مصطفی کمال تا ماه مه ۱۹۱۹ از هر فعالیت دیگری جز نشر اندیشه‌هایش و جمع‌آوری پیروان خودداری کرد؛ تا آن‌که نوبت او رسید و متفقین شیوه‌ای متفاوت را آغاز کردند تا به هدف خود برسند، یعنی جدا کردن ترکیه از سایر بخش‌های دولت عثمانی، نابودی خلافت و برپایی جمهوری ترکیه.

Mustafa Kemal refrained from undertaking any other activity apart from spreading his thoughts and gathering supporters until May 1919, when his turn came and the allies started working in a different style to achieve their objective, i.e that of separating Turkey from the other parts of the Ottoman State, destroying the Khilafah and establishing a Turkish republic.

این اتفاق زمانی افتاد که تلاش‌های آنان برای ایجاد بحران سیاسی و قرار دادن عواملشان در قدرت از راه‌های مشروع و قانونی شکست خورده بود. اقدامات آنان سیاسی، بین‌المللی و انقلابی بود. آنچه آنان را برانگیخت، اصرار ایتالیا بر تصاحب کیلیکیه به عنوان بخشی از غنایمش بود. از این رو، بریتانیا دریافت که تا زمانی که از درون خود ترکیه علیه متفقین عمل نکند، نخواهد توانست نقشه‌اش را در ترکیه اجرا کند و رقبایش، فرانسه و ایتالیا، را از موقعیت‌های راهبردی ترکیه بیرون براند. هنگامی که ایتالیا در آوریل ۱۹۱۹ شهر آنتالیا و املاک پیرامون آن را اشغال کرد، و هنگامی که فayum را که بخشی از یوگسلاوی بود اشغال کرد، کوشید به نمایندگی از متفقین ازمیر را اشغال کند.

This took place once their endeavours to cause a political crisis and place their agents in power through legitimate and legal means had failed. Their actions were political, international and revolutionary. What prompted them was Italy’s persistence to seize Cilicia as part of her spoils. Hence, Britain realised that as long as she does not operate from within Turkey proper against the allies, she would not be able to execute her plan in Turkey and chase her opponents, France and Italy, from Turkey’s strategic positions. Once Italy had occupied the city of Antalia and the surrounding estates in April 1919, and once she had occupied Fayum, which was part of Yugoslavia, she attempted to occupy Izmir on behalf of the Allies.

بریتانیا و فرانسه با اقدام او مخالفت کردند و تصمیم گرفتند با او رویارو شوند و مانع از اشغال ازمیر یا سواحل غربی آناتولی توسط او شوند.

Britain and France opposed her move and decided to confront her and prevent her from occupying Izmir or the western coastline of Anatolia.

پس از آن، آنان به تصرف آنتالیا توسط ایتالیا اعتراض کردند و استدلال می‌کردند که این امر کنترل آن کشور را بر سواحل شرقی دریای مدیترانه به دست خواهد داد. معاهده‌ای که میان بریتانیا، فرانسه، ایتالیا و روسیه امضا شده بود و اشغال ازمیر و سواحل غربی توسط ایتالیا را تأیید می‌کرد، باطل و بی‌اعتبار تلقی شد، زیرا روسیه از جنگ کناره‌گیری کرده بود و آن را امضا نکرده بود. سپس آنان طرح خود را برای اشغال ازمیر توسط یونان تدوین کردند.

Then they started objecting to her occupation of Antalia arguing that this would give her control over the eastern side of the Mediterranean. The treaty that had been signed between Britain, France, Italy and Russia, endorsing Italy’s occupation of Izmir and the western coastline, was considered null and void because Russia had withdrawn form the war and never signed it. They then laid their plan for Greece to occupy Izmir.

از یک سو، آنان این نقشه را به اجرا گذاشتند. از سوی دیگر، بریتانیا همزمان ادعا کرد که در آناتولی، در داخل آسیای صغیر، آشوب‌هایی درگرفته و دزدی، غارت و چپاول گسترش یافته و رو به افزایشی نگران‌کننده است. او همچنین ادعا کرد که نیروهای امنیتی بی‌هدف در سراسر کشور سرگردان‌اند و بر لزوم رعایت قانون و برقراری نظم تأکید کرد و گفت برای برخورد با کسانی که امنیت را نقض می‌کنند، رویکردی سختگیرانه لازم است. از این رو، بریتانیا از دولت در استانبول خواست مردی مقتدر را به ولایات شرقی بفرستد و وظیفه بازگرداندن نظم و قانون و استقرار مجدد اقتدار دولت را به او بسپارد.

