به نظر می‌رسید که انگلیسی‌ها امید داشتند با نابودی خلافت و برقراری جمهوری، از راه‌های قانونی و مشروع، تغییری بنیادین در نظام حاکم پدید آورند، بی‌آنکه نیازی به کودتای نظامی یا شورش مسلحانه باشد. از این رو به شیوه‌های صرفاً سیاسی روی آوردند. پس از برکناری عزت پاشا، خلیفه به توفیق پاشا دستور داد دولت جدید را تشکیل دهد. توفیق پاشا به عنوان عامل انگلیس شناخته می‌شد. در دوران عبدالحمید، او کارمند دولتی بود و به عنوان سفیر دولت عثمانی در لندن منصوب شد، جایی که توانست همدردی و خشنودی انگلیسی‌ها را به دست آورد. با این حال، هنگامی که دولت خود را تشکیل داد، پیرمردی هشتادساله بود که توانایی ایفای نقشی را که از او انتظار می‌رفت نداشت. از این رو انگلیسی‌ها از تشکیل دولت توسط او نگران بودند.

It seemed that the British were hoping to generate a radical change in the ruling system by destroying the Khilafah and establishing a republic through legitimate and legal means, without having to resort to a military coup or an armed rebellion. So they resorted to purely political styles. Once Izzet Pasha was removed, the Khaleefah instructed Tawfiq Pasha to form the new government. Tawfiq Pasha was known to be a British agent. During the rule of Abdul-Hamid he was a civil servant, appointed as ambassador of the Ottoman State to London, where he managed to gain the sympathy and the pleasure of the British. However, when he formed his government, he was an old man in his eighties and unfit to perform the role expected of him. Thus the British were uneasy about his forming of the government.

با این حال، پیش از آنکه بخواهند جانشین او شوند و حکومتی نو بیاورند، می‌خواستند مجلسی را که به «مجلس المبعوثان» معروف بود منحل کنند. دلیل این کار آن بود که این مجلس از سوی مردم سراسر دولت عثمانی، یعنی دولت خلافت، انتخاب شده بود. بنابراین مجلس ترکی که مختص ترکیه باشد نبود. افزون بر این، بیشتر نمایندگان آن از ترکان جوان و کمیته اتحاد و ترقی (C.U.P.) بودند؛ به بیان دیگر، حزب انور و جمال، که دیدگاه‌هایشان به حفظ خلافت و همه بخش‌های دولت عثمانی گرایش داشت. از این رو، بسیار بعید بود که این مجلس با لغو خلافت یا با جدا شدن دیگر بخش‌های امپراتوری از ترکیه موافقت کند. آنان همچنین می‌خواستند در کشور خلأ سیاسی ایجاد کنند، و انحلال مجلس به ایجاد این خلأ کمک می‌کرد. از این رو مصمم بودند آن را منحل کنند. در ابتدا می‌خواستند این کار را از راه‌های قانونی انجام دهند، بی‌آنکه برای پاسخ به خواسته‌شان به مداخله سلطان نیاز باشد. این زمانی بود که مصطفی کمال کوشید راه‌حل‌های قانونی را به کار گیرد، اما ناکام ماند.

However, prior to attempting to replace him and bringing a new government, they wanted to dissolve the parliament known as the council of “Al-Mab’uthan”. This was because that council was elected by people from all over the Ottoman State, namely the Khilafah State. Accordingly, it was not a Turkish parliament, exclusive to Turkey. Besides, most of the deputies were from the Young Turks and the Committee of Union & Progress (C.U.P.). In other words the party of Anwar and Jamal, whose views were in favour of maintaining the Khilafah and all the parts of the Ottoman State. Therefore, it would be very unlikely for it to agree to the abolition of the Khilafah, or to agree to the severing of the other parts of the Empire from Turkey. They also wanted to generate a political vacuum in the country, and dissolving parliament would help them generate this vacuum. Hence, they were determined to dissolve it. They wanted at first to dissolve it through constitutional means, without having to resort to an intervention from the Sultan in response to their demand. This was when Mustafa Kemal attempted to apply the constitutional solutions and failed.

