it is not wrong to call it a method as it is a specific and permanent research technique. However, the error lies in taking it as a basis for thinking in place of the rational method as that leads to negating the existence of numerous facts and knowledge whose existence man proved via the rational method e.g. the existence of Allah and the Prophethood of Muhammad (salla Allahu ‘alaihi wa sallam). Thus the scientific method is a correct method but specific only to tangible materials (madda) susceptible to experimentation in order to know the material’s reality and attributes via experimenation. Nevertheless the rational method with its four (constituent) elements remains the basis for thinking as it is employed not only in researching tangible materials e.g. in physics etc, but also in researching thoughts like the intellectual doctrine (‘aqeedah), legislation and history as well as in researching language e.g. literature etc. If a rational conclusion happens to contradict with a scientific conclusion with respect to a thing’s existence, the rational conclusion is adopted since its judgement with respect to a thing’s existence is definitive.

روش علمی تنها به علوم تجربی مانند شیمی و فیزیک محدود می‌شود، تا حقیقت و ویژگی‌های مواد جهان را که خداوند متعال آنها را در خدمت انسان قرار داده است، بشناسد و از این مواد و ویژگی‌های آنها، مطابق با احکام اسلامی، بهره‌مند شود.

The scientific method is restricted to use in empirical sciences e.g. chemistry and physics to realise the reality and attributes of the universe’s materials that Allah ta’ala subjugated to man’s service in order to derive benefit from such materials and their attributes according to the Islamic rules.

برخی از فیلسوفان، به ویژه یونانیان باستان، «روش منطقی» را یک شیوه تفکر می‌دانند، در حالی که منطق نه شیوه‌ای برای اندیشیدن است و نه به سطح پژوهش علمی (روش علمی) می‌رسد. منطق بیشتر یک سبک از روش عقلی است (یعنی بنا نهادن یک اندیشه بر اندیشه‌ای دیگر تا به نتیجه‌ای برسیم)، اما سبکی پیچیده است که توان خطا کردن، فریب دادن و گمراه کردن را دارد. همچنین ممکن است به نقطه مقابل واقعیت برسد، از این رو بهتر است از آن پرهیز شود. اگر به کار گرفته شود، نتیجه‌اش باید به روش عقلی سنجیده شود.

Some philosophers, particularly the ancient Greeks, consider the “logical method” a method of thinking, whereas logic is neither a method of thinking nor does it reach the level of scientific research (the scientific method). Rather logic remains one style of the rational method (i.e. building one idea upon another idea to reach a conclusion), but it is a complicated style with the potential to err, deceive and mislead. It can also reach the opposite of the reality, thus it is better to avoid it. If used, its conclusion must be subjected to the rational method.

طراح برنامه درسی برای مدارس و معلمان باید هنگام انتخاب وسایل و شیوه‌های آموزشی برای هر موضوع، به اندیشه‌های زیر توجه کند:

The designer of the curriculum for schools and teachers must pay attention to the following thoughts when choosing the teaching means and styles for any subject:

وسایل و شیوه‌ها موقتی‌اند، بنابراین معلم باید وسایل و شیوه‌های سودمندی را ابداع کند تا دانش‌آموزان اندیشه‌های پذیرفته‌شده را بفهمند، و در این کار شرایط و تفاوت‌های فردی آنان را در نظر بگیرد.

Means and styles are temporary, so the teacher must innovate useful means and styles to make students understand the adopted thoughts, while taking their circumstances and individual differences into account.

حواس (شنیدن، دیدن، لمس، بوییدن و چشیدن) عنصری اساسی در اندیشیدن‌اند که برای انتقال احساس واقعیت به مغز به کار می‌روند. معلم باید به دانش‌آموزان امکان دهد تا تا آنجا که ممکن است از بیشتر این حواس برای احساس واقعیتِ موضوع مطالعه (اندیشیدن) بهره ببرند، به شرط آنکه آن واقعیت در جریان مطالعه برای آنان قابل دسترس باشد. و اگر واقعیت در دسترس نباشد، باید با هر وسیله و شیوه‌ای که ممکن است، آن واقعیت را به ذهن آنان نزدیک کرد تا آن را چنان تصور کنند که گویی آن را احساس کرده‌اند، زیرا احساس واقعیت عنصری اساسی در اندیشیدن است. هرگاه حواس بیشتری در احساس واقعیت دخیل باشند، احساس شخص نسبت به واقعیت ژرف‌تر می‌شود و قضاوت او درباره‌ی آن و ویژگی‌هایش دقیق‌تر می‌گردد.

Senses (hearing, sight, touch, smell and taste) are a fundamental element in thinking used to transfer the sense of the reality to the brain. The teacher should enable students to use most of these senses—as much as possible—to sense the reality of the subject of study (thinking) if the reality is accessible to them as they study. If the reality is not accessible, one should bring this reality closer to their minds using all possible means and styles until they imagine it as if they sensed it, since sensing the reality is a fundamental element of thinking. Whenever more senses are involved in sensing the reality, the person’s sensation of the reality deepens and his judgement upon it and its attributes becomes more precise.

با در نظر گرفتن پیشرفت زبانی دانش‌آموزان، در تدوین برنامه درسی و در خطاب قرار دادن ایشان.

Taking into account the students’ linguistic achievement in writing the curriculum and in addressing them.

با توجه به فهم انسانی از صیغهٔ کلیّه‌ی امور پیش از درک جزئیات آن‌ها، به‌ویژه برای دانش‌آموزان شش تا ده ساله، که لازمه‌اش این است:

Taking into account human understanding of the comprehensive form (seegha kuliyya) of things before understanding its details, particularly for students between six and ten years old, which necessitates:

- آموزش دادن به دانش‌آموزان واژه‌هایی که معانی را می‌رسانند، پیش از آموزش دادن حروف. پس از آن‌که دانش‌آموزان دریافتند که معنای یک واژه، حقیقت مشخص آن را نشان می‌دهد، فرایند تحلیل واژه آغاز می‌شود: که عبارت است از توضیح حروف و هجاهایی که آن واژه از آن‌ها ساخته شده است. این فرایند با فرایند ترکیب همراه می‌شود؛ یعنی ساختن واژه‌های تازه از حروفی که آموخته شده‌اند و ساختن جمله‌های تازه از واژه‌هایی که آموخته شده‌اند. این کار دو روش آموزش زبان را با هم ترکیب می‌کند: روش حروف و روش جمله.

- Teaching students the words denoting meanings before teaching them the letters. After they understand that the meaning of a word signifies its specific reality, the process of word analysis begins: which is the explanation of letters and syllables that constitutes that word. This is accompanied by the composition process; namely composing new words from the letters learnt and composing new sentences from the words learnt. This merges two methods of teaching the language: The letter method and the sentence method.

- آموزش دادن توصیف امور ظاهری پیش از آموزش دادن عناصر و ویژگی‌های خاص آن‌ها.

- Teaching them the description of apparent things before teaching their specific elements and attributes.

- آموزش دادن به آنان زندگی‌نامه‌های خلاصه‌شده‌ی شخصیت‌ها، پیش از آموزش زندگی و کردارهای تفصیلی این شخصیت‌ها.

- Teaching them the summarized biographies of personalities before teaching the detailed lives and actions of these personalities.

- تعلیم دادن به ایشان معانی کلی و اندیشه‌های اساسی متن را پیش از آموزش جزئیات و فروع.

- Teaching them the general meanings and basic thoughts in the text before teaching the details and branches.