They set about executing this plan on the one hand. On the other hand, Britain simultaneously claimed that disturbances had broken out in Anatolia, inside Asia Minor, and that robberies, looting and pillaging had become widespread and that it was on an alarming increase. She claimed also that the security forces had been roaming the country aimlessly, streesing that law and order must be observed and that a heavy handed approach was required to deal with those who breached security. Hence, Britain demanded from the government in Istanbul to send a strong man to the eastern provinces and assign to him the task of restoring law and order and re-establishing the government’s authority.

او همچنین بهطور غیررسمی مصطفی کمال را برای بهعهدهگرفتن این نقش پیشنهاد کرد.

She also unofficially recommended Mustafa Kemal to assume this role.

وزارت جنگ در این باره مورد مراجعه قرار گرفت و جواد پاشا، مشاور ارشد وزارت جنگ، موافقت کرد. او از مصطفی کمال هیچ نمی‌دانست، اما وزیر جنگ به نیات کمال بدگمان بود، زیرا از نقشه‌های او آگاه بود. با این همه، او فوراً موافقت کرد و خبر را به مصطفی کمال داد. مصطفی کمال پاسخ داد که برای آنکه تحقیقی سریع انجام شود و تدابیر لازم به اجرا درآید، در حالی که ناآرامی در ولایات شرقی گسترش یافته است، ناگزیر باید به او اختیارات گسترده داده شود و تصمیماتش لازم‌الاجرا باشد. وزارتخانه با همه خواسته‌های او موافقت کرد.

The war ministry was approached pertaining this issue and Jawad Pasha, the Senior Adviser at the war ministry, approved. He knew nothing of Mustafa Kemal, but the war minister was suspicious of Kemal’s intentions, for he was aware of his plans. Nevertheless, he immediately agreed and broke the news to Mustafa Kemal, who replied that for a speedy investigation to be carried out and for the appropriate measures to be executed while unrest was rampant in the eastern provinces, this would inevitably require that he be given wide powers and for his decisions to be binding. The ministry agreed to all his demands.

مصطفی کمال تا آن زمان ساکت و آرام بود. هیچ کس نمی‌دانست که او نسبت به سلطان و دولت کینه‌ای در دل دارد، زیرا وی در کمال پنهانکاری حامیان خود را گرد می‌آورد. اشتیاق او به کسب اختیارات گسترده و الزام‌آور وی را واداشت که در آغاز دستورالعمل‌هایی را که به او داده شده بود رد کند. او آنها را بازنگری کرد و در قالبی تازه که برای رسیدن به هدفی که در سر داشت طراحی شده بود، دوباره نوشت. سپس پس از بازنگری دستورالعمل‌ها، قالب خودش را به نخست‌وزیر ارائه داد و او بی‌آنکه آنها را بررسی کند امضا کرد. آنگاه مصطفی کمال آنها را نزد وزیر جنگ برد که نخست تردید کرد و سپس امضا نمود. رونوشت‌هایی به کمیسر عالی بریتانیا، به هارینگتون، فرمانده کل نیروهای متفقین، و به همه افسران نیروهای متفقین فرستاده شد.

Mustafa Kemal had been up until then silent and calm. No one knew that he harboured feelings of hostility towards the Sultan and the government, for he used to gather supporters in total secrecy. His eagerness to acquire wide mandatory powers led him to reject the instructions handed to him at first. He reviewed them and wrote them anew in a format designed to achieve the goal he was aiming for. Having reviewed the instructions, he then presented his own format to the Prime Minister who signed it without checking them. He then took them to the war minister who at first hesitated and then signed. Copies were dispatched to the British High Commissioner, to Harrington, the General Commander of the allied forces, and to all the officers of the allied forces.