سپس سلطان، در اقدامی غیرمنتظره، با یک فرمان مجلس را منحل کرد؛ و این تنها می‌توانست بر پایه درخواستی باشد که به آن معتقد بود یا که نمی‌توانست آن را رد کند.

Then the Sultan, in an unexpected move, dissolved parliament by a decree; and this could only be based on a demand of which he was convinced or which he could not afford to refuse.

به‌طور مشخص‌تر، برای توفیق پاشا ضروری شد که طبق قواعد قانون اساسی، رأی اعتماد مجلس را به دست آورد، و از این رو قرار شد جلسه‌ای پارلمانی برای رأی‌گیری در این خصوص برگزار شود. مصطفی کمال که تازه از حلب و آدانا بازگشته بود، شتابان کوشید نمایندگان را متقاعد کند تا به دولت رأی عدم اعتماد دهند. او چند دوست از میان اتحادیون داشت که اکثریت مجلس را تشکیل می‌دادند. از جمله آنان فتحی بیک بود که قدرت و نفوذ داشت. فتحی بیک شماری از نمایندگان را برای او گرد آورد و او در اتاقی مجاور با آنان به گفتگو پرداخت و مصطفی کمال پیشنهاد خود را مطرح کرد، یعنی اینکه به دولت رأی عدم اعتماد داده شود.

More specifically, it became imperative for Tawfiq Pasha to gain a parliamentary vote of confidence according to the constitutional rules,and so a parliamentary session to cast that vote was to be held. Mustafa Kemal who had just returned from Aleppo and Adhano, rushed to convince the deputies to give the government a vote of no confidence. He had some friends from among the unionists who represented the majority of parliament. From among those was Fathi Beik who had power and influence. Fathi Beik gathered for him a number of deputies and he initiated a debate with them in an adjacent room, and Mustafa Kemal put forward his proposal, that is, to give the government a vote of no confidence.

اما آنان با این کار مخالفت کردند و ادعا نمودند که رأی عدم اعتماد به ناگزیر به انحلال شورا خواهد انجامید. با این سخن، او دیگر نتوانست اهدافی را که دنبال می‌کرد پنهان نگه دارد، پس بی‌درنگ پاسخ داد: «و این در درازمدت بهتر خواهد بود، زیرا از این راه می‌توانیم صبر کنیم و کارهای خود را برای تشکیل دولتی که می‌خواهیم آماده سازیم.» زنگ تقسیم آراء به صدا درآمد و نمایندگان به سوی تالار مجلس روان شدند. اما هنگامی که زمان رأی‌گیری رسید و رئیس مجلس نتیجه را اعلام کرد، اکثریت قاطع به دولت رأی اعتماد دادند. چون مصطفی کمال این را دریافت، ساختمان مجلس را ترک گفت و به محض رسیدن به خانه، به کاخ تلفن زد و خواستار دیداری فوری با سلطان شد. سلطان وحید‌الدین از اندیشه‌های مصطفی کمال آگاه بود و از آرزوی او برای به دست گرفتن قدرت خبر داشت. در واقع، در او نوعی قدرت احساس می‌کرد و می‌پنداشت که او در ارتش متحدان نیرومندی دارد و بر ارتش نفوذ دارد. دغدغه اصلی وحید‌الدین حفظ تاج و تختش بود و مصطفی کمال را تهدیدی برای خود می‌دانست. از این رو، وقتی او خواستار دیدار با وی شد، بی‌درنگ موافقت کرد.

However, they objected to this, claiming that casting a vote of no confidence would inevitably lead to the dissolution of the council. Upon this he could no longer conceal the objectives he was aiming for so he promptly replied : “And this would be better in the long term, for through this, we can bide our time and prepare our affairs to form the government that we want.” The division bell rang and the deputies made their way into the parliament chamber. But when the time came to cast the votes and the speaker announced the result, the overwhelming majority gave the government a vote of confidence. When Mustafa Kemal learnt this, he left the parliament buildings and as soon as he arrived home, he telephoned the palace requesting an urgent meeting with the Sultan. Sultan Wahid-ud-Deen was aware of Mustafa Kemal’s thoughts and knew about his ambition to seize power. Indeed, he sensed in him some power and thought that he had powerful allies in the army and had influence over the army. Wahid-ud-Deen’s main concern was to maintain his throne and he viewed Mustafa Kemal as a threat to him. Thus, when he requested an audience with him he immediately agreed.

اما او تاریخ جلسه را روز جمعهٔ نزدیک‌تر تعیین کرد.

However, he set the date of the meeting to be on the earliest Friday.

واحد الدین آن روز را انتخاب کرد، زیرا آن روز همان روزی بود که «سلام ملک» برگزار می‌شد، یعنی روزی که خلیفه با مردمی که برای تبریک به دیدارش می‌آمدند ملاقات می‌کرد. نیت او این بود که مصطفی کمال را وادار کند پیوند خود با سلطان را اعلام کند و وفاداری‌اش به خلیفه را، همراه با ادای نماز جمعه با او، تأیید نماید. سپس ترتیبات مناسب را می‌داد تا سخنرانی او را، که از پیش می‌دانست چه خواهد گفت، به‌طور خصوصی بشنود.

Wahid-ud-Deen chose that day because it was the day when the “Salammalik” took place, meaning when the Khaleefah met with the people who came to greet him. His intention was to get Mustafa Kemal to declare his links with the Sultan and to confirm his loyalty to the Khaleefah along with performing the Juma’a prayer with him. Then he would take the appropriate arrangements to listen to his talk -which he knew- in private.

پس از پایان نماز، واحدالدین از مصطفی کمال خواست که او را تا تالار همراهی کند. سلطان عمداً دیدار را طولانی می‌کرد و گفتگو یک ساعت کامل به درازا کشید. سلطان خطاب به مصطفی کمال گفت: من کاملاً متقاعد شده‌ام که فرماندهان و افسران ارتش اعتماد بزرگی به تو دارند؛ پس آیا به من تضمین می‌کنی که ارتش هیچ اقدامی علیه من انجام ندهد؟ مصطفی کمال پاسخ داد: حضرت عالی، من از آینده چیزی نمی‌دانم. اما آنچه در حال حاضر می‌بینم این است که فرماندهان هیچ دلیلی برای شورش علیه تخت شما نمی‌بینند؛ حتی می‌توانم به شما تأیید کنم که هیچ چیزی که توجیه‌کنندهٔ ترس‌های شما باشد، به‌کلی وجود ندارد. سلطان در پاسخ گفت: من درباره زمان حال سخن نمی‌گویم، بلکه می‌خواهم بدانم در آینده چه چیزی انتظار می‌رود. معلوم نیست مصطفی کمال چه پاسخی داد، اما به نظر می‌رسد که با او به شیوه‌ای سخن گفت که وی را آرام کرد، زیرا سلطان پس از آن به او گفت: تو فرمانده‌ای خردمند هستی و بی‌شک می‌توانی بر همکارانت تأثیر بگذاری و آنان را متقاعد کنی که آرام باشند و به تأمل فرا بخوانی. این دیدار ویژه، که هیچ کس دیگری در آن حضور نداشت، توجه مردمی را که در کاخ بودند جلب کرد و آنان کوشیدند بفهمند موضوع چه بوده است. با این حال، خلیفه همان روز دیدار فرمانی صادر کرد که در آن دستور انحلال مجلس را داد، بی‌آنکه تاریخی برای انتخابات جدید تعیین کند. این فرمان همه را غافلگیر کرد، به‌ویژه از آن رو که اقدامی خودسرانه و بدون هرگونه توجیه بود. برای انحلال مجلس هیچ توجیه یا دلیل قانونی‌ای ارائه نشد. از این رو، مردم گمان بردند که مصطفی کمال به خلیفه پیشنهاد انحلال مجلس را داده و در تصمیم او تأثیر گذاشته است، چنان‌که واقعاً نیز چنین کرده بود. این موضوع به‌ویژه از آن جهت بود که درخواست ملاقات در پی تلاش مصطفی کمال برای متقاعد کردن نمایندگان به رأی عدم اعتماد به دولت صورت گرفت؛ زیرا این اقدام به‌ناگزیر به انحلال مجلس منجر می‌شد. با این حال، رویدادهای پیرامون انحلال نشان می‌دهد که تصمیم خلیفه هیچ ارتباطی با نفوذ مصطفی کمال نداشته است. دلیل این امر آن بود که انحلال در همان روز جلسه انجام شد و بسیار بعید بود که این تصمیم در نتیجهٔ آنچه در آن جلسه گفته شده، گرفته شده باشد، به‌ویژه از آن‌رو که جلسه در روز جمعه برگزار شد که تعطیل رسمی بود. افزون بر این، مصطفی کمال پس از امضای آتش‌بس و پایان جنگ، برای نخستین بار با سلطان دیدار می‌کرد و هر قدر هم که نفوذ داشت، برآورده شدن درخواستش نمی‌توانست با چنین سرعت برقی انجام گیرد.