شایان ذکر است که تنها بریتانیا بود که نگرانی و تمایل بیش از حد برای فرو نشاندن ناآرامی‌ها نشان داد. اما فرانسه هرگز انتظار نداشت که در این امپراتوری شکست‌خورده هیچ آشوب نگران‌کننده‌ای سر برآورد، از این رو به آن‌ها توجهی نکرد.

What is worth mentioning is that Britain alone was the only country to show excessive concern and desire to quell the unrest. As for France, she never expected the breakout of any alarming disturbances in this vanquished empire, hence she did not pay them any attention.

با این حال، پس از آنکه مصطفی کمال دستورالعمل‌های خود را دریافت کرد و تمام اختیارات لازمی را که خواسته بود به دست آورد، در ۱۵ مه با کشتی کوچک «آنیپولی» به سوی آناتولی حرکت کرد و از استانبول خارج شد، به امید آنکه از راه دریای سیاه به سامسون برسد.

Nevertheless, once Mustafa Kemal was given his instructions, and once he had secured all the mandatory powers he had wanted, he set sail for Anatolia and left Istanbul on 15th May aboard the small ship Anipoli, hoping to reach Samsun via the Black Sea.

در همین میان، در هفته دوم آوریل ۱۹۱۹، به دولت عثمانی گزارش داده شد که بر اساس ماده هفتم شرایط آتش‌بس، متفقین در شرف انجام اشغال ازمیر هستند و بر پایه این ماده، آنان حق خود را برای اجرای این کار هر زمان که منافعشان تهدید شود محفوظ می‌دانستند. از این رو، صدراعظم داماد فرید پاشا دستورالعمل‌های خود را به والی ازمیر ابلاغ کرد. او بر ضرورت نگه داشتن ارتش‌ها در پادگان‌های خود تأکید کرد و به او دستور داد که هر تظاهراتی را که مردم محل ممکن است برگزار کنند، با زور منع کند.

Meanwhile, in the second week of April 1919, the Ottoman government was briefed that according to the seventh article pertaining to the terms of the truce, the allies were about to carry out their occupation of Izmir, and that according to this article, they reserved the right to execute this whenever their interests were threatened. Therefore, the Prime Minister Damad Farid Pasha gave his instructions to the Wali of Izmir. He emphasised the need to keep the armies inside their barracks and forced him to ban by force any demonstration which the locals may hold.

در تاریخ ۱۴ مه ۱۹۱۹، ناوگان بریتانیا در نزدیکی ساحل ازمیر دیده شد. فرمانده ناوگان، دریاسالار کولثورپ، به والی گفت که برای نیروهای متفقین که قرار بود پیاده شوند آماده باشد. سپس والی را احضار کرد تا با او دیدار کند. هنگامی که والی آمد، به او گفت: «همین الان شنیدم که این یونانیان هستند که پیاده خواهند شد و ازمیر را اشغال خواهند کرد.» والی سخت متأثر شد و با ناباوری به دریاسالار نگریست. نتوانست جلوی اشک‌هایش را بگیرد، پس به شدت جاری شد و با بغضی در گلو و با صدایی که حاکی از خفت و دلشکستگی بود گفت: «یونانیان! یونانیان برای اشغال ازمیر آمده‌اند؟» دریاسالار پاسخ داد: «این دستوراتی است که من از پاریس دریافت کرده‌ام.» والی گفت: «من مسئول نیستم و نمی‌توانم پیش‌بینی کنم چه خواهد شد.» فرمانده به او گفت: «غیر از یونانیان، اشغال ازمیر ممکن نیست. آیا می‌فهمی؟» والی در پاسخ به او گفت: «من فقط به سیصد نفر از سربازان شما نیاز دارم تا به مسلمانان اطمینان دهم و به آنان ثابت کنم که این اشغال توسط متفقین انجام می‌شود نه یونانیان، و این اشغال موقتی است نه دائمی.» فرمانده پاسخ داد: «غیرممکن است.» سپس گفتگو را پایان داد.