Once the Salah ended, Wahid-ud-Deen asked Mustafa Kemal to accompany him to the lounge. The Sultan was deliberately prolonging the meeting and the discussion took one whole hour. The Sultan addressed Mustafa Kemal by saying : “I am totally convinced that the army commanders and officers have a great confidence in you; so would you guarantee to me that the army would not undertake any action against me?” Mustafa Kemal replied: “Your Excellency, I know nothing about the future. But what I can see at the present time is that the commanders do not find any justification to rebel against your throne; I can even confirm to you that there is absolutely nothing to justify your fears.” Upon this the Sultan said : “I am not talking about the present time, but I wish to know what is expected to happen in the future.” It is not known what Mustafa Kemal replied, but it seems that he talked to him in a way that reassured him, for the Sultan said to him afterwards : “You are a wise commander, and undoubtedly you can influence your colleagues and persuade them to be calm and exhort them to use deliberation.” This special meeting, which no one else attended, caught the imagination of the people who were in the palace, and they tried to find out what it is was about. However, the Khaleefah issued on the very day of the meeting a decree in which he ordered the dissolution of parliament, without setting a date for new elections. This decree took everyone by surprise, especially as it was an arbitrary measure with no justification. No constitutional justifications or reasons were given for the dissolution. Hence, people thought that Mustafa Kemal had suggested to the Khaleefah to dissolve parliament and influenced his decision, as indeed he had done. This was particularly so as the request for an audience came in the wake of Mustafa Kemal’s endeavour to persuade the deputies to give the government a vote of no confidence, for this would have inevitably led to the dissolution of parliament. However, events surrounding the dissolution suggested that the Khaleefah’s decision had absolutely nothing to do with Mustafa Kemal’s influence. This was because it took place on the same day of the meeting and it was very unlikely for it to have been as a result of what was said in the meeting, especially as the meeting was on a Friday, which is a public holiday. Besides, Mustafa Kemal was meeting the Sultan for the first time after the signing of the truce and the end of the war, and no matter how influential he had been, the fulfilment of his request could not have been achieved at such a lightening speed.

بنابراین، رویدادها نشان می‌دهد که موضوع انحلال پارلمان پیش از جلسه آماده شده بود، و اعلام آن به این شکل خودسرانه بی‌هیچ تردیدی نشان می‌دهد که بر پایه امری استوار بوده که خارج از اختیار سلطان بوده است. تنها می‌توان نتیجه گرفت که این امر توسط انگلیسی‌ها طراحی شده بود، زیرا آنان از طریق اشغال، مستقیماً خلیفه و کشور را در کنترل داشتند.

Therefore, events indicate that the issue of dissolving parliament had been prepared before the meeting, and that its declaration in such an arbitrary manner indicates without any shade of a doubt that it was based on a matter that was beyond the Sultan’s control. One could only deduce that it was orchestrated by the British, for they were directly in control of the Khaleefah and the country through occupation.

با این حال، انحلال مجلس، آشوب و سردرگمی بزرگی در سراسر کشور به پا کرد. شایعه‌ها پخش شد که اتحادیه‌گرایان هواداران خود را مسلح کرده‌اند تا انقلاب در آسیای صغیر را اعلام کنند، زیرا این ضربه‌ای کشنده برای اتحادیه‌گرایان بود. در میان این آشوب، توفیق پاشا ناپدید شد و دامادفرید پاشا جانشین او شد؛ کسی که به «جنتلمن انگلیسی» معروف بود و همچنین داماد سلطان بود.

Nevertheless, the dissolution of parliament caused a major uproar and confusion throughout the country. Rumours spread that the unionists had armed their supporters in order to declare the revolution in Asia Minor, for this was a fatal blow to the unionists. Amidst this uproar, Tawfiq Pasha disappeared and was succeeded by Damad Farid Pasha who was known as the “English Gentleman” and he also was the Sultan’s son-inlaw.

درباره مصطفی کمال، او خانه‌ای را در شیلی، حومه‌ی بیرا، اجاره کرد و به‌عنوان یک فرد عادی در آنجا زندگی می‌کرد. او سیاست را رها کرد و خود را کم‌نمایان نگه داشت. گاهی او را می‌دیدند که به برخی باشگاه‌ها رفت‌وآمد می‌کرد و با افراد طبقه‌ی بالای جامعه معاشرت داشت. با این حال، او بسیار محتاط بود، سخنانش دلالت خاصی نداشت و هیچ‌کس نمی‌دانست که آیا با سلطان است یا علیه او.

As for Mustafa Kemal, he rented a house in Shilly, a suburb of Bira, and lived there as an ordinary individual. He deserted politics and kept a low profile. He used to be seen frequenting some clubs and mixing with people in high society. However, he remained very discreet, his talk did not imply anything in particular and no one knew whether he was with or against the Sultan.

با این حال، سلطان از نیات مصطفی کمال آگاه بود، زیرا از افکار و نقشه‌های او باخبر بود. از این رو، با شدت در برابر او ایستادگی می‌کرد و به او حمله می‌نمود. او به اطرافیانش می‌گفت که مصطفی کمال می‌خواهد ترکان را از خاندان او جدا کند و میان او و توده‌های مردم دشمنی ایجاد نماید تا او را برکنار کند. با این همه، کناره‌گیری مصطفی کمال از فعالیت سیاسی بهانه‌ای به دست سلطان علیه او نداد. بسیاری از مردم دشمنی سلطان با مصطفی کمال را ناپسند می‌شمردند.

However, the Sultan was aware of Mustafa Kemal’s intentions, for he was acquainted with his thoughts and his designs. Hence, he used to fiercely resist him and attack him. He used to say to his entourage that Mustafa Kemal wanted to estrange the Turks from his family and cause animosity between him and the masses in order to remove him. However, Mustafa Kemal’s retirement from political activity did not give him any excuse over him. So many people disapproved of the Sultan’s hostility towards Mustafa Kemal.

هنگامی که داماد فرید دولت را تشکیل داد و انگلیسی‌ها تأیید خود را نسبت به آن ابراز کردند، ترس‌های سلطان افزایش یافت و او چنین پنداشت که بدون کمک بریتانیا نمی‌تواند تاج و تخت خود را حفظ کند.

Once Damad Farid had formed the government, and once the British showed their approval of it, the fears of the Sultan increased and he thought that he could not maintain his throne without the help of Britain.

بدین ترتیب او در داماد فرید یک یار و پشتیبان بزرگ برای خود می‌دید۔

Thus he used to see in Damad Farid a major ally and supporter of his.

سلطان و داماد تمام راه‌های ممکن را برای خشنود ساختن انگلیسی‌ها به کار بستند.

The Sultan and Damad exhausted all possible means to please the British.

آنان انجمنی تأسیس کردند که آن را «دوستان بریتانیا» نامیدند، و دولت این انجمن را با تمام امکانات حمایت می‌کرد. انگلیسی‌ها نیز از سوی خود، با طلای فریبنده، به فراوانی آن را تأمین مالی می‌کردند. با این حال، مردم عادی و اکثریت جوانان و افسران ارتش، انگلیسی‌ها را تحقیر می‌کردند و نسبت به اشغالگران کینه‌ای در دل داشتند.

They established an association which they named “Friends of Britain”, and the government backed this association with all means. The British for their part copiously financed it with tempting gold. However, the common people, and the majority of the youth and army officers used to despise the British and to harbour malice against the occupiers.

بنابراین، سلطان و نخست‌وزیرش خود را کاملاً در آغوش انگلیسی‌ها انداختند و به‌طور کامل به آنان تکیه کردند. انگلیسی‌ها تا آن زمان یک کمیسر عالی در استانبول منصوب کرده بودند تا امور سیاسی کشور را اداره کند، و در کنار ژنرال هارینگتون انگلیسی، فرمانده کل نیروهای متفقین. از این رو، آنان شروع به دیکته کردن نظرات خود به سلطان کردند و او را هرطور که می‌خواستند دستکاری می‌کردند.

Therefore, the Sultan and his Prime Minister threw themselves completely into the embrace of the British and they fully relied upon them. The British had by then appointed a High Commissioner in Istanbul in order to run the political affairs of the country, alongside the British General Harrington, the Commander in Chief of the allied forces. Hence, they started dictating their opinions to the Sultan and manipulating him at will.

در نتیجه، او اقتدار مؤثر خود را از دست داد و مانند یک زندانی شد.

Consquently, he lost his effective authority and became like a prisoner.

عملاً، قدرت مؤثر به دست متحدان افتاد، یا به طور مشخص‌تر به دست بریتانیا به تنهایی، که توسط کمissioner عالی بریتانیا و ژنرال هارینگتون نمایندگی می‌شد.

The effective authority fell into the hands of the allies, or more specifically in the hands of the British alone, who were represented by the British High Commissioner and General Harrington.

علاوه بر این، انگلیسی‌ها می‌خواستند در کشور خلأ سیاسی ایجاد کنند تا خودشان بتوانند آن را، آن‌گونه که دلخواهشان است، پر کنند. در ظاهر، امور سیاسی کشور را به دست مردم خود آن سرزمین رها می‌کردند تا اداره کنند، در حالی که عمال خود را به فعالیت‌های سیاسی وامی‌داشتند. سپس پشت پرده می‌ایستادند و در کشور آشوب و بی‌ثباتی سیاسی پدید می‌آوردند تا ناتوانی مردم بومی در اداره کشور آشکار شود و بدین‌ترتیب خلأ سیاسی ایجاد گردد. این از آن روست که خلأ به معنای ناتوانی در عمل و ناتوانی در پایداری است؛ به دیگر سخن، به معنای آن است که نیرویی وجود دارد، اما این نیرو به شکل شایسته و با توانایی کافی خود را نشان نمی‌دهد.

Furthermore, the British wanted to generate a political vacuum in the country so that they could fill it themselves as they wished. On the surface, they left the political matters of the country to be run by her own people while they pushed their agents into undertaking the political activities. Then they stood behind the scenes and generated in the country turmoil and political instability, in order to highlight the inability of the locals to govern the country, thereby causing a political vacuum. This is so because the vacuum means the inability to act and the inability to persevere; in other words it means that there is a force, but this force does not manifest itself in its appropriate form and with an adequate capability.

این خلأ می‌تواند سیاسی، نظامی یا راهبردی باشد۔

The vacuum could either be political, military or strategic.

خلأ سیاسی زمانی پدید میآید که دولت ناپایدار، فاقد هماهنگی بوده و در ناآرامی و بیثباتی سیاسی فرو رفته باشد. در این حالت پر کردن این خلأ با دادن قدرت و توانایی به دولت برای کارکرد و پایداری ضروری میشود. انگلیسیها پس از تسلط بر دولت عثمانی، آن را به منطقهٔ ترکیه محدود کردند و سیاستهای کشور و رسیدگی به امور آن را به همان دولت واگذار کردند.

The political vacuum occurs when the state is unstable, uncoordinated and plunged into disquiet and political instability. It becomes imperative in this case to fill this vacuum by giving the state the power and the ability to function and persevere. Having occupied the Ottoman State, the British confined her to the Turkish region and left her in charge of the country’s policies and of looking after the country’s affairs.

در کشور نیرویی سیاسی شکل گرفت، اما آنان دست به مجموعه‌ای از اقداماتی زدند که هدفشان آن بود که این نیرو در شکلی شایسته و با توانایی کافی ظاهر نشود؛ و نیز آن که نتواند بار مسئولیت حکومت را بر دوش گیرد و پایداری کند. از این رو، ترفند خود را برای منحل کردن پارلمان پیش بردند تا آشفتگی و ناپایداری پدید آورند.

So a political force in the country was generated, but they undertook a host of actions designed to prevent this force from appearing in a suitable form and an adequate capability; also to make it unable to shoulder the responsibility of government and unable to persevere. Hence, they went ahead with their trick to dissolve parliament in order to generate disquiet and instability.