On 14th May 1919, the British fleet was seen inshore around Izmir. The commander of the fleet, Admiral Colthorpe, told the Wali to be ready for the allied forces who were about to disembark. Then he summoned the Wali to meet him. When he arrived he said to him : “I have just heard that it will be the Greeks who will be disembarking and occupying Izmir.” The Wali was devastated and looked at the Admiral in disbelief. He could not hold back the tears, so they started flowing profusely and he said with a lump in his throat and in a voice expressing humiliation and dejection : “The Greeks! The Greeks have come to occupy Izmir?” The Admiral replied : “These are the orders I received from Paris.” The Wali said : “I am not responsible and I cannot predict what will happen.” The commander said to him : “It is impossible for other than the Greeks to occupy Izmir. Do you understand?” Upon this the Wali said to him : “I only need three hundred of your soldiers to reassure the Muslims and to prove to them that the occupation is carried out by the allies and not the Greeks, and that this occupation is temporary rather than permanent.” The Commander replied : “Impossible.” Then he ended the conversation.

در نتیجه این تلگراف، والی سینوپ از سمت خود برکنار شد و میان نخست‌وزیر، که از جانب سلطان عمل می‌کرد، و مصطفی کمال تلگراف‌هایی رد و بدل شد. سلطان اصرار داشت که مصطفی کمال بی‌درنگ بازگردد. اما مصطفی کمال نپذیرفت و تلگرافی فرستاد که در آن گفت: تا زمانی که استقلال کشور به دست نیاید، در آناتولی خواهم ماند. این سرپیچی آشکار نخستین گام به سوی شورش بود؛ و او به گردآوری مردم و گشت‌وگذار در سراسر آناتولی ادامه داد تا آن‌که شعله‌های شورش را برافروخت.

As a result of this telegram, the Wali of Sinop was dismissed from his post and telegrams were exchanged between the Prime Minister, acting on behalf of the Sultan, and Mustafa Kemal, with the Sultan insisting that Mustafa Kemal should return immediately. However, Mustafa Kemal refused and sent a telegram in which he said : “I shall remain in Anatolia until the country’s independence is achieved.” This flagrant refusal was the first step towards the rebellion; and he went on gathering people and roaming about Anatolia until he had flared up the rebellion.

این‌گونه بود که مصطفی کمال شورش خود را آغاز کرد، شورشی که به لغو خلافت و جدا شدن ترکیه از سایر بخش‌های دولت عثمانی انجامید، یا به تعبیر غربی‌ها، به نابودی امپراتوری عثمانی. از همین رویدادها تنها می‌توان بی‌هیچ شک و تردیدی نتیجه گرفت که این انگلیسی‌ها بودند که همه چیز را آغاز کرده و این شورش را برافروختند، و آنان بودند که مصطفی کمال را برای به انجام رساندن آن فرستادند. زیرا آنان بودند که ادعا کردند در ولایات شرقی آشوب‌هایی برپا شده است، آنان بودند که خواستند مصطفی کمال برای فرو نشاندن آن آشوب‌ها برود، و آنان بودند که یونانی‌ها را برانگیختند تا با حمایت و پشتیبانی ناوگان خود ازمیر را اشغال کنند و چنین تحریکاتی را انجام دهند. همچنین این انگلیسی‌ها بودند که مصطفی کمال را علی‌رغم درخواست مقامات عثمانی برای بازگشتش، به ازمیر آوردند، و زمینه را فراهم کردند تا او فوراً از آن تحریکات بهره ببرد و مردم را گرد خود جمع کند. این رویدادها گویای بسیار است و به روشن‌ترین شکل، حقیقت قطعی‌ای را نشان می‌دهد که هرکس می‌تواند به آن انگشت بگذارد.

This is how Mustafa Kemal started his rebellion which ended in the abolishment of the Khilafah and the severance of Turkey from the other parts of the Ottoman State, or according to the Westerners, the destruction of the Ottoman Empire. From these events alone, one can conclude without any shade of a doubt that it was the British who had initiated everything to flare up this rebellion, and that it was they who had sent Mustafa Kemal to carry it out. For it was they who claimed that there had been disturbances in the eastern provinces, it was they who demanded that Mustafa Kemal should go to quell the disturbances, it was they who inspired the Greeks to occupy Izmir, under the guardianship and protection of their fleet, and to carry out such provocations. Also it was the British who had brought Mustafa Kemal to Izmir, despite the Ottoman authorities’ pleas for him to return, and who paved the way for him to immediately take advantage of those provocations and start gathering people around him. These events speak volumes and indicate most conspicuously the conclusive truth which everyone can put their finger